BỔ SUNG, sửa đổi điều lệ ĐẢNG tại đại hội đại BIỂU TOÀN QUỐC lần THỨ XII của ĐẢNG – cơ sở THỰC TIỄN và đề XUẤT

Tính cấp thiết của Đề án nghiên cứu Điều lệ Đảng là một trong những văn kiện quan trọng nhất trong côngtác xây dựng Đảng, được xác định là “Bộ luật gốc” điều chỉnh toàn bộ tổchức và hoạt

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CÁC CƠ QUAN ĐẢNG TRUNG ƯƠNG

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC BAN TỔ CHỨC TRUNG ƯƠNG

* * * * *

BÁO CÁO TỔNG QUAN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ ÁN

BỔ SUNG, SỬA ĐỔI ĐIỀU LỆ ĐẢNG

TẠI ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ XII CỦA ĐẢNG – CƠ SỞ THỰC TIỄN VÀ ĐỀ XUẤT

Mã số: KHBD (2014)-17

Chủ nhiệm Đề tài: TS Nguyễn Văn Tùng

Cơ quan chủ trì: Ban Tổ chức Trung ương

Hà Nội – 2015

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

PHẦN THỨ NHẤT: ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN ĐIỀU LỆ ĐẢNG KHOÁ XI 7

I Khái quát bối cảnh ảnh hưởng tới việc thực hiện Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XI 7

II Đánh giá việc thi hành Điều lệ Đảng khóa XI 9

1 Những kết quả đạt được: 9

2 Những hạn chế, thiếu sót trong thi hành Điều lệ Đảng 29

3 Nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót 36

PHẦN THỨ HAI: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ĐỂ BỔ SUNG, SỬA ĐỔI ĐIỀU LỆ ĐẢNG VÀ QUY ĐỊNH THI HÀNH ĐIỀU LỆ ĐẢNG 40

I Quan điểm chỉ đạo 40

II Đề xuất bổ sung, sửa đổi trong Điều lệ Đảng 42

1 Phần mở đầu của Điều lệ Đảng 42

2 Những nội dung của Điều lệ về Đảng viên và công tác Đảng viên 48

KẾT LUẬN 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

MỞ ĐẦU

I Tính cấp thiết của Đề án nghiên cứu

Điều lệ Đảng là một trong những văn kiện quan trọng nhất trong côngtác xây dựng Đảng, được xác định là “Bộ luật gốc” điều chỉnh toàn bộ tổchức và hoạt động của Đảng, các văn bản liên quan đến công tác xây dựngĐảng, cũng như xây dựng, ban hành các nghị quyết về chủ trương, chínhsách, đường lối của Đảng về tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trịđều phải xuất phát và phù hợp với Điều lệ Đảng Trong xã hội mà ĐảngCộng sản Việt Nam là Đảng duy nhất cầm quyền lãnh đạo, thì những quyđịnh của Điều lệ Đảng tác động trực tiếp đến toàn bộ quá trình xây dựng tổchức không những trong nội bộ Đảng mà còn có ảnh hưởng sâu sắc mangtính chi phối tới cả hệ thống chính trị

Trong các kỳ Đại hội Đảng, để phù hợp với thực tiễn cuộc sống; các

cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Ban Chấp hành Trung ương, BộChính trị, Ban Bí thư luôn đề cao việc nghiên cứu tổng kết việc thực hiệnĐiều lệ Đảng trong nhiệm kỳ để kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những saiphạm trong việc thi hành Điều lệ Đảng Bên cạnh đó, để đáp ứng những yêucầu thực tiễn đặt ra mà đề xuất Đại hội Đảng toàn quốc sửa đổi, bổ sungnhững quy định không còn phù hợp, những vấn đề mới phát sinh phục vụcho công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước…

Do tính chất đặc biệt quan trọng của Điều lệ Đảng, để có cơ sở bổsung, sửa đổi Điều lệ Đảng trong mỗi nhiệm kỳ Đại hội Đảng toàn quốc,

Ban Chấp hành Trung ương đều đưa ra quan điểm : “kiến nghị các nguyên

tắc cơ bản về Đảng và xây dựng Đảng theo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời tiếp thu kết quả tổng kết , các công trình nghiên cứu lý luận để xem xét, bổ sung những vấn đề đã cần thiết, chín muồi…” (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ X, tr.52).

Trong công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội XI, hiện tại đangđặt ra nhiều vấn đề mới cần nghiên cứu như: Những quan điểm, nội dungmới của Cương lĩnh xây dựng đất nước 2011; Hiến pháp năm 2013 với

nhiều quy định, nội dung mới làm căn cứ cho việc xây dựng Nhà nước và

hệ thống chính trị; một số nội dung mới đang được triển khai thực hiệnnhư: thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng, kết nạp lạiĐảng viên vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình; những nộidung sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng tại Đại hội XI… Bên cạnh đó, cùngvới công cuộc đổi mới, với kết quả là sự thay đổi nhanh chóng, liên tụccủa đời sống xã hội; đòi hỏi Đảng ta với tư cách là lực lượng lãnh đạo Nhànước và xã hội cũng không ngừng phải hoàn thiện cả về tổ chức, sinh hoạt

và phương pháp lãnh đạo…

Những vấn đề trên đang đặt ra cho công tác xây dựng thể chế củaĐảng yêu cầu, nhiệm vụ to lớn làm sao để đáp ứng được nhiệm vụ cáchmạng trong giai đoạn mới, với nhiều biến động cả trong nước và quốc tế.Điều lệ Đảng, kim chỉ nam cho tổ chức và sinh hoạt Đảng là một trongnhững văn kiện phải được chú ý đầu tiên

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã quyết định

và thông qua việc thành lập Tiểu ban Điều lệ Đảng Tiểu ban này có nhiệm

vụ giúp Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương tổng kết thực tiễn việcthực hiện Điều lệ Đảng khóa XI; đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảngkhóa XI cho phù hợp với tình hình mới

Để có cơ sở tham mưu, đề xuất cho nội dung quan trọng này đáp ứngđược yêu cầu đặt ra thì việc có sự đầu tư nghiên cứu những căn cứ thực tiễntrong quá trình thực hiện Điều lệ Đảng khóa XI để từ đó có cơ sở đề xuất bổsung, sửa đổi Điều lệ Đảng tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII mộtcách khoa học phục vụ cho công tác tham mưu, công tác xây dựng Đảng nóichung là việc làm vô cùng cần thiết

Từ những phân tích trên đây và xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ củaBan Tổ chức Trung ương, của Vụ Tổ chức - Điều lệ trong thời gian tới, là

cơ quan chủ trì tham mưu, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng;

chúng tôi nghiên cứu Đề án: “Bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng - cơ sở và đề xuất”, với mong

muốn đóng góp phần nào vào công tác nghiên cứu khoa học phục vụ trựctiếp cho hoạt động tham mưu, nhằm nâng cao chất lượng các văn bản thammưu như yêu cầu, mục đích của Hội đồng khoa học các cơ quan ĐảngTrung ương đặt ra

II Tình hình nghiên cứu trong nước, ngoài nước có liên quan

1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Vị trí, vai trò của Điều lệ Đảng trong công tác xây dựng Đảng đãđược khẳng định ngay từ khi thành lập Đảng; vấn đề tổng kết thực tiễn, bổsung, sửa đổi Điều lệ Đảng luôn là việc làm thường xuyên được quan tâmđặc biệt trong các nhiệm kỳ Đại hội của Đảng ta từ ngày thành lập đến nay

và kỳ Đại hội Đảng nào cũng có nội dung đánh giá việc thi hành Điều lệĐảng trong nhiệm kỳ và đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng Tuy nhiên,cho tới nay theo tìm hiểu chưa đầy đủ của nhóm tác giả thì: Việc nghiên cứukhoa học về Điều lệ Đảng chủ yếu mới chỉ dừng lại ở một số bài báo đăngtrên Tạp chí Xây dựng Đảng là tạp chí nghiên cứu, hướng dẫn công tác xâydựng Đảng của Ban Tổ chức Trung ương và một số tài liệu liên quan như:

- “Tổ chức đôi điều trăn trở” của tác giả Bùi Đức Lại bàn về nguyêntắc tập trung dân chủ được quy định trong Điều lệ Đảng (Tạp chí Xây dựngĐảng số 8-2013)

- Tài liệu quán triệt Điều lệ Đảng khóa XI và những điểm mới củaĐiều lệ Đảng khóa XI (Phạm Văn Dương, Nguyễn Đức Hà, Nguyễn VănTùng ở Ban Tổ chức Trung ương); tài liệu quán triệt Điều lệ Đảng khóa XIcủa Ban Tuyên giáo Trung ương

- Các Báo cáo Tổng kết việc thực hiện Điều lệ Đảng ở mỗi nhiệm kỳĐại hội do Ban Tổ chức Trung ương chủ trì giúp việc cho Tiểu ban Điều lệĐảng của Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng

Việc nghiên cứu cơ sở thực tiễn để từ đó đưa ra những đề xuất bổsung, sửa đổi Điều lệ Đảng phục vụ cho công tác chuyên môn đứng trênbình diện khoa học thì đây là công trình đầu tiên

2 Tình hình nghiên cứu và các tài liệu nước ngoài đang lưu hành tại Việt Nam

Việc dịch các công trình nghiên cứu của nước ngoài làm tài liệu phục

vụ việc nghiên cứu cũng như tham khảo đối với công tác tổ chức xây dựngĐảng ở trong nước vẫn còn rất hạn chế, công trình, tác phẩm nghiên cứu vềĐiều lệ Đảng thì các tác giả chưa tìm thấy ở bất cứ đâu Có thể nói: Bêncạnh một số cuốn sách về lý thuyết tổ chức của các tác giả thời Liên Xô cũđang được Học viện Xây dựng Đảng thuộc Học viện Chính trị Quốc gia HồChí Minh dùng làm tài liệu tham khảo thì có rất ít tài liệu và công trìnhnghiên cứu về nội dung xây dựng Đảng nói chung, nghiên cứu về Điều lệĐảng nói riêng được dịch và lưu hành tại Việt Nam

Điều lệ của một số chính Đảng được Ban Đối ngoại Trung ương cungcấp làm tài liệu tham khảo trong quá trình sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảngkhóa XI, bao gồm:

- Điều lệ Đảng Cộng sản Trung Quốc

- Điều lệ Đảng nhân dân cách mạng Lào

- Đề xuất, bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ XII của Đảng.

IV Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1 Đối tượng nghiên cứu:

- Công tác cụ thể hóa Điều lệ Đảng trong thời gian qua (các quy định,quyết định, chỉ thị, quy chế )

- Các chế định (các chương), các quy định (các điều) của Điều lệ Đảnghiện hành

- Việc thực hiện Điều lệ Đảng của Đảng viên, tổ chức Đảng

V Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của Đề án

- Nhóm các phương pháp của triết học Mác-Lênin: phương pháp duyvật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử cụ thể

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: các sách và tài liệu thamkhảo về công tác tham mưu của từng cơ quan: văn phòng, ban tổ chức, cơquan ủy ban kiểm tra, ban tuyên giáo, ban dân vận

- Kết hợp phương pháp duy vật biện chứng với duy vật lịch sử để:+ Nghiên cứu lý thuyết: tiếp cận các nguồn tài liệu, các văn kiện củaĐảng, Điều lệ Đảng qua các thời kỳ;

+ Phân tích, nghiên cứu thực tiễn: thu thập, phân tích, vận dụng những tưliệu liên quan tới vấn đề nghiên cứu, xử lý những thông tin thu thập được; + Tổ chức hội thảo khoa học; các cuộc trao đổi, thảo luận trực tiếp vớinhững người làm công tác ở các cơ quan chuyên trách công tác Đảng, cácnhà nghiên cứu lý luận ở các cơ quan, Học viện xây dựng Đảng

+ Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, lịch sử cụ thể.

+ Phương pháp chuyên gia

VI Kết cấu của Đề án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo Đề

án được kết cấu làm 2 phần:

- Phần 1 Đánh giá việc thực hiện Điều lệ Đảng khóa XI

- Phần 2 Cơ sở và Đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng

PHẦN THỨ NHẤT ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN ĐIỀU LỆ ĐẢNG KHOÁ XI

I Khái quát bối cảnh ảnh hưởng tới việc thực hiện Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XI

Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân ta đấu tranhđứng lên làm cuộc cách mạng tháng Tám xóa bỏ xiềng gông nô lệ, tiến hànhcác cuộc kháng chiến chống xâm lược, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dântộc và thống nhất đất nước, đưa cả nước chuyển sang giai đoạn xây dựng xãhội công bằng, dân chủ, văn minh theo con đường xã hội chủ nghĩa Trongquá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta không ngừng được tôi luyện, trưởngthành và xây dựng nên nhiều truyền thống quý báu, thể hiện bản chất tốtđẹp của Đảng: Đó là bản lĩnh chính trị vững vàng, tính kiên định cáchmạng, tinh thần độc lập sáng tạo; nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội: gắn bó mật thiết với nhân dân; giữ gìn đoàn kết nội bộ; mởrộng giao lưu quốc tế Trong tổ chức và hoạt động, cũng có những lúc Đảngphạm sai lầm, khuyết điểm, nhưng do biết công khai tự phê bình và quyếttâm sửa chữa nên Đảng vẫn được nhân dân tin cậy và thừa nhận là đội tiênphong của giai cấp công nhân, đội tiên phong chính trị, người lãnh đạo chânchính duy nhất của dân tộc Từ công tác xây dựng Đảng, chúng ta khẳngđịnh, thành tựu đó là do từng tổ chức Đảng, từng Đảng viên đã thực hiệnđúng Điều lệ Đảng trong tổ chức và sinh hoạt của mình

Qua thực tiễn công tác, chúng tôi thấy: Nhiệm kỳ Đại hội XI củaĐảng, công tác xây dựng Đảng và việc thi hành Điều lệ Đảng có nhiều vấn

đề mới đặt ra, tác động trực tiếp tới công tác xây dựng Đảng, đó là:

Đại bộ phận tổ chức Đảng, Đảng viên trong hoạt động của mình đãchấp hành và thực hiện tốt Điều lệ Đảng, giữ vững vai trò là hạt nhânchính trị, tiền phong, gương mẫu, đầu tầu đi đầu trong mọi phong trào cáchmạng, là nhân tố quan trọng, quyết định những thắng lợi của cách mạngnước ta trong sự nghiệp xây dựng xã họi công bằng, dân chủ, văn minh

Tuy vậy, do ảnh hưởng của kinh tế thị trường, tác động của các mặt trái dohội nhập…, một bộ phận không nhỏ Đảng viên, trong đó có những Đảngviên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số Đảng viên là cán bộ lãnh đạocao cấp đã không chấp hành nghiêm Điều lệ Đảng, suy thoái về tư tưởngchính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt

lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theodanh lợi, tiền tài, kèn cựa, địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vônguyên tắc…

Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách theo quy định củaĐiều lệ Đảng trên thực tế ở nhiều nơi rơi vào hình thức do không xác định

rõ cơ chế trách nhiệm, mối quan hệ giữa tập thể và cá nhân; khi sai sót,khuyết điểm không ai chịu trách nhiệm Do vậy, vừa có hiện tượng dựa dẫmvào tập thể, không rõ trách nhiệm cá nhân, vừa không khuyến khích ngườiđứng đầu có nhiệt tình, tâm huyết, dám nghĩ, dám làm; tạo kẽ hở cho cáchlàm việc tắc trách, trì trệ, hoặc lạm dụng quyền lực một cách tinh vi để mưucầu lợi ích cá nhân…

Tình hình thế giới, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, kinh tế thếgiới phục hồi chậm, cùng với khủng hoảng nợ công kéo dài, cạnh tranhngày càng quyết liệt giữa các nước lớn tại khu vực, chủ nghĩa dân tộc, tôngiáo, cực đoan trổi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết, thông tin nhiều chiềuxung quanh Đảng Lao động Triều Tiên, diễn biến phức tạp tại Biển Đông,

sự xâm phạm về chủ quyền của Trung Quốc là nước có cùng chế độ doĐảng Cộng sản lãnh đạo với nước ta… đã tác động bất lợi đến kinh tế-xãhội Đặc biệt, những điều đó đã tác động xấu, dẫn đến sự nhận thức lệchlạc của một bộ phận dân cư, thậm chí của cả một số Đảng viên đã ảnhhưởng trực tiếp tới công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trịvững mạnh…

Tất cả những diễn biến bối cảnh trên đây đã ảnh hưởng trực tiếp tớiviệc thi hành Điều lệ Đảng của tổ chức Đảng và Đảng viên

II Đánh giá việc thi hành Điều lệ Đảng khóa XI

lệ Đảng trong nội dung đã phân biệt rõ thẩm quyền của từng cơ quan trongviệc xây dựng và ban hành các văn bản cụ thể hóa Điều lệ Đảng, khắc phụcđược tình trạng: văn bản của Đảng cụ thể hóa Điều lệ Đảng do cơ quan nàoxây dựng và ban hành cũng được như các nhiệm kỳ trước…

Sau khi có Quy chế làm việc, các ban tham mưu của Trung ương đềuquan tâm tới việc ban hành các văn bản cụ thể hóa Điều lệ Đảng; quy trìnhxây dựng được chuẩn bị công phu, theo thủ tục chặt chẽ: trước và trong quátrình soạn thảo, ngoài việc thành lập Tổ biên tập với các thành phần thamgia của các ban tham mưu chiến lược của Ban Chấp hành Trung ương, dựthảo các quy định còn được lấy ý kiến rộng rãi của các đối tượng chịu sựđiều chỉnh giống như quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật củaNhà nước; thẩm quyền ban hành theo đúng Điều lệ Đảng được tuân thủ; vìvậy, chất lượng văn bản được nâng lên, dễ thực hiện Các cấp ủy đã nhanhchóng xây dựng quy chế làm việc của cấp uỷ, tổ chức Đảng để cụ thể hoátrách nhiệm, quyền hạn và lề lối làm việc

Các ban tham mưu, giúp việc của Trung ương đã chủ động thammưu, nghiên cứu để cụ thể hóa những quy định của Điều lệ Đảng theo chứcnăng, nhiệm vụ của từng cơ quan; nội dung các văn bản được chú ý cả vềhình thức lẫn nội dung, cách diễn đạt có bước đổi mới dễ hiểu, một nghĩa

Hệ thống văn bản về xây dựng Đảng được Ban Chấp hành Trung ương, BộChính trị, Ban Bí thư ban hành với những quy định, hướng dẫn cụ thể, đồng

bộ, đầy đủ có giá trị pháp lý cao để điều chỉnh công tác xây dựng Đảng làđiểm ghi nhận trong nhiệm kỳ này

và các quy định, hướng dẫn cụ thể việc thi hành Điều lệ Đảng cho các đồngchí là lãnh đạo, chuyên viên trực tiếp làm công tác xây dựng Đảng trongtoàn quốc (Khóa X không làm được nội dung này) Sau Hội nghị của Trungương, các tỉnh ủy, thành ủy đều đồng loạt mở các lớp tập huấn cho các đốitượng là bí thư cấp ủy, trưởng, phó các ban xây dựng Đảng của cấp ủy, cácđồng chí lãnh đạo các ban ngành, đoàn thể trong Đảng bộ Một số địaphương còn mở lớp tập huấn riêng, chuyên sâu triển khai các quy định,hướng dẫn của Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng cho các cán bộ nghiệp

vụ làm công tác xây dựng Đảng ở các huyện, thị xã và các Đảng ủy trựcthuộc… Vì vậy, những điểm mới của Điều lệ Đảng và các quy định, hướngdẫn của Trung ương cụ thể hóa Điều lệ Đảng đã được các cấp ủy, các banĐảng, công chức làm chuyên trách công tác Đảng nắm vững vận dụng vàosinh hoạt và công tác chuyên môn Theo đánh giá chung: Chất lượng, hiệuquả công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ này được nâng cao và có sự chuyểnbiến rõ nét

Các cơ quan tham mưu, giúp việc ở Trung ương đã chủ động cungcấp tài liệu bao gồm: Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI; Quy định

số 45-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng;Hướng dẫn số 01-HD/TW, ngày 05-01-2012 của Ban Bí thư Hướng dẫnmột số vấn đề cụ thể về thi hành Điều lệ Đảng; Quy định số 46-QĐ/TWngày 01-11-2011 của Ban Chấp hành Trung ương hướng dẫn thực hiện các

quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; Quy định số47-QĐ/TW ngày 01-11-2011 của Ban Chấp hành Trung ương về nhữngđiều Đảng viên không được làm… Bên cạnh đó, Ban Tổ chức Trung ương,Ban Tuyên giáo Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương… đã phối hợpxây dựng Đề cương, cử cán bộ có kinh nghiệm, hiểu biết công tác xây dựngĐảng, nắm vững Điều lệ Đảng giúp các cấp ủy trực thuộc tổ chức quán triệtĐiều lệ Đảng và các quy định, hướng dẫn của Trung ương cho các cán bộ,Đảng viên trực tiếp làm công tác xây dựng Đảng Thời gian tổ chức xongviệc quán triệt Điều lệ Đảng và các quy định, hướng dẫn của Trung ươngtheo đúng kế hoạch của Ban Bí thư; tỷ lệ cấp uỷ viên và Đảng viên thamgia học tập đạt cao, nhiều cấp ủy cơ sở tỷ lệ Đảng viên được tham gia họctập đạt tỷ lệ 98%

1.3 Kết quả thi hành Điều lệ Đảng

1.3.1 Công tác Đảng viên đạt nhiều kết quả

Tính đến thời điểm 31 tháng 12 năm 2013, tổng số Đảng viên trong

toàn Đảng có 4.276.210 đồng chí, trong đó : Số Đảng viên sinh hoạt ở địa

bàn xã là: 1.838.561 đồng chí; số Đảng viên sinh hoạt ở phường là: 592.000đồng chí; số Đảng viên đang sinh hoạt tại thị trấn là: 198.460 đồng chí.Đảng viên đang sinh hoạt tại các doanh nghiệp Nhà nước là 234.403 đồngchí; Đảng viên trong các doanh nghiệp cổ phần vốn nhà nước là 123.152đồng chí; Đảng viên sinh hoạt ở các doanh nghiệp tư nhân là 4.824 đồngchí; sinh hoạt tại các công ty trách nhiệm hữu hạn là 8.517 đồng chí; công

ty cổ phần tư nhân là 33.580 đồng chí; Đảng viên đang sinh hoạt tại các tổchức Đảng có vốn đầu tư nước ngoài là 7.768 đồng chí; Đảng viên đangsinh hoạt tại các đơn vị sự nghiệp là 254.037 đồng chí; trong các đơn vịhành chính là 341.868 đồng chí; Đảng viên trong Đảng bộ Quân đội có335.497 đồng chí; Đảng viên trong Đảng bộ Công an là 241.475 đồng chí;Đảng viên ở các tổ chức Đảng ngoài nước là 3.426 đồng chí;…

Trong nhiệm kỳ, công tác phát triển Đảng viên tiếp tục được các cấp

uỷ quan tâm lãnh đạo thực hiện Ban Tổ chức Trung ương đã xây dựng và

ban hành hướng dẫn với nhiều quy định cụ thể về phương châm, nguyêntắc, quy trình, thủ tục của công tác phát triển Đảng viên, kết nạp và chuyểnĐảng viên chính thức với tinh thần cải cách hành chính giảm nhiều thủ tục,giấy tờ hành chính trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc của Điều lệ Đảng đã tạođiều kiện thuận lợi cho người vào Đảng cũng như các tổ chức Đảng tạođược sự đồng tình, nhất trí cao của các cấp ủy Đảng và Đảng viên

Từ đầu nhiệm kỳ đến tháng 6/2014, toàn Đảng đã kết nạp được922.343 Đảng viên mới, tuổi đời bình quân của Đảng viên mới kết nạp là28,71 tuổi, trong đó số Đảng viên trẻ độ tuổi từ 18 đến 30 tuổi chiếm sốlượng lớn, nhiều tổ chức Đảng đã ban hành nghị quyết chuyên đề về kết nạpĐảng là sinh viên, học sinh có thành tích xuất sắc trong học tập và công tácphong trào thanh niên; Đảng viên từ 51 tuổi trở lên có 747 đồng chí và đều

là những quần chúng xuất sắc được tín nhiệm cao

Về trình độ học vấn của Đảng viên mới kết nạp trong nhiệm kỳ đượcnâng cao hơn các nhiệm kỳ trước: Đảng viên có trình độ Thạc sỹ trở lên là18.096 đồng chí; trình độ đại học: 304.808 đồng chí; cao đẳng: 97.146 đồngchí Đảng viên chỉ biết chữ quốc ngữ có 33 đồng chí; Đảng viên tốt nghiệptiểu học là 2.323 đồng chí; số còn lại đều có trình độ văn hóa từ trung học

cơ sở trở lên (đáp ứng đúng tiêu chuẩn theo quy định của Điều lệ Đảng).Đội ngũ Đảng viên mới cơ bản bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định, phát huyvai trò đầu tàu tiền phong gương mẫu đi đầu trong các hoạt động ở cơ sở,chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉthị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Tỷ lệ Đảng viên đủ tưcách hoàn thành nhiệm vụ trở lên theo đánh giá chất lượng Đảng viên hằngnăm trung bình đạt trên 85% Công tác kết nạp Đảng viên được thực hiệnđúng quy trình, đảm bảo tiêu chuẩn, nguyên tắc, thủ tục, hồ sơ theo quyđịnh Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác kết nạp Đảng viên trongviệc không ngững tạo sức sống mới, sức chiến đấu của Đảng Hầu hết banthường vụ các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương đều ban hành chỉthị, nghị quyết chuyên đề về : Đẩy mạnh công tác kết nạp Đảng viên tronggiai đoạn mới, chỉ đạo các cấp ủy, tổ chức Đảng nâng cao nhận thức về

công tác kết nạp Đảng viên; tập trung làm tốt công tác tạo nguồn, bồi dưỡngkết nạp Đảng viên trong các đối tượng là đoàn viên, thanh niên, phụ nữ,công nhân, nông dân, học sinh, sinh viên, lực lượng vũ trang, con em giađình có công với cách mạng; chú trọng đẩy mạnh kết nạp Đảng viên ở xã,phường, thị trấn, trong các doanh nghiệp, các trường cao đẳng, đại học, dạynghề trên địa bàn Nhiều địa phương như Tuyên Quang: tỷ lệ Đảng viên nữmới kết nạp trong nhiệm kỳ đạt tỷ lệ cao 51,2% trên tổng số Đảng viên mớikết nạp; trình độ văn hóa, chuyên môn của Đảng viên kết nạp đều được bảođảm chất lượng Hằng năm, nhiều cấp ủy cơ sở đều có kế hoạch kết nạp, tạonguồn Đảng viên Việc tổ chức lễ kết nạp Đảng viên trang trọng, đúng quyđịnh hướng dẫn của Trung ương, giúp cho Đảng viên nhận thức sâu sắc hơnvai trò, trách nhiệm của người Đảng viên.

(Phụ lục số 2)

Điều lệ Đảng Khóa XI đã bổ sung quy định về tiêu chuẩn Đảng viên,cách tính tuổi Đảng của Đảng viên có nội dung mới Qua thực tế thi hành,những điểm mới này cơ bản là phù hợp, tạo thêm động lực phấn đấu choĐảng viên, góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng Cấp uỷ,

tổ chức Đảng các cấp đã chú ý hơn trong việc bảo đảm thực hiện quyền củaĐảng viên theo quy định của Điều lệ Đảng trên cơ sở được cụ thể hóa quaQuy chế làm việc, giúp cho Đảng viên kịp thời nắm bắt những vấn đề vềđường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, các vấn đề về kinh tế- xãhội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại… Đảng viên được thảo luận, tham gia ýkiến, biểu quyết các công việc của Đảng, kể cả nhân sự cấp ủy, ủy ban kiểmtra… theo hướng ngày càng dân chủ và thực chất hơn Qua theo dõi chothấy: Cấp uỷ, tổ chức Đảng các cấp đã chú ý hơn trong việc bảo đảm đúngquyền của Đảng viên theo quy định của Điều lệ Đảng: Quyền được thôngtin cơ bản được đảm bảo giúp cho Đảng viên kịp thời nắm bắt những vấn đề

về đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, các vấn đề về kinh tế- xãhội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại… Đảng viên được thảo luận, tham gia ýkiến, biểu quyết các công việc của Đảng theo hướng ngày càng dân chủhơn Quyền đề cử, ứng cử và bầu cử của Đảng viên đã có bước chuyển biến

thực chất thông qua việc Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy chế bầu

cử trong Đảng vừa có tác dụng phát huy dân chủ thực sự trong Đảng, đồngthời bảo đảm được nguyên tắc tập trung dân chủ của hoạt động bầu cử

Nhìn chung, trong nhiệm kỳ này, hầu hết Đảng viên trong toàn Đảng

đã có ý thức hơn trong việc chấp hành nhiệm vụ của người Đảng viên đượcquy định trong Điều lệ Đảng và Quy định số 47-QĐ/TW của Ban Chấphành Trung ương về những điều Đảng viên không được làm Nhiều Đảngviên đã tích cực học tập nhằm nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyênmôn nghiệp vụ, gương mẫu trong sản xuất và công tác; chấp hành chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy địnhcủa cơ quan, đơn vị, địa phương Do có hướng dẫn cụ thể, các cấp ủy đều cónghị quyết yêu cầu các chi bộ chú trọng làm tốt việc phân công công tác choĐảng viên; nhất là các chi bộ nông thôn, tổ dân phố như: hướng dẫn các hộtrong thôn, tổ dân phố chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương, tích cựctham gia hưởng ứng thực hiện các phong trào, các cuộc vận động xây dựnggia đình văn hóa, tổ dân phố văn hóa, tham gia tổ giám sát cộng đồng xâydựng nông thôn mới (đường làng, ngõ, xóm ) các chương trình dồn điền,đổi thửa, cánh đồng kiểu mẫu… Nhiều Đảng bộ đã tăng tỷ lệ trưởng thôn,

tổ dân phố là Đảng viên hơn nhiệm kỳ trước, góp phần nâng cao uy tín củaĐảng trong cộng đồng dân cư

Công tác quản lý Đảng viên đã được các cấp uỷ tập trung lãnh đạo,chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát đáp ứng yêu cầu Đa số các cấp ủyđều xác định đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, quan trọng để bổsung, tăng cường cả về số lượng và chất lượng cho Đảng, nâng cao nănglực, sức chiến đấu cho Đảng Văn kiện Đại hội Đảng các cấp cũng nhưnhiều cấp ủy đã ban hành nghị quyết chuyên đề về công tác này như: Đảng

bộ Thành phố Hà Nội tại nghị quyết Đại hội lần thứ XV đề ra mỗi năm kếtnạp được 10.000 Đảng viên mới, Ban Thường vụ Thành ủy giao Ban Tổchức Thành ủy hướng dẫn, đôn đốc các cấp ủy xây dựng kế hoạch kết nạpĐảng viên và thực hiện tốt công tác tạo nguồn, kết nạp Đảng Để tạo nguồn

có hiệu quả, Thành ủy đã ban hành Chương trình số 01-CTr về : Nâng caonăng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy Đảng và đội ngũ Đảngviên; năng lực điều hành của bộ máy chính quyền; chất lượng hoạt động củaMặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2010-2015 Ngoài

ra, nhằm đẩy mạnh công tác phát triển Đảng nói chung, đặc biệt là Đảngviên trong đội ngũ trí thức và học sinh, sinh viên, ngày 09-10-2012 BanThường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 12-CT/TU: về việc đẩy mạnhcông tác phát triển Đảng trong đội ngũ trí thức và học sinh, sinh viên thuộcĐảng bộ Thành phố Hà Nội

Việc đổi mới, cải tiến hình thức, nội dung nhằm nâng cao chất lượngsinh hoạt chi bộ, đề cao tinh thần tự giác rèn luyện, tu dưỡng phấn đấu hoànthành nhiệm vụ, giữ gìn phẩm chất của người Đảng viên nhiệm kỳ này cũngđược chú ý, kiểm tra, đôn đốc, chấn chỉnh nên có tiến bộ rõ rệt… Việc thựchiện Quy định số 76-QĐ/TW ngày 15-6-2000 của Bộ Chính trị về Đảngviên đang công tác ở các cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp thườngxuyên giữ mối liên hệ với chi ủy, dảng ủy cơ sở và gương mẫu thực hiệnnghĩa vụ công dân nơi cư trú mặc dù có nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau,nhưng về cơ bản được duy trì và có những chuyển biến nhất định trongnhận thức về vai trò tiền phong, gương mẫu của Đảng viên Việc đánh giá,phân loại Đảng viên hằng năm được thực hiện tương đối nghiêm túc, đúngquy định, bước đầu khắc phục được tính hình thức và ngày càng đi vào thựcchất hơn…

(Phụ lục 3)

1.3.2 Về nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng có nhiều tiến bộ mới

Nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt Đảng chủ yếu thông quaviệc xây dựng quy chế làm việc của các cấp uỷ, tổ chức Đảng Nhiệm kỳnày, nội dung Quy chế làm việc được coi trọng xây dựng, với nhiều cải tiến,đổi mới cả về nội dung và hình thức, hoạt động, sinh hoạt theo quy chế đivào nền nếp… Ngay sau Đại hội Đảng các cấp của nhiệm kỳ này, các cấp

ủy đã chỉ đạo xây dựng quy chế làm việc, quy trình công tác của các tổ chức

trong hệ thống chính trị; tính cụ thể hóa trong các quy định về nhiệm vụ,quyền hạn, mối quan hệ công tác; trách nhiệm của tập thể, cá nhân và ngườiđứng đầu các cấp uỷ, tổ chức Đảng bước đầu được xác định rõ… Trong quátrình hoạt động, đa số cấp uỷ, tổ chức Đảng đã bám sát quy chế làm việc,thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy được vai trò của tậpthể và trách nhiệm cá nhân, giải quyết tốt mối quan hệ giữa cấp uỷ vớichính quyền và các tổ chức chính trị- xã hội; tạo sự thống nhất trong Đảng,

sự đồng thuận trong xã hội

Việc phát huy dân chủ trong Đảng có những chuyển biến tiến bộthông qua việc cung cấp thông tin, công khai các vấn đề cần lấy ý kiến củaĐảng viên, cán bộ, nhân dân; phát huy vai trò tiền phong gương mẫu củađội ngũ Đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị Các cấp ủy đều cóchương trình hoạt động toàn khóa; trên cơ sở các chương trình công tác,nhiều cấp ủy đã cụ thể hóa bằng các nghị quyết chuyên đề, kế hoạch, đề án,đồng thời chú ý tới việc xây dựng Quy chế phối hợp, Quy chế làm việc củacấp ủy, Quy chế dân chủ trong hệ thống chính trị; có sự phân công, phânnhiệm cụ thể quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, trách nhiệm của

cá nhân từng đồng chí ủy viên ban chấp hành, ủy viên thường vụ trên cáclĩnh vực, đơn vị phụ trách để triển khai, tổ chức thực hiện… Điểm nổi bật làcác quy chế đã xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của tập thể cấp ủy, banthường vụ, ban cán sự Đảng, Đảng đoàn, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị;xác định rõ mối quan hệ, chế độ công tác, chế độ thông tin, báo cáo, tự phêbình và phê bình, đi cơ sở… Nhờ đó, việc thực hiện nguyên tắc tập trungdân chủ luôn được hầu hết cấp ủy coi trọng, thực hiện nguyên tắc tập thểlãnh đạo, cá nhân phụ trách và trách nhiệm người đứng đầu trong các lĩnhvực Phát huy tốt tính dân chủ của đội ngũ cán bộ, Đảng viên, cấp ủy viên,

tổ chức Đảng trong việc tham gia xây dựng nghị quyết lãnh đạo cũng nhưquyết sách vấn đề quan trọng của cơ quan, đơn vị Những nội dung thuộcthẩm quyền của tập thể đều được thảo luận, quyết định đúng nguyên tắc

Ban thường vụ cấp ủy các cấp qua thực hiện nguyên tắc tập trung dânchủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách phù hợp với từng loại hình tổ chức

Đảng và tính chất, đặc điểm của cơ quan, đơn vị; đề cao tính sáng tạo cánhân và phát huy dân chủ trong Đảng, lấy hiệu quả công tác làm thước đo

để đánh giá cán bộ, Đảng viên… Sau khi nghị quyết được ban hành, cấp ủy,

tổ chức Đảng các cấp đã phát huy tốt vai trò, năng lực, tinh thần tráchnhiệm của các cá nhân trên từng lĩnh vực được phân công, góp phần lãnhđạo cơ quan, đơn vị hoàn thành nhiệm vụ mà nghị quyết đã đề ra Triển khaithực hiện nghị quyết của cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp bảo đảm thườngxuyên, khoa học, thống nhất, không bị chồng chéo hoặc bỏ sót công việc

Chủ trương thí điểm việc đại hội trực tiếp bầu ban thường vụ, bí thư,phó bí thư có từ nhiệm kỳ trước qua đánh giá có tác dụng tốt ở cấp cơ sở…Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị, hướng dẫn chưa kỹ, chưa lường trước đượchết các tình huống xảy ra ở cơ sở, vì vậy tác dụng, hiệu quả thấp nhiều nơirơi vào hình thức, không đạt được mục tiêu đề ra Để đảm bảo phát huy tácdụng của chủ trương này, nhằm tăng cường dân chủ trong Đảng nghiêncứu, sửa đổi Điều lệ về Đại hội Đảng bộ cấp cơ sở được trực tiếp bầu banthường vụ, bí thư, phó bí thư, Ban Chấp hành Trung nên hướng dẫn cụ thểquy định này

Thực hiện nguyên tắc tự phê bình, phê bình trong sinh hoạt Đảng đã

có chuyển biến tích cực Nội dung tự phê bình, phê bình ở một số cấp uỷ, tổchức Đảng thực hiện nghiêm túc, thẳng thắn, chân thành, qua đó đã pháthuy được ưu điểm, khắc phục những hạn chế thiếu sót của cán bộ, Đảngviên, tạo sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng Trong sinh hoạt Đảng,các cấp ủy, cán bộ, Đảng viên đã quan tâm thực hiện tốt nguyên tắc tự phêbình và phê bình, qua đó giúp cho các cấp ủy có thẩm quyền nắm chắc độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và tình hình tổ chức cơ sở Đảng, đội ngũ cán

bộ, Đảng viên; kịp thời chỉ đạo, xây dựng củng cố nâng cao chất lượng tổchức Đảng và đội ngũ Đảng viên Hằng năm, trên cơ sở hướng dẫn củaTrung ương, cấp ủy tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều ban hành kếhoạch kiểm điểm tự phê bình và phê bình đối với tập thể cấp ủy và cá nhân,cán bộ lãnh đạo, quản lý gắn với đánh giá cán bộ; hướng dẫn các cấp ủy tiếnhành đánh giá, phân loại tổ chức Đảng và Đảng viên

Đặc biệt là qua đợt kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo tinh thầnNghị quyết Trung ương 4 Khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựngĐảng hiện nay”, được các cấp ủy triển khai đồng bộ, kịp thời, có nhiều đổimới, sáng tạo trong triển khai tổ chức thực hiện Trong quá trình chỉ đạothực hiện Nghị quyết Trung ương 4 các cấp ủy đều đã xây dựng kế hoạch,

đề ra phương hướng khắc phục, sửa chưa những hạn chế, khuyết điểm đượcchỉ ra trong quá trình kiểm điểm Qua đánh giá chung việc chỉ đạo khắcphục những hạn chế, khuyết điểm sau đợt kiểm điểm Nghị quyết Trungương 4 đã có những tác động tích cực tới việc chấp hành Điều lệ Đảng.Việc lấy phiếu tín nhiệm trong Đảng và trong Nhà nước cũng đem lại nhữngkết quả quan trọng, trên cơ sở đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện Quyđịnh số 165-QĐ/TW của Bộ Chính trị Khóa XI, Ban Tổ chức Trung ương

đã tham mưu Bộ Chính trị ban hành Quy định số 262-QĐ/TW, ngày

08-10-2014 để tiếp tục thực hiện chủ trương này Tham mưu phương pháp lấyphiếu tín nhiệm của Trung ương đối với các đồng chí là Ủy viên Bộ Chínhtrị, Ủy viên Ban Bí thư tại Hội nghị Trung ương 10 Đến nay, Ban Chấphành Trung ương và 100% các địa phương, đơn vị đã triển khai lấy phiếutín nhiệm Đến nay, Trung ương và 100% các địa phương, đơn vị đã triểnkhai việc lấy phiếu tín nhiệm tạo được sự đồng tình cao trong Đảng và trong

xã hội; góp phần đáng kể chấn chỉnh tác phong, lề lối làm việc, phong cáchphục vụ của đội ngũ cán bộ, Đảng viên… Kết quả lấy phiếu tín nhiệm đãphản ánh được sự thay đổi tích cực của người được lấy phiếu tín nhiệm thểhiện rõ nét ở những nơi đã được lấy phiếu tín nhiệm năm 2013; vưà có tácdụng động viên người được tín nhiệm cao tiếp tục phát huy hơn nữa vai tròcủa mình, vừa giúp người có tín nhiệm thấp nhìn nhận lại mình để điềuchỉnh, tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong thời gian tới Việclấy phiếu tín nhiệm lần này được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, việc đánh giá côngtâm, khách quan hơn

Có thể khẳng định: việc thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dânchủ, tự phê bình và phê bình theo quy định của Điều lệ Đảng từ Trung ươngtới cơ sở đã giúp đội ngũ cán bộ, Đảng viên nhận thức sâu sắc, đầy đủ hơn

về những hạn chế, tồn tại của tập thể và cá nhân, qua đó quyết tâm hơntrong việc thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ của địa phương, đơn vị Việc

tổ chức kiểm điểm nghiêm túc đã tạo được không khí dân chủ hơn trongsinh hoạt Đảng; khơi dậy được tinh thần phê bình và tự phê bình trong nội

bộ Đảng; nâng cao tinh thần đoàn kết nhất trí, thống nhất ý chí và hànhđộng của cán bộ, Đảng viên Nhiều cán bộ, Đảng viên có điều kiện đượclắng nghe những ý kiến góp ý về những hạn chế, thiếu sót của mình, tự soilại mình để có những điều chỉnh trong sinh hoạt, tác phong, bước đầu tạođược những chuyển biến tích cực trong nhiệm kỳ này…

Trong nhiệm kỳ, công tác kiện toàn tổ chức, bộ máy các cơ quan thammưu, giúp việc của cấp uỷ và cả hệ thống chính trị triển khai thực hiện tíchcực Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều quy định nhằm kiện toàn,sắp xếp hệ thống tổ chức Đảng theo ngành và lãnh thổ theo hướng hợp lý về

tổ chức, phù hợp với Điều lệ Đảng, giữ vững vai trò hạt nhân chính trị, nângcao chất lượng hoạt động, bảo đảm vai trò lãnh đạo của các tổ chức Đảngđối với hệ thống chính trị và toàn xã hội như: Quy định chức năng, nhiệm

vụ, tổ chức bộ máy của Ban Kinh tế Trung ương, Ban Nội chính Trungương, nâng cấp và quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng

ủy Ngoài nước trực thuộc Ban Bí thư; quy định chức năng, nhiệm vụ, cơcấu tổ chức, mối quan hệ công tác, biên chế của cơ quan chuyên trách thammưu, giúp việc cấp ủy cấp tỉnh, cấp ủy cấp huyện; hướng dẫn cơ cấu tổchức của các cấp ủy Đảng cấp trên cơ sở của các Đảng ủy khối trực thuộcTrung ương

1.3.3 Về tổ chức cơ sở Đảng từng bước được kiện toàn, hoạt động đi vào thực chất

Điều lệ Đảng quy định: tổ chức cơ sở Đảng là nền tảng của Đảng, làhạt nhân chính trị ở cơ sở Nhận thức về vị trí quan trọng của tổ chức cơ sởĐảng, nhiệm kỳ này việc sắp xếp hệ thống tổ chức cơ sở Đảng cho phù hợpđược chú ý đặc biệt Đến nay, toàn Đảng có 56.792 tổ chức cơ sở Đảng,trong đó tổ chức cơ sở Đảng ở xã là 9.045; phường, thị trấn: 2.099; cơ quanhành chính: 16.265; đơn vị sự nghiệp: 8.138; lực lượng vũ trang: 9.495;

doanh nghiệp: 10853; loại hình khác 717 Tổng số chi bộ trực thuộc là:259.986 chi bộ, trong đó: trực thuộc Đảng bộ xã là: 124.684 chi bộ; trựcthuộc Đảng bộ phường, thị trấn là: 31.297 chi bộ; trực thuộc Đảng ủy doanhnghiệp là: 28.174 chi bộ; trực thuộc Đảng ủy của các loại hình khác là:1.070 chi bộ) Nhìn chung, tổ chức cơ sở Đảng đã phát huy được vai trò lànền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, lãnh đạo cán bộ, Đảng viên

và nhân dân phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm chính trị Bộ Chính trị, Ban

Bí thư đã chú ý tới việc ban hành để cụ thể hoá chức năng, nhiệm vụ củacác loại hình tổ chức cơ sở Đảng, hướng dẫn nâng cao chất lượng sinh hoạtchi bộ để thuận lợi cho công tác Đảng và nâng cao năng lực và sức chiếnđấu của tổ chức cơ sở Đảng…

Mô hình tổ chức cơ sở Đảng hiện nay chủ yếu được lập theo địa bàndân cư, đơn vị công tác và theo nhiệm vụ chuyên môn Ở các xã, phường,thị trấn theo quy định của Điều lệ Đảng đều lập Đảng bộ cơ sở; các loạihình khác căn cứ vào quy định của Điều lệ Đảng và tình hình thực tế của cơ

sở để lập chi bộ cơ sở hoặc Đảng bộ cơ sở Nhiệm kỳ này để khắc phục bấtcập trong quy định của Điều lệ Đảng, nhiều tỉnh thành đã có Đề án kiệntoàn, sắp xếp tổ chức Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị trên địabàn dân cư, tổ dân phố, thôn, xóm… để đảm bảo thống nhất mô hình tổchức Đảng với tổ chức dân cư đồng bộ với ban công tác mặt trận và các chihội đoàn thể chính trị-xã hội; bước đầu khắc phục tình trạng nhiều chi bộlãnh đạo một thôn Các tổ chức Đảng, đoàn thể được sắp xếp lại đã từngbước phát huy tốt hơn vai trò, trách nhiệm, hoạt động ổn định, hiệu quả, tạokhông khí phấn khởi, đoàn kết trong cán bộ, Đảng viên và nhân dân, đápứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị ở địa phương trong tình hình mới nhằmchuẩn bị tổ chức đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2015-2020 đạt kết quả tốt

Các tổ chức cơ sở Đảng đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theoquy định của Ban Bí thư, nhất là các tổ chức cơ sở Đảng xã, phường, thịtrấn, cơ quan, đơn vị sự nghiệp, trong quân đội, công an và doanh nghiệpNhà nước Các tổ chức cơ sở này đã và đang khẳng định được vai trò hạtnhân chính trị ở cơ sở, lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức đoàn thể

chính trị-xã hội, lãnh đạo cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp phát triển kinh tế,văn hóa, giữ vững an ninh, quốc phòng ở cơ sở; động viên mọi tầng lpsnhân dân, người lao động tích cực sản xuất, kinh doanh, tham gia hoạt động

xã hội, chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trươn của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước

Để phát triển Đảng ở khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước, một

số tỉnh ủy, thành ủy đã có chương trình hành động, ban hành nghị quyếtchuyên đề về: Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và các đoàn thểnhân dân trong các doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước, cấp ủy cáccấp đã tích cực tập trung, chỉ đạo thực hiện, tích cực phát triển thành lập

tổ chức Đảng ở các khu vực này, bước đầu một số nơi đã đạt kết quả đángkhích lệ

Công tác sinh hoạt định kỳ chi bộ theo Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 03-2007 về “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” của Ban Bí thư Khóa X

30-và Hướng dẫn số 09-HD/BTCTW, ngày 02-3-2012 hướng dẫn nội dungsinh hoạt chi bộ của Ban Tổ chức Trung ương được thực hiện nghiêm túc,nhiều cấp ủy còn ban hành các Hướng dẫn cụ thể cho từng loại hình chi bộĐảng về nội dung sinh hoạt như: Một số nội dung sinh hoạt chi bộ cơ quanhành chính Nhà nước; nội dung sinh hoạt chi bộ khu vực ngoài Nhà nước (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh…) Nhiều cấp ủy đã kết hợp việc thựchiện chỉ thị của Ban Bí thư về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ với thựchiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và việc triển khai thực hiện Nghị quyếtTrung ương 4 (khóa XI): Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiệnnay để lồng ghép vào nội dung các cuộc sinh hoạt chi bộ

Việc duy trì nền nếp sinh hoạt và từng bước đổi mới nội dung sinhhoạt của chi ủy, chi bộ trong các loại hình tổ chức cơ sở Đảng có chuyểnbiến tiến bộ Trong sinh hoạt chi bộ hằng tháng, nhiều chi bộ đã tổ chứcsinh hoạt theo chuyên đề, bám sát nhiệm vụ chuyên môn để lãnh đạo, bànbiện pháp thực hiện; xây dựng các tiêu chí về đạo đức, tác phong của cán

bộ, Đảng viên để rèn luyện, phấn đấu; thực hiện tốt việc học tập và làm

theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Nhiều chi bộ đã chú ý đề cao tínhgiáo dục, tính lãnh đạo, tính chiến đấu trong sinh hoạt nhằm tăng cườngvai trò lãnh đạo của chi bộ đối với các hoạt động của các tổ chức đoàn thểchính trị-xã hội, Thực hiện tốt công tác quản lý và phân công cho Đảngviên từ chi bộ.

Để đổi mới việc đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở hằng năm đượcthực hiện nghiêm túc, đảm bảo tính thực chất, Ban Tổ chức Trung ương

đã ban hành Hướng dẫn số 27-HD/BTCTW, ngày 25-9-2014 hướng dẫnkiểm điểm tập thể, cá nhân và đánh giá, phân loại chất lượng tổ chức cơ

sở Đảng, Đảng viên hằng năm gắn với tổng kết công tác năm của địaphương, cơ quan, đơn vị Đánh giá, phân loại chất lượng cán bộ, côngchức, viên chức trước, Đảng viên sau; chính quyền và các đoàn thể chínhtrị-xã hội trước, tổ chức Đảng cùng cấp sau với nhiều quy định cụ thể dễ

thực hiện

1.3.4 Về tổ chức, hoạt động của tổ chức Đảng, Đảng viên ở nước ngoài:

Tính đến thời điểm 31 tháng 12 năm 2013, số Đảng viên Đảng ởngoài nước là 3.423 đồng chí, số lượng này đang có chiều hướng tăngnhanh do hội nhập quốc tế Để phát triển Đảng đối với lĩnh vực này, nhiệm

kỳ Khóa XI, Ban Chấp hành Trung ương quyết định nâng cấp và chuyểnĐảng ủy Ngoài nước về trực thuộc Trung ương đã có tác dụng nâng caohiệu quả công tác xây dựng Đảng Ban Bí thư đã ban hành Quy định vềchức năng, nhiệm vụ của các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc Đảng ủy ngoàinước ở nước ngoài… Một số loại hình về tổ chức Đảng, hình thức sinh hoạtcủa Đảng viên cũng đang được nghiên cứu, hướng dẫn để ban hành giúp các

cơ quan đại diện, các chi bộ, Đảng bộ ở nước ngoài được các cấp uỷ Đảngvận dụng phù hợp với tình hình thực tế ở từng nước, từng khu vực; hoạtđộng đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định, đã cơ bản phát huy được vaitrò hạt nhân chính trị, lãnh đạo cán bộ, Đảng viên và quần chúng thực hiệnhoàn thành nhiệm vụ

1.3.5 Tổ chức Đảng trong Quân đội nhân dân và Công an nhân dân

có nhiều đổi mới

Tổ chức Đảng trong Quân đội và Công an thực hiện theo Điều lệĐảng và được Bộ Chính trị quy định cụ thể, với nhiều điểm mới bước đầu

đã tháo gỡ những vướng mắc trong công tác Đảng; chức năng, nhiệm vụ,mối quan hệ công tác đã được cụ thể hoá rõ ràng, chi tiết Vị trí hạt nhânchính trị và vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng trong các lực lượng vũtrang được thể hiện rõ nét, bảo đảm cơ chế Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trựctiếp về mọi mặt đối với lực lượng vũ trang Những nội dung mới được sửađổi, bổ sung của Điều lệ Đảng Khóa XI như: đổi tên Đảng ủy Quân sựTrung ương thành Quân ủy Trung ương; quy định đồng chí Tổng Bí thư là

Bí thư Quân ủy Trung ương và các đồng chí là bí thư tỉnh ủy, bí thư huyện

ủy, bí thư Đảng ủy xã, phường, thị trấn trực tiếp làm bí thư Đảng ủy quân

sự địa phương cùng cấp… qua thực tiễn đã khẳng định sự đúng đắn, phùhợp, thực sự phát huy tác dụng trong công tác xây dựng Đảng, góp phầnnâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức Đảng

Nhiệm kỳ này các văn bản của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về thi nhànhĐiều lệ Đảng trong Quân đội, Công an được ban hành đồng bộ, đầy đủ vàkịp thời như: Quyết định số 49-QĐ/TW của Bộ Chính trị ngày 21-11-2011

về tổ chức Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam; Quyết định số QĐ/TW của Bộ Chính trị ngày 21-11-2011 về tổ chức Đảng trong Công annhân dân Việt Nam; Quyết định số 50-QĐ/TW của Ban Bí thư về tổ chức

51-cơ quan chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam; Hướng dẫn số HD/BTCTW, ngày 06-3-2012 về một số vấn đề cụ thể thi hành Quyết định

10-số 49-QĐ/TW về tỏ chức Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam… Trên

cơ sở các văn bản này các cấp ủy đã chủ động cụ thể hóa nhất là những nộidung mới, xây dựng đồng bộ các quy chế, quy định, hướng dẫn và tổ chứcthực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, nền nếp Quá trình thực hiện đã chú trọng,hướng dẫn, kiểm tra, rút kinh nghiệm ở các cấp

Công tác phát triển Đảng viên trong Đảng bộ Quân đội và Đảng bộCông an được thực hiện bài bản, đúng quy định Các cấp ủy, chi bộ đã bám

sát phương châm, phương hướng, điều kiện, tiêu chuẩn, nguyên tắc, thủ tụckết nạp Đảng viên; chủ động xây dựng kế hoạch, tạo nguồn, tổ chức bồidưỡng nguồn, phân công Đảng viên giúp đỡ quần chúng rèn luyện, phấnđấu trở thành Đảng viên Hằng năm số Đảng viên mới đều đạt và vượt kếhoạch đề ra; riêng Đảng bộ Quân đội trung bình mỗi năm kết nạp được12.000 Đảng viên mới qua đánh giá tuyệt đại bộ phân số này đều phát huyđược vai trò tiền phong, gương mẫu, phấn đấu rèn luyện, giữ vững phẩmchất, tư cách Đảng viên và được chuyển chính thức đúng quy định.

Về Đảng bộ bộ phận: Đảng bộ Quân đội hiện có 847 Đảng bộ bộ phậnđược tổ chức ở Tiểu đoàn và đơn vị tương đương; Đảng bộ bộ phận thựchiện chức năng lãnh đạo toàn diện các đơn vị thuộc quyền như các tổ chứcĐảng khác Qua thực tiễn hoạt động đã khẳng định việc thiết lập mô hìnhĐảng bộ phận trong Quân đội là đúng đắn, đáp ứng yêu cầu, đặc thù tínhchất, nhiệm vụ của quân đội; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cơ bản đượcxác định phù hợp, đã tạo điều kiện để Đảng bộ bộ phận phát huy tốt vai tròlãnh đạo trong thực tế

1.3.6 Công tác kiểm tra, giám sát của cấp uỷ và uỷ ban kiểm tra các cấp được tăng cường

Điều lệ Đại hội X đã bổ sung nhiệm vụ giám sát cho các cấp ủy, tổchức Đảng Nhiệm kỳ XI, ngay sau Đại hội các cấp ủy tỉnh thành phố trựcthuộc Trung ương đã xây dựng các chương trình, kế hoạch và hướng dẫncác cấp ủy thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát Tiếp tục thực hiệnchương trình hành động theo Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về “Tăngcường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng”; tăng cường công tác kiểm tra,giám sát tổ chức Đảng và Đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng; nội dung chủyếu về thực hiện Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và các nghị quyết, chỉ thị củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; các chương trình, nhiệm vụtrọng tâm của Đảng bộ; kiểm tra tổ chức Đảng, Đảng viên có dấu hiệu viphạm; kiểm tra thi hành kỷ luật Đảng viên; việc thực hiện nguyên tắc tậptrung dân chủ; đoàn kết nội bộ; phẩm chất đao đức, lối sống, thực hiệnnhiệm vụ được giao

Thực hiện nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng; cấp ủy, ủy bankiểm tra các cấp đã kịp thời xem xét, kết luận, xử lý kỷ luật Đảng và Đảngviên vi phạm bảo đảm đúng phương châm, phương hướng, nguyên tắc thủtục công khai và dân chủ Việc thi hành kỷ luật tổ chức Đảng và Đảng viênđược thực hiện kịp thời, xử lý kỷ luật về Đảng đồng thời với xử lý kỷ luật

về chính quyền đảm bảo tính nghiêm minh Trong quá trình xem xét thihành kỷ luạt Đảng, cấp ủy và ủy ban kiểm tra các cấp đã thực hiện đúngphương châm, phương hướng, nguyên tắc, thủ tục, quy trình, quy định củaTrung ương; áp dụng hình thức kỷ luật phù hợp với tính chất, mức độ saiphạm, có tính giáo dục Hầu hết các Đảng viên, tổ chức Đảng bị thi hành kỷluật đã nhận thức được sai phạm, việc thi hành kỷ luật là thỏa đáng vànghiêm túc thực hiện hình thức kỷ luật Năm 2013 là năm có số Đảng viên

bị thi hành kỷ luật nhiều nhất từ đầu nhiệm kỳ đến nay, năm 2014, nhiềuĐảng viên là cán bộ lãnh đạo cao cấp bị xử lý kỷ luật bước đầu cho thấy sựthể hiện nghiêm túc, kiên quyết theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4.Nhìn chung các đơn vị được kiểm tra, giám sát sau khi có kết luận đều cóchuyển biến tích cực Việc xử lý vi phạm bảo đảm tính công minh, chínhxác, kịp thời, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng, được cán bộĐảng viên và nhân dân đồng tình cao

Quy định cụ thể hóa Điều lệ Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và

Ủy ban Kiểm tra các cấp cũng như Quy định về những điều Đảng viênkhông được làm đã được Ban Chấp hành Trung ương ban hành theo đúngthẩm quyền của Điều lệ đã làm chất lượng văn bản được nâng lên Công tácxây dựng quy chế làm việc, chương trình công tác toàn khoá, hằng năm; banhành các quy định, quy chế phối hợp công tác giữa uỷ ban kiểm tra với cácban Đảng, Đảng đoàn, ban cán sự Đảng trong từng Đảng bộ được coi trọng.Công tác kiểm tra, giám sát dần đi vào nề nếp và từng bước nâng cao chấtlượng, góp phần tích cực giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng

Sự phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các tổ chức Đảng, các cơ quan

có liên quan trong thực hiện quy chế làm việc, quy chế phối hợp, chức năng,nhiệm vụ được giao và trong tham mưu giúp Ban Chấp hành Trunbg ương,

Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy cùng cấp trong công tác kiểm tra, giám sát,công tác xây dựng Đảng chủ động và hiệu quả hơn.

Tổ chức bộ máy ủy ban kiểm tra các cấp từng bước được củng cố,tăng cường đảm bảo tính chuyên môn hóa sâu; đội nghũ cán bộ làm côngtác kiểm tra các cấp ngày càng trưởng thành, cơ bản đáp ứng được yêu cầucủa công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng trong tình hình mới

Thông qua công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng

đã giúp Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp ủylãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước trong thực tiễn cuộc sống; việc thực hiệnnguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc của cấp ủy; về phẩm chấtchính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng, tác phong công tác và lề lối làmviệc của cán bộ, Đảng viên Công tác kiểm tra, giám sát đã góp phần nângcao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, giữ vững kỷ cương, kỷ luật, sự đoànkết thống nhất trong Đảng, giúp các cấp ủy thực hiện tốt chức năng, vai tròhạt nhân lãnh đạo

1.3.7 Khen thưởng và kỷ luật trong Đảng

Công tác khen thưởng tổ chức Đảng và Đảng viên được các cấp ủythực hiện thành nền nếp, cơ bản đúng quy định, hướng dẫn của Trung ương;tiêu chuẩn, quy trình, điều kiện và thủ tục để được khen thưởng được hướngdẫn chi tiết, tạo thuận lợi cho công tác này thời gian qua Việc tặng thưởnghuy hiệu Đảng kèm theo tiền thưởng được nâng cao đã tạo không khí phấnkhởi cho những Đảng viên có tuổi Đảng cao khi được nhận huy hiệu 30, 40,

50, 60 năm tuổi Đảng Thông qua công tác khen thưởng đã tạo động lực,khuyến khích tổ chức Đảng, Đảng viên phát huy vai trò hạt nhân chính trị ở

cơ sở, vai trò tiền phong gương mẫu không ngừng rèn luyện, tu dưỡng phấnđấu vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Một số cấp ủy vận dụngđiều kiện về nguồn lực thực tế để nâng mức tặng thưởng vật chất kèm theocác giấy khen, bằng khen, huy hiệu Đảng…

1.3.8 Đảng lãnh đạo Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể

- Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán

bộ, đi đôi với phát huy trách nhiệm của các tổ chức và người đứng đầu các

tổ chức trong hệ thống chính trị về công tác cán bộ Bằng cách Đảng giớithiệu cán bộ đủ tiêu chuẩn để ứng cử hoặc bổ nhiệm vào các cơ quan Nhànước , Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể chính trị-xã hội

- Tổ chức Đảng và Đảng viên công tác trong cơ quan nhà nước, Mặttrận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội phải chấp hành nghiêm chỉnhnghị quyết, chỉ thị của Đảng; tổ chức Đảng lãnh đạo việc cụ thể thành cácvăn bản luật pháp của Nhà nước, chủ trương của các đoàn thể, lãnh đạo thựchiện có hiệu quả

Để thực hiện nội dung lãnh đạo trên đây: Điều lệ Đảng quy định lậpĐảng đoàn ở Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội cấp Trungương và cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; lập ban cán sự Đảngtrong các cơ quan hành pháp, tư pháp cấp Trung ương và cấp tỉnh, thànhphố trực thuộc Trung ương Với nhiệm vụ chung là: lãnh đạo, thuyết phục

và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng; đề xuất với cấp ủy vềphương hướng, nhiệm vụ, tổ chức, cán bộ và quyết định theo thẩm quyền;lãnh đạo công tác kiểm tra việc chấp hành đường lối, chính sách của Đảng

Nhìn chung mô hình Đảng đoàn, ban cán sự Đảng theo quy định vàhướng dẫn của Trung ương được kiểm nghiệm về cơ bản là phù hợp, bảođảm sự lãnh đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ chính trị Trong hoạtđộng Đảng đoàn, ban cán sự Đảng đã thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tậptrung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách quyết định theo đa số

trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện nhiệm vụ chính trị; xây dựngđược quy chế làm việc, duy trì chế độ sinh hoạt theo quy định Lãnh đạoquán triệt, tổ chức thực hiện đúng các quan điểm, đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phát huy tốt vai trò quyếtđịnh và lãnh đạo tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch công táctrong từng giai đoạn, từng năm của toàn ngành

Tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, của thường trực, banthường vụ cấp ủy cấp mình trong công tác lãnh đạo, nhất là công tác tổ chứccán bộ, những nhiệm vụ trọng tâm của địa phương, của ngành, của đơn vịmình; đổi mới phương pháp lãnh đạo và điều hành; thực hiện tốt mối quan

hệ với cấp ủy trong phối hợp công tác, lãnh đạo các cơ quan và các cấp ủyĐảng, các ban Đảng, tập thể lãnh đạo các cơ quan, ban ngành ở địa phương

là những điểm nổi bật trong hoạt động của Đảng đoàn, ban cán sự Đảng

1.3.9 Chương X: Đảng lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh…

Nhiệm kỳ khóa XI, các cấp ủy Đảng đã thường xuyên lãnh đạo, chỉđạo, định hướng Đoàn Thanh niên cùng cấp hoạt động đúng chức năng,nhiệm vụ theo Điều lệ Đảng và Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh và những nhiệm vụ của địa phương, đơn vị Công tác chỉ đạo Đoànthanh niên và các cấp ủy Đảng tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện tốtNghị quyết 25-NQ/TW ngày 25-7-2008 của Ban Chấp hành Trung ươngĐảng khóa X về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanhniên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa Nhiều cấp ủy Đảng

đã ban hành các chương trình hành động, nghị quyết chuyên đề về côngtác thanh niên nhằm tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đốivới cán bộ, đoàn viên thanh niên; nhất là đẩy mạnh thực hiện phong tràoxung kích, tình nguyện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh; định kỳ nghe Đoàn Thanh niên báo cáo tình hình hoạt động để có ýkiến chỉ đạo, quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho Đoàn Thanh niên tổchức các phong trào hoạt động, chăm lo xây dựng tổ chức Đoàn ngày càngvững mạnh

2 Những hạn chế, thiếu sót trong thi hành Điều lệ Đảng

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tế việc thi hành Điều lệ Đảngnhiệm kỳ XI đã bộc lộ những hạn chế, thiếu sót sau đây:

2.1 Việc phối hợp tham mưu giữa các ban tham mưu của Trung ương

có lúc có nơi còn chậm, thiếu kịp thời, vẫn có tình trạng khép kín trong xâydựng quy định, hướng dẫn; văn bản tham mưu cá biệt có trường hợp điềuchỉnh khác nhau về cùng một vấn đề; thậm chí văn bản của Đảng có nộidung lại điều chỉnh lẫn sang các quy định của pháp luật (ví dụ: Hướng dẫncủa Ban Tổ chức Trung ương hướng dẫn một số vấn đề cụ thể của công tácnghiệp vụ Đảng viên số 12-HD/BTCTW, ngày 17 tháng 5 năm 2012 và Quyđịnh số 45-QĐ/TW, của Ban Chấp hành Trung ương cụ thể thi hành Điều lệĐảng về nội dung chuyển sinh hoạt Đảng cho tổ chức Đảng và Đảng viên

có nội dung không thống nhất với nhau…; thậm chí văn bản của Đảng cónội dung lại điều chỉnh lẫn sang các quy định của pháp luật như Quy định

số 46-QĐ/TW, ngày 01-11-2011 của Ban Chấp hành Trung ương do Ủy banKiểm tra tham mưu lại quy định cả trần quân hàm trong lực lượng vũ trang,quy định cứng số lượng ủy viên ủy ban kiểm tra trong lực lượng vũ trang…)Thời gian ban hành một số văn bản cụ thể hóa Điều lệ Đảng phục vụ chocông tác xây dựng Đảng chưa đảm bảo tiến độ về thời gian, thiếu đồng bộ,cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến việc triển khai thi hành Điều lệ Đảng

2.2 Về Đảng viên và công tác Đảng viên:

Trong công tác phát triển Đảng viên, một số cấp uỷ còn chạy theo sốlượng, chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục quần chúng để nâng caotrình độ giác ngộ chính trị, động cơ, mục đích phấn đấu vào Đảng, việcphân bổ chỉ tiêu kết nạp Đảng của một số Đảng bộ không được hướng dẫn,kiểm tra cụ thể nên có hiện tượng xuê xòa, dễ dãi, chạy theo thành tích; sốĐảng viên được kết nạp ở địa bàn dân cư, là phóng viên, biên tập viên báochí, xuất bản và nhất là trong khối doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp cóvốn đầu tư nước ngoài vẫn gặp khó khăn như các nhiệm kỳ trước…

Cách tính tuổi Đảng của Đảng viên theo quy định mới của Điều lệ Đảngđược thực hiện nề nếp, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, nhưng do chưa quyđịnh đồng bộ với thời điểm tính thời gian dự bị của Đảng viên nên dẫn tới lúngtúng trong thực hiện nghiệp vụ và công tác Đảng viên

Đảng viên có quyền được chất vấn về hoạt động của tổ chức Đảng vàĐảng viên ở mọi cấp trong phạm vi tổ chức; báo cáo, kiến nghị với các cơquan có trách nhiệm và yêu cầu được trả lời, nhưng hoạt động chất vấn mớidiễn ra trong phạm vi hẹp và việc thực hiện còn hạn chế…

2.3 Về nguyên tắc tổ chức và cơ cấu tổ chức:

Ở một vài tổ chức Đảng, vẫn có tình trạng một số cấp uỷ viên chưanhận thức đầy đủ tầm quan trọng của nguyên tắc tập trung dân chủ, chưathật sự tôn trọng và thực hiện nghiêm túc quy chế làm việc Còn tình trạngdân chủ hình thức, thống nhất một chiều, thiếu sự tranh luận, thảo luận thấuđáo hoặc hiểu không đúng nguyên tắc này, dẫn đến mất đoàn kết nội bộ ởmột số nơi Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trên thực tế ởnhiều nơi rơi vào hình thức do không xác định rõ cơ chế trách nhiệm, mốiquan hệ giữa tập thể và cá nhân, khi sai sót, khuyết điểm không ai chịu tráchnhiệm Do vậy, vừa có hiện tượng dựa dẫm vào tập thể, không rõ tráchnhiệm cá nhân, vừa không khuyến khích người đứng đầu có nhiệt tình, tâmhuyết, dám nghĩ, dám làm; tạo kẽ hở cho cách làm việc tắc trách, vô tráchnhiệm, trì trệ, lợi dụng cơ chế tập thể để thực hiện ý đồ cá nhân, hoặc lạmdụng quyền lực một cách tinh vi để mưu cầu lợi ích cá nhân như Nghị quyếtTrung ương 4 về một số vấn đề cấp bách trong công tác xây dựng Đảnghiện nay đã chỉ ra

Việc thực hiện nguyên tắc tự phê bình, phê bình tuy đã có chuyển biến,nhưng chưa đáp ứng yêu cầu, vẫn là khâu yếu trong sinh hoạt Đảng củanhiệm kỳ Khóa XI, chưa trở thành nhiệm vụ thường xuyên của các cấp uỷ vàĐảng viên Cùng với nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình ởmột số nơi bị buông lỏng trong thực hiện, vừa chưa được quy định cụ thể đểlàm cơ sở cho công tác kiểm tra, giám sát Ở nhiều cấp uỷ, tổ chức Đảng, tự

phê bình chủ yếu được thực hiện vào dịp kiểm điểm cuối năm; ít phê bìnhtrong hội nghị, nhất là các Đảng viên trẻ, Đảng viên mới kết nạp thườngkhông thể hiện quan điểm, chính kiến Nội dung, hình thức tự phê bình, phêbình nhiều khi chưa đúng thực chất, thường vòng vo, né tránh còn phổ biến,

cá biệt ở một số nơi còn có sự nể nang bao che hoặc “dĩ hòa vi quý” làmcho uy tín, sức chiến đấu của tổ chức Đảng bị giảm sút, vừa mất lòng tintrước quần chúng nhân dân, vừa sai lệch trong nhận xét, đánh giá cán bộ,dẫn đến những hệ lụy, sai phạm khác trong công tác cán bộ và trong xâydựng tổ chức Đảng… Do đó, các cấp uỷ, chi bộ chưa chủ động phát hiệnđược để phòng ngừa, hạn chế các vụ việc tiêu cực, sai phạm của Đảng viên

Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan Đảng, Mặt trận

Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội về cơ bản mới thực hiện đượcbước giảm đầu mối chung, nhưng còn nhiều tầng nấc, chưa thật sự tinh gọn,tăng hiệu lực, hiệu quả hoạt động Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chứccủa nhiều cơ quan Đảng còn có những hạn chế, bất cập, nhiều cấp phó, chưatinh giản được biên chế

Số lượng cấp ủy viên, kể cả ủy viên ban thường vụ cấp ủy các cấp từđịa phương đến Trung ương còn bất hợp lý cả về cơ cấu và độ tuổi; tínhchất dàn đều, bình quân là một trong những nguyên nhân chính làm ảnhhưởng tới chất lượng cấp ủy viên

Điều lệ Đảng quy định ở những tổ chức Đảng thành lập mới, chiatách, hợp nhất, sáp nhập trong nhiệm kỳ thì cấp ủy cấp trên được chỉ địnhcấp ủy cấp dưới chính thức, tuy nhiên, ủy ban kiểm tra của cấp ủy được chỉđịnh chính thức lại phải bầu Vấn đề này đã gây vướng mắc, thêm thủ tụctrong quá trình kiện toàn tổ chức Đảng

2.4 Về tổ chức cơ sở Đảng:

Quy định, hướng dẫn của Trung ương căn cứ vào Điều 23 Điều lệĐảng khi quy định chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình tổ chức cơ sởĐảng có nội dung tương tự như nhau; trong khi tính chất hoạt động khácnhau dẫn tới việc gây khó khăn khi triển khai văn bản vào thực tiễn Các

văn bản quy định, hướng dẫn của Trung ương chưa có sự phân biệt thật rạchròi, cụ thể đối với từng loại hình tổ chức cơ sở Đảng có tính chất, đặc điểmkhác nhau như: xã, phường, thị trấn, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, cơquan hành chính, đơn vị lực lượng vũ trang… nhất là đối với các loại hìnhdoanh nghiệp có quan hệ sở hữu khác nhau (doanh nghiệp thuộc sở hữu nhànước, sở hữu tập thể, có vốn đầu tư nước ngoài, liên doanh, tư nhân…) để

có sự vận dụng một cách sát thực, dẫn tới khó khăn khi triển khai văn bảnvào thực tiễn

Việc sinh hoạt định kỳ 1 năm/2 lần của Đảng bộ cơ sở theo quy địnhtại Khoản 6 Điều 22 Điều lệ Đảng gặp nhiều khó khăn; nhất là các Đảng bộ

ở địa bàn miền núi, doanh nghiệp có phạm vi hoạt động rộng, những Đảng

bộ có đông Đảng viên, Đảng viên hoạt động phân tán…

Một số chi bộ chưa thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt theo định

kỳ một tháng/một lần do khó khăn cả về khách quan và chủ quan Tìnhtrạng Đảng viên ở nông thôn, tổ dân phố đi làm ăn xa nơi cư trú tăng lên,thường vắng mặt trong sinh hoạt chi bộ; việc sinh hoạt định kỳ ở các chi bộthuộc địa bàn doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nướcngoài có nơi có lúc bị cản trở Một số nơi đề nghị cần đổi mới hình thứcsinh hoạt chi bộ như: sinh hoạt chi bộ định kỳ 2 tháng/ lần, có nơi đề nghị 3tháng/ lần hoặc được sinh hoạt qua mạng (trừ khi cần bỏ phiếu) Việc sinhhoạt thường kỳ ở chi bộ khu dân cư gặp nhiều khó khăn do số lượng Đảngviên đông, trụ sở chật hẹp, nhất là ở các đô thị lớn Nhiều ý kiến đề nghịĐiều lệ Đảng nên sửa đổi nội dung này cho phù hợp với thực tiễn mới trongcông tác xây dựng Đảng

2.5 Về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng:

Nhận thức của một số cấp uỷ, tổ chức Đảng và cán bộ, Đảng viên vềnhiệm vụ kiểm tra, giám sát chưa đầy đủ Một số cấp uỷ, ủy ban kiểm trachưa xây dựng được phương hướng, nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch kiểmtra, giám sát trong toàn khóa; việc xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra,giám sát còn chậm, chưa xây dựng quy định, quy trình kiểm tra, giám sát, kỷ

luật Đảng của cấp mình Chưa chủ động thực hiện nhiệm vụ kiểm tra tổ chứcĐảng, Đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm; việc kiểm tra, giám sát cấp ủyviên cùng cấp còn rất ít; nội dung kiểm tra về lĩnh vực tài chính, tài sản, côngtác cán bộ, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí chưa đáp ứng đượcyêu cầu Việc xem xét, xử lý kỷ luật tổ chức Đảng, Đảng viên vi phạm cònkéo dài, bỏ sót nội dung vi phạm; việc kỷ luật Đảng và kỷ luật hành chínhchưa thực hiện đồng bộ kịp thời Nội dung, quy trình, phạm vi kiểm tra, giámsát của cấp uỷ, tổ chức Đảng, uỷ ban kiểm tra các cấp chưa thật rõ.

Các tổ chức Đảng, trước hết là các ban tham mưu, giúp việc của cấp

ủy các cấp mới chỉ chủ yếu thực hiện chức năng tham mưu cho cấp ủy, còn

ít thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát theo quy định của Điều lệ Đảng.Việc phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các ban xây dựng Đảng, các cơquan chức năng có liên quan trong việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giámsát chưa thường xuyên, thiếu chặt chẽ Nhiều tổ chức cơ sở Đảng, nhất là ởcác đơn vị sản xuất kinh doanh thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát cònkhó khăn, lúng túng, hiệu quả thấp

Nhìn chung, chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và xử

lý kỷ luật Đảng viên vi phạm chưa cao, chưa đủ sức góp phần ngăn chặn,đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ Đảng Nhiều khuyếtđiểm, vi phạm của tổ chức Đảng, Đảng viên chậm được phát hiện để kiểmtra, xử lý nên kỷ cương, kỷ luật ở một số tổ chức Đảng chưa nghiêm, một sốcấp ủy còn thiếu sự đoàn kết nhất trí

Điều lệ Đảng khóa XI tuy đã được sửa đổi, bổ sung nhưng vẫn cònmột số nội dung chưa đủ rõ như: Quy định về đối tượng, nội dung kiểm tra,giám sát; về khiếu nại và cấp giải quyết khiếu nại kỷ luật Đảng của Đảngviên; về thẩm quyền thi hành kỷ luật của chi bộ theo nội dung vi phạm cónội dung còn quá rộng hoặc chưa phù hợp với thực tiễn Một số quy định,hướng dẫn thi hành Điều lệ Đảng về công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷluật Đảng ban hành chậm, có nội dung chưa thể hướng dẫn được do Điều lệĐảng chưa quy định

2.6 Về Đảng lãnh đạo Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội:

Trong thực tiễn hoạt động nhiệm kỳ vừa qua, vai trò lãnh đạo củaĐảng đoàn, ban cán sự Đảng ở những nơi lập Đảng đoàn, ban cán sự Đảng

và vai trò lãnh đạo của tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị có lúc còn trùnglặp; thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo kiểm tra, giám sát của Đảng đoàn, ban cán

sự Đảng gặp khó khăn do thiếu các quy định, hướng dẫn cụ thể Thẩmquyền, trách nhiệm, mối quan hệ công tác của Đảng đoàn, ban cán sự Đảngvới Đảng uỷ cơ quan, tập thể lãnh đạo và người đứng đầu cơ quan, đơn vịchưa thật rõ

Nhiều ý kiến đề nghị Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban

Bí thư cần chỉ đạo việc tiến hành tổng kết mô hình hoạt động của ban cán sựĐảng, Đảng đoàn để rút kinh nghiệm thực tiễn, qua đó xác định rõ cơ quan,lĩnh vực nào cần có ban cán sự Đảng, Đảng Đoàn; nghiên cứu để quy định

rõ hơn về chức năng, nhiệm vụ và phân cấp cụ thể đối với Đảng Đoàn, bancán sự Đảng ở các văn bản cụ thể hóa Điều lệ Đảng để việc thực hiện đượcthuận lợi, tháo gỡ lúng túng, vướng mắc

* Qua tổng hợp cho thấy: Điều lệ Đảng Khóa XI qua thực tiễn thi hành còn có những nội dung vướng mắc sau đây:

- Quy định về đối tượng, nội dung kiểm tra chưa cụ thể, chưa đủ rõ;quy định về thẩm quyền thi hành kỷ luật của chi bộ và nội dung, đối tượngĐảng viên vi phạm có điểm còn quá rộng, nhất là thẩm quyền thi hành kỷluật của chi bộ đối với Đảng viên thuộc cấp trên quản lý… quá trình thựchiện còn nhiều lúng túng, vướng mắc, cần nghiên cứu bổ sung, sửa đổi hoặcxem xét điều chỉnh bằng quy chế, quy định của Trung ương

- Việc quy định Đảng bộ cơ sở sinh hoạt định kỳ 1 năm 2 lần, chi bộsinh hoạt thường kỳ 1 tháng 1 lần, qua thực tiễn cho thấy ở nhiều nơi thựchiện khó khăn, nhất là ở địa bàn miền núi và những Đảng bộ có nhiều Đảngviên hoạt động phân tán…, cũng có một số cơ quan, đơn vị đề nghị cầnnghiên cứu cụ thể hóa, nhất là ở một số nơi có tổ chức và hoạt động đặc thù

(Đảng viên hoạt động phân tán, khó khăn về cơ sở vật chất…) để có cơ sởvận dụng về hình thức sinh hoạt

- Việc quy định về thời gian dự bị của Đảng viên để tính tuổi Đảng(Điều 5, Khoản 1, Khoản 4) vẫn gây lúng túng ở nhiều nơi, nhất là khi thểhiện trong thẻ Đảng viên và hồ sơ Đảng viên Thiếu quy định về thời gian

dự bị hoặc thử thách của Đảng viên dự bị vi phạm kỷ luật nhưng chưa tớimức phải xóa tên …dẫn đến tình trạng ở nhiều nơi vẫn tính thời gian dự bịcủa Đảng viên dự bị vi phạm kỷ luật giống như Đảng viên dự bị không viphạm kỷ luật, gây tâm tư thắc mắc, nhưng không có cơ sở để hướng dẫn

- Việc không phân cấp cụ thể trong xem xét, giải quyết khiếu nại tốcáo và việc quy định Đảng viên có quyền khiếu nại đến Ban Chấp hànhTrung ương (khoản 7 Điều 39), trên thực tế đã gây nhiều khó khăn, nhiềutrường hợp vi phạm nhỏ, tính chất không nghiêm trọng, nhưng Đảng viên ở

cơ sở vẫn khiếu nại đến Ban Chấp hành Trung ương, gây tốn kém, lãng phíthời gian, công sức và việc giải quyết khiếu nại kéo dài

- Thiếu quy định về điều kiện chỉ định Đảng viên ngoài Đảng bộ thamgia cấp ủy, quy định về việc chỉ định ủy ban kiểm tra chính thức cùng vớiviệc chỉ định cấp ủy chính thức ở những Đảng bộ thành lập mới, chia tách,sáp nhập; thiếu quy định về quyền khiếu nại của Đảng viên về những vấn đềliên quan đến quyền và lợi ích của bản thân Đảng viên, về kỷ luật Đảng,quyền tố cáo của Đảng viên đối với tổ chức Đảng và Đảng viên vi phạmCương lĩnh, Điều lệ Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước …cũng gâylúng túng trong tổ chức thực hiện Điều lệ Đảng

- Về giới hạn số lượng Đảng viên của chi bộ là 30 Đảng viên (Điều21) không phù hợp với thực tế ở nhiều nơi, nhất là địa bàn dân cư, phânxưởng sản xuất, khi mà số lượng Đảng viên trong một địa bàn hành chính:

tổ dân phố, đơn vị sản xuất ngày càng tăng vượt quá số lượng 30 Đảng viênthậm chí nhiều lần…

- Đảng bộ bộ phận không được quy định chức năng, nhiệm vụ cụ thểtrong Điều lệ Đảng dẫn tới nhiều nhiệm kỳ qua tổ chức và hoạt động củaloại hình này rất lúng túng, vướng mắc…