BƯỚC đầu ĐÁNH GIÁ HIệU QUẢ CỦA PREGABALIN (LYRICA) TRONG điều TRỊ ĐAU DO NGUYêN NHÂN THẦN KINH ở BệNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP gối

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘINGUYỄN THỊ NHUNG BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA PREGABALIN LYRICA TRONG ĐIỀU TRỊ ĐAU DO NGUYÊN NHÂN THẦN KINH Ở BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI ĐỀ CƯƠ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ NHUNG

BƯỚC ĐẦU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA PREGABALIN (LYRICA) TRONG ĐIỀU TRỊ ĐAU DO NGUYÊN NHÂN THẦN KINH Ở BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC

Người hướng dẫn khoa học

TS NGUYỄN VĂN HÙNG

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Đau là 1 trong những tr/c chủ yếu thúc đẩy BN tìm đến các nhân viên y tế.

đau thông thường có lúc không có kết quả như mong muốn

giảm đau thần kinh trên BN THK gối có đau do thần kinh

 Năm 2013, Ohtori và công sự đã khảo sát hiệu quả của pregabalin ở bệnh nhân THK gối

 Việt Nam chưa có nghiên cứu nào về vấn đề này

Bước đầu đánh giá hiệu quả của Pregabalin

(Lyrica) trong điều trị đau do nguyên nhân thần kinh ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối.

1

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Tìm hiểu các tác dụng không mong muốn của Pregabalin (Lyrica ) sử dụng trong điều trị đau ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối.

.

1

2

TỔNG QUAN ĐẠI CƯƠNG THOÁI HÓA KHỚP GỐI

 ĐỊNH NGHĨA:

Là tình trạng thoái hóa của sụn khớp do bất thường chất

cơ bản, đăc trưng là mất sụn và tân tạo xương.1

 PHÂN LOẠI:

- Thoái hóa khớp gối nguyên phát: do sự lão hóa

- Thoái hóa khớp gối thứ phát: sau chấn thương, goute, VKDT…

1 N.T.N Lan 2004

 CƠ CHẾ BỆNH SINH¹

- Tế bào sụn tổn thương

- Tăng các men thủy phân protein

- Giảm sút các enzym ƯC dẫn tới

hư hỏng các collagen,PG và các protein khác

Sụn khớp bị tổn thương

1.Bảng tóm tắt cơ chế bệnh sinh của thoái hóa khớp gối theo Howell 1988

 LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG

 LÂM SÀNG:

 Đau kiểu cơ học

 Lạo xạo xương khi cử động

 Dấu hiệu phá rỉ khớp

 Dấu hiệu bào gỗ

 CẬN LÂM SÀNG:

 XQ khớp gối: theo phân loại Kellgren và Lawrence 1987

 Siêu âm khớp gối:

 Xét nghiệm dịch khớp gối:

 Chụp MRI khớp gối:

 Nội soi khớp gối:

TỔNG QUAN

 TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN¹

TỔNG QUAN

Theo ACR 1991

Đau khớp gối Gai xương ở rìa khớpDịch khớp là dịch thoái hóa Tuổi > 40

Cứng khớp dưới 30 phút Lạo xạo khi cử động

Chẩn đoán xác định khi có yếu tố 1,2Hoặc 1,3,5,6

Hoặc 1,4,5,6

Theo ACR 1991: Độ nhạy <94 %,độ đặc hiệu >88%

 Ngoại khoa: phẫu thuật thay khớp gối

Nguyễn Thị Ngọc Lan,Trần Ngọc Ân 2004: bệnh học nội khoa

ĐAU DO THẦN KINH Ở BỆNH LÝ THOÁI HÓA KHỚP GỐI

 Khái niệm đau do thần kinh:

- Đau: là cảm giác khó chịu,xuất hiện cùng lúc với tổn thương của mô tế bào Đau là kinh nghiệm được lược giá bởi nhận thức chủ quan tùy theo từng người,từng cảm giác về mỗi loại đau¹

- Phân loại đau:

Đau do cảm thụ thần kinh (Nociceptive pain)Đau do thần kinh (Neuropathic pain)

Đau do tâm lý (Psychogenic pain)Đau hỗn hợp (Mixed pain)

TỔNG QUAN

IASP 1994: International Association for the Study of Pain

TỔNG QUAN

 Triệu chứng của đau do thần kinh:

Baron R et al Lancet Neurol.2010

 Các thang điểm đánh giá đau do thần kinh:

TỔNG QUAN

Bennett et al Pain 2007

 Đau do thần kinh ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối:

 Quá trình thoái hóa khớp kéo dài dẫn đến phá hủy sụn khớp

và các tế bào lân cận làm bộc lộ các đầu mút thần kinh,gây

ra tổn thương các sợi thần kinh này  đau do thần kinh

 Hochman (2011) nghiên cứu 171 bệnh nhân thoái hóa khớp gối có 28% bệnh nhân có đau do thần kinh

 Ohtori ( 2012) nghiên cứu trên 92 bệnh nhân có 20,6 % bệnh nhân có đau do thần kinh

TỔNG QUAN

 PREGABALIN VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ ĐAU DO NGUYÊN NHÂN THẦN KINH.

 Năm 2004, cục quản lý dược và thưc phẩm Mỹ

(FDA) đã chấp thuận pregabalin cho việc điều trị giảm đau thần kinh do đái tháo đường và sau Herpes

 Pregabalin đươc phát triển để điều trị đau thần kinh.

 Pregabalin đem lại cải thiện rõ rệt so với giả dược

về điểm số đau trung bình

 Lyrica là biệt dược của Pregabalin, dạng viên nang

cứng hàm lượng 75mg

TỔNG QUAN

 Sơ lược về Pregabalin (lyrica)

 Hoạt chất: gamma-aminobutyric acid (GABA) analogue

((S)-3-(aminomethyl)-5-methylhexanoic acid).

 Cơ chế tác dụng: Pregabalin gắn với một tiểu đơn vị

thống thần kinh trung ương Làm giảm giải phóng chất dẫn truyền thần kinh cảm thụ đau

 Liều dùng trong đau thần kinh:

150 mg đến 600 mg mỗi ngày được chia làm 2-3 lần.

 Chống chỉ định Quá mẫn với hoạt chất hoặc bất cứ tá

dược nào của thuốc.

 Tác dụng không mong muốn: hay gặp nhất là chóng

mặt, buồn ngủ

TỔNG QUAN

 Điều trị đau do thần kinh ở bệnh nhân thoái hóa

khớp gối:

 Chappell và các cộng sự (2011) nghiên cứu về tác

dụng của Duloxentine và placebo thấy tác dụng của duloxentime trên bệnh nhân THK có NP.

 Ohtori S, Inoue G và cộng sự (2013) nghiên cứu trên

90 bệnh nhân cho thấy hiệu quả của sự kết hợp

Meloxicam và Pregabalin trong điều trị đau trong THK gối.

 Việt Nam chưa có nghiên cứu nào về vấn đề này.

TỔNG QUAN

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

 Đối tượng nghiên cứu :

BN được chẩn đoán THK gối theo tiêu chuẩn ACR 1991

Có đau do nguyên nhân thần kinh

Đồng ý tham gia nghiên cứu

Thoái hóa khớp gối thứ phát

Dị ứng với pregabalin

Không đồng ý tham gia nghiên cứu

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

 Địa điểm và thời gian

- Địa điểm: Phòng khám, Khoa Cơ Xương Khớp viện Bạch Mai

- Thời gian: Từ tháng 11/2015 đến tháng 8/ 2016

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu: thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên

so sánh trước sau có đối chứng.

Cỡ mẫu nghiên cứu: chọn mẫu thận tiện Dự kiến chọn

60 bệnh nhân chia đều vào 2 nhóm mỗi nhóm 30 BN.

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

 Phương pháp tiến hành

Tuyển chọn bệnh nhân và chia nhóm điều trị: BN đã đươc lựa

chọn vào hai nhóm:

- Nhóm 1 (nhóm chứng): Mobic 7,5mg 1 đến 2 viên / ngày.

- Nhóm 2 (nhóm NC): Mobic 7,5mg 1 đến 2 viên/ ngày và Pregabalin (Lyrica) 75mg 2 viên/ ngày.

Theo dõi và đánh giá.

- Bệnh án nghiên cứu được xây dựng theo mẫu thống nhất

- Theo dõi và đánh giá tại 3 thời điểm:

Bắt đầu tiến hành nghiên cứu T0

Sau 2 tuần điều trị T2

Sau 4 tuần điều trị T4

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

Điểm LANSS, ID- pain Định lượng Phỏng vấn, khám

Các chỉ số cận lâm sàng Định lượng Xét nghiệm

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

 Đánh giá đau do thần kinh: THANG ĐIỂM LANSS

Câu hỏi Điểm

Có Không 1.Cơn đau của bạn có cảm giác như bị chích,bị kim châm,kiến bò…? 5 0 2.Vùng da bị đau của bạn nhìn có thấy khác như là có chấm,đỏ hơn bình

3 Bạn có những vùng nhạy cảm bất thường khi chạm vào như khi vuốt

nhẹ hoặc mặc quần áo chật? 3 0

4 Bạn có đột ngột cảm thấy xuất hiên cơn đau như bị điện giật hay đau

nhảy lên không? 2 0

5 Nhiệt độ da ở vùng bị đau của bạn có khác bình thường ví dụ như là

nóng hay bỏng rát hơn không? 1 06.Khám: cọ sát ngón tay vào vùng bị đau và vùng bình thường bên đối

diện bạn có thấy cảm giác như kim châm,kiến bò hoặc bỏng rát ở bên

bị đau hay không?

5 0

7 Khám: Ấn ngón tay vào vùng bị đau và vùng bình thường bên đối diện

bạn có cảm giác tê hoặc đau ở vùng bị đau hay không? 3 0Tổng điểm

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

THANG ĐIỂM ID-pain

5 Bạn có cảm giác đau hơn khi cọ vào quần áo

6 Cơn đau có làm hạn chế vận động gối của

Tổng điểm

 Phương pháp đánh giá kết quả điều trị.

Trên lâm sàng.

- Hiệu quả điều trị theo các chỉ số như thang điểm VAS, Lesquesne được đánh giá bằng so sánh giá trị trung bình giữa các thời điểm, giữa hai nhóm

- Đánh giá tác dụng không mong muốn: thống kê loại tác dụng không mong muốn, tần số xuất hiện, thời gian tồn tại, mức độ nặng nhẹ

Trên cận lâm sàng

So sánh giá trị trung bình trước sau điều trị của từng

nhóm và so sánh giữa hai nhóm nghiên cứu và đối chứng

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP

BN được chẩn đoán thoái hóa khớp gối theo ACR

1991

Có đau do nguyên nhân thần kinh

Nhóm chứng: 30 BN

Mobic 7,5mg 1-2 viên/ ngày

Đánh giá tại thời điểm T 2

và T 4 .

Nhóm nghiên cứu: 30 BN

Mobic 7,5mg 1-2 viên / ngày và Pregabalin 75mg 2 viên/ ngày Đánh giá tại thời điểm T2 và T4.

Thu thập số liệu theo mẫu bệnh án nghiên cứu

So sánh kết quả điều trị của hai nhómTìm hiểu một số tác dụng không mong muốn

SƠ ĐỒ NGHIÊN CỨU

DỰ KIẾN KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Đặc điểm về tuổi

Đặc điểm về thời gian mắc bệnh