Một số biện pháp giúp học sinh tự giác, hăng say tập luyện môn đá cầu trong giờ ngoại khóa ở trường THCS

- Thực hiện động tác : Khi xác định được điểm rơi của quả cầu, người ta tập nhanh chóng chuyển trọng tâmsang trái, chân phải bước qua trái một bước, gót chânphải đặt trước mũi chân trái,

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN ĐỐNG ĐA

–¯—

-SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Một số biện pháp giúp học sinh tự giác,

hăng say tập luyện môn Đá cầu trong giờ ngoại khóa

ở trường THCS

Lĩnh vực/Môn: Thể dục Cấp học: Trung học cơ sở Tài liệu kèm theo (nếu có): Đĩa CD

NĂM HỌC: 2015 - 2016

MÃ SKKN

MỤC LỤC:

A - PHẦN MỞ ĐẦU 3

I – Lý do chọn đề tài 3

II,CƠ SỞ LÍ LUẬN CHỌN ĐÈ TÀI 4

III - Mục đích và phương pháp nghiên cứu đề tài: 6

IV – Giới hạn đề tài 6

B - PHẦN NỘI DUNG 6

I – Cơ sở lí luận 6

II – Cơ sở thực tiễn 7

III - Thực trạng và những mâu thuẩn 8

IV – Các biện pháp giải quyết vấn đề 8

V, Một Số Bài Dạy Cụ Thể Đã Được Áp Dụng 13

VI – Hiệu quả và áp dụng 60

C - KẾT LUẬN 60

I –Ý nghĩa 60

II – Khả năng áp dụng 60

III- Bài học kinh nghiệm và hướng phát triển 60

IV – Đề xuất kiến nghị 61

T i ài :"Một số biện pháp giúp học sinh tự giác,hăng say tập luyện môn Đá cầu trong giờ ngoại khóa ở trường THCS”.

A - PHẦN MỞ ĐẦU

I – Lý do chọn đề tài.

Đặc điểm cơ bản của môn học thể dục là dạy học lý thuyêt gắn liền vớithực hành,biết lý thuyết để thực hành đúng và chính xác hơn ngược lại qua

thực hành sẽ làm cho con người (học sinh) hiểu lý thuyết được sâu, đầy đủ va

chắc chắn hơn từ đó hiệu quả học tập đạt chất lượng cao.trong thực tế,phầnthực hành chiếm tỷ trọng lớn vì chỉ có thông qua thực hành tập luyện các bàitập TDTT đúng phương pháp khoa học mới đem lại sức khỏe,thể lực mà sứckhỏe và thể lực là mục tiêu cơ bản của TDTT.Do đó tập luyện là hình thức cơbản thể hiện đặc trưng cơ bản của môn học thể dục.Trong đó phương tiện cầnthiết để tập luyện:người hướng dẫn(GV),sân tập,nhà tập,các thiết bị và vấn đề

an toàn trong tập luyện là những điều quan trọng để môn học thể dục thực hiệnđúng chức năng của mình.Những yếu tố quyết định đến chất lượng của mônhọc chính là sự tự giác tích cực tập luyện của học sinh bởi con người vừa là sảnphẩm của tự nhiên của xã hội vừa là sản phẩm thực tiễn của chính mình

Để phát huy được sự tự giác tích cực của học sinh thì người giáo viên

phải sử dụng tốt các phương pháp dạy học trong đó phương pháp phân nhóm

và phân nhóm quay vòng phát huy tốt khả năng lãnh đạo và tự quản của cácthành viên trong lớp.Vài năm gần đây việc đổi mới phương pháp dạy họcđược cả nghành giáo dục quan tâm để cải tiến chất lượng giáo dục và gópphần thực hiện mục tiêu giáo dục

Giáo dục thể chất cho trẻ em hôm nay là một nhiệm vụ vô cùng quan

trọng mà cả xã hội dều quan tâm bởi vì “Trẻ em hôm nay là thế giới ngày

mai” để ngày mai thế giới có những nhân tài tốt, xã hội có những công dân

tốt thì ngay từ ngày hôm nay chúng ta phải đào tạo thế hệ trẻ có kiến thức, cóphẩm chất đạo đức tốt, có sức khoẻ tốt…Nhiệm vụ giáo dục học sinh luônluôn được quan tâm nhưng quan trọng hơn vẫn là nhà trường, đặc biệt làtrường THCS Bởi vì nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng là nơikết tinh, ươm mầm những nhân tài cho xã hội mai sau

Hiện nay, trong công cuộc xây dựng đất nước, đưa đất nước phát triểncùng hoà nhập với các nước tiên tiến trên thế giới Đảng và nhà nước ta xem

giáo dục là “Quốc sách hàng đầu” ngành giáo dục được chú trọng, được các

cấp các ngành quan tâm Chính vì thế học sinh ngày càng được giáo dục mộtcách toàn diện (văn - thể - mĩ …) khi lớn lên các em là một công dân vừa cótrí tuệ vừa có sức khoẻ tốt

Trong giáo dục toàn diện cho học sinh một phần không thể thiếu được làgiáo dục về thể chất Vì nó tác động tới sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấpcho học sinh những kiến thức, kĩ năng vận động cơ bản làm cơ sở cho họcsinh để rèn luyện thân thể đạo đức tác phong con người mới

Trong giáo dục thể chất có nhiều môn thể dục, thể thao khác nhau Đácầu là một trong những môn thể thao được các em học sinh yêu thíchnhất.Những năm gần đây môn Đá cầu được phát triển rộng rãi trong cả nướcnói chung và trong các trường học nói riêng Cứ bốn năm ngành giáo dụcquận nhà lại tổ chức Hội khoẻ phù đổng để các em có dịp thi tài những mônthể dục thể thao khác nhau như môn: Cờ vua, bóng bàn, chạy ngắn, nhảy cao,nhảy xa… Đá cầu được tổ chức với nhiều nội dung như đơn nam, đôi nam,đơn nữ, đôi nữ, đôi nam nữ được các trường tham gia nhiều và thi đấu rấtnhiệt tình và sôi nổi

Là một giáo viên dạy môn thể dục của nhà trường luôn thôi thúc tôi làmthế nào để đưa đội tuyển của trường giành được nhiều huy chương nhất trongmỗi lần tham gia các giải thi đấu cấp quận Đồng thời Học sinh được chọnvào đội tuyển quận tham gia thi đấu cấp Thành phố …Với kinh nghiệm được

đúc kết và yêu cầu cấp bách như trên tôi quyết định lựa chọn đề tài “Một số

biện pháp giúp học sinh tự giác,hăng say tập luyện môn Đá cầu trong giờ ngoại khóa ở trường THCS”.

II,CƠ SỞ LÍ LUẬN CHỌN ĐÈ TÀI

Giáo dục các tố chất thể lực cho học sinh quyết định hiệu quả hoạt động

của mỗi con người.Rèn luyện,phát triển,thể lực là một trong hai đặc điểm cơbản nổi bật của quá trình giáo dục thể chất.Muốn quá trình này được thựchiện thành công thì người giáo viên phải biết ứng dụng các nguyên tắc vàphương pháp trong quá trình giảng dạy.Đặc biệt là nguyên tắc tự giác tích cựctrong tập luyện vì dựa trên cơ sở khoa học của chủ nghĩa Mác-Lê-Nin về bảnchất của con người:”Con người vừa là sản phẩm của xã hội,vừa là sản phẩmcủa tự nhiên,vừa là sản phẩm thực tiễn của chính bản thân mình”.Và muốnnguyên tắc đó được vận dụng hiệu quả trong giờ học thể dục thì giáp viên cầ

sử dụng phối hợp các phương pháp để phát huy tối đa sự tích cực tập luyện vàtăng khối lượng vận động trong cùng một thời gian.Đó chính là phương phápphân nhóm và phân nhóm quay vòng.Thông qua phân nhóm và phân nhóm

quay vòng học sinh tăng được khối lượng vận động đồng thời biết tự quản,sửasai cho nhau,phát huy sự tự giác của mỗi học sinh.

Tính tự lập của mỗi con người biểu hiện qua sự hăng hái để tự giải quyếtcác nhiệm vụ do kích thích nội tâm của từng người tạo nên

Quyết tâm đạt thành tích cao trong một môn cụ thể nào đó như thành tíchchạy 60m,100m,thành tích tâng cầu trong 2 phút,5 phút…

Để phát huy tích tự giác tích cực của học sinh người giáo viên phải thựchiện các yêu cầu:

-Xây dựng quan hệ có ý thức và sự hứng thú bền vững đối với mục đíchchung và nhiệm vụ cụ thể của từng buổi học

_Để có sự hứng thú bền vững yêu cầu đầu tiên là nhu cầu và động cơhoạt động,động cơ tham gia thể dục thể thao rất khác nhau đối với từng họcsinh do đó nhiệm vụ của người thầy phải khéo léo hướng dẫn học sinh hiểuđược ý nghĩa hoạt động đó dần dần nhận thức hoạt động Thể dục thể thao rồi

từ đó mới giáo dục tính tự giác tích cực của mỗi người

Giáo dục cho học sinh cơ sở khoa học của thể dục thể thao còn phải làmcho người tập không những hiểu được cần tập gì và tập như thế nào mà cònphải hiểu được tại sao phải tập chính bài tập này mà không phải bài tậpkhác.Tại sao phải tuân thủ theo quy tắc này mà không phải làm thế khác(tức

-Phải làm cho học sinh hiểu được ý nghĩa của bài tập(tập để làm gì?Đạtđươc cái gì?)

-Biết được sai sót của mình về kỹ thuật,thể lực,chiến thuật trong môn thểthao đó trong bài tập đó

-Biết cách sữa chữa,khắc phục những sai sót trong quá trình tập luyệngặp phải

-Sáng tạo độc lập trong học tập là biểu hiện cao nhất của tính tự giác tíchcực.Do đó ngay từ đầu giáo viên phải giáo dục mối quan hệ tự giải quyết

nhiệm vụ vận động và phải sử dụng hợp lý các phương tiện giáo dục thể chấtkích thích người tập có nhu cầu tự tập luyện,tìm tòi các con đường khác nhau

để hoàn thành tốt nhiệm vụ tập luyện

-Như vậy để thực hiện có kết quả những điều trên thì trong quá trìnhgiảng dạy giáo viên phải sử dụng phối hợp nhiều phương pháp giảng dạy làmcho giờ học phong phú và sinh động từ đó kích thích tính tự giác tích cực tậpluyện của học sinh.Trong đó phương pháp phân nhóm và phân nhóm quayvòng giữ một vai trò quan trọng cần được sử dụng trong giờ học môn Đá cầu

III - Mục đích và phương pháp nghiên cứu đề tài:

2/ Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu của đề tài tôi đã sử dụng một sốphương pháp sau đây:

Đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh tự giác,hăng say tập luyện môn

Đá cầu trong giờ ngoại khóa ở trường Trung học cơ sở” được nghiên cứu vàviết dựa trên tâm sinh lí của học sinh các khối lớp 6,7,8,9 và dựa vào hoạtđộng dạy của thầy và hoạt động học của học sinh trường Trung học cơ sở

B - PHẦN NỘI DUNG

I – Cơ sở lí luận.

Trong luyện tập môn Đá cầu để có được những giờ học đạt kết quả caotrước tiên cần tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong khi tập luyện nắmvững nội dung và thực hiện các động tác một cách hoàn hảo Giáo viên cầnphải nghiên cứu kỹ nội dung bài tập, làm mẫu chính xác từng động tác, thao tácnhuần thục, phân tích rõ ràng từng chi tiết kĩ thuật động tác trước khi lên lớp

Giáo viên làm mẫu động tác phải đạt được yêu cầu chính xác, đẹp đúng

kĩ thuật Vì những động tác làm mẫu dễ gây được ấn tượng trong trí nhớ các

em Khi phân tích, giảng giải kĩ thuật động tác nên ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểumặt khác dùng tranh ảnh để minh hoạ tạo sự chú ý cho các em

Do đặc điểm tâm sinh lý của các em là học sinh thường hay hiếu động,thiếu tập trung nhất là trong những giờ học ngoại khoá do ảnh hưởng các yếu

tố bên ngoài Vậy giáo viên cần quán triệt học sinh thực hiện nghiêm túc nộiqui trong giờ học Chia lớp học thành từng nhóm, đội và thường xuyên chocác nhóm này thi đua với nhau để kích thích trong mỗi học sinh luôn luôn có

sự phấn đấu trong học tập hơn nữa mặt khác tạo điều kiện cho các em cónhiều cơ hội tập luyện vận dụng những kĩ năng đã học một cách nhuầnnhuyễn, khéo léo, mạnh dạn Để mỗi khi thi đấu cấp trường, cấp quận luôn

tự tin mạnh dạn không nhút nhác, e dè, sợ sệt

Giáo viên thường xuyên tuyên dương khích lệ những cá nhân tích cựctham gia tập luyện và ghi nhận những thành quả của học sinh đã đạt đượctrong những năm qua Tạo được niềm tin, lòng tự hào của mỗi thành viêntrong đội Đồng thời cũng thẳng thắn nêu và phân tích những khuyết điểm cònyếu kém, khó khăn chưa khắc phục được

Để làm được những điều như trên là giáo viên dạy môn thể dục như tôicần phải tìm hiểu kĩ thực trạng của học sinh mình từ đó đưa ra những biệnpháp tốt nhất, phù hợp nhất nhằm giúp cho đội tuyển Đá cầu trường có đượcchất lượng tốt nhất mang về nhiều thành tích cho nhà trường

II – Cơ sở thực tiễn.

Hiện nay Đá cầu là môn thể thao được đưa vào thi đấu tại các kỳ Đại hộithể thao, Hội khỏe phù đổng cấp quận, cấp Thành phố, toàn quốc… Do đóviệc môn Đá cầu được đưa vào giảng dạy bắt buộc trong các trường phổthông nên môn Đá cầu ngày càng phát triển mạnh Vì vậy việc nâng cao chấtlượng môn Đá cầu ở trường Trung học cơ sở là hết sức cần thiết nhằm trang

bị cho học sinh một số kiến thức, kỹ năng, kỹ thuật, thể lực, chiến thuật thiđấu, tâm lý khi thi đấu

Bên cạnh đó còn giáo dục cho học sinh ý thức và thói quen tập thể dụcthể thao nhằm tăng cường sức khỏe và hiểu biết về Luật Đá cầu và động tác

kỹ thuật, để rèn luyện sức khỏe, phát triển thể lực và thi đấu Vì vậy việc nângcao chất lượng môn Đá cầu cho ở Trường trung học cơ sở là rất quan trong vàcần thiết

III - Thực trạng và những mâu thuẩn.

Đối với môn Đá cầu có từ rất lâu nhưng mới đưa vào chương trình chínhkhóa bắt buộc trong trường phổ thông Trước đây học sinh chỉ biết đến môn

Đá cầu qua nội dung thể thao tự chọn Môn đá cầu được đưa vào học chínhthức trong môn học thể dục từ lớp 6 đến lớp 9 là rất cần thiết, nhằm rèn luyệncho học sinh sự nhanh nhẹn, khéo léo, dẻo dai, khả năng tư duy sáng tạo, tâm

lý vững vàng, tự tin, quyết đoán Qua đó nhằm phát hiện, bồi dưỡng vận độngviên tài năng tham gia hội khoẻ phù đổng và bồi dưỡng nhân tài thể thao chođất nước

Tuy nhiên do nhiều yếu tố khách quan nên một số học sinh ở các trườnghọc chưa biết đến môn Đá cầu Vì vậy Đá cầu hiện nay là một môn học khóđối với học sinh, nó đòi hỏi học sinh phải tập luyện rất nhiều từ động tác đơngiản như (tâng cầu bằng mu chính diện, tâng cầu bằng đùi, tâng cầu bằng mátrong bàn chân…) đến động tác phức tạp như (đỡ cầu bằng ngực, cúp cầu,quét cầu…) do đó đòi hỏi học sinh phải tập luyện thường xuyên và liên tụctrong thời gian dài mới có thể tiến bộ và thi đấu đạt thành tích cao được

IV – Các biện pháp giải quyết vấn đề

1 Học sinh cần nắm được một số kỹ thuật, chiến thuật, luật cơ bản về môn Đá cầu.

a/ Một số kỹ thuật về môn Đá cầu.

@ Kỹ thuật đá cầu bằng mu bàn chân

Trong kỹ thuật này học sinh cần biết và nắm được các kỹ thuật:

- Tâng cầu bằng mu chính diện

- Đá phát cầu:

 Phát cầu thấp chân chính diện (Kỹ thuật được sử dụng nhiều nhất trong thi đấu, tập luyện để đưa cầu vào cuộc).

 Phát cầu thấp chân nghiêng mình

 Phát cầu cao chân chính diện

 Phát cầu cao chân nghiêng mình (Tăng uy lực của quả phát cầu bằng cách phát cầu chuẩn xác, nhanh và tập trung vào các điểm yếu của đối phương, thường được sử dụng trong đá đơn).

- Bật nhảy, dùng mu bàn chân đá cầu.

- Chuyền cầu bằng đùi

- Tâng cầu nhịp một để tấn công (Rất hiệu quả trong đá đơn)

@ Kỹ thuật đá má trong bàn chân

Trong kỹ thuật này học sinh cần biết và nắm được các kỹ thuật:

- Quét cầu

- Bạt cầu

- Đẩy cầu

- Xiết cầu

@ Kỹ thuật đá má trong bàn chân

Trong kỹ thuật này học sinh cần biết và nắm được các kỹ thuật:

- Tâng cầu (Cứu cầu)

- Đá tấn công

b/ Một số chiến thuật trong tập luyện và thi đấu môn Đá cầu:

@ Chiến thuật thi đấu đơn.

Trong thi đấu đơn, chiến thuật thể hiện tính tích cực, sang tạo của từng

cá nhân Có nhiều loại chiến thuật phát cầu được áp dụng trong thi đấu đơn,trong đó chiến thuật phát cầu thấp – gần và phát cầu cao – sâu là chiến thuậtgây không ít khó khăn cho đối phương khi đỡ phát cầu

- Phát cầu thấp – gần

Từ vị trí phát cầu, thực hiện kỹ thuật phát cầu sao cho cầu bay thấp sátlưới rơi vào khu vực phát cầu hợp lệ bên sân đối phương gần lưới nhất.

- Phát cầu cao – sâu

Từ vị trí phát cầu, thực hiện động tác phát cầu sao cho cầu bay cao, xavào hai góc xa khu vực phát cầu hợp lệ bên sân đối phương

@ Chiến thuật thi đấu đôi.

Phần lớn các chiến thuật trong thi đấu đơn đều có thể áp dụng trongthi đấu đôi Ngoài ra, khi đá đôi cần đặc biệt lưu ý đến việc phối hợp dichuyển và phối hợp tổ chức tấn công thường xuyên

 Chiến thuật phát cầu có người che:

Trong đá đôi, bên phát cầu là bên bị tấn công, còn bên đỡ cầu là bên tấncông Vì vậy, muốn hạn chế sức tấn công của đối phương thì chiến thuật phátcầu có người che phải vận dung triệt để, phải coi phát cầu có giá trị như mộtquả tấn công Muốn vậy, sự phối hợp nhịp nhàng của người phát cầu và ngườiche cầu vô cùng quan trọng Phải quan sát vị trí đứng đỡ phát cầu của đốiphương mà quyết định điểm phát cầu Chỉ cần đối phương mất tập trung thìđây là thời điểm quý giá nhất để phát cầu, vì lúc này đối phương đã xê dịchchân trụ Nếu đối phương đứng yên để tập trung nhìn vào tay cầm cầu củangười phát cầu, thì người đứng ở ví trí che cầu có thể nghiêng người sangphải hoặc trái một cách hợp lệ (nhưng hai chân không được di chuyển), đểcho đối phương không nhìn thấy người phát cầu

 Phân chia khu vực kiểm soát trên sân:

Ở những đội mà trình độ kỹ thuật thấp, chưa phối hợp ăn ý với nhautrong phòng thủ lẫn trong tấn công thì nên sử dụng chiến thuật phân chia mỗingười đỡ cầu và kiểm soát một nửa sân theo chiều dọc Khi trình độ đá đôi đãđược nâng cao, thì thường sử dụng cách phân chia như sau: Người có khảnăng phòng ngự tốt sẽ kiểm soát ¾ diện tích của sân, người kia có khả năngtấn công tốt sẽ kiểm soát ¼ sân còn lại Người có khả năng kiểm soát ¾ sân

có trách nhiệm phải đỡ cầu của đối phương rơi vào khu vực của mình sau đóchuyền cầu cho đồng đội

 Phản công bằng chắn cầu:

Để hạn chế khả năng tấn công của đối phương, đặc biệt là khi họ sửdụng các kỹ thuật xiết cầu, vít cầu gần lưới, thì chắn cầu bằng ngực cho dùchắn không trúng cầu, bị thua diểm, song việc chắn cầu này gây cho đốiphương tâm lí căng thẳng khi thực hiện kỹ thuật, chính vì vậy hiệu quả tấncông bị giảm đi Hơn nữa nếu chắn được cầu thì sẽ thắng điểm trực tiếp

Trong thi đấu, để tăng hiệu quả chắn cầu, nhiều trường hợp cả hai VĐV ởcùng bên cùng nhảy lên chắn cầu gọi là chắn đôi.

c/ Một số điều trong luật Đá cầu.

dây nylông giữ cho căng lưới Lưới được theo trên cột căng lưới, hai cột cănglưới được dựng thẳng đứng ở 2 đầu đường phân đôi của sân thi đấu Hai cộtcăng lưới phải để ngoài sân, cách đường biên dọc 0,50m.

2.2 Chiều cao của lưới:

2.2.1 Chiều cao của lưới đối với nữ và nữ trẻ: 1,50m

2.2.2 Chiều cao của lưới đối với nữ và nữ trẻ: 1,60m

2.2.3 Chiều cao của lưới đối với thiếu niên: 1,40m

2.2.4 Chiều cao của lưới đối với nhi đồng: 1,30m

2.2.5 Chiều cao của đỉnh lưới ở giữa lưới được phép có độ võng khôngquá 0,02m

Điều 3: CỘT LƯỚI VÀ ĂNGTEN

3.1 Cột lưới phải cao tối đa: 1,70mét

3.2 Vị trí của các cột lưới được dựng đứng hoặc chôn cố định trênđường phân đôi sân kéo dài cách đường biên dọc sân là 0,50mét

3.3 Cột Ăngten: Có chiều dài 1,20m; đường kính 0,01m; cao hơn so vớimép trên của lưới là 0,44m Trên cột Ăngten được vẽ bằng những mầu sángtương phản với tiết diện 10cm

Điều 4: QUẢ CẦU

- Cầu đá Việt Nam 202

+ Chiều cao 0,131m, rộng 0,06m

+ Trọng lượng 14gam (+, -1)

Điều 6: ĐẤU THỦ

6.1 Trận đấu đơn diễn ra giữa 2 đội, mỗi đội có một đấu thủ

6.2 Trận đấu đôi diễn ra giữa 2 đội, mỗi đội có hai đấu thủ

6.3 Trận đấu đội diễn ra giữa 2 đội, mỗi đội có ba đấu thủ

6.4 Trận đấu đồng đội diễn ra giữa 2 đội, mỗi đội có tối đa chín đấu thủ

và tối thiểu sáu đấu thủ Thi đấu theo thứ tự: đơn, đôi, đội, đôi, đơn

6.5 Mỗi đấu thủ chỉ được phép thi đấu không quá 2 nội dung trong nộidung đồng đội (kể cả nội dung 3 đấu thủ)

Điều 12 BẮT ĐẦU TRẬN ĐẤU VÀ PHÁT CẦU

12.1 Bên phát cầu trước sẽ bắt đầu hiệp đấu đàu tiên Bên nào thắng sẽgiành quyền phát cầu ở hiệp thứ hai

12.2 Phải phát cầu ngay khi trọng tài công bố điểm Đấu thủ cố tình trìhoãn, trọng tài sẽ nhắc nhở và nhắc nhở đến lần thứ hai thì sẽ bị bắt lỗi và mộtđiểm cho đối phương

12.3 Khi phát cầu, ngay sau khi đấu thủ tiếp xúc với cầu, tất cả các đốithủ còn lại được phép tự do di chuyển trên phần sân của mình

12.4 Cấm bất cứ vật trợ giúp nào từ bên ngoài làm tăng tốc độ của quảcầu và sự di chuyển của đấu thủ

12.5 Phát cầu lại.

- Cầu mắc vào lưới khi đang thi đấu, ngoại trừ lần chạm cầu cuối cùng

- Các bộ phận của quả cầu bị rơi ra trong khi thi đấu

- Cầu được phát đi trước khi trọng tài ra ký hiệu phát cầu

- Do khách quan làm ảnh hưởng đến thi đấu

Điều 13: CÁC LỖI

13.1 Lỗi của bên phát cầu:

13.1.1 Đấu thủ phát cầu trong khi thực hiện động tác nhưng giẫm chânvào đường biên ngang hoặc đường giới hạn khu vực phát cầu

13.1.2 Đấu thủ phát cầu không qua lướihoặc qua nhưng chạm lưới

13.1.3 Cầu phát chạm vào đồng đội hoặc bất cứ vật gì trước khi bay sangphần sân đối phương

13.1.4 Quả cầu bay qua lưới nhưng rơi ra ngoài sân

13.1.5 Đấu thủ phát cầu làm các động tác trì hoãn và làm rơi cầu xuốngđất sau khi trọng tài đã ra ký hiệu cho phát cầu (tối đa là 5 giây)

13.1.6 Phát cầu không đúng thứ tự trong thi đấu

13.2 Lỗi của bên đỡ phát cầu

13.2.1 Có hành vi gây mất tập trung, làm ồn hoặc la hét nhằm vào đấu thủ.13.2.2 Chân chạm vào các đường giới hạn khi đối phương phát cầu.13.2.3 Đỡ cầu dính hoặc lăn trên bất cứ bộ phận nào của cơ thể

13.3 Lỗi với cả hai bên trong trận đấu

13.3.1 Đấu thủ chạm cầu ở bên sân đối phương

13.3.2 Để bất cứ bộ phận nào của cơ thể sang phần sân đối phương dù ởtrên hay dưới lưới

13.3.3 Cầu chạm cánh tay

13.3.4 Dừng hay giữ dầu dưới cánh tay, giữa hai chân hoặc trên người13.3.5 Bất cứ phần nào của cơ thể hay trang phục của đấu thủ chạm vàolưới, cột lưới, ghế trọng tài hay sang phần sân đối phương

13.3.6 Cầu chạm vào trần nhà, mái nhà hay bất cứ bộ phận nào khác.13.3.7 Nội dung đơn chạm cầu quá 2 lần

13.3.8 Nội dung đôi và đội: 1 đấu thủ chạm cầu quá 2 lần liên tiếp, 1 bênquá 4 chạm

V, Một Số Bài Dạy Cụ Thể Đã Được Áp Dụng.

BÀI 1 LỊCH SỬ MÔN ĐÁ CẦU – CÁC KĨ THUẬT CƠ BẢN LUẬT ĐÁ CẦU - PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

I/ MỤC TIÊU:

- Truyền đạt cho HS nắm được lịch sử môn đá cầu – các kĩ thuật cơ bản

– luật cầu đá – pp giảng dạy

II/ CHUẨN BỊ:

Giáo viên: Soạn giáo án, đề cương bài giảng

III/ NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP LÊN LỚP:

1/ On định tổ chức.

2/ Kiểm tra bài cũ:

3/ Bài mới: Giới thiệu bài.

I/ Nguồn gốc môn đá cầu

1 Nguồn gốc môn đá cầu

Đá cầu được hình thành và phát triển từ những trò chơidân gian dưới nhiều hình thức khác nhau mà mỗi địaphương, vùng dân cư trên đất nước Việt Nam có nhữnghình thức, màu sắc đặc trưng riêng Đá cầu có một quátrình phát triển theo lịch sử dựng nước và giữ nước củadân tộc Có thời kỳ phát triển rất rực rỡ, từ vua quantrong triều đến các tầng lớp nhân dân lao động, từ thànhthị đến nông thôn, miền xuôi đến miền ngược ở đâumôn đá cầu cũng được ưa chuộng

Tương truyền rằng năm Nhâm Tuất (722), Mai Hắc Đếlãnh tụ của cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược nhàĐường, ông là người đã khuyến khích và tổ chức chonghĩa quân thường xuyên tập luyện, giải trí bằng tròchơi đá cầu, nhằm rèn luyện sức khoẻ cho binh sĩ Từ

đó nhân dân quanh vùng Vạn An (Nay là Nam Đàn Nghệ An) dần dần cũng tập luyện đá cầu, phong tràongày càng phát triển

-Trò chơi này thường được tổ chức trong những ngày lễlớn mừng chiến thắng của dân tộc.

Từ thế kỷ thứ VIII, ở vùng Vạn An, ngày xuân có tục lễthi đấu đá cầu rất sôi nổi và hào hứng Nó không nhữnghấp dẫn đối với người chơi trong sân mà còn thu hútđông đảo nhiều người xem và cổ vũ bên ngoài

Trong cuốn tìm hiểu truyền thống thượng võ của dântộc, giáo sư sử học Trần Quốc Vượng có ghi chép:

"Không biết môn đá cầu nảy sinh từ bao giờ,chỉ biếtrằng đến thời Lý, Trần môn này đã được thịnh hànhlắm(1)".ở thời nhà Lý, đất nước thái bình, mùa mànggặt hái xong cũng là lúc cuộc vui chơi được tổ chức đểmừng vụ mùa bội thu Trong các cuộc vui này luôn cótrò chơi đá cầu Nhà Vua còn cho phép đá cầu biểu diễnngay trước bệ rồng tại điện Thiên An trong kinh thành.Năm 1085 sau khi đánh tan quân xâm lược Nhà Tống,Nhà Lý đã tổ chức ngày hội thi đá cầu để mừng chiếnthắng

Đời Vua Lý Nhân Tông (1072 - 1127) đã quan tâm và

tạo điều kiện cho trò chơi đá cầu phát triển như: "Bính Ngọ/ Thiện Phù Duệ Vũ/ năm thứ 7 [1126], (Tống Khâm Tông Tằng, Tĩnh

Khang năm thứ 1) Mùa xuân, tháng giêng, mở hội đèn Quảng Chiếu bảy ngày đêm Tháng 2 ngày mồng 1, Vua ngự điện Thiên An, xem các vương hầu đá cầu"(1)

Kế thừa đời nhà Lý trò chơi đá cầu tiếp tục được hoànthiện và phát triển ở thời nhà Trần ở thời kỳ này cóTrương Hán Siêu nổi tiếng là người có tài đá cầu và rấtđược vua yêu, quan dân kính nể, ông có biệt danh là:

"Thôn cầu cước"

Đời vua Trần Anh Tông trị vì (1293 - 1314) có một vịquan tên là Trần Cụ giỏi đánh đàn, bắn cung và đá cầu,được vua quan tâm và nhân dân kính nể:

" Bây giờ có viên độc bạ là Trần Cụ tính khoan hậu, cẩn thận, thật thà, giỏi nghề đánh đàn, bắn nỏ và chơi

đá cầu Vua sai dạy Thái tử các nghề ấy Cụ làm cầu

thì cân nhắc các múi da cho mười hai múi cân nhau, duy ba múi ở miệng cầu là chỗ bỏ cái

bong bóng lợn vào thì hơi mỏng và nhẹ để cân với sức nặng ở đầu bong bóng Cho nên khi đá cầu, múi nào ở trên đến lúc rơi xuống đất lại nguyên như cũ, không bao giờ chuyển khác "(2)

Dựa vào kinh nghiệm của bản thân và tham khảo trongdân gian ông đã viết ra một số lý thuyết của trò chơi đácầu, có thể nói đây là tiền đề để những người chơi đácầu sau này có thể tiếp thu, thừa kế và hoàn thiện chomôn đá cầu ngày nay ở thời nhà Trần không những đã

kế thừa và phát triển tốt trò chơi đá cầu từ thời nhà Lý

mà còn quy định trong hệ thống GDTC cho tầng lớpquý tộc, cho binh sĩ trong quân đội Họ phải thườngxuyên tập luyện: cưỡi ngựa, bắn cung, đá cầu

Trong cuốn truyền thống thượng võ của dân tộc đã ghinhận:

" Trong võ dân tộc có nhiều đòn đá, và từ thời xa xưa

vì khi đá cầu người tậpphải sử dụng linh hoạt các thế trong cước pháp (đấu bằng chân ) để đá trúng vào mộ mục tiêu rất nhỏ như đá gối, đá vòng cầu (cung), đá cạnh bàn chân , đá hất , đá búng, đá

móc, đá gót"(3).

Đến thời nhà Lê trò chơi đá cầu đã đạt tới mức tài nghệđiêu luyện, có nhiều người chơi đá cầu giỏi Trong dângian đã lưu truyền lại câu chuyện rất thú vị như sau:Trong lễ mừng thọ của nhà Vua, có một sĩ phu xin Vuacho phép được đá cầu chúc thọ Người đó xin đứngtrước mạn thuyền rồng giữa dòng sông Nhị đácầu( tâng cầu), đá được mỗi một quả cầu là mừng nhàVua thêm một tuổi, sau khi nêu điều kiện, người sĩ phu

đã làm cho mọi người lo ngại vì chỉ cần sơ sảy là phạmtội khi quân

Nhưng thật kỳ diệu người sĩ phu ấy đã ung dung đá vàđếm từ 1 đến 98 mà quả cầu vẫn bay lên hạ xuống rấtnhịp nhàng Nhà Vua sung sướng hạ lệnh cho dừng lại

vă nói: "Thôi, Trẫm chỉ mong sống đến 98 tuổi lă hạnhphúc lắm rồi ".

Sau đó người sĩ phu xin nhă Vua cho phĩp đâ tiếp vẵng đê đâ được 120 quả nữa Người sĩ phu đó chính lăĐinh Sửu, người Nam Sâch - Hải Dương đỗ Thâmhoa(1)

Đến thời nhă Nguyễn trò chơi đâ cầu vẫn được duy trì,những người chơi cầu giỏi thường lă dđn thănh thị,thuộc tầng lớp khâ giả

Trải qua nhiều thế kỷ trò chơi đâ cầu vẫn được tồn tại,duy trì vă phât triển rộng trín cả đất nước vă nó cũngmang đăc thù của giai đoạn lịch sử nhất định, cũng nhưtheo từng phong tục, truyền thống của từng địa phương(miền Bắc - miền Trung - miền Nam), thời kỳ phâpthuộc, nhđn dđn ta sống trong cảnh cơ cực lầm thandưới âch đô hộ của thực dđn Phâp, những trò chơi dđngian không có điều kiện phât triển, nhưng do sự hamthích

của câc tầng lớp nhđn dđn nín trò chơi đâ cầu vẫn tồntại vă lưu truyền trong dđn gian

Trong thời kỳ năy những trò chơi dđn gian bị thu hẹplại nhường chỗ cho câc môn thể thao hiện đại như: Đua

xe đạp, bóng đâ, quyền anh…

Thời kỳ sau khi hoă bình được lập lại (Thâng 10-1954đến trước 04-1975) Tuy được Đảng vă nhă nước quantđm tạo điều kiện, song thực tế dđn tộc Việt Nam lạiphải đối mặt với cuộc chiến tranh huỷ diệt của đế quốc

Mỹ Chính vì vậy mă hoạt động thể thao nói chung vă

đâ cầu nói riíng vẫn chưa có điều kiện để phât triển, ởthời kỳ năy trò chơi đâ cầu tồn tại mang tính tự phâttrong câc trường học lă chủ yếu

Tuy nhiín trong những năm 1970- 1974, một số giải đâcầu của học sinh câc trường cấp II vă cấp III khu vực

Hă Nội vă một số tỉnh lđn cận vẫn được tổ chức Mặc

dù nội dung vă hình thức thi đấu còn đơn giản, songcũng thu hút được khâ đông học sinh

các cấp tham gia tập luyện Đồng thời cũng để lại hình

ảnh đẹp đẽ về môn đá cầu trong mỗi người tham dự.Thời kỳ sau tháng 4-1975, miền Nam hoàn toàn giảiphóng, đất nước được thống nhất, lịch sử Việt Nambước sang một trang mới Lúc này phong trào TDTTđược Đảng và nhà nước ta đặc biệt quan tâm tạo điềukiện để phát triển và hội nhập cùng khu vực cũng nhưtrên thế giới Trong xu thế đó, trò chơi đá cầu đượckhôi phục và phát triển Dần dần, nó đã có vị trí xứngđáng trong hàng ngũ các môn thể thao dân tộc của ViệtNam Đặc biệt từ tháng 08-1985 Tổng cục TDTT (Nay

là UB TDTT) cho ban hành Luật đá cầu Sau khi Luật

đá cầu ra đời thì vị trí của trò chơi đá cầu đã bước sangmột trang mới Thời điểm quyết định nhất để chuyểnđổi đó là: " Giai đoạn quan trọng nhất để chuyển tròchơi đá cầu thành môn thể thao đá cầu năm 1986 đếnnay, đã tổ chức thành công 8 giải đá cầu; 2 lần banhành Luật đá cầu; nghiên cứu và sản xuất được quả cầuđúng tiêu chuẩn, đồng thời mở rộng giao lưu với nướcngoài"(1)

2 Cấu tạo và hình dạng của quả cầu.

Theo sử sách ghi lại và đặc biệt là trong mục: Truyềnthống thượng võ tác giả Lê Đỗ (Báo TDTT) đã viết:

"Riêng quả cầu ở nước ta xưa có nhiều loại: Có loạiquả cầu tròn khâu bằng 12 miếng gia, có quả cầu khâubằng mo cau hoặc gỗ hoặc có quả cầu hình tròn dẹtđuôi bằng lông chim hoặc bằng lông gà rất phổ biến ởmiền núi " Trải qua nhiều thời kỳ phát triển thăngtrầm của lịch sử, những biến đổi của xã hội có tác động

và ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động phát triển củaTDTT nói chung và đặc

biệt là môn đá cầu Hình thù và cấu tạo của quả cầucũng được thay đổi không chỉ về hình dạng, kích thước

mà cả trọng lượng, chất liệu để làm quả cầu cũng đượcthay đổi để phù hợp, thích ứng với nhu cầu thực tiễn.Những quả cầu được tồn tại, lưu truyền và được sử

dụng trong tập luyện, thi đấu những năm gần đây:

- Quả cầu trinh đồng: Được làm bằng hai đồng tiềntrinh có lỗ vuông được lồng vào nhau bởi giấy hay nilông mỏng

- Quả cầu trinh chì: Giống quả cầu trinh ở trên, chỉkhác là thay hai đồng tiền trinh đồng bằng hai đồngtrinh chì hoặc quả cầu được kết lại từ vỏ và lá cây Loạicầu này người tập có thể tự làm được để chơi Các loạicầu này thường được chơi ở các tỉnh phía Bắc từ năm

1980 trở về trước

- Các loại cầu làm bằng chất liệu khác như: Da cá, gỗ,nhựa được cắm lông gà hoặc lông ngỗng, lôngchim được sử dụng nhiều ở các tỉnh miền Trung vàđặc biệt ở phía Nam

- Quả cầu đế cao su: Gồm nhiều đồng xu (cao su) làmlớp đệm, đường kính 2,5 đến 3cm, đặt chồng lên nhau

và được xâu với nhau bằng dây ni lông Loại cầu nàythường được dùng để tập luyện và thi đấu từ năm 1986đến 1993

- Quả cầu đế nhựa: Gồm 3 lớp (đồng xu) nhựa xếpchồng lên nhau

+ Có đường kính 36mm,

+ Có chiều cao là: 110mm

+ Có trọng lượng: 12gam,

+ Có 16 tua ni lông mềm có các màu khác nhau

Quả cầu này được đưa vào sử dụng tập luyện và thi đấutrong các giải quốc gia từ năm 1994 cho đến năm 2000

Từ năm 2001 đến nay, đứng trước xu thế phát triểnmạnh của môn đá cầu không những ở trong nước màđặc biệt là trên thế giới, quả cầu cũng được cải tiếnkhông chỉ về mẫu mã, hình thức bên ngoài mà ngaychất liệu, kiểu dáng cũng được thiết kế lại Với mụcđích vừa đảm bảo tính kế thừa của quả cầu trinh trướcđây vừa phù hợp vừa đáp ứng được với kĩ thuật tấncông và kĩ thuật phòng thủ của kĩ thuật đá cầu hiện đại.Ngày nay chúng ta đã chọn quả cầu đá Việt Nam

2001làm quả cầu đá tiêu chuẩn

3 Xu hướng phát triển của môn đá cầu

Môn đá cầu là một môn thể thao dân tộc nằm trong hệthống thi đấu các môn thể thao của quốc gia Đây làmột trong những nội dung được sử dụng để rèn luyện

và GDTC cho HS cũng như sinh viên trong các trườngchuyên nghiệp ở Việt Nam Chính vì vậy mà môn đácầu không những được các ngành, các cấp quan tâm màđặc biệt là được UB TDTT đầu tư và định hướng pháttriển cả về bề rộng lẫn chiều sâu Đặc biệt là môn đácầu lần đầu tiên được Ban tổ chức thống nhất đưa vàochương trình thi đấu của SEAGAMES tổ chức tại ViệtNam vào cuối năm 2003

Như vậy, từ chỗ chỉ là một trò chơi trong dân gian - rồitrở thành một môn thể thao dân tộc và từ đó cho đếnnay môn đá cầu đã không ngừng phát triển, nó đãkhông thể thiếu được trong hệ thống thi đấu các mônthể thao của quốc gia cũng như trên thế

giới Bởi vì theo định kì hằng năm có các giải đá cầuđược tổ chức như sau:

- Giải Dân tộc nội trú toàn quốc

- Giải của Hội khoẻ Phù Đổng quốc gia

- Giải Trẻ toàn quốc

- Giải Vô địch quốc gia

- Giải Vô địch thế giới

- Giải của Đại hội thể thao Đông Nam á (2003 tại ViệtNam)

II Các kĩ thuật cơ bản của đá cầu

Các động tác điều khiển cầu được gọi chung là kĩ thuật

đá cầu Trong đá cầu, cầu được điều khiển bằng chân,bằng ngực, bằng đầu Trong các kĩ thuật đó thì đá cầubằng chân là quan trọng và phức tạp nhất

Kĩ thuật đá cầu được chia thành các dạng kĩ thuật sau:

Di chuyển

Di chuyển đơn bước

Đây là kĩ thuật được sử dụng nhiều trong các trườnghợp khi cầu của đối phương đá sang ở gần người chơi(có thể ở bên phải, bên trái, phía trước, phía sau, hay sátngười).

Di chuyển ngang đơn bước sang phải đá cầu.

- TTCB: Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc

đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấpdồn đều vào

giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầu thẳng, mắttheo dõi

đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác: Khi xác định được điểm rơi của

quả cầu người tập nhanh chóng chuyển trọng tâm sangphải, chân trái bước qua phải một bước, lúc này trọngtâm chuyển sang chân

trái Chân phải thực hiện động tác tiếp xúc với cầu (tuỳtheo ý đồ

chiến thuật của người đá cầu) để sử dụng kĩ thuật búngcầu hay giật cầu v.v

- Kết thúc động tác: Sau khi thực hiện xong

động tác, người đá cầu trở về TTCB để thực hiện độngtác tiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so vớilúc thực hiện)

Di chuyển ngang đơn bước sang trái đá cầu

- TTCB : Tương tự như cách di chuyển đơn bước

sang phải

- Thực hiện động tác : Khi xác định được điểm rơi của

quả cầu, người ta tập nhanh chóng chuyển trọng tâmsang trái, chân phải bước qua trái một bước, gót chânphải đặt trước mũi chân trái, lúc này trọng tâm chuyểnsang chân phải.Chân trái tiếp xúc với cầu bằng kĩ thuậtbúng hay giật cầu (tuỳ theo ý đồ của người đá cầu)

- Kết thúc động tác: Sau khi thực hiện xong động tác,

người đá

cầu trở về TTCB để thực hiện các động tác tiếp theo

(thứ tự các

bước chân làm ngược lại so với lúc thực hiện)

Di chuyển đơn bước phía trước chếch phải đá cầu

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc

đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp,dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầuthẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tựnhiên

- Thực hiện động tác : Khi xác định được điểm rơi của

quả cầu,

người tập nhanh chóng chuyển trọng tâm sang chânphải, chân trái bước về trước chếch sang phải một bướcthích hợp với điểm rơi, gót chân đặt trước mũi bàn chânphải, trọng tâm lại chuyển sang chân này, chân phảitiếp xúc với cầu bằng kĩ thuật búng hoặc giật cầu (tuỳtheo ý đồ đá cầu của người chơi)

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác,

người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động táctiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so vớilúc thực hiện)

Di chuyển đơn bước phía trước chếch trái đá cầu

Cách thực hiện động tác tương tự như kĩ thuật dichuyển phía trước chếch phải, nhưng phải đổi thứ tựcủa hai chân khi thực hiện (tức là làm ngược lại)

Di chuyển đơn bước phía sau chếch phải đá cầu

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc

đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm hơithấp, dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước,đầu thẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để

co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Khi xác định được điểm rơi của

quả cầu ở phía sau bên phải thì người tập nhanh chóngchuyển trọng tâm sang chân phải, chân trái lùi về sausang phải một bước thích hợp, mũi chân trái đặt gần gótchân phải, trọng tâm lại chuyển sang chân này, chânphải tiếp xúc với cầu bằng kĩ thuật búng hoặc giật cầu

hoặc móc cầu ( tuỳ theo ý đồ đá cầu của người chơi).

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác,

người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động táctiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so vớilúc thực hiện)

Di chuyển đơn bước phía trước chếch trái đá cầu

Cách thực hiện động tác tương tự như kĩ thuật dichuyển phía sau chếch phải, nhưng phải đổi thứ tự củahai chân khi thực hiện (tức là làm ngược lại)

Di chuyển nhiều bước

Đối với di chuyển đơn bước chỉ cho phép người chơi đácầu được những quả cầu rơi cách người với cự li 1m -1,5m Còn với những quả cầu khi đối phương đá cầusang cách xa người thì phải sử dụng di chuyển nhiềubước đến chỗ cầu rơi mới thực hiện được kĩ thuật đácầu Trong cách di chuyển nhiều bước, TTCB để thựchiện động tác cũng như ở di chuyển đơn bước, tiếp đóngười chơi dùng sức đạp của chân và đổ trọng tâm vềhướng di chuyển đẩy người đi, hai chân luân phiên dichuyển đến điểm rơi của cầu với tần số nhanh, chậm,bước dài, ngắn, tuỳ thuộc vào tình huống cầu bay tớisao cho bước cuối cùng người ở tư thế đá cầu đúng nhưcác bước đơn đã phân tích ở phần trên Trong di chuyểnnhiều bước gồm có:

- Di chuyển ngang

- Di chuyển tiến, lùi

Di chuyển ngang sang bên phải đá cầu

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc

đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp,dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầuthẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tựnhiên

- Thực hiện động tác : Người tập đứng ở TTCB, có thể

ở giữa sân hoặc ở gần biên dọc trái của sân, khi dichuyển sang phải, thì đạp mạnh chân trái đồng thờiquay người 90o sang phải, đổ trọng tâm sang phải, chân

trái di chuyển trước sau đó đến chân phải, khuỵu gối,trọng tâm thấp và khi di chuyển trọng tâm thân ngườikhông nhấp nhô, cứ như thế hai chân luân phiên chođến khi di chuyển tới vị trí cầu rơi thì trọng tâm lúc nàydồn vào chân trái, chân phải tiếp xúc với cầu Tuỳ theo

ý đồ đá cầu mà sử dụng các

kỹ thuật đá móc, búng cầu, hay giật cầu lên lưới hoặcchuyền cầu cho đồng đội để tấn công

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác,

người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động táctiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so vớilúc thực hiện)

Di chuyển ngang sang bên trái đá cầu

- TTCB : Đứng hai chân song song rộng bằng vai hoặc

đứng chân trước chân sau, khuỵu gối, trọng tâm thấp,dồn đều vào giữa hai chân, người hơi đổ về trước, đầuthẳng, mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tựnhiên

- Thực hiện động tác : Người tập đứng ở TTCB, có thể

ở giữa sân hoặc ở gần biên dọc phải của sân, khi dichuyển sang trái thì đạp mạnh chân phải, đồng thờiquay người 90o sang trái, đổ trọng tâm sang trái chânphải di chuyển trước sau đó đến chân trái, khuỵu gối,trọng tâm thấp và khi di chuyển trọng tâm thân ngườikhông nhấp nhô, cứ như thế hai chân luân phiên chođến khi di chuyển tới vị trí cầu rơi thì trọng tâm lúc nàydồn vào chân phải, chân trái tiếp xúc với cầu Tuỳ theo

ý đồ đá cầu mà sử dụng các kĩ thuật đá móc, búng cầu,hay giật cầu lên lưới hoặc chuyền cầu cho đồng đội đểtấn công

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác,

người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động táctiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so vớilúc thực hiện)

Di chuyển tiến, lùi để đá cầu.

- TTCB : Đứng chân trước chân sau(chân trái đạt

trước), hơi khuỵu gối, trọng tâm thấp dồn vào chântrước, người ngã về phía trước, đầu thẳng, mắt theo dõiđường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên.

- Thực hiện động tác : Người tập đứng ở cuối sân,

người đổ về trước đồng thời đạp mạnh chân thuận(chân phải) bước về trước, sau đó đến chân trái, hạtrọng tâm thấp, khuỵu gối, bước dài và cứ di chuyểnluân phiên (chân phải và chân trái), trọng tâm cơ thểkhông nhấp nhô.Khi đến vị trí cầu rơi gần lưới thì trọngtâm dồn vào chân trái - nếu chân phải tiếp xúc với cầuhoặc trọng tâm dồn vào chân phải - nếu chân trái tiếpxúc với cầu tuỳ theo vị trí của cầu rơi so với vị trí củangười chơi khi di chuyển đến đá cầu (Yêu cầu khi dichuyển trọng tâm cơ thể không nhấp nhô).Khi tiếp xúcvới cầu tuỳ theo ý đồ đá cầu của người chơi mà sử dụngcác kĩ thuật búng cầu, giật cầu, tâng cầu nhịp một đểchuyền cầu hoặc đá cầu tấn công Từ vị trí ở gầnlưới, khi phải di chuyển về cuối sân để đỡ , đá cầu thìngười chơi phải di chuyển lùi: Trọng tâm cơ thể lúc nàydồn vào chân trước (chân trái), sau đó đạp mạnh chântrước theo hướng ngược lại và bước lùi về sau, thântrên ngửa ra trọng tâm lại đổ về sau ở tư thế cao

Như vậy cứ di chuyển hai chân luân phiên cho đến lúctới gần cuối sân (gân vị trí cầu rơi), trọng tâm dồn vàochân trái nếu chân phải là chân sẽ tiếp xúc với cầu hoặcngược lại trọng tâm sẽ dồn vào chân phải nếu chân trái

là chân sẽ tiếp xúc với cầu ở tư

thế thuận lợi nhất khi thực hiện đá cầu Trong khichuyển lùi, cần chú ý trọng tâm cơ thể cao và khôngnhấp nhô, đầu ngửa, mắt theo dõi cầu, bước dài vànhanh Ngoài cách áp dụng kiểu di chuyển lùi, ngườichơi có thể thực hiện động tác quay người (sang phảihoặc sang trái) về phía sau 180o Sau đó di chuyển tiến

về phía cuối sân như đã nêu ở trên

Di chuyển bước lướt để đá cầu

Kĩ thuật bước lướt là kĩ thuật di chuyển rất quan trọng

trong quá trình tập luyện và thi đấu đá cầu Thườngđược áp dụng để đỡ những quả bỏ nhỏ sát lưới hoặc đádọc hai biên Khi áp dụng kĩ thuật di chuyển này vàocác trường hợp nêu trên mang lại hiểu quả cao vì tốc độ

di chuyển nhanh, và hợp lý với những đường cầu rơi xangười mà bước đơn di chuyển không có hiệu quả

- TTCB : Hai chân song song rộng bằng vai hoặc đứng

chân trước chân sau, hơi khuỵu gối, trọng tâm thấp dồnđều vào giữa hai chân, người đổ về trước, đầu thẳng,mắt theo dõi đường bay của cầu, hai tay để co tự nhiên

- Thực hiện động tác : Từ TTCB, người chơi dùng sức

mạnh bột phát của chân trái, phối hợp với chân phải bậtmạnh để đưa cơ thể lướt nhanh về bên phải theo hướngquả cầu rơi, khi tiếp đất là chân trái làm trụ, chân phảinhanh chóng tiếp xúc cầu bằng mu bàn chân với kĩthuật búng cầu, giật cầu, tâng cầu nhịp một ( tuỳtheo ý đồ của người đá cầu mà sử dụng kĩ thuật đá cầucho phù hợp) Nếu trường hợp di chuyển về bên trái thìđộng tác kĩ thuật thực hiện ngược lại

- Kết thúc động tác : Sau khi thực hiện xong động tác,

người đá cầu trở về TTCB để thực hiện các động táctiếp theo (thứ tự các bước chân làm ngược lại so với lúcthực hiện)

Kĩ thuật phát cầu

Phát cầu thấp chân chính diện

Đây là kĩ thuật thường được sử dụng nhiều trong tậpluyện và thi đấu với mục đích đưa cầu vào cuộc, vừakhai thác điểm yếu của đối phương (thông qua chiếnthuật phát cầu) để giành điểm trực tiếp hoặc đưa đốiphương vào thế bị động, lúng túng để giành điểm

- TTCB: Khi thực hiện động tác, người chơi đứng chân

trước chân sau Chân phát cầu để sau, bàn chân trướcđặt vuông góc với đường biên ngang và mũi bàn châncách đường biên ngang khoảng 20 cm, mép ngoài củabàn chân cách đường giới hạn khu vực phát cầu khoảng20cm Mũi bàn chân sau chống xuống đất và hơi xoay

ra ngoài sao cho trục của bàn chân hợp với nhau thànhmột góc 45o, hai gót chân cách nhau khoảng 30cm-40cm Lúc này trọng tâm cơ thể dồn vào chân trước,thân người hơi khom, tay cùng bên chân chuẩn bị phátcầu gập khuỷu tay, bàn tay để ngửa trước bụng cầm đếcầu (ngón tay trỏ và ngón tay giữa để dưới đế cầu, ngóntay cái đặt trên đế cầu) Tay còn lại để tự nhiên dọctheo thân người Mắt quan sát đối phương để chọnthời điểm phát cầu tốt nhất.

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Khi thực hiện động tác

phát cầu, tay cầm cầu tung nhẹ cầu lên cao ngang tầmmắt hoặc có thể thả cầu từ trên xuống, sao cho điểm rơicủa cầu cách phía trước mu bàn chân đá khoảng 50cm.Khi cầu rơi xuống chân phía sau lăng về trước duỗicăng chân và bàn chân để mu bàn chân tiếp xúc với cầukhi cách mặt sân khoảng 20 - 30cm Lực tác dụng vàoquả cầu mạnh hay nhẹ phụ thuộc vào chiến thuật phátcầu mà người chơi sử dụng Người mới tập nên sử dụngmột lực vừa phải để quả cầu rơi vào ô quy định, khi nàothuần thục thì sử dụng chiến thuật phát cầu

- Kết thúc động tác : Khi bàn chân chạm cầu, chân đá

dừng lại đột ngột sau đó chân đá tiếp đất, người chơi dichuyển vào trung tâm sân để chuẩn bị đón đỡ cầu củađối phương đá sang

Phát cầu thấp chân nghiêng mình

- TTCB : Gần giống với tư thế phát cầu thấp chân chính

diện Nhưng bàn chân trước hợp với đường biên ngangmột góc 40o - 45o và mũi bàn chân cách đường giớihạn phát cầu khoảng 30cm - 40 cm Thân trên xoaysang phải (nếu chân phát cầu là chân phải ) sao cho trụcvai gần như vuông góc với đường biên ngang

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Tay phải cầm cầu, tung

cầu nhẹ lên cao ngang tầm vai chếch ra phía trước, sangphải về phía chân đá sao cho điểm rơi của cầu cách mubàn chân đá 60cm - 80 cm Lúc cầu rơi xuống , thântrên hơi xoay sang phải, chân đá quét ngang theo đường

vòng cung từ sau ra trước để mu bàn chân tiếp xúc vớicầu cách mặt sân khoảng 20cm- 30 cm

- Kết thúc động tác: Sau khi tiếp xúc với cầu, người

chơi nhanh chóng di chuyển vào trung tâm sân để đón

-đỡ đường cầu đối phương đá sang

Phát cầu cao chân chính diện

- TTCB: Khi thực hiện động tác, người chơi đứng chân

trước chân sau Chân phát cầu để sau, bàn chân trướcđặt vuông góc với đường biên ngang, mũi bàn châncách đường biên ngang khoảng 20 cm và mép ngoàicủa bàn chân cách đường giới hạn khu vực phát cầukhoảng 20 cm Mũi bàn chân sau chống xuống đất vàhơi xoay ra phía ngoài, sao cho trục của hai bàn chânhợp với nhau thành một góc 450, hai gót chân cáchnhau khoảng 35cm - 45cm Lúc này trọng tâm cơ thểdồn vào chân trước, thân người hơi khom Tay cùngbên chân chuẩn bị phát cầu gập khuỷu tay, bàn tay đểngửa trước bụng cầm đế cầu (ngón tay trỏ và ngón taygiữa để dưới đế cầu, ngón tay trái đặt trên đế cầu).Tay còn lại để tự nhiên dọc theo thân người Mắt quansát đối phương để chọn thời điểm phát cầu tốt nhất

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Khi thực hiện kĩ thuật

động tác phát cầu cao chân chính diện, gần giống nhưphát cầu thấp chân chính diện Nhưng chỉ khác là khilăng chân về phía trước thì đùi được nâng lên cao hơn

và mu bàn chân tiếp xúc với cầu khi cầu cách mặt sânkhoảng 60cm- 70cm

- Kết thúc động tác: Sau khi tiếp xúc với cầu, người

chơi nhanh chóng di chuyển vào trung tâm sân để đỡđường cầu của đối phương đá sang

phát cầu cao chân nghiêng mình.

- TTCB: Gần giống với tư thế phát cầu thấp chân

nghiêng mình Nhưng bàn chân trước hợp với đườngbiên ngang một góc 35o - 45o và mũi bàn chân cáchđường giới hạn phát cầu khoảng 40cm - 50cm Thântrên xoay sang phải (nếu chân phát cầu là chân phải)

sao cho trục vai gần như vuông góc với đường biênngang.

- Thực hiện kĩ thuật động tác:

Giống như động tác phát cầu thấp chân nghiêng mìnhnhưng chỉ khác là khi thực hiện thì cầu được tung caohơn đầu chếch ra trước về phía chân đá và cách ngườikhoảng 1m Khi cầu rơi xuống, thân trên nghiêng nhiềuhơn để cho mu bàn chân tiếp xúc với cầu khi cầu rơicách mặt sân khoảng 70cm-90cm Những người cótrình độ vận động tốt, chân sẽ tiếp xúc với cầu khi cầurơi cách mặt sân 1m- 1,2m (đối với nam) còn đối với

nữ thì thấp hơn

Quét cầu (thường gọi là quét vôi)

- TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai bàn chân thuận

đặt sau gót chân trước cách nửa bàn chân, khuỵu gối,hai tay để tự nhiên, trọng tâm cơ thể dồn đều vào haichân, người hơi khom, mắt quan sát đối phương và cầu

để thực hiện kĩ thuật có hiệu quả cao

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Khi cầu được dựng

bổng lên cao khoảng 2m và cách lưới 0,5m - 1m ( saulần chạm thứ nhất), người chơi chuyển trọng tâm cơ thểsang chân trước, chân sau (chân đá) lăng mạnh ra trước

và lên cao, bàn chân gập (bàn cuốc) thân trên lúc nàyngả về sau, hai tay hơi đưa ra sang ngang để giữ thăngbằng Khi cầu cách mặt sân khoảng 1,6m - 1,7m ngườichơi dùng toàn bộ lực của chân đá quét miết từ trênxuống dưới, đồng thời duỗi nhanh bàn chân sao chophần nửa trên của đế dày tiếp xúc với cạnh đế cầu vàđẩy cầu bay thẳng xuống sân đối phương

- Kết thúc động tác: Khi thực hiện xong động tác,

người chơi nhanh chóng di chuyển về vị trí thích hợp ởgiữa sân để chuẩn bị đón đường cầu tiếp theo của đốiphương nếu họ đỡ được đường cầu tấn công của mình

Bạt cầu

- TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, bàn chân thuận

đặt sau gót chân trước cách nửa bàn chân, khuỵu gối,

hai tay để tự nhiên, trọng tâm cơ thể dồn đều vào haichân, người hơi khom, mắt quan sát đối phương và cầu

để thực hiện kĩ thuật có hiệu quả

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Cách thực hiện gần như

động tác quét cầu, song khi thực hiện thì chân đá lêntrên, hướng ra ngoài

gối hơi gập, bàn c hân vừa gập vừa xoay vào phíatrong, khi còn cách cầu khoảng 30cm thì dùng sức duỗicẳng chân và bàn chân kết hợp với hạ nhanh chân đá đểphần đế gần mũi dày tiếp xúc với cạch đế cầu, bạt chéosang sân đối phương

- Kết thúc động tác: Khi thực hiện xong động tác,

người chơi nhanh chóng di chuyển về vị trí thích hợp ởgiữa sân để chuẩn bị đón đường cầu tiếp theo của đốiphương nếu họ đỡ được đường cầu tấn công của mình

Đỡ cầu bằng ngực:

- TTCB: Khi thực hiện động tác, người chơi thường

đứng chân trước chân sau (hoặc có thể đứng hai chânrộng bằng vai ) Chân thuận để sau, bàn chân trướchướng về phiá lưới Mũi bàn chân sau chống xuống đất

và hơi xoay ra phía ngoài, sao cho trục của

hai bàn chân hợp với nhau thành một góc 45o và haigót chân cách nhau khoảng 35cm - 40 cm Lúc nàytrọng tâm cơ thể dồn vào chân trước, thân người hơikhom, tay để tự nhiên dọc theo thân người, mắt quansát đối phương

- Thực hiện kĩ thuật động tác : Khi người chơi quan

sát thấy cầu bay tới cách ngực khoảng 50cm-60cm phảinhanh chóng chuyển trọng tâm cơ thể ra chân sau.Chân trước duỗi thẳng, chân sau hơi gập gối, thânngười hơi ngả, về sau và hơi xoay sang một bên, hai tay

để tự nhiên Khi cầu cách ngực khoảng 10cm thì đạpmạnh chân sau, hất nhẹ ngực đưa thân trên chuyểnđộng ra trước để phần trước ngực tiếp xức với cầu saocho quả cầu bật ra về phía chân đá cách người khoảng70cm-80cm Thông thường nếu chân đá là chân phải thì

tiếp xúc với cầu ở phần ngực trái và ngược lại.

- Kết thúc động tác : Sau khi cầu bật ra theo ý muốn,

người chơi chuyển trọng tâm cơ thể sang chân trước vànhanh chóng sử dụng các kĩ thuật đá cầu phù hợp cóhiệu quả nhất

Đỡ cầu bằng đầu

- TTCB : Khi thực hiện động tác, người chơi thường

đứng chân trước chân sau (hoặc có thể đứng hai chânrộng bằng vai ) Chân thuận để sau, bàn chân trướchướng về phía lưới, mũi bàn chân sau chống xuống đất

và hơi xoay ra phía ngoài, sao cho trục của

hai bàn chân hợp với nhau thành một góc 45o và haigót chân cách nhau khoảng 35cm - 40cm Lúc nàytrọng tâm cơ thể dồn vào chân trước, thân người hơikhom, tay để tự nhiên dọc theo thân người, mắt quansát đối phương

- Thực hiện kĩ thuật động tác: Khi đã xác định được

đường cầu bổng bay tới thì người chơi phải ngửa thântrên ra sau, dồn trọng tâm cơ thể vào chân sau, chântrước duỗi thẳng, hai tay để tự nhiên giữ thăng bằng Khi ngửa đầu ra sau cần giữ cổ cứng, mắt nhìn thẳngvào hướng cầu bay tới để điều chỉnh sao cho cầu gầnnhư rơi vào phần trán hoặc lúc tiếp xúc với cầu đầu hơiđưa về sau một chút theo đúng hướng cầu rồi mới hơigiữ cho cổ cứng

lại Đế cầu và phần trên trán hợp thành góc vuông cầuchạm trán sẽ nẩy ra theo đường vòng cung về phíatrước

- Kết thúc động tác : Khi cầu nẩy ra, người chơi nhanh

chóng trở về TTCB để sử dụng các kĩ thuật tiếp theo

Đỡ cầu bằng đùi.

- TTCB : Đứng hai chân rộng bằng vai, bàn chân thuận

đặt sau gót bàn chân trước và cách nửa bàn chân, khuỵugối, hai tay để tự nhiên, trọng tâm cơ thể dồn đều vàohai chân, người hơi khom, mắt quan sát đối phương vàcầu để thực hiện kĩ thuật có hiệu quả cao