Phan I phan tfch qua trinh TIung Qu6c dam phan gia nh~pWTO; phan II phan tk~ nhfrng tacdQng cua vi¢c TrungQu6c gia nh~pWTO d6i vai Trung Qu6c tren cac m~t kinh te'vi mo, cac nganh kinh t
Trang 1VItN IGNH TE V A CIIINH TRl TIlE GIGI
j, II
!!
QUA TRiNH GIA NH4p (WTOl miA TRUNG QUOC vA NHU'NG Ii
aAI HOC CHO VIET NAM . . .!
Cluj nhi~m de tai:TSKH VO DA-I LDQ.C;.1Thu ky de'tai ' : eN DA.O VI¢T HDNG
Ha NQi - 2004
Trang 2Baa cao t6ng quan v~ van d~ Trung Qu6c gia nh~p WTO g6m 4 phan
va 13 chUo'Ilg Phan I phan tfch qua trinh TIung Qu6c dam phan gia nh~pWTO; phan II phan tk~ nhfrng tacdQng cua vi¢c TrungQu6c gia nh~pWTO d6i vai Trung Qu6c tren cac m~t kinh te'vi mo, cac nganh kinh te'chuch6t va cac van d~ xa hQi; phan III phan tfch tac dQng cua vi9c Trung Qu6cgia nh~p WTO d6i v6'i the giOi Ci 4 khu Vl!c chfnh: My, Nh~t, EU vaASEAN; phffn IV danh gia 2 nam Trung Qu6c gia nh~p WTO va neu ranhfrng nh~n xct va khuye'n ngh!
Duai day se tom luge nhfrng nQi dung chu yeu cua cac phan tren
I TRUNG Qu6e DAMPHAN GIA NI-I;;\PWTO
Cillto'ng I: GIOI THII~U T6NG QUAN VE TRUNG Quae v A WTO
Cac tac giu (Hi neu ra l1hu'ng d~c tnrng chfnh cua Trung Quac: tang
truCinglien t\lc cao, do v~y vi the qu6c te cua Trung Qu6c lien t\lc dugc caithi¢n theo nhi~u dV baa, se tien tai vi trf thu 2 sau My vao nam 2035 -
2040 Day la mQt thach thuc vai nhi~u qu6c gia k~' ca My. Dil kinh te'Trung Quac da d~t dugc nhfrng tien bQ tren nhi~u m~t, thl cho den nay, Trung
Qu6c van con la mQt nUac dang phat tri~n tren ca phuong di9n blnh quanGDP theo dffu nguoi, cling nhu c:ic tieu chf v~ ca cau kinh te, trlnh dQ cong
ngh9, Ccicvan d~ kinh te - xa hQi buc Xtlc Trung Quac da tien hanh cai
cach, ma cua n~n kinh te trong nhi~u nam, da d~t dugc nhi~u thanh tvuquan trQng, nhung de'n nay cac nuac phuong Tay van xem n~n kinh te'Trung Qu6c la mQt n~n kinh te phi thi truong Trung Qu6c tuy ph~'i damphan gia nh~p WTO, nhung thlfc ra Trung Qu6c da tung la thanh vien sangl~p ra GAT - t6 chuc ti~n than elIa WTO
Chuang II: TRINH nAy QuA TRINH HAM pnAN GIA NH~I) WTO
eUA TRUNG Quae
Chuang nay da tra loi cflU h6i dffu tien la t~i sao Trung Qu6c dam phangia nh~p WTO keo dai Wi 15 nam? Truac he't, do ph~m vi cac van d~ damphan da dugc mCirQngtU thuang m~i hang hoa sang dich V\l, quy~n sa huutrf tU9, cac bi¢n phap dau tu, tieu chuan bao v9 moi truang v.v Yeu cau
Trang 3giam thue nh~p khau, taba h~mg 1'aOb~lOh9 ngay eang eao Anh huang euam9t sa Sl!ki~n nhu Yl;lThien An mon, My nem born su qmin Trung Quae (j
Nam Ta (5/1999) v.v Chuang nay da: di sau phan Heh -dam phan song phuang giua Trung Quae vai My vai EU, vai Thai Lan, vai Mehieo Dang
ehu y la dam phan Trung-My keo dai tit nhiIng nam 1986 - 1989 den nam
1999 mai ket thrle Co nhi~u ly do ea khaeh quan va ehu quan eho sl! keodai nay NhiIng n¢i dung ehu yeu eua Hi~p dinh thuang m~i Trung -Mybao g6m:
Ve' {hue' quan va phi {hue; qU8n: Trung Quae d6ng y giam muc thueb1nh quan tu 23.1 % xuang con 17% trong 5 nam, d6ng y xoa ba toan b¢cae h~n ng~eh va h~n eh~ ve sa lugng, trong m¢t ~a linh vlJc d~e bi~t co th~.
. xoa ba trong 2-· 3 nam
Ve' cac sifn phim cong nghi¢p, Trung Quae earn ket giam mue thuechung eua eac san pham eong nghi~p tit muc trung blnh 24,6% xuang con9,4%, va 7,1 %dai vai nhiIng san pham ma My uu tien
muc 80 - 100% xuang con 25%, dai vai hau het phl;l tung xuang con 10%v~·ogiua nam 2006
Ve'nong phlm; Trung Quae earn ket giam mue thue nh~p khfiu nongsan c1llll1gtit 45% xuang con 17% va xu(ng 14,5-15% dai vai nhfrng s::inpham ma My uu tien
Ve' d,ich v~,Trung Quae d6ng y giam dan hau het eac h~n ehe theolUng giai do~n dai vai nhi~u 11nhVl!e dieh vl;ltit phan phai, ngan hang, baohi~m, vit!n thong, ke toan, 1:11van phap ly, phim anh, thu hlnh, tlm thanh
Ve'vitfn thong, Trung Quae eho phep cae eong ty My co th~ n~m 49%
e6 phan dau 1:11, sau 2 nam k~ tu khi b~t dau dau tu vao Trung Quae co th~tang len 50%
Ve' n$fin hang, 2 nam sau khi Trung Quae gia nh~p WTO, cae ngan
hang co van nUDe ngoai co th~ thl!c hi~n cae nghi~p vl;l kinh doanh b~ng
Trang 4nhan dan t~ vai cae doanh nghi~p Trung Quae, sau 5 nam vai cae ea nhan,sau 5 nam cae h~n eh6 v~ dia Iy se bi b1iibo.
Vc' dllfilg klJOClll,qwin Iy ti0n t<;,Trung Quae eho phep cae eong tyeh(tng khoan nvae ngoai co the sCi hfru 33% e6 phan
Dam phan vai Mehieeo dfi k6t thile muOn nh~t, VI Mehieo 10 sq hanggia n-; eua Trung Quae tran VaGthi truang Mehieo, do v~y Mehieo yeu eau can it nh~t 8 nam d~ bo cae khofm thu6 eao Wi 100% dai vai hem 1000 sfm
pham nh~p tu Trung Quoe Cuoi cling MchieO dfi d6ng y thai Iwn 6 namsau khi Trung Qu6e gia nh~p WTO
Chuang nay dfi p}lan Heh dam phein da phuong va dfi neu ra nhfrng v~n
00 ehinh yeu d~t ouge thoa thu~n;
- Trung Quae gia nh~p WTO vai tu eeieh m(>tnIrae dang phM trien va
la n~n kinh te phi thi tnt<'Jilg
- Trung Quae thua nh~n nguyen tae tai hu~ quae va doi xu quae gia.
- Tung buae sUa d6i lu~t phap phu hqp vai cae quy dinh eua WTO
- Khang ehe mile trq gia hang nong san Ci mile taida la 8,5% gia trihang nong san, gia tang h~n ng~eh nh~p khau nong san
- Mile thue quan h~n ehe trung blnh dai ~ai~ae san pham phi nongnghi~p phai giam xuang con 8,9% vao nam 2004, tu 1/1/2002 phai cat giam1/3 thue nh~p khau dai vai cae lo~i 0 to, tu 2002 cae eong ty lien doanh vainuae ngoai ouge thanh I~p h~ thong tieu thv rieng B1iibo h~n ng~eh nh~p
khflu xc hai 11am2005.
- Trung Quae co the duy trl thuo'ng m~i hang hoa eua Nha nuae d6i
vai mOt sa Hnh Vl!e song phai b1ii bo nhfrng h~n ehe dai vai cae eong tynuae ngoai trong thai h~n eh~m nh~t Ia 3 nam
- Ngan hang nUae ngoai duqe phep kinh doanh d6~g nguyen vai cae
eong ty Trung Quae 2 nam sau khi Trung Quae gia nh~p WTO, va vai cae
ea nhan sau 5 nam M9i h~n ehe v~ dia Iy se duge bfii bosau 5 nam
Trang 5- V~ ph an phai, sau khi gia nh~p WTO m(>t nam eae eong ty nUDengoai eo th~ lien doanlY ban buon, sau 2 nam eo quy~n giu phfin van Ion
hem dai tae T1'ung Quae Tt! 2002 cae eong ty nUDe ngoai duqe l~p 2 lien
doanh a 2 dia khu kinh te, 4 thaIih pha r11(1eua d~ ban Ie.
- Ngay saukhi gia nh~p WTO, eae eong ty nUDengoai eo the ban bao
hi~m thucmg mC;liva nhftn thQ eho khaeh hang Trung Quae va nuoe ngoai a T1'ung Quae, tt! nam 2003 eo th~ ban bao hi~m y te, den 2004 eo the ban
hqp d6ng bao hiem than the; ban dau eae eong ty nUDe ngoai eo th6 n5rn
51 % van dau tu, 2 nam sau eo the n&m 100% vOn
- V~ vi~n thong, sau khi T1'ung Quae gia nh~p WTO, van eua nha dau
tu nuoe ngoai se tang t?,i 25%, sau 3 nam tang le~ 49%; voi eae dieh V\lIntelnet, truy~n ~ong, eae eong ty nUoe ngoai eo the n~rn giua ngay 30%
eua eae eong ty Trung Quae tC;liB~e Kinh,Thuqng Hai, Quang Chau, sau 2
nam mue nay len.50% va bo mQi hC;lnehe v~ khu Vl!e
- Trung Quae thVe hi¢n bao v~ quy~n sa huu t1'ftu~ ngay sau khi gia
nh~pWTO
- Trung Quae se bili bo ngay h~ thong quan ly bang hC;lnngC;lehv.v
De thve hi~n nhfrng earn ket tren day, Trung Quae dii ddy rn~nh eai
eaeh m& eua, d~ebi~t la trong nhfrng nam 90 tren cae Imh vVe ti~n t¢, ngan
hang tai ehfnh, thuC1ngm~i Dang ehu y la nam 1994 Trung Quae dii h~ gia
d6ng nguyen Wi 50%, sau do lien tl;le giarn thue nh~p khdu tt! mue 42%narn ~994 xuang eon 17% narn 2000 - narn truDe khi gia nh~p WTO D6ng
thai Trung Quae tien hanh e~Heaeh m~nh me doanh nghi~p nha nUDe theo
phucmg eham "n~m Ian buong nho", eoi trQng phat t1'ienkinh te' tu nhan
v.v Chucmg nay eon phan Heh nhfrng nhuqng b(>eua Trung Quae va y kien eua eae hQe gia the gioi blnh lu~n v~ vi~e Trung Quae gia nh~p WTO.
II TAc DONG CUA VlitC TRUNG Qu6c GIA NH~P WTO D61 VOlKINH TE TRUNG Qu6c
Phan nay g6m 5 ehucmg tt! ehuC1ngIII tDi ehuC1ngVII
Trang 6ChltO'ng III: v~ eAI eAcH eHiNH SACHKINH T~ vi Ml> TRONG
QuATRINH GIA NlI~P WTO eUA TRUNG Qu6c '
ChuClngnay da de c~p tai cac vfin de cai cach che d¢ sa huu, nhung caicach trong Hnh Yr!ctien t¢, tai chfnh, thuClngm~i, thu hut dau tu nuac ngoai.N¢i'dung d6i mai che d6 huu chu yeu la: che d¢ c6ng huu bao g6m ca kinhtc' quac huu, kinh te t~p th~, kinh te hOn hqp gifra kinh te qu6c huu va caclo~i khac; che d¢ c6ng huu la chu th~ kh6ng can cu van chi tieu s6 luqng, tytrQng ma chi xet tren_.quy m6 toan xa h¢i va chu tr9ng tieu chf ch~t luqng;che d¢ c6ng hfru chu th~ duqc thl!c hi¢n th6ng qua c~nh tranh thl truCingblnh d~ng, kh6ng thua nh~n d~c quyen, d~c lqi; cac hlnh thuc c6ng huu vaphi cong hfru cung song song t6n t~i lau dai va tham nh~p van nhau Kinh tequ6c hfru chu yeu t~p trung van nhfrng nganh va linh Yr!c quan h¢ den anninh qu6c gia, den qu6c phong va h¢ th6ng dl! tm chien luqc; cac dl! an xaydVng cClsb h~ltang quy mo 10n, nhG'ng dl! an khai tllLlctai nguycn khong telisinh quy molan, cac linh Yr!ccong ngh¢ cao
Cai cach ngan sach Nha nuac theo huang chu yeu la: ma r¢ng thue giatri gia tang trong h¢ th6ng thue doanh thu (VAT, thue san pham va thuemon bai) Sau khi Trung Qu6c gia nh~p WTO cu¢c cai cach thue tu 2002 conhung n¢i dung mai: Ghuy~n th~e VAT tlr d~ng dl!a tren san xu~t sangd~ng dl!a tren tieu dung cai thi¢n thue hang hoa theo huang bai b6 cac hanghoa chung chiu thue, dUa cac hang hoa tieu dung cao c~p thanh tieu di~mcua thue hang hoa, th6ng nh~t h¢ th6ng thue doanh nghi¢p, dieu chinh ty l¢thue thu nh~p ca nhan hgp ly; cai cach thue do thi, thue dia phuO'ng v.v
Chfnh sach tien t¢ duqc cai cach theo hu6'il.g: tang Hnh d¢c l~p cuangan hang Trung uClng,cai t6 b¢ may t6 chuc cua ngan hang theo huangthanh l~p cac ngan hang theo vung, khong theo dO'nvi h~mh chfnh tinh nhutruac, chuan bi cac dieu ki¢n ma cua h¢i nh~p tai chfnh
Chfnh sach tJlllO'ng mfii cling duqc cai cach theo huang: ma r¢ngquyen ho~t d¢ng thuCJngm~i va phan cfip quan ly ho~t d¢ng thuClng m~i;giam hang rao thue quan va phi thue quan, khuyen khfch xua't khau, xU lycac va'n de chong pha gia, chong d¢c quyen
Trang 7Chfnh sach khuyen khfch FDI cling du<;>,cdi~u chinh theo huang ho~1.l1thi?n khuon kh6 phap 19'v~ dau tu.nuac ngoai, mO'r¢ng linh Vl!c kinhdoanh cho cac nha dau tu nuac ngoai, hqp 19'hoa nhii'ng khuyen khfch daivai cac nha dau tu nuac ngoai u"en CC1sO'd1iing¢ quac gia.
-Clu10ng IV: VE TAc DONG CUA VIltC GIA 'NH~P WTO TOI cAc
NGANH KINH T~ CHU CHl>T C"lJATRUNG Qu6c
ChuO'ng nay d1i d~ c~p tai nhfrng tcie d¢ng nong nghi?p, cong nghi?p,dich vt,J Nhfrng tac d¢ng chfnh t6i nung nghi9P du<;>,cdV bao se la m(;lnhnh~t theo cac huang sau: giam boa h¢ se lam t~ng hang nung san nh~pkhau, giam gia hang nong san, t(;lora suc ep c(;lnh tranh m(;lnh me d6i vai
cac nong san Trring Quac Tuy -nhien Trung Quac co th~ chiu dVng duqc
nhii'ng tac d¢ng nay, VI h(;lnng(;lch nh~p khau nong pham v~ cC1ban phil h<;>,p
vai mt,Jc tieu d~ ra cua Trung Quac, m¢t so nong san cua Trung Quac nhu
hoa qua, thit va m¢t so in~thang khac dVa tren CC1sO'nong nghi?p hii'u CC1,
chu khong phai la nong nghi?p bien d6i gen nen ch~t lu<;>,ngse cao hC1n,mucd¢ tr<;>,cap nong nghi?p cua Trurig Quac con thap hO'nmuc cam ket quac te; m~t khac xuat khau cac m~t hang nong pham cua Trung Quac se tang m(;lnh D~· ling pho vai nhfrng tac d¢ng tren Trung Quac d1i co nhii'ng giai phap
sau: da d(;lnghoa nong san va cai thi?n chat luqng s~mpham toan di~n, phattri~n che bien nong san, khai thac cac 19i the cua cac vung va dia phuC1ng,day m(;lnh.do thi hoa nong than, cai thi~n moi truang sinh thai va phc1ttrienb~n vU'ng
T;:lc d¢ng cua vi~c Trung Quoc gia nh~p WTO tai cung nghi9P dugcxem xet tren m¢t so nganh C\l the
DOl v6i 0 to, nhfrng tac d¢ng chfnh la: giam bao h¢ se lam tang nh~pkhau, tang c(;lnh tranh nhat la cac nganh san xuat Hnh ki~n va san xuat cac10(;lixe kern kha nang c(;lnh tranh; suc ep c(;lnh u"anh con bu¢c cac snganhcong nghi?p 0 to phai tai cau U"UC,nang cao trinh d¢ cong ngh? ky thu~t,chat lu<;>,ngsan pham
Ngimh d¢t may se chiu nhfrng tac dl)ng sau: t(;loco hOi cho nganh d~tmay Trung Quae dam phan da phuong binh dang, nh~p khau hang d?t may
Trang 8se gia tang hem t1110C,thi phan xuat khdu elIa nganh d~t may Trung QuO'c segia tang Ion mang l~i nhii'ng lqi lch ta 100 cha Trung QuO'c.
Congngbi¢p hoa dflu sc chiu suc ep cua h~mg nh~p khau m~mh hem, coth~ san luqng se bi·giam sUt
Nganh kj thu~t thong tin se chiu ap h;rc c~nh tranh m~nh me tit cach~mg nh~p khau, tuy nhien Trung QuO'c co th~ co cei h¢i m(j r¢ng thi phanxuat khdu, thu hut dU(;1ck9 thu~t tien ti6n va vO'n FDI, h~n ch6 duqc buonHiu
Cac nganh than, luy~n kim, di~n ll;!c,v~t li~u xay dl;!ng, cling chiu tacd¢ng cua vi~c Trung QuO'c gia nh~p WTO, nhung v~Ceiban la nhii'ng tacd¢ng tfch clfc
Nhii'ng dO'isach cua Trung Quac dO'ivoi nhfrng tac d¢ng trang linh Vl!ccong nghi~p baa g6m: di~u chinh va nang cap cei cau nganh "ngh~ congnghi~p tren cei s(j phat huy cac lqi th6 so sarih; tangcuang cai cach cacdoanh nghi~p cong nghi~p; phat tri~n cei cau cong nghi~p thea khu Vl!c;th\rc hi~n phueing cham lay phat tri8n lam ch.u d~, lay thi phan lam phueinghUOOg,Hry cai cach m(j cua va ti6n b¢ khaa h9C k9 thu~t lam d¢ng IlfC, laytin h9C haa lam tr9ng di~m
Nhii'ng tac d¢ng cua vi~c Trung QuO'c gia nh~p WTO dO'i voi m¢t sO'nganh dich Vl;lsau:
Nganh ngfln hang se chiu nhii'ng tac d¢ng c~nh tranh rat m~nh tu phfacac ~gan hang nuoc ngaai VIh9 co lqi th6 hem: V~ quy mo ha~t d¢ng, chatluqng ha~t d¢ng, thi6t bi k9 thu~t, kinh nghi~m ha~td¢ng, nghi~p Vl;ltaichfnh Nhii'ng ap l!tc nay se bu¢c cac ngan hang thuemg m~i Trung QuO'cphai d6i moi YUeinlen Tuy nhien nhieu dl;!baa cha rfing, suc ep c~nh tranhcua cac ngan hang nuac ngaai hi giai h(;1nb(ji hai nhan to': Sl;!banh truangcua cac ngan hang nuac ngaai sc b~phl;lthu¢c vaa nhfrng nganh co d¢ rui ra, tUeing dO'i thap va npii'ng nganh nay khong d~ xac dinh (j Trung Quac; cacngan hang nay se bi dieu ti6t rat th~n tr9ng
Trang 9Ngimh baa hit1m nha vi~c Trung Qu6c gia nh~p WTO se co duqc
nhung tac d¢ng tfch cl!c: gia tang suc c(;1nhtranh pha vci th€ d9C quy~n kinh
te hi~n nay; hO(;1td9ng cua cac cong ty bao hi~m nuac ngoai la m9t hlnhmau d~ cac c9ng ty bao hi~m Trung Qu6c h9C t~p, tham khao, thuc dayvi~c mb r9ng thi tnrang 'bao hi~m
Thj truimg chUng khaan cua Trung Quae cling chiu nhfrng tile d9ng do
Trung Qu6c gia nh~p WTO; gia, tang suc ep c(;1nhtranh vai cac cong tychung khmtn TrungQu6c, bU9C'cae ctmg ty chung khoun Trung Quac ph~lid6i mai nhi~u m~t d~ yuan len; t(;1ora moi truang kinh doanh chung khoantheo chuan fil!C qu6c te, co hi~u qua cao hefn
,,'Cac nganh dich V\l khac cling thu duqc nhfrng lqi feh nhi~u han lanhfrng t6n that phai ganh chiu
Trung Qu6c cling dil tfnh tai nhfrng d6i sach cho tirng linh yVCC\l th~
, '
theo nhfrng huang chfnh Ia: nhanh chong giai quy€t cac van d~ t6n d9ngtrong m6i linh yVc; day, m(;1nhqua trlnh c~i cach nhat la cac th<i che theothong l~ qu6c te; daym(;1nh dao t(;1onhan ll!c
Chuo'ng V: v:~KHU Vl)'C'DOANH NGHI:J::P CUA TRUNG Qu6c VOl
VI:J::CGIA NH~P WTO
Chuang, nay dil d~, c~p tai van d6 Trung Quac ket cau l(;1ikhu vt!c,doanh nghi~p, t.rang bi tri thuc v~ h9i nh~p WTO, phat tri~n cac t6 chuchi~p h9i nganh ngh~, van d~ chang ban pha gia, vi~c v~n d\lng quy dinh v6bao h9 quy~n sb huu trf tu~ 6day, xin gi6i thi?u 3 van d0 quan tr9ng macac doanh nghi~p Trung Qu6c phai tham dl! khi gia nh~p WTO
Phat triln cae t6 ci;llfchi¢p h(Ji nganh nghe'la ffi9t nhu cau cap bach
d6i v~i cac doanh nghi~p, vi do la d(;1idien duy nha't cho-qic doanh nghi~p
Trang 10Vand~'ch6ng banpha gja. Trung Quac d~fho'Il 300 Hln bi di~u tfa v~ban pha gia de'n nam· 1998, truac khi Trung Quac gia nh~p WTO Chfnhphi't Trung Quac dITban hanh "Di6u l~ v6 chang pha gia va bli gia" nam
1997, day la vii khf phap lu~t sfic ben dd baa v~ cae doanh nghi~p TrungQuoc Cac doanh nghi~p Trung Quac phai c6 nh~n thuc dung v~ chong phagia va bli gicl, phai nfim V'}TIgcae quy tfic va d¢ng huang chong pha gia trenthi tnrang quoc te'va cua cae doi tac m~u dich, phoi hgp cling vai cac Hi~ph¢i nganh ngh~ d~ thu th~p thong tin v~ di~u tfa c1~ong pha gia TrungQuoe gia nh~p WTO, cac Vl;l tranh chap thucmg m~i se gia tang, do v~y cacdoanh nghi~p can phai san sang ling ph6
Van d~ bao h¢ quy~n sa huu trf tu~ dugc cae nuac thanh vien WTO ratquem tam Tren thl!c te' cac doanh nghi~p Trung Quoc da rat nhi~u Ian xamplwm ban quy~n Khi bi truy cuu v~ t¢i nay, cac dbanh nghi~p c6 th~ se bithiet h~liIan. VI v~y cac doanh nghi~p Trung Quoc phcli nrtm vG'ng nhungquy etjnh elm WTO v~ bao h¢ quy~n sa huu trf tu~ Bi~n phap quan trQngnhat d~ tranh bi vi ph~m quy~n sa huu trf tu~ la Hch cl!c thu hut cac kythu~t mai,t ~o ra cae san pham maio
Chuang nay con d~ c~p Wi tac d¢ng cua vi~c Trung Quoc gia nh~pWTO Wi cae doanh nghi~p nh6 va vlra
Chuang VI: VE TAe DQNG CUA vI~e TRUNG Qu6e GIA NH~P
WTO Tal cAe VAN DEXA H()I TRONG Nlfoe
Chuo'Ilg nay d~ c~p tac d¢ng cua vi~c Trung Quoc gia nh~p WTO doivai vfin d0 vi~c lam, lao d¢ng, ngheo d6i va ba't blnh d~ng
Vi~c Trung Quoc gia nh~p WTO tac d¢ng ra't khac nhau len van de t~ovi~c Him trong cac nganh khac nhau elm Trung Quae, song xu the chung la
so vi~c lam mai dugc t~o ra nhi~u hon so vai so vi~c lam bi cfit giam Tuynhien tac d¢ng I~i khac ·nhau tuy theo nh6m Theo nhi0u dl! bao nh6m laod¢ng phO thong dl!oc huCing Igi kha l6'n v0 C(J h¢i, vi~c lam, d~c bi~t laathanh thi Trang nh6m lao d¢ng Id16ng c6 vi~c lam a thanh thi, nh6m laod¢ng bi thai hoi do di~u chinh co cfiu va gia tang c~nh tranh se co ft co h¢idoi vai vi~c lam maio Duai tac d¢ng cua vi~c gia nh~p WTO, ti~n luong cua
Trang 11ca lao dQng nong than va thanh' thi deu tang, song muc tang IUo'ng cua laodQng ph6 thong thanh thi cao gap 4 Ian so vai nong than, ti~n IUo'ngcua laodQng co ky nang cao tang m~nh nhat, nhom lao dqng ph6 thong co muctang IUO'ngthap nhat.
Chuo'ng nayda trlnh bay nnh hlnh phan ph6i thu nh~p va sv chenhl~ch thu nh~p cua cac tang lap dan cU Trung Qu6c truac khi gia nh~p WTO.Vi~c Trung Qu6c gia nh~p WTO co nguy co' keo dan khoang cach thu nh~pgiii'a nong nghi~p va cong nghi~p It nhat trong vong 3 - 5 nam tai S6 nguai
di cu vao thanh thi se gia tang, h9 hau nillt khong du<;>,chuang cac pInk l<;>,i
xa hQi cua thanh thi; do v~y sv chenh l¢ch v~ muc s6ng gifra s6 nguai di cuvao thanh thi va clan thanh thi se gia tang, gifra nguai lao dQng co ky nang
va lao dQng ph6 thongse gia tang SV chenh l~ch gifra mi~n Dong va Tay segia tang, m~c du chfnh phu Trung QU9c da cO nhi~u c6 g~ng h6 tr<;>,chomien Tay Vi~c Trung Qti6c gia nh~p WTO co th~ thuc day m~nh hdn cMcach th~ che va lu~t phap; lam tang nguy co xung dQt xa hQi do chenh l~chthu nh~p gifra cac tang lap dan cu va cac vung gia tang v.v Chuo'ng naycling da de c~p t6i mQt s6 giai phap ma Chfnh phu Trung Qu6c dang apdVng d~ ung pho vai,cac van de xa hQi gay can
Chuang VII: vt HOA.N THII::N HI:: TH6NG PHAp LU~T
ChuO'ng nay neu ra nhfrng bat c~p cua h~ th6ng phap lu~t Trung Quac
so vai cac yeu cau cua WTO va neu ra nhii'ng yeu cau buc thi~t phai ho~mthi~n h~ th6ng phap lu~t Trung Quac thco ycu cau WTO Qua trlnh ho~mthi~n h~ th6ng phap lu~t cua Trung Quac bat dau ttt vi.~c sUa Hi~n phap, sua
h~ th6ng phap lu~fkinh t~ va thuo'ng m~i Trung Qu6c da neu rallai nguyent~c chu yeu cho vi~c sua d6i h~ th6ng phap lu~t; lay nhfrng nguyen t~c co'ban cua WTO d~ sUa d6i, d6ng thai vi~c sUa d6i phai dVa trcn 4 nguyen tacIan: th6ng nha't phap che, minh b~ch hoa, tham tra tu phap, khong phan bi~td6i xu.
ChuO'ng nay cling da neu ra nhfrng ph~uh vi s'ua d6i va nhii'ng vi~c dalam va phai lam sau khi gia nil~p WTO tren cac Hnh vvc: lu~t m~u dich d6i
Trang 12nga~li, lu~t daanh nghi~p dau ttr ntroc ngaai va m9t la~lt cac llnh vvc nhudjch vl;lphap lu~t, ngan hang, baa hi0m, nghe nhln, du !jch, di~n tfn, y te'
Chuang nay cling drt neu khai quat cac lu~t v~ quy~n S0 hfru trf tu~ drt
co CJ Trung Quac va nhfrng n9i dung can sua d6i baa gom 8 lu~t va di~u l~
la: Lu~t ban quye'n, di~u 1~ thi hanh Lu~t bim quy~n;) Di~u l~ baa h9 phanm~m may tfnh, Lu~t nhrtn hi~u thuang m~i, quy djnh chi tie't thi h~mh Lu~tnhrtnhi~u thuang m~i, Di~u 1~ baa h9 da d~ng cay trang, Lu~t c~nh tranh,Di~u l~ thi hanh baa h9 ba trf m,.\ch tfch hC/p Dong thai cung quy djnh
nhfrng van ban phai brti bo ngay khi Trung Quac gia nh~p WTG.
ill.TAc DONG CUA vrttc TRUNG Qu6c GIA NHJ).Pwro D6l Val THEGIOI
Sua d6i va che' djnh cac van ban phap quy h~mh chfnh thea cac quydjnh cua WTG la m9t n9i dung quan trQng duC/c d~ c~p toi trang chuang
nay Truoc khi gia nh~p WTG, Trung Quac drt che' djnh va ban hanh nhi8u
van b,ln di8u chinh Cl;lth0 Cck chll thd va khach thd cua qWln ly hanh chfnh.Dcn khi gia nh(lp WTG, nhi~u van bim trcn drr mau tilUan vai cac quy dinhcua WTG, can phai sua d6i Ch~ng h~n Be> nong nghi~p Trung Quoc drt brti
bo 26 van ban phap quy v~ bi~n phap quan ly che phGm sinh hQc, quan lygiang thuy san, giang cay trong nong nghi~p, ki~m dich v.v Dong thai
Trung Quac dang sa~n thaa cac phap 'lu~t moi nhu LlJ~t dang ky sV Vl;l
thuO'ng nghi~p, di~u 1~ quan ly giam sat thi truOng, quan ly m~u djch chC/phien v.v
Ngaai cac Imh vvc tren, Trung Quoc con tien hanh sua d6i, b6 sung,
ban hanh moi nhfrng van ban phap quy tren cclCImh vvc dan sV, hlnh sV, totl;lng, baa dam tu phap
Phan nay gom 4 chuang d8 c~p dcn nhfrng ta'c dOng elIa vi~c Trung
Quac gia nh~p WTG dai v6'iMy, Nh~t, ED va ASEAN
Chuang VIII: BAN VE TAc DONG CUA VII~C TRUNG Qu6c GIA
NH~P WTO D61 Val KINI-ITE MY
ChuO'ng nay drt phan tfch quan h~ nga~i thuang cua My va Trung
Quac trtroc va sau khi Trung Quac gia nh~p WTG Trtroc khi Trung Quac
Trang 13gia nh~p WTO, ty tr9ng cua My trong xu~t khau cua Trung Quac cHilient\lc gia tang tu 8,6% nam 1935 len tai 16,6% nam 1995 va dt;lt. tai 20,9%
nam 2000, tl:rvi tri thu 3 len vi t~'fthu nh~t trong ca"ckhach hang xu~t khaucua Trung Quac Ngugc It;lihang xu~t khau cua My VaGTrung Quac nam
1990 chiem 12,4% t6ng gfa trt nh~p khau cua Trung Quac, den 1995 chicon chiem 12,2%, den nam 2000 chi con 9,9% FDI cua My VaG TrungQuac lien t\lc gia tang va co nhii'ng d~c diem : ph~n Ian cac cong ty My d~u
tu VaGTrung Quac la cac cong ty 16'11,ngay dmg chu tI'9ng toi cac dt! an co.h'arn htgng von va·ky thu~t cao, chu lr9ug [oi nghr~n C(tllvaJ1hal lridn, chutr9ng Wi vi~c mua si'm pham ndi dja Tl~eo cam ket vai WTO, Trung Quocphai cat giarn thue quan va phi thue quan trong thai gian t6i da la 4 nam d6icac nong san, do v~y My co co h¢i tang nhanh xu~t khau nong san VaGTrung Qu6c, tang vi~c lam cho nong dan My, d6ng thai cac hang congnghi~p cua My xu~t khau VaGTrung Qu6c cling co co h¢i tuong tt! d~c bi~t
la 0 to, thiet bi vi~n th6ng, may tfnh, san pham g6 gi~y, san pham hoa ch~t,cap quang v.v Nhfrng v~n d~ nay sinh trong quan h~ thucmg mt;li gifraTrung Qu6c va My ngay cang gia tang nhu: nhii'ng V\l khie'n ki~n cua My v~
an cap ban quy~n va sO hfru trf tu¢, ve cac tranh ch~p thuang mt;linhu TrungQu6c khong thvc hi¢n d~y du nhfrng carn ket v~ ht;ln ngi;1chnh~p khftu, rnocua thi truang dich V\l, ban pha gia v.v
Chl(O'ng IX: BAN VlL NH~T BAN vA VI¢C TRUNG Qu6c GIA
Trang 14cae thi truang khae, d~e bi~t la xe may, may di~u hoa nhi~t d9, hang di~n.
tii, di~n thoi;li di d9ng, tu li;lnh, hang may m~e, giay dep V.v Dong PDI euaNh~t Bfm dang ehay mi;lnh vao Trang Quae, d6ng thai giam vao cae nu6eASEAN Tae gia dfi phan Heh rat d~m net cae dai saeh eua Nh~t Ban, d~ebi¢t la dfi di~u ehinh ehfnh saeh kinh t~ dai ngoi;li'-ung h9 vi~e thanh l~pcae khu m~u dieh tv dokhu Vl!~- Dong B~e A. Dong A, dam phan ky k~tcae Hi~p nghi thuang ffii;lisong phuang, thVe' hi~n ehfnh saeh can b~ngdong FDI vao Trung Quae va cae quae gia ehau A khae, duy tr'i va gia tangvient rq ODA eho cae nu6e kern phat tri~n ehau A.
Cilltong X: vf QUAN Dlf:M VA D61 SACH cuA EU TRONG VI~CTRUNG Qu6c GIA NH~P WTO, TRA.I QUA NHUNG nUdc TRANG rRAM
Den 3/1998 ED da thong qua van ki~n "xay dvng mai quan h~ bi;lnbetoan di~n v6i Trung Quae" v6i nhfrng n¢i dung ehfnh la:
- Dam bao Trung Quae lien t\le phat trien, giup ph-at huy vai tro xaydl)'ng va h9'P tae
- Tang euang dqi thoi;li ehfnh tri, giup Trung Quae hoa nh~p han vaoe9ng d6ng quae t~
- Btmg cae eUge dai thoi;li nhan quy~n t~p trung va co' hi~u qua han,ung h¢ Trung Quae ehuyen sang xfi h¢i m6' ei'ra, ung h¢ eong eu¢e eai eacheua Trung Quae
- Dng he?Trung Qu?e h¢i nh~p kinh te' quae t~,.gia n~~p WTO
- Nang eao hi~u qua vai tro kinh te eho Trung Quae
Vi~e Trung Quae gia nh~p WTO se lam cho kim ngi;leh buon ban songphuang Trung Quae - ED khong ngling m6' r9ng, dgu tu va hqp tae ky thu~ttang nhanh V.V ED khonb chi ehu trQng t6i vi~e yeu egu Trung Quae giamhang rao bao h¢ thVe hi~n ehe d9 dai ng¢ tai hu~ quae va dai ng¢ quae gia
de hang hoa ED co the tham nh~p vao thi tnrO'ng Trung Quae, cae eong ty·
EU co the hOi;ltd¢ng co hi~u qua 6' Trung Quae, ma con· quan tam den caevan d~ dai thoi;li v6i Trung Quae v~ vi~e khong ph6 bien vii khf huy di~thang lOi;lt,van d~ nhan quy~n V.V
Trang 15Chuang XI: :v~TRUNG Qu6c GIA NH~I) WTOVA TAc DONG TOI
ASEAN
Nhung tac d¢ng co th~ la: ve' thr.rO'ng m{li - Trung Quac co th~ rtib cirathi truang n¢i diacho hang hmt cua cac nuac ASEAN, nhung d6ng thaihang hoacua Trung Quac cling SC c(;lnh tranh vai hang hoa cua cac nuacASEAN tren thi truang cac nuac khac vangay u'en, thi uuang cua cac nuacASEAN Vi the cua nganh d¢t may, theu ren cua Trung Quac da n6i tr¢ihan cua ASEAN tren thi tnrang My, Nh~t, nh~t la sau khi Trung Qu6c gianh~p WTO Vi~t Nam, Campuchia cling chiu suc ep Ian cua cac hang d~tmay va theu ren cua Trung Quac.Cac nganh cong nghi~p di¢n, di¢n tir, hoachHt, thiet bi vi~n thong, d6 g6, hoa dau, nhi1ng nganh sir dl)ng cong ngh¢cao va vira cling se chiu tac d¢ng tieu cl!Ctu vi¢c Trung Quac gia nh~pWTO, nhung khong Ian nhu' nhung nganh d¢t may va theu ren Cac nu'acThai Lan, Indonexia, Vi¢t Nam, Campuchia se chiu suc ep c(;lnhtranh 16n ttrphfa Trung Quac trong linh Vl!c d~t may va theu ren k~ ttr 2001 Malaixia,Philippin, Singapore se chiu tac d¢ng It han vi san pham d¢t may va theuren cua cac nuac nay da mHt suc qmh tranh vai hang Trung Quac ttr tnrackhi Trung Quac gia nh~p WTO 'Nhfi'ng hang hoa nh~p VaGTrung Quac chuyeu thu¢c 3 nhom: dich Vl), hang che t(;lova nong pham, cac nuac ASEAN
co 19i chu yeu dl!a vaG hai nhom hang sau
V~ FDI, k~ ttr sau khung hoang tien t~, tai chfnh chau A nam 1997,dong FDI VaGchau A da bi giam thi~u m(Jt phan, nhung muc gi~im 16n hanl(;lit~p trung VaGoac nuac ASEAN, u'ong khi dong FDI VaGTrung Quac l(;li
dugc gia tang, 'do nhfrng 19i the cua Trung Quac ve tien luang thap, thi
huang r¢ng lan, moi tluang dau tu hap dan han v.v Nhli'ng earn ket gianh~p WTO cua Trung Quac da mang l(;li cho Trung Quac nhfrng 19i thenhu: thi huang nuac ngoai cua Trung Quac dugc mb r¢ng cho cac nha dau
tu, cac nganh dich Vl)cua Trung- Quac da dugc mb cira hHp dan cac nha dau
tu nuac ngoaLv.v do v~y suc hHp dan van co cua Trung Quac da dugc tangthem, va Trung Quac da trb thanh nuac thu hut FDI Vu'gtxa ASEAN '
Tac d¢ng cua vi¢c Trung Quac gia nh~p WTO dai vai cac nu'acASEAN co th~ khac nhau.Singapore, Malaixia co th~ co 19i han r5 r¢t k~ catrong thai gian truac m~t va trung h~m Vi~t Nam, Campuchia va Lao cling
Trang 16duqc lqi, tuy co nhii'ng rui ro va thach thuc Tac ghi con d~ c~p Wi cac giaiphap ma cac nuac ASEAN ap d\lng d~ h(;ln ch~ cac tac d¢ng tieu cvc cuavi<;cT1'ung Quac gia nh~p WTO nhu: tang cuang hgp tac hem nii'a giii'a cacquac gia ASEAN, cai thi<;n moi truang dau tu hC1nnii'a, day m(;ln~ cacchUC1ngtrlnh hqp tac song phu<1ng,xay dvng khu m~u dich tv do ASEAN -T1'ung Quac, giii'vii'ng sV 6n djnh chfnh trj xii h¢i v.v
IV NH';'N XET vA KHUYEN NGHJ
Phan nay g6m hai chuClng: ChuC1ngXII va XIII
Chuong XII: DANH GIA TOOl HINH KINH TE TRUNG Qu6c SAU
HAl NA.M GIA NH';'P WTO
Nhln chung sau khi gia nh~p WTO, ~uc tang GDP cua T1'ung Quac diltang 7,3% nam 2001; 7,8% nam 2002, 8,5 nam 2003 Ngo(;li t~~uClngphattril!n soi dQng hC1nca v~ xuat V~lnh~p khau; nh~p khau dil tfmg nhanh hC1nxuat khau, muc xuat sieu dii giam 1'5 r~t San xuat cong nghi<;p nam 2003dITtang 17,3% cao hC1nmuc tang 9,9% nam 2002 San luqng 0 to TrungQuac nam 2002 va ca 2003 d~u tang truCmg cao, d(;lt'tren 30% nam Gia trisan luqng nong nghi~p Trung Quac trong hai nam 2002, 2003 d~u tangkhoang 3% m6i nam Nganh dich V\l cling co muc tang tru6'ng cao khoang7% Dau tu trl!c ti€p nuac ngoai van Trung Quac dil tang r5 r9t, Trung Quacdil vu<Jt ca My Trung Quac "dilthvc hi9n nhU'ng cam ket vai WTO rat Hchcvc DIThili bo"830 van ban phap "quy, sua d6i 323 van ban, bili bo 190.000van ban quy dinh cua cac dia phuClng Muc thu~ quan chung dil duqc giamxuang con 12% nam 2002, 11% nam 2003, ki~m soatnh~p khau dil duqc
nai long Nhii'ng cai t6 trong nnh vvc tai chfnh ngan h~mg dil duqc daym(;lnh:dii cho phep cac nha dau tu nuac ngoai mua trai phi€u chfnh phu, traiphieu cong ty t1'en thi truang chung khoan T1'ung Quae, dau nam 2003' dilcho phep cac ngan hang" co van nuac ngoai duqc kinh doanh nhan dan t9 6'
5 thanh pha Dil t6 chuc cung dfp cac dich v\l tot hClncho nguai nuac ngoai.Trung Quac dii cho phep cac c6ng ty IOn cua Trung Quac sat nhap vai cac
hiing n6i ti~ng nuac ngoai Dau tu trong nuac cling dil tang m(;lnh 6' muc23% Tieu dung ca san xuat va ca nhan d~u tang Tuy_vi~c gia nh~p WTOdil mang l(;linhii'ng ket qua to Ian cho Trung Quac, nhii'ng van d~ tUCmgnhu