Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty CP thương mại và sản xuất đại hùng

Khái niệm bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng là quá trình chuyển quyền sở hữu của hàng hóa qua quá trình trao đổihàng-tiền, được bắt đầu từ yêu cầu mua của người mua và kết

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận văn tốt nghiệp là trung thực xuất phát từ tình hình thực tế của đơn

vị thực tập

Tác giả luận văn tốt nghiệp (Ký và ghi rõ họ tên)

Đoàn Thị Sinh

LỜI MỞ ĐẦU

Nền kinh tế của nước ta hiện nay đang trên đà đi lên để hội nhập với nền kinh tếthế giới, nền kinh tế thị trường định hướng theo Chủ nghĩa xã hội có sự quản lý của nhànước Trong nền kinh tế thị trường đang ngày càng mở rộng, có thể nói rằng bán hàng

và xác định kết quả kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các doanh nghiệpnói chung và các doanh nghiệp thương mại nói riêng Thực tiễn cho thấy thích ứng vớimỗi cơ chế quản lý, công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh được thực hiệnbằng các hình thức khác nhau Nếu doanh nghiệp nào tổ chức tốt nghiệp vụ bán hànghóa, sản phẩm, đảm bảo thu hồi vốn, bù đắp các chi phí đã bỏ ra và xác định đúng đắnkết quả kinh doanh sẽ có điều kiện tồn tại và phát triển

Xuất phát từ nhận thức và qua thời gian thực tập tại Công ty CP Thương Mại vàSản Xuất Đại Hùng em cho rằng bán hàng là một trong những hoạt động kinh doanhchính của công ty, kế toán bán hàng giúp cho ban quản lý nắm rõ về doanh thu, chiphí, tình hình kinh doanh của công ty, để công ty có thể thích ứng với nền kinh tế thịtrường đang ngày càng phát triển Chính vì vậy qua một thời gian thực tập tại phòng

kế toán Công ty CP Thương Mại và Sản Xuất Đại Hùng em đã lựa chọn đề tài “Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty CP Thương Mại và Sản Xuất Đại Hùng” Trong quá trình làm bài, em không thể tránh khỏi những sai sót, emrất mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý để bài viết của em được hoàn thiện hơn

Trong thời gian thực tập, em xin chân thành cảm ơn sự chỉ bảo tận tình của thầy giáoNguyễn Đức Quang cùng các thầy cô trong khoa Kế toán – Tài Chính Trường Đại Học ĐiệnLực; Phòng ban của Công ty CP Thương Mại và Sản Xuất Đại Hùng đã hướng dẫn, góp ýgiúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp của mình Kết cấu của bài khóa luận tốtnghiệp gồm 3 phần:

Chương 1 : Những lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinhdoanh trong doanh nghiệp thương mại

Chương 2 : Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanhtại công ty CP Thương Mại và Sản Xuất Đại Hùng

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Chương 3 : Nhận xét , kiến nghị về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh

doanh

LỜI CẢM ƠN

Sau thời gian 4 tháng thực tập tại Công ty CP Thương Mại và Sản Xuất Đại

Hùng, để hoàn thành nội dung bài báo cáo này, trước tiên em xin chân thành cảm ơnquý thầy cô khoa Tài Chính – Kế Toán Trường Đại Học Điện Lưc đã hết long tận tâmtruyền đạt những kiến thức cũng như chuyên môn nghiệp vụ cho em để em có thể ứngdụng vào thực tế Đặc biệt là thầy giáo Nguyễn Đức Quang, người trực tiếp hướngdẫn, chỉ bảo cho em trong suốt quá trình thực tập và hoàn thành bài báo cáo

Tiếp đó em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý công ty CP Thương Mại vàSản Xuất Đại Hùng đã tiếp nhận em vào thực tập Em xin cảm ơn chị kế toán trưởngcũng các anh chị trong phòng Kế toán đã luôn giúp đỡ, tạo môi trường thân thiện, năngđộng lúc em thực tập tại công ty Đặc biệt em xin cảm ơn chị Phạm Thị Thu Thủy,người đã trực tiếp hướng dẫn em những kinh nghiệm thực tế quý báu và giúp đỡ emtận tình trong quá trình viết báo cáo này

Sau cùng, em xin kính chúc các thầy cô Trường Đại Học Điện Lực, Ban GiámĐốc cùng tập thể nhân viên Công ty CP Thương Mại và Sản Xuất Đại Hùng thật nhiềusức khỏe và thành công trong cuộc sống

Em xin chân thành cảm ơn!

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 GVHD: Nguyễn Đức Quang

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN

MỤC LỤC

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 GVHD: Nguyễn Đức Quang

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

2 CKTM : Chiết khấu thương mại

4 CPQLDN : Chi phí quản lý doanh nghiệp

5 DTBH và CCDV : Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

DANH MỤC SƠ ĐỒ

1.1.1 Khái niệm bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Bán hàng là quá trình chuyển quyền sở hữu của hàng hóa qua quá trình trao đổihàng-tiền, được bắt đầu từ yêu cầu mua của người mua và kết thúc khi quyền sở hữu

về hàng hóa chuyển từ người bán sang người mua, nghĩa là hàng hóa đã được ngườimua chấp nhận thanh toán hoặc người bán đã thu được tiền Thông qua bán hàng, giátrị và giá trị sử dụng của hàng hóa được thực hiện, vốn của doanh nghiệp thương mạiđược chuyển từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị Doanh nghiệp thu hồi đượcvốn bỏ ra bù đắp chi phí và có nguồn tích lũy để mở rộng hoạt động kinh doanh

Trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, các doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng mộtkhối lượng hàng hóa và nhận lại của khách hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng Sốdoanh thu này là cơ sở để doanh nghiệp các định kết quả kinh doanh của mình

Xác định kết quả kinh doanh là việc so sánh giữa chi phí kinh doanh đã bỏ ra vàthu nhập kinh doanh đã thu về trong kỳ Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả kinhdoanh là lãi, thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả kinh doanh là lỗ Việc xác định kếtquả kinh doanh thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh, thường là cuối tháng,cuối quý, cuối năm, tùy thuộc vào đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của từngdoanh nghiệp

Bán hàng là khâu cuối cùng của trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệpcòn xác định kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đơn vị quyết định tiêu thụhàng hoá nữa hay không Do đó có thể nói giữa tiêu thụ và xác định kết quả kinhdoanh có mối quan hệ mật thiết Kết quả kinh doanh là mục đích cuối cùng của doanhnghiệp còn tiêu thụ là phương tiện trực tiếp để đạt được mục đích đó

1.1.2 Yêu cầu của doanh nghiệp vế kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

1.1.2.1. Vai trò của quá trình bán hàng

Bán hàng là khâu quan trọng của hoạt động thương mại doanh nghiệp, nó thựchiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng đó là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơitiêu dùng Tiêu thụ hàng hóa là khâu trung gian là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 10 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Qua bán hàng mới khẳng định được năng lực kinh doanh của doanh nghiệp.Sau bán hàng, doanh nghiệp không những thu hồi được tổng chi chí bỏ ra mà còn thựchiện được một phần giá trị thặng dư Phần thặng dư này chính là phần quan trọng trongđóng góp vào ngân sách Nhà nước và mở rộng quy mô kinh doanh.

Cũng như các quá trình khác, quá trình bán hàng hóa cũng chịu sự thay đổiquản lý của Nhà nước, của người có lợi ích trực tiếp hoặc gián tiếp Đó là chủ doanhnghiệp, các cổ đông, bạn hàng, nhà tài trợ, các cơ quan quản lý nhà nước…Hiện naytrong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp thương mại đã sử dụng nhiều biện pháp

để quản lý công tác bán hàng Với chức năng thu thập số liệu, xử lý và cung cấp thôngtin, kế toán được coi là một trong những công cụ góp phần giải quyết những vấn đềphát sinh trong doanh nghiệp Cụ thể kế toán đã theo dõi số lượng, chất lượng, giá trịcủa tổng lô hàng từ khâu mua đến khâu tiêu thụ hàng hóa Từ đó doanh nghiệp mớiđiều chỉnh đưa ra những phương án, các kế hoạch bán hàng nhằm thu được hiệu quảcao nhất

Doanh nghiệp thương mại thực hiện tốt nghiệp vụ này thì sẽ đáp ứng tốt, đầy

đủ, kịp thời nhu cầu của khách hàng, góp phần khuyến khích tiêu dùng, thúc đẩy sảnxuất, tăng doanh thu bán ra, mở rộng thị phần, khẳng định được uy tín doanh nghiệptrong các mối quan hệ với chủ thể khác… Đồng thời động viên người lao động, nângcao mức sống cho họ và đặc biệt là doanh nghiệp sẽ thu hồi được khoản lợi nhuậnmong muốn, góp phần xây dựng nền kinh tế quốc dân

1.1.2.2 Yêu cầu của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Như đã khẳng định, bán hàng và xác định kết quả bán hàng có ý nghĩa sống còn đốivới doanh nghiệp Kế toán trong các doanh nghiệp với tư cách là một công cụ quản lý kinh

tế, thu nhận xử lý và cung cấp toàn bộ thông tin về tài sản và sự vận động của tài sản đótrong doanh nghiệp nhằm kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động kinh tế,tài chính của doanhnghiệp, có vai trò quan trọng trong việc phục vụ quản lý bán hàng và xác định kết quả bánhàng của doanh nghiệp đó Quản lý bán hàng là quản lý kế hoạch và thực hiện kế hoạch tiêuthụ đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng hợp đồng kinh tế

Yêu cầu đối với kế toán bán hàng là phải giám sát chặt chẽ hàng hoá tiêu thụtrên tất cả các phương diện: số lượng, chất lưọng…Tránh hiện tượng mất mát hư hỏnghoặc tham ô lãng phí, kiểm tra tính hợp lý của các khoản chi phí đồng thời phân bổ

chính xác cho đúng hàng bán để xác định kết quả kinh doanh Phải quản lý chăt chẽtình hình thanh toán của khách hàng yêu cầu thanh toán đúng hình thức và thời giantránh mất mát ứ đọng vốn

1.1.2.3. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Để đáp ứng được yêu cầu quản lý quá trình tiêu thụ sản phẩm và xác định kếtquả tiêu thụ sản phẩm Kế toán có những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

Phản ánh tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế về bán hàng và xác định kếtquả tiêu thụ như mức bán ra, doanh thu bán hàng, mà quan trọng nhất là lãi thuần củahoạt động bán hàng

Ghi chép, phản ánh đầy đủ kịp thời, chi tiết sự biến động của hàng hóa ở tất cảcác trạng thái: Hàng đi đường, hàng trong kho, hàng gia công chế biến, hàng gửi đạilý… nhằm đảm bảo an toàn cho hàng hóa

Tính toán chính xác giá vốn, chi phí khối lượng tiêu thụ hàng hóa, thanh toánchấp nhận thanh toán, hàng trả lại…

Phản ánh chính xác, kịp thời doanh thu bán hàng để xác định kết quả đảm bảothu đủ và kịp thời tiền bán hàng tránh sự chiếm dụng vốn

Phản ánh và giám sát tình hình thực hiện kết quả bán hàng, cung cấp số liệu, lậpbáo cáo tài chính và lập quyết toán đầy đủ, kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả bánhàng cũng như việc thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước

Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàngcần chú ý một số điểm sau:

Xác định đúng thời điểm tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo bán hàng và phản ánhdoanh thu Báo cáo thường xuyên kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với kháchhàng chi tiết theo từng hợp đồng kinh tế… nhằm giám sát chặt chẽ hàng hóa bán ra,đôn đốc thanh toán, nộp tiền bán hàng vào quỹ

Các chứng từ ban đầu phải đầy đủ, hợp pháp hợp lệ Tổ chức hệ thống chứng từban đầu và trình tự luân chuyển chứng từ hợp lý, khoa học, tránh sự trùng lắp, bỏ sót,chậm chễ

Xác định đúng và tập hợp đúng, đầy đủ giá vốn chi phí bán hàng, chi phí quản

lý doanh nghiệp phát sinh trong kỳ Phân bổ chính xác các chi tiêu chi phí đó cho hàngtiêu thụ

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 12 GVHD: Nguyễn Đức Quang

1.2 Các quy định, chuẩn mực kế toán, văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về

kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

kế toán và lập báo cáo tài chính

Phương pháp xác định doanh thu bán hàng.

* Theo chuẩn mực số 14 quy định: doanh thu bán hàng chỉ được ghi nhận khiđồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau :

- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sởhữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua

- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn

- Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng

- Doanh thu ( kể cả doanh thu nội bộ) phải được theo dõi riêng biệt theo từng loạidoanh thu: doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tiền lãi, cổ tức

và lợi nhuận được chia Trong từng loại doanh thu lại được chi tiết theo từng thứdoanh thu nhằm phục vụ cho việc xác định đầy đủ, chính xác kết quả kinh doanh, theoyêu cầu quản lý của hoạt động sản xuất kinh doanh và lập báo cáo kết quả hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp

Nếu trong kỳ kế toán phát sinh khoản giảm trừ doanh thu bán hàng và cung cấpdịch vụ như: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại thì hạchtoán riêng biệt Các khoản giảm trừ doanh thu được tính vào doanh thu ghi nhận banđầu để xác định doanh thu thuần làm kết quả căn cứ để xác định kết quả kinh doanhcủa kỳ kế toán

Việc xác định doanh thu theo pháp luật hiện hành về kế toán thực hiện theochuẩn mực kế toán số 14 (doanh thu và thu nhập khác) đã được quy định tại Quyếtđịnh số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/3/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính

Theo pháp luật hiện hành về thuế thì thời điểm xác định doanh thu để tính thuếthu nhập doanh nghiệp được thực hiện theo điểm 2, mục II, phần B Thông tư số128/2003/TT-BTC ngày 22/12/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định

yêu cầu trong công việc lập và trình bày các báo cáo tài chính quốc tế

Việc ghi nhận doanh thu được quy đinh ở chuẩn mực kế toán quốc tế số 18

“Revenue” (IAS 18) So với VAS 14 thì IAS 18 có thêm hướng dẫn về ghi nhậndoanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ và nhận lãi, tiền bản quyền hoặc cổ tức.Trong đó:

• Về việc ghi nhận doanh thu từ hoạt động bán hàng

IAS 18 đưa ra 5 tiêu chí để có thể xác định:

- Rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu được chuyển giao cho người mua

- Người bán không còn kiểm soát cũng như quản lý hàng hóa bán ra

- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn

- Người bán sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch

- Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch một cách chắc chắn

Tất cả 5 tiêu chí trên phải được thỏa mãn để ghi nhận doanh thu từ bán hàng IAS 18 hướng dẫn về những trường hợp cụ thể, như hóa đơn và tổ chức bánhàng, vận chuyển hàng hóa với những điều kiện nhất định, bán hàng ký gửi, tiền giaohàng, v.v…

• Ghi nhận doan thu từ cung cấp dịch vụ

Ở đây, IAS 18 quy định 4 tiêu chí ghi nhận doanh thu:

- Doanh thu được tính môt cách chắc chắn

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 14 GVHD: Nguyễn Đức Quang

- Người bán sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch.

- Giai đoạn hoàn thành vào ngày lập báo cáo được xác định một cách chắc chắn

- Các chi phí liên quan đến giao dịch có thể được tính tương đối chắc chắn

Nếu đáp ứng được tất cả 4 tiêu chí trên, bạn có thể ghi nhận doanh thu từ cungcấp dịch vụ dựa trên tiến độ hoàn thành Nó được gọi là phương pháp “ tỷ lệ phần trămhoàn thành"

Nếu các tiêu chí này không được đáp ứng, doanh thu từ cung cấp dịch vụ chỉ đượcghi nhận trong phạm vi các chi phí đã phát sinh có thể thu hồi Nó được gọi là phươngpháp "phục hồi chi phí"

IAS 18 đưa ra thêm hướng dẫn về các dịch vụ cụ thể, chẳng hạn như nhượngquyền thương mại, hoa hồng từ quảng cáo, hoa hồng từ đại lý bảo hiểm, phí cài đặt vànhững dịch vụ khác

• Ghi nhận doanh thu từ lãi cho vay, cổ tức và tiền bản quyền

Trước hết, 2 điều kiện cơ bản phải đáp ứng để được ghi nhận doanh thu là: doanhnghiệp được hưởng lợi ích kinh tế trong tương lai và số doanh thu có thể được xácđịnh một cách chăc chắn

Tiếp đó, doanh thu từ lãi được xác định bằng phương pháp lãi suất thực tế theoIAS 39 / IFRS 9

Doanh thu từ cổ tức được ghi nhận khi quyền của cổ đông nhận cổ tức được thiếtlập, ví dụ như sau khi cổ tức được chấp thuận trong cuộc họp Đại hội đồng cổ đông Doanh thu từ tiền bản quyền được ghi nhận trên cơ sở dồn tích phù hợp với hợpđồng hoặc thỏa thuận cụ thể

1.3 Lý luận về phương thức bán hàng và phương thức thanh toán

- Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: dựa vào hợp đồng đã ký kếtbên bán hàng sẽ đưa hàng tới địa điểm giao hàng theo quy định, bên mua sẽ cử nhân

viên tới địa điểm giao hàng để nhận hàng Khi bên mua ký vào chứng từ giao nhậnhàng hóa thì coi như hàng hóa đã được tiêu thụ Chi phí vận chuyển hàng hóa có thể

do bên bán hoặc bên mua chịu tùy theo sự thỏa thuận của hai bên

- Bán buôn vận chuyển thẳng: là phương thức mà hàng hóa mua về không nhậpkho mà doanh nghiệp chuyển thẳng đến cho bên mua Đây là phương thức bán hàngtiết kiệm vỡ nú giảm được chi phí lưu thông và tăng nhanh sự vận động của hàng hóa.Bán buôn vận chuyển thẳng có hai hình thức:

* Phương thức bán lẻ hàng hóa

Phương thức bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêudùng hoặc các tổ chức kinh tế mua để tiêu dùng nội bộ không mang tính chất kinhdoanh Bán lẻ hàng hóa là giai đoạn vận động cuối cùng của hàng từ nơi sản xuất đếnnơi tiêu dùng Bán lẻ hàng hóa thường bán hơn chiếc hoặc khối lượng nhỏ, giá bánthường ổn định và thường thanh toán ngay bằng tiền mặt, bán lẻ thường cú cỏc hìnhthức sau:

Bán lẻ thu tiền tập trung: là hình thức bán hàng mà nghiệp vụ thu tiền và giao hàng

tách rời nhau Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền riêng làm nhiệm vụ thu tiền củakhách, viết hóa đơn cho khách hàng đến nhận hàng ở quẩy hàng do nhân viên giao hàng.Cuối ca, nhân viên thu tiền sẽ làm giấy nộp tiền và nộp tiền hàng cho thủ quỹ Còn nhânviên giao hàng xác định số lượng hàng bán trong ca để lập báo cáo bán hàng

Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng sẽ thu tiền trực tiếp và

giao cho khách hàng Hết ca, nhân viên bán hàng sẽ nộp tiền bán hàng cho thủ quỹ vàkiểm kê hàng hóa và kên báo cáo bán hàng

Hình thức bán lẻ tự phục vụ: là hình thức mà khách hàng tự chọn lấy hàng hóa

và mang đến bàn tính tiền để thanh toán tiền hàng Nhân viên bán hàng sẽ kiểm hàng

và tính tiền cho khách hàng

Hình thức bán hàng trả góp: là hình thức mà người mua có thể thanh toán tiền

hàng nhiều lân Ngoài số tiền bán hàng mà doanh nghiệp thu được theo giá bán thôngthường thì doanh nghiệp còn thu được một khoản lãi do trả chậm

Bán hàng tự động: là hình thức bán lẻ hàng hóa mà trong đó các doanh

nghiệp thương mại sử dụng các máy bán hàng tự động chuyên dùng cho một hoặc vàiloại hàng hóa nào đó đặt ở các nơi công cộng Khách hàng khi mua hàng chỉ cần bỏtiền vào mỏy, mỏy sẽ tự động đẩy hàng ra cho khách hàng

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 16 GVHD: Nguyễn Đức Quang

* Phương thức bán hàng đại lý, ký gửi hàng hóa.

Phương thức bán hàng đại lý là phương thức bán hàng mà trong đó doanhnghiệp giao hàng cho sơ sở đại lý, ký gửi sẽ trực tiếp bán hàng Bên nhận đại lý sẽtrực tiếp bán hàng, thanh toán tiền hàng và được hưởng hoa hồng đại lý bán Số hànggửi đại lý, ký gửi vẫn thuộc quyền sở hữu của các doang nghiệp thương mai Số hàngnày được coi là tiêu thụ khi doanh nghiệp nhận được thông báo chập nhận thanh toán

1.3.2 Các phương thức thanh toán

Thanh toán ngay bằng tiền mặt:

Hàng hoá của công ty sau khi giao cho khách hàng, khách hàng thanh toán ngaybằng tiền mặt cho người bán

Thanh toán không dùng tiền mặt :

Theo phương thức này, hàng hoá của công ty sau khi giao cho khách hàng, kháchhàng có thể thanh toán bằng tiền cán bộ tạm ứng, bằng séc hoặc chuyển khoản, có thểthanh toán bằng hàng (hàng đổi hàng)…

1.4 Tổ chức kế toán doanh thu bán hàng và xác định kể quả kinh doanh

Công CP thương mại và sản xuất Đại Hùng áp dụng các chết độ kế toán theoThông tư 200/2014/TT-BTC Thông tư 200 được ban hành ngày 22/12/2014, quy định

về nội dung, danh mục các tài khoản, chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính phùhợp với các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, Trong phạm vi bài khóa luận này,

em xin được trình bày một số nội dung tổng quan về kế toán bán hàng và xác định kếtquả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại, dựa trên chế độ kế toán theo thông tư200/2014/TT-BTC

1.4 1 Kế toán doanh thu bán hàng

1.4.1.1. Nội dung kế toán doanh thu bán hàng

Khái niệm doanh thu

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kếtoán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp,góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu Nói cách khác, doanh thu là tổng giá trị các lợi íchkinh tế mà doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được từ hoạt động bán sản phẩm dodoanh nghiệp sản xuất ra hay bán hàng hoá mua vào nhằm bù đắp chi phí và tạo ra lợinhuận cho doanh nghiệp Hoạt động bán hàng có ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn tại vàphát triển của doanh nghiệp

Nguyên tắc hạch toán doanh thu:

Doanh thu phát sinh từ các giao dịch được xác định bằng giá trị hợp lý của cáckhoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ (-) các khoản chiết khấu thương mại,giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại

Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp ghi nhận doanh thu bánhàng trả ngay và ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính phần lãi trả chậm phùhợp với thời điểm ghi nhận doanh thu

Trường hợp trong kỳ doanh nghiệp viết hóa đơn bán hàng và đã thu tiền bán hàngnhưng đến cuối kỳ vẫn chưa giao hàng cho người mua thì chưa được coi là tiêu thụ vàkhông được ghi nhận doanh thu mà chỉ ghi vào bên có vào tài khoản tiền đã thu củakhách hàng, khi giao hàng cho người mua thì mới ghi nhận vào TK “Doanh Thu bánhàng và cung cấp dịch vụ”

Đối với các doanh nghiệp thực hiện nghiệp vụ cung cấp sản phẩm, hàng hoá, dịch

vụ cho yêu cầu của nhà nước, được nhà nước trợ cấp,trợ giá theo quy định thì doanhthu trợ cấp, trợ giá là số tiền được nhà nước chính thức thông báo, hoặc thực tế trợ cấptrợ giá

Kế toán chi tiết doanh thu bán hàng:

Kế toán chi tiết doanh thu bán hàng được tiến hành theo yêu cầu quản lý củadoanh nghiệp như kế toán chi tiết doanh thu bán hàng theo từng địa điểm bán hàng(quầy hàng, của hàng, chi nhánh, đại diện …)

Kế toán mở sổ (thẻ) theo dõi chi tiết doanh thu theo từng địa đúng tiêu thụ từngngành hàng, từng nhóm hàng)

1.4.1.2. Chứng từ kế toán doanh thu bán hàng

Kế toán sử dụng một số chứng từ để hạch toán doanh thu bán hàng:

Hoá đơn GTGT (mẫu 01-GTKT3/001)

Hoá đơn bán hàng thông thường (mẫu 02/GTTT- 3LL)

Bảng thanh toán hàng đại lý, kí gửi (mẫu 01 – BH)

Thẻ quầy hàng (mẫu 02 – BH)

Bảng kê bán lẻ hàng hóa

1.4.1.3 Phương pháp hạch toán kế toán doanh thu bán hàng.

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 18 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Kế toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ chịu thuế GTGT tính theophương pháp khấu trừ

Sơ đồ 1.1: Hạch toán kế toán doanh thu bán hàng

1.4.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu

1.4.2.1 Nội dung kế toán các khoản giảm trừ doanh thu

Các khoản giảm trừ doanh thu theo quy định bao gồm : Chiết khấu thương mại,giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế xuất khẩu và thuế GTGT nộp theo phươngpháp trực tiếp

Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho khách hàngmua với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã được ghi trênhợp đồng kinh tế

Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị

khách hàng trả lại và từ chối thanh toán

Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất,sai quy cách bị trả lại và từ chối thanh toán

Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT nộp là khoản thuế gián thu tínhtrên doanh thu bán hàng, các khoản thuế này tính cho các đối tượng tiêu dùng hàng hóa,dịch vụ phải chịu, các cơ sở sản xuất, kinh doanh chỉ là đơn vị thu nộp thuế thay chongười tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ đó

TK 111, 112, 131

TK 511, 512

TK 5211

Doanh thu bán hàng Cuối kỳ kết chuyển

TK 133

Chiết khấu thương mại

Thuế GTGT đầu ra

TK 5212

Hàng bán bị trả lại Cuối kỳ kết chuyển

TK 5313

Cuối kỳ kết chuyển Giảm giá hàng bán

TK 911

Doanh thu thuần Kết chuyển

Nguyên tắc hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu:

Các khoản giảm trừ doanh thu phải được hạch toán riêng, trong đó các khoản :Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán đươc xác định như sau:

Doanh nghiệp phải có quy chế quản lý và công bố công khai các khoản chiếtkhấu thương mại, giảm giá hàng bán

Các khoản chiết khấu thương mại hoặc giảm giá hàng bán cho số hàng bán ratrong kỳ phải đảm bảo doanh nghiệp kinh doanh có lãi

Phải ghi rõ trong hợp đồng kinh tế và hoá đơn bán hàng

1.4.2.2 Chứng từ kế toán các khoản giảm trừ doanh thu

Chứng từ sử dụng để hạch toán khoản chiết khấu thương mại tùy thuộc vào

chính sách chiết khấu thương mại trong tháng của từng công ty Kế toán sử dụng

- Hóa đơn thông thường với giá bán phản ánh trên hóa đơn là giá đã giảm giátrong trường hợp hàng của khách có giá trị lớn được hưởng chính sách chiếtkhấu thương mại

- Hóa đơn GTGT lần cuối cùng trong trường hợp khách hàng mua hàng nhiềulần trong kỳ mới đạt giá trị được hưởng chiết khấu Hóa đơn bán hàng được lậplần cuối cùng sẽ có dòng “chiết khấu thương mại %”

- Hóa đơn điều chỉnh giảm trong trường hợp số tiền giảm giá, chiết khấu đượclập khi kết thúc chương trình (kỳ) giảm giá, chiết khấu

Chứng từ sử dụng để hạch toán khoản hàng bán bị trả lại có văn bản đề nghị của

người mua ghi rõ lý do trả lại hàng, số lượng hàng bị trả lại, giá trị hàng bị trả lại vàhóa đơn ( nếu trả toàn bộ), bản sao hóa đơn ( nếu trả một phần) Hóa đơn GTGT dokhách hàng lập để trả lại hàng (trong đó ghi rõ hàng trả lại do không đúng quy cách,phẩm chất); Biên bản xác định hàng hóa không đúng quy cách, phẩm chất; Phiếu nhậpkho hàng trả lại và các chứng từ thanh toán; Biên bản bù trừ công nợ; Biên bản xácnhận hàng bán bị trả lại

Chứng từ sử dụng để hạch toán khoản giảm giá hàng bán phải có biên bản xác

nhận chất lượng lô hàng bị giảm và văn bản đề nghị của người mua giảm gía hàng bán

và bản sao hóa đơn Hóa đơn GTGT do kế toán bán hàng lập trên Hóa đơn ghi rõ “Hóađơn này dùng để điều chỉnh giảm giá cho hóa đơn số ngày ”; Biên bản xác nhậngiảm giá hàng bán, và một số chứng từ liên quan khác như: Phiếu chi, giấy báo Nợngân hàng

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 20 GVHD: Nguyễn Đức Quang

TK 511

Thuế xuất khẩu

1.4.2.3 Phương pháp hạch toán kế toán các khoản giảm trừ doanh thu

Hạch toán chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán trả lại:

Sơ đồ 1.2: Sơ đồ trình tự kế toán các khoản giảm trừ doanh thu

Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế xuất nhập khẩu:

Khi bán hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ:

Phản ánh số thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu

Sơ đồ 1.3 : Kế toán thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế xuất khẩu.

1.4.3 Kế toán giá vốn hàng bán

1.4.3.1 Nội dung kế toán giá vốn hàng bán

Khái niệm giá vốn hàng bán

Giá vốn hàng bán là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh số tiền được trừ ra khỏidoanh thu thuần để tính kết quả kinh doanh của từng kỳ kế toán, trong điều kiện doanhnghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, giá vốn hàng

TK 511

TK 5211, 5212, 5213

TK 111, 112, 131

Các khoản giảm trừGiảm giá hàng bán, hàng bán

trả lại thực hiện trong kỳ Chiết khấu thương mại, Cuối kỳ kết chuyển

TK 3331 Thuế GTGT đầu ra

Các khoản giảm trừ

bán là một chi phí thường được ghi nhận đồng thời với doanh thu theo nguyên tắc phùhợp giữa doanh thu với chi phí được trừ

Giá vốn hàng xuất bán được xác định qua 3 bước:

Bước 1: Xác định trị giá mua thực tế của hàng xuất bán.

Theo chuẩn mực kế toán số 02 “Kế toán hàng tồn kho”, việc tính giá thành thực

tế của hàng hoá xuất kho được áp dụng một trong bốn phương pháp sau:

Phương pháp tính theo giá đích danh: Theo phương pháp này sản phẩm, vật tư,hàng hoá xuất kho thuộc lô hàng nhập nào thì lấy đơn giá nhập kho của lô hàng đó đểtính Trị giá vốn của hàng xuất để bán chính là giá trị thực tế nhập kho của lô hàng.Ngoài ra trong trường hợp nếu doanh nghiệp sử dụng giá hạch toán để hạch toán tìnhhình nhập – xuất hàng hóa thì cuối kì hạch toán phải điều chỉnh giá hạch toán theo giáthực tế để phản ánh trên các tài khoản, sổ kế toán tổng hợp

Theo phương pháp bình quân gia quyền: Bao gồm tính giá bình quân cuối kỳhoặc giá bình quân mỗi lần nhập Giá trị của từng loại hàng tồn kho được tính theo giátrị trung bình của từng loại hàng tồn kho tương tự đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồnkho được mua hoặc sản xuất trong kỳ

Phương pháp nhập trước, xuất trước: áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn khođược mua trước hoặc sản xuất trước thì được xuất trước, và hàng tồn kho còn lại cuối

kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ.Theo phương phápnày thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu

kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ởthời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ

Phương pháp nhập sau, xuất trước: áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn khođược mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước Theo phương pháp này thì giá trịhàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặc gần sau cùng, giá trị củahàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ còn tồnkho Phương pháp này hầu như không được dùng trong thực tế

Mỗi phương pháp tính trị giá mua của hàng xuất kho đều có những ưu nhượcđiểm riêng Việc áp dụng các phương pháp khác nhau sẽ cho các KQKD khác nhau

Kế toán cần phải căn cứ vào đặc điểm, yêu cầu và trình độ quản lý của đơn vị để lựachọn phương pháp thích hợp

Bước 2: Tính chi phí thu mua phân bổ cho hàng xuất kho.

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 22 GVHD: Nguyễn Đức Quang

CP mua hàng phátsinh trong kỳ

x

Trị giá muathực tế củahàng xuất khotrong kỳ

Trị giá mua củahàng tồn đầu kỳ +

Trị giá mua hàngnhập trong kỳ

Bước 3: Tổng hợp kết quả tính được ở hai bước trên sẽ tính được trị giá vốn

hàng hoá xuất bán

Trị giá vốn của hàng

xuất kho trong kỳ =

Trị giá mua của hàngxuất kho trong kỳ +

Chi phí mua hàng phân bổ chohàng xuất kho trong kỳ

1.4.3.2 Chứng từ kế toán giá vốn hàng bán

Phiếu nhập kho

Phiếu xuất kho

Hóa đơn GTGT

Bảng kê chi tiết nhập kho, xuất kho…

1.4.3.3 Phương pháp hạch toán kế toán giá vốn hàng bán

Hạch toán giá vốn hàng bán theo phương pháp kê khai thường xuyên

Hạch toán giá vốn hàng bán theo và phương kiểm kê định định kỳ

TK 156, 136 TK 157 TK 632 TK 531

Xuất kho hàng Trị giá vốn hàng Trị giá vốn hàng

bán gửi đi bán gửi đc XĐ tiêu thụ bán bị trả lại

Trị giá vốn hàng hóa xuất bán

Phân bổ chi phí thu mua cho hàng hóa bán ra

Cuối kỳ Kết chuyển hàng hóa còn lại (chưa tiêu thụ)

TK 156,157 TK 611 TK 632 TK 911

Đầu kỳ kết chuyển hàng K/c giá vốn hàng bán

hóa tồn kho Giá vốn xác định

1.4.4.1 Nội dung kế toán chi phí bán hàng

Chi phí bán hàng (CPBH) là khoản chi phí doanh nghiệp bỏ ra trong quá trìnhlưu thông, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, dịch vụ như chi phí bao gồm sản phẩm, bảoquản hàng hóa, quảng cáo

Theo qui định hiện hành, chi phí bán hàng của doanh nghiệp được chia thànhcác loại sau:

Chi phí nhân viên: là các khoản tiền lương, phụ cấp phải trả cho nhân viên bán

hàng, nhân viên đóng gói, bảo quản và các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ trêntiền lương theo qui định

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 24 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Chi phí vật liệu, bao bì: là các khoản chi phí để bao gói sản phẩm, hàng hóa, chi

phí vật liệu dùng cho bảo quản, bốc vác nhiên liệu cho vận chuyển sản phẩm

Chi phí dụng cụ đồ dùng: là các chi phí về công cụ, dụng cụ, đồ dùng đo lường,

tính toán trong khâu tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ

Chi phí khấu hao tài sản cố định: chi phí khấu hao tài sản cố đinh dùng trong

khâu tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ như là nhà kho, cửa hàng

Chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa: gồm các khoản chi phí bỏ ra để sửa

chữa, bảo hành sản phẩm, hàng hóa trong thời gian qui định về bảo hành tiền lương,vật liệu

Chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa: gồm các khoản chi phí bỏ ra để sửa

chữa, bảo hành sản phẩm, hàng hóa trong thời gian qui định về bảo hành như tiện , vậtliệu

Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm các chi phí về dịch vụ mua ngoài phục vụ cho

khâu tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa dịch vụ như: chi phí thuê TSCD, thuê kho, thuê bãi,vận chuyển

Chi phí bằng tiền khác: gồm các chi phí bằng tiền phát sinh trong khi tiêu

thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ ngoài các khoản chi phí kể trên như: chi phí tiếpkhách, hội nghị, chi phí giới thiệu sản phẩm

1.4.4.2 Chứng từ kế toán chi phí bán hàng

Hóa đơn GTGT.

Phiếu chi.

Các chứng từ liên quan khác…

1.4.4.3 Phương pháp hạch toán kế toán chi phí bán hàng

Sơ đồ hạch toán kế toán chi phí bán hàng

Tiền lương và các khoản Ghi giảm chi phí bán hàng

trích theo lương được tính

hoặc trích trước chi phí sửa chữa sang kỳ sau

Sơ đồ 1.5 : Hạch toán chi phí bán hàng

1.4.5 Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

1.4.5.1 Nội dung kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí quản lý doanh nghiệp (CPQLDN) là những chi phí cho việc quản lýkinh doanh, quản lý hành chính và phục vụ chung khác liên quan đến hoạt động của cảdoanh nghiệp

Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm nhiều khoản cụ thể, có nội dung và côngdụng khác nhau Chi phí quản lý doanh nghiệp được chia thành các loại sau:

Chi phí nhân viên quản lý: gồm tiền lương, phụ cấp phải trả cho Ban giám đốc,

nhân viên các phòng ban của doanh nghiệp và các khoản trích BHXH, BHYT, KPCDtrên tiền lương nhân viên quản lý theo qui định

Chi phí vật liệu quản lý: trị giá thực tế các loại vật liệu, nhiên liệu xuất dùng

cho hoạt động quản lý chung của ban giám đốc và cỏc phũng ban nghiệp vụ của doanhnghiệp, cho việc sửa chữa TSCĐ, CCDC dùng chung của doanh nghiệp

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 26 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Chi phí đồ dùng văn phòng: chi phí về dụng cụ đồ dùng văn phòng dùng cho

công tác quản lý chung của doanh nghiệp

Chi phí khấu hao tài sản cố định: khấu hao của những tài sản cố định dùng cho

doanh nghiệp: văn phòng làm việc, kho tàng, vật kiến trúc

Thuế, phí, lệ phí: gồm các khoản thuế như thuế nhà đất, thuế môn bài và các

khoản phí, lệ phí cầu, phà

Chi phí dự phòng: gồm dự phòng thu khó đòi

Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm các khoản chi về dịch vụ mua ngoài, thuê

ngoài như tiền điện, tiền nước, thuê sửa chữa TSCĐ dùng chung cho doanh nghiệp

Chi phí bằng tiền khác: các khoản chi khác bằng tiền ngoài các khoản đã kể

trên, như chi hội nghị, tiếp khách chi công tác phí

1.4.5.2 Chứng từ kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Phiếu chi, ủy nhiệm chi, giấy báo nợ

Phiếu xuất kho, các hợp đồng dịch vụ mua ngoài

Bảng kê lương, phụ cấp

Các chứng từ liên quan khác

1.4.5.3 Phương pháp hạch toán kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Trình tự kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp

Lương và các khoản trích Ghi giảm chi phí

Khấu hao tài sản dùng

chung cho doanh nghiệp TK 911

Sơ đồ 1.6: Hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp

1.4.6 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính và chi phí tài chính

1.4.6.1 Nội dung kế toán doanh thu hoạt động tài chính và chi phí tài chính

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 28 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Doanh thu hoạt động tài chính là những khoản doanh thu do hoạt động tài chínhmang lại như tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và các doanh thuhoạt động tài chính khác của doanh nghiệp.

Chi phí tài chính là những chi phí và những khoản lỗ liên quan đến hoạt động về vốn,các hoạt động đầu tư tài chính, bao gồm:

Lỗ chuyển nhượng chứng khoán, chi phí giao dịch bán chứng khoán

Chi phí góp vốn liên doanh

Chi phí cho vay và đi vay vốn

Lỗ do bán ngoại tệ, lỗ về chênh lệch tỷ giá ngoại tệ

Chiết khấu thanh toán chấp nhận cho khách hàng được hưởng khi khách hàngthanh toán trước thời hạn…

1.4.6.2 Phương pháp hạch toán kế toán doanh thu hoạt động tài chính và chi phí

tài chính

TK 3331 TK 515 TK 111,112,131,138

Thuế GTGT phải nộp Thu nhập từ Theo PP trực tiếp hoạt động tài chính

TK 911 TK 413

Kết chuyển doanh thu Kết chuyển chênh lệch

Hoạt động tài chính tỷ giá hối đoái

TK121.221.222

Lợi nhuận được chi bổ sung Góp vốn liên doanh, lãi cho

vay, kinh doanh chứng khoán

Sơ đồ 1.7 Hạch toán kế toán doanh thu hoạt động tài chính

TK 129,229 TK 635 TK 129,229

Lập dự phòng giảm giá Hoàn nhập dự phòng

Đầu tư ngắn hạn, dài hạn đầu tư ngắn hạn dài hạn

Chiết khấu TT được hưởng Kết chuyển

Chi phí phát sinh HĐ khác chi phí tài chính

TK 121,128,221,222

Lỗ về đầu tư thu hồi

TK 228,413

Kết chuyển lỗ do chênh lêch

tỷ giá, trị giá vốn đầu tư

Sơ đồ 1.8 Hạch toán kế toán chi phí tài chính

1.4.7 Kế toán các khoản thu nhập khác và chi phí khác

1.4.7.1. Nội dung kế toán các khoản thu nhập khác và chi phí khác

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 30 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Thu nhập khác là các khoản thu từ hoạt động xảy ra không thường xuyên, ngoài

các hoạt động tạo ra doanh thu, gồm:

Thu về thanh lý TSCĐ, nhượng bán TSCĐ

Thu các khoản nợ khó đòi do xử lý xoá nợ

Các khoản thuế được ngân sách nhà nước hoàn lại,…

Chi phí khác là khoản chi phí của hoạt động xảy ra không thường xuyên, ngoài

các hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra doanh thu của đơn vị, gồm:

Chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ và giá trị còn lại của TSCĐ thanhlý,nhượng bán (nếu có)

Tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế

Khoản bị phạt thuế, truy nộp thuế

1.4.7.2. Phương pháp hạch toán kế toán các khoản thu nhập khác và chi phí

khác

TK 3331 TK711 TK111,112,131

Thuế GTGT phải nộp Thu thanh lý TSCĐ

Theo PP trực tiếp thu tiền phạt vi phạm

Chi khắc phụ rủi ro, tổn thất Cuối kỳ kết chuyển

trong hoạt động KD chi phí khác

Sơ đồ 1.10: Hạch toán các khoản chi phí khác

1.4.8 Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

1.4.8.1 Nội dung kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

Chi phí thuế TNDN là tổng chi phí thuế TNDN hiện hành và chi phí thuế thunhập hoãn lại khi xác định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ

1.4.8.2 Phương pháp hạch toán kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

Kết chuyển chí phí thuế Kết chuyển chí phí thuế

TNDN phải nộp TNDN vào TK 911

Sơ đồ 1.11: Hạch toán kế toán chi phí thuế TNDN

1.4.9 Kế toán xác định kết quả kinh doanh

1.4.9.1 Nội dung kế toán xác định kết quả kinh doanh

Khái niệm kết quả bán hàng: Kết quả bán hàng là chỉ tiêu phản ánh kết quả cuốicùng của việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ bán hàng Là số chênh lệch giữadoanh thu bán hàng thuần (doanh thu thuần) với giá vốn hàng đã bán (của sản phẩm hànghoá, lao vụ,dịch vụ), chi phí bán hàng và chi phí quản lý quản lý doanh nghiệp

Khái niệm kết quả kinh doanh: Kết quả sản xuất, kinh doanh: Là kết quả cuốicùng của hoạt động sản xuất kinh doanh và của hoạt động khác sau một thời kỳ nhấtđịnh, biểu hiện bằng tiền lãi hoặc lỗ Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồmkết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả khác

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 32 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Kết quả kinh doanh được theo dõi chi tiết theo yêu cầu của kế toán quản trị,thông thường kết quả bán hàng được chi tiết theo ngành hàng, mặt hàng tiêu thụ.

Phương pháp xác định kết quả bán hàng

Việc xác định kết quả kinh doanh của từng kỳ kinh doanh nhằm xác định xem kết quảkinh doanh của công ty có hiệu quả hay không, từ đó công ty sẽ có những kế hoạch vàphương hướng kinh doanh cho kỳ sau nhằm khắc phục những mặt còn tồn tại và phát huyđiểm mạnh với mục đích đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất, mang lại lợi nhuận cho công ty Việc xác định kết quả kinh doanh tại công ty thường diễn ra vào cuối tháng ,cuối quý

và cuối năm tổng hợp lại kết quả kinh doanh cho cả năm Sau khi xác định kết quả kinhdoanh kế toán viên sẽ tiến hành lập báo cáo tài chính vào cuối niên độ kế toán

1.4.9.2 Phương pháp hạch toán kế toán xác định kết quả kinh doanh

Hạch toán xác định kết quả kinh doanh

Sơ đồ 1.12 Phương pháp kế toán xác định kết quả kinh doanh.

1.5 Hình thức sổ kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh.

Để ghi chép và hệ thống hóa thông tin kế toán, mỗi doanh nghiệp sử dụng một

loại hình thức sổ kế toán nhất định, phù hợp với đặc điểm, quy mô hoạt động sản xuấtkinh doanh, yêu cầu quản lý và trình độ đội ngũ cán bộ kế toán của doanh nghiệp

Kết quả hoạt động

bán hàng

Chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí bán hàng

Giá vốn hàng bán

Doanh thu thuần bán hàng

Bảng tổng hợp chi tiết

Ghi chú:

Ghi hàng ngày Ghi cuối tháng hoặc định kỳ Quan hệ đối chiếu

Hiện nay doanh nghiệp được áp dụng một trong năm hình thức kế toán sau: Nhật kýchung, Nhật ký – Sổ Cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ, Kế toán trên máy vi tính

1.5.1 Hình thức kế toán Nhật ký chung

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán Nhật ký chung: Tất cả các nghiệp vụ

kinh tế, tài chính phát sinh đều phải được ghi vào sổ Nhật ký, mà trọng tâm là sổ Nhật

ký chung, theo trình tự thời gian phát sinh và theo nội dung kinh tế (định khoản kếtoán) của nghiệp vụ đó Sau đó lấy số liệu trên các sổ Nhật ký để ghi Sổ Cái theo từngnghiệp vụ phát sinh

Hình thức kế toán Nhật ký chung gồm các loại sổ chủ yếu sau:Sổ Nhật ký chung,

Sổ Nhật ký đặc biệt; Sổ Cái; Các sổ, thẻ kế toán chi tiết; Nhật ký - Sổ Cái

Trình tự ghi sổ: Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ kế toán đã kiểm tra được

dùng làm căn cứ ghi sổ Nhật ký chung Sau đó căn cứ số liệu ghi trên sổ Nhật kýchung để ghi vào sổ Cái các tài khoản có liên quan Nếu đơn vị có mở các sổ, thẻ kếtoán chi tiết thì đồng thời với việc ghi sổ Nhật ký chung, các nghiệp vụ phát sinh đượcghi vào sổ, thẻ kế toán chi tiết liên quan

Cuối tháng, cuối quý, cuối năm, kế toán tiến hành cộng số liệu trên Sổ Cái, lậpBảng cân đối số phát sinh

Sau khi đã kiểm tra đối chiếu khớp, đúng số liệu ghi trên Sổ Cái và bảng tổnghợp chi tiết( được lập từ các sổ, thẻ kế toán chi tiết) được dùng để lập các Báo cáo tàichính Về nguyên tắc, Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phát sinh Có trên Bảng cânđối số phát sinh phải bằng Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phát sinh Có trên sổ Nhật

ký chung cùng kỳ

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 34 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Sơ đồ 1.13 Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung

1.5.2 Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ: Căn cứ trực tiếp để

ghi sổ kế toán tổng hợp là “Chứng từ ghi sổ” Việc ghi sổ kế toán tổng hợp bao gồm:Ghi theo trình tự thời gian trên Sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ; Ghi theo nội dung kinh tếtrên Sổ Cái

Chứng từ ghi sổ do kế toán lập trên cơ sở từng chứng từ kế toán hoặc BảngTổng hợp chứng từ kế toán cùng loại, có cùng nội dung kinh tế

Chứng từ ghi sổ được đánh số hiệu liên tục trong từng tháng hoặc cả năm (theo

số thứ tự trong Sổ Đăng ký - Chứng từ ghi sổ) và có chứng từ kế toán đính kèm, phảiđược kế toán trưởng duyệt trước khi ghi sổ kế toán

Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ gồm có các loại sổ kế toán sau:Chứng từ ghisổ; Sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ; Sổ Cái; Các Sổ, Thẻ kế toán chi tiết; Nhật ký -Chứng từ

Trình tự ghi sổ: Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ kế toán hoặc Bảng Tổng hợp

chứng từ kế toán cùng loại đã được kiểm tra, được dùng làm căn cứ ghi sổ, kế toán lậpChứng từ ghi sổ Căn cứ vào Chứng từ ghi sổ để ghi vào sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ,sau đó được dùng để ghi vào Sổ Cái Các chứng từ kế toán sau khi làm căn cứ lậpChứng từ ghi sổ được dùng để ghi vào Sổ, Thẻ kế toán chi tiết có liên quan.

Cuối tháng, phải khoá sổ tính ra tổng số tiền của các nghiệp vụ kinh tế, tàichính phát sinh trong tháng trên sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ, tính ra Tổng số phát sinh

Nợ, Tổng số phát sinh Có và Số dư của từng tài khoản trên Sổ Cái Căn cứ vào Sổ Cáilập Bảng Cân đối số phát sinh

Sau khi đối chiếu khớp đúng, số liệu ghi trên Sổ Cái và Bảng tổng hợp chi tiết(được lập từ các sổ, thẻ kế toán chi tiết) được dùng để lập Báo cáo tài chính

Quan hệ đối chiếu, kiểm tra phải đảm bảo Tổng số phát sinh Nợ và tổng số phátsinh Có của tất cả các tài khoản trên Bảng cân đối số phát sinh phải bằng nhau và bằngTổng số tiền phát sinh trên sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ Tổng số dư Nợ và tổng số dư

Có của các tài khoản trên Bảng cân đối số phát sinh phải bằng nhau, và số dư của từngtài khoản trên Bảng Cân đối số phát sinh phải bằng số dư của từng tài khoản tươngứng trên Bảng tổng hợp chi tiết

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 36 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Sổ quỹ tiền mặt và sổ tài sản

Bảng tổng hợpchứng từ gốc

Chứng từ ghi sổtheo phần hành

Sổ cái tài khoản

Sổ/ thẻ kế toán chi tiết

Bảng tổng hợp chi tiết theo đối tượngBảng cân đối số phát sinh

Báo cáo tài chính

Sổ đăng ký

chứng từ ghi sổ

Ghi chú: Ghi hàng ngày:

Ghi cuối tháng :

Đối chiếu kiểm tra:

Sơ đồ 1.14 : Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Chứng từ ghi sổ

1.5.3 Hình thức kế toán Nhật ký – Sổ cái

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán Nhật ký - Sổ Cái: Các nghiệp vụ kinh

tế, tài chính phát sinh được kết hợp ghi chép theo trình tự thời gian và theo nội dung kinh tế (theo tài khoản kế toán) trên cùng một quyển sổ kế toán tổng hợp duy nhất là

sổ Nhật ký - Sổ Cái Căn cứ để ghi vào sổ Nhật ký - Sổ Cái là các chứng từ kế toán

hoặc Bảng tổng hợp chứng từ kế toán cùng loại

Hình thức kế toán Nhật ký - Sổ Cái gồm có các loại sổ kế toán sau:Nhật ký - SổCái; Các Sổ, Thẻ kế toán chi tiết; Chứng từ ghi sổ

Trình tự ghi sổ: Hàng ngày, căn cứ vào chứng từ gốc hay bảng tổng hợp chứng

từ gốc kế toán ghi vào Nhật ký - Sổ cái, sau đó ghi vào sổ (thẻ) kế toán chi tiết

Chứng từ gốc

Chứng từ gốc

Sổ chi tiết TK 334, 338, 641, 642…Bảng tổng hợp chứng từ gốc

Nhật ký sổ cái

Sổ quỹ

Bảng tổng hợp chi tiết (Bảng tổng hợp thanh toán lương)

Báo cáo tài chính

Cuối tháng phải khoá sổ tính ra tổng số tiền của các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

trong tháng trên sổ đăng ký chứng từ ghi sổ, tổng số phát sinh Nợ, tổng số phát sinh

Có và số dư của từng tài khoản trên sổ cái Căn cứ vào sổ cái lập bảng cân đối tài

khoản Sau khi đối chiếu khớp đúng số liệu ghi trên sổ cái và bảng tổng hợp chi tiết

được dùng để lập báo cáo tài chính

Ghi chú:

Ghi hàng ngày:

Ghi cuối tháng, ghi theo kỳ:

Đối chiếu kiểm tra:

Sơ đồ 1.15 Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký – Sổ cái

1.5.4 Hình thức kế toán Nhật ký chứng từ

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán Nhật ký chứng từ: Tập hợp và hệ

thống hoá các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo bên Có của các tài khoản kết hợp với

việc phân tích các nghiệp vụ kinh tế đó theo các tài khoản đối ứng Nợ Kết hợp chặt

chẽ việc ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian với việc hệ

thống hoá các nghiệp vụ theo nội dung kinh tế (theo tài khoản) Kết hợp rộng rãi việc

hạch toán tổng hợp với hạch toán chi tiết trên cùng một sổ kế toán và trong cùng một

quá trình ghi chép Sử dụng các mẫu sổ in sẵn các quan hệ đối ứng tài khoản, chỉ tiêu

quản lý kinh tế, tài chính và lập báo cáo tài chính

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 38 GVHD: Nguyễn Đức Quang

Sổ chi tiết TK 334, 338, 622,

Chứng từ gốc

NHẬT KÝ CHỨNG 01, 02, 07

Sổ cái TK 334, 338 Bảng tổng hợp chi tiết

Báo cáo tài chính

Bảng kê số 4,5

Hình thức kế toán Nhật ký – Chứng từ gồm có các loại sổ kế toán sau: Nhật kýchứng từ; Bảng kê; Sổ Cái; Sổ hoặc thẻ kế toán chi tiết; Trên máy vi tính

Trình tự ghi sổ: Hàng ngày, căn cứ vào chứng từ gốc đã được kiểm tra lấy số

liệu ghi trực tiếp vào các Nhật ký chứng từ hay bảng kê, sổ chi tiết có liên quan Đốivới các nhật ký chứng từ được ghi vào các bảng kê, sổ chi tiết thì hàng ngày căn cứvào chứng từ kế toán, vào bảng kê, vào sổ chi tiết

Cuối tháng phải chuyển số liệu tổng cộng của bảng kê, sổ chi tiết vào nhật kýchứng từ Đối với các loại chi phí SXKD phát sinh nhiều lần hoặc mang tính chất phân

bổ, các chứng từ gốc trước hết được tập hợp và phân loại trong các bảng phân bổ, sau

đó lấy số liệu kết quả của bảng phân bổ ghi vào các bảng kê và nhật ký chứng từ cóliên quan

Cuối tháng khoá sổ, cộng số liệu trên các nhật ký chứng từ, kiểm tra đối chiếu

số liệu trên các nhật ký chứng từ với các sổ kế toán chi tiết Bảng tổng hợp chi tiết cóliên quan và lấy số liệu tổng cộng của nhật ký chứng từ ghi trực tiếp vào sổ cái

Ghi chú:

Ghi hàng ngày:

Ghi cuối tháng, ghi theo kỳ:

Đối chiếu kiểm tra:

Sơ đồ 1.16 : Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chứng từ

1.5.5 Hình thứ sổ kế toán trên máy vi tính

Đặc trưng cơ bản của hình thức sổ kế toán trên máy vi tính: Công việc kế toán

được thực hiện theo một chương trình phần mềm kế toán trên máy vi tính Phần mềm

kế toán được thiết kế dựa trên nguyên tắc của một trong bốn hình thức kế toán hoặckết hợp các hình thức kế toán theo quy định trên và phải đảm bảo các tiêu chuẩn, điềukiện hướng dẫn trong thông tư 103/2005/TT-BTC ban hành ngày 21/11/2005 Phầnmềm kế toán không hiển thị đầy đủ quy trình ghi sổ kế toán nhưng phải được in đầy đủ

sổ kế toán và báo cáo tài chính theo quy định

Các loại sổ của Hình thức kế toán trên máy vi tính: Phần mềm kế toán đượcthiết kế theo Hình thức kế toán nào sẽ có các loại sổ của hình thức kế toán đó nhưngkhông hoàn toàn giống mẫu sổ kế toán ghi bằng tay

Kế toán trên máy vi tính hiểu một cách đơn giản đó là làm kế toán bằng máy vitính thông qua một phần mềm chuyên dụng Từ đó giúp cho người làm kế toán thựchiện công việc quản lý tài chính đơn giản, tiện dụng và đưa ra được hệ thống sổ sách

và báo cáo tài chính đáp ứng nhu cầu quản lý của doanh nghiệp

Nguyên lý làm việc của hình thức kế toán trên máy vi tính:

Hàng ngày, kế toán căn cứ vào chứng từ kế toán hoặc bảng tổng hợp chứng từ

kế toán cùng loại đã được kiểm tra, được dùng làm căn cứ ghi sổ, xác định tài khoảnghi nợ, tài khoản ghi có để nhập dữ liệu vào máy vi tính thông qua phần mềm kế toán

Máy tính tự động xử lý số liệu theo nguyên tắc của kế toán

Cuối tháng ( hoặc vào bất lỳ thời điểm cần thiết nào), kế toán thực hiện các thaotác khóa sổ ( cộng sổ) và lập báo cáo tài chính Việc đối chiếu giữa số liệu tổng hợpvới số liệu chi tiết được thực hiện tự động và luôn đảm bảo chính xác, trung thực theothông tin đã được nhập trong kỳ Người làm kế toán có thể kiểm tra, đối chiếu số liệugiữa sổ kế toán với báo cáo tài chính sau khi đã in ra giấy

Thực hiện các thao tác để in báo cáo tài chính theo quy định

Cuối tháng, cuối năm sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết được in ra giấy,đóng thành quyển và thực hiện các thủ tục pháp lý theo quy định về sổ kế toán

Đoàn Thị Sinh - Lớp Đ7KT3 40 GVHD: Nguyễn Đức Quang