nghien cuu cling quan tam d~n nMn thuc va hanh deng cua nguai ccmg nhfl11a moitruong hl;p han: trong doanh nghi~p, nO'i he; lam vi~c va co met nhi~m V~Lro rangphai tn,.rcti~p tlwc hi~n..
Trang 1BAO CAO r£OM TAT
NUOC, DOANH NGHI~P CO VON DAU TU NUOC
NGoAI vA DOANH NGHI~P TU NHAN
Chu nhi~m de tai: TS Ph an Thj Mai Huang Thu ky khoa h~c: Tnln Anh Chau
HA N(nZ008
Trang 2D~ tai "Nhfrng win dJ tam If; co him eua ngu-(J'ieong nhan (rong ede doanh
nghi¢p Nha nulle doanh nghi¢p c() w5n ddu {u nu'6'e ngoai va doanh nghi¢p (u' nhdn" duQ'c thvc hi~n nhim m\lC tieu: Nh~n di~n nhfrng v<1ndt tam Iy Clla ngucyi
c6ng nhan trong cac doanh nghi~p c6ng nghi¢p va so sanh nhfrng v<1nd~ tam Iy cuanguai c6ng nhan trong cac lo?i hinh doanh nghi~p: nha mrac, c6 v<1ndelu tu nuo-cngoai va tu nhan d~ th<1yduQ'c nhung net d~c thu cua tam Iy nguai c6ng nhan hi~nnay Cy cac m6 hinh t6 chuc qwin Iy lao dOng khac nhau cling nhu g6p pheln lam coscr khoa h9C cho cac ho?ch dinh chinh sach cua Dang va Nha nuo-c nhim phat trien6n dinh va b~n vCi'ngIvc IW,mg lao dOng cong nghi~p
D~ tai da su d\lng d6ng bO h~ th6ng cac phuong phap nghien clru va phantich tai li~u nhu: Phuong phap nghien cuu tai li~u, van ban; Phuong phap di~u trabing bang h6i; Phuong phap ph6ng v<1nsau, quan sat va Phuong phap phan tich s6li~u: thc1ng ke toan 11Qc,phan tich dinh tinh, ph an tich so sanh trong qua trinh thvchi~n nghien clru nay, Cong C\l nghien clru chu y~u la bang h6i danh cho c6ng nhan
va d~ cuong phc'mg v<1nSflU cho c6ng nhan va Ianh d?o doanh nghi¢p PhAn thvc ti~nchu y~u Slr d\lng cac dfr li~u thu duQ'c qua 3 c6ng C\l nay Quan sat chi dung d~ thamkhao, kh6ng phai la c6ng C\l chinh
D~ tai dil di khao sat thvc t~ 12 doanh nghi~p Nha nuac, doanh nghi~p cov6n delu tu nuac ngoai va doanh nghi~p tu nhan t?i 3 mi~n B~c - Trung va Nam, C\lthe t?i I hI NOi Hai Phcmg, Da N~ng va Khu ctmg nghi~p Bien Hc)a - D6ng Nai v6'it6ng mau la hem 900 nguai
NOi dung nghien cuu la 8 v<1nd~ dil duQ'c Chu tich Vi~n KHXH Vi~t Nam
d~t hang th~ hi~n 6 8 m\lc duo-i day
Nghien clru so sanh mOt s6 v<1nd~ Him Iy co ban cua nguc'ri lao dOng trongcac doanh nghi¢p Nha nuo-c, doanh nghi~p co v6n delu tu nu6'c ngoai va doanhnghi~p tU'nhan cho th<1ymOt s6 k~t qua sau day
1 Nh~nthll'C va hanh vi rrng xu ciia cong nhan v~ vai tro va dia vi ciia hQ trong xii hQi, trong doanh nghi~p
M\-IC nay nhim tim hi~u xem c6ng nhan hi~n nay nh~n thuc nhu th~ nao v~ vitri va vai trc) cua minh d6i v6'i xa hOi, h9 hanh dOng nlm th~ nao v6'i tu cach la mOtthanh vien cua xa hOi dc') vo-i vai trc) va cuong vi cua minh Tuong tv nhu v~y,
Trang 3nghien cuu cling quan tam d~n nMn thuc va hanh de)ng cua nguai ccmg nhfl11a moitruong hl;p han: trong doanh nghi~p, nO'i he; lam vi~c va co me)t nhi~m V~Lro rangphai tn,.rcti~p tlwc hi~n Li~u co di~m gi tuang d6ng, di~m gi khac bi~t giCranhungnguai lam vi~c trong cac lo?i hinh doanh nghi~p khac nhau v~ v~n d~ nay?
Nh{in thifc va hanh vi ti'ng xU' vJ vai tro trong xii /u)i cua cong nhan
Khao sat nh~n thuc va hanh vi ung xu ngoai xii hQi cua ngucyi cclng nh&ncY
ba lo?i hinh doanh nghi~p (Nha mrac, co vCm d~u tu mrac ngoai va tu nhan) chothAy nhi~u diem tuong dCmg gilJ'a hQ, phac th::l0 ncn xu hucmg chung trong nh~nthuc va ung xu: hQ nh~n thuc tich cvc v~ vai tro cua minh d6i vai xii hQi, kh~ngdinh dmg he; phai s6ng b~ng lao dQng cua minh chu khong phai doi h6i xii hQi phailam gi cho he;.v~hanh vi, he; luon co y thuc tuan thu phap lu~t va cac qui dinh cuaxii hQi, d~ la nguai khong vi ph?m cac chu~n nwc 11<1Y,nhung he; clma th0 hi~n svtich Cvc va ChlLdQng trong cac hanh dQng d6 xay d~rng xii hQi te3tdl;(phem
Nh{in thti'c va hanh vi img xii' vJ vai tro trong doanh nghi¢p cua cong
Trong doanh nghi~p, nh~n thuc cua nguai cclng nhan v~ vai tro va vi tri ClLaminh kha "khiem t6n" He; nh~n th~y minh chi la ngucyi lam cong cham chi va deml(;1ileli ich cho doanh nghi~p hem la nguai lam ra cac san ph~m cho xii hQi d6 g~n verivai trc) va trach nhi~m cua minh ma thvc hi~n cclng vi~c mQt cach t6t nh~t, co ch~tlue;mg nh~t Trong hanh vi ung xu he; nh~n th~y minh la nhung nguai tuan thll kylu~t lao dQng cua doanh nghi~p, he; khong lam vi~c mQt cach may moc, chi dau,lam do ma co nhU'ng suy nghI d6 cai ti~n cong vi~c t6t han, hoan thanh dinh mucduCJcgiao He; co y thuc t?O dVng cac m6i quan h~ t6t dyp veri d6ng nghi~p, vai liInhd?o Nhung he) khong th~ hi~n nhu du ti6n than trong moi tm6ng ngh~ nghi~p.Nhin chung he) co xu huang tuan thu, ch~p nh~n, va bi c1Qngnhi~u hem la tich cvc,
Chll dQng, va mang tinh xay dVng trong cac ho?t dQng cua minh t(;1idoanh nghi~p.Nghien Clru khong tim th~y sv khac bi~t dang k6 giua nhung nguai congnh&n er 3 10(;1ihinh doanh nghi~p v~ nh~n thuc nhung co nhung khac bi~t nh~t dinhv~ muc dQ th2 hi~n hanh vi, nh~t la hanh vi trong lao dQng 6 mQt s6 m~t tronghanh vi lao dQng, cong nhan trong cae doanh nghi~p Nha nuac th~ hi~n ro han(Hoan thanh dinh muc lao dQng) MQt s6 m~t khac, cclng nh&nadic doanh nghi~p
Trang 4tu' nhan I~litrQi han (Cl~g~ng lam VU<ltdinh mt:l'c, bang quan vc)'i C~lCvi~c khac cua
DN ngoai c6ng vi~c cua minh, kha nang bi sa thai lc'mhun) DN mrc)'cngoai th~ hi~nvai muc dQ m<:inhhan trong nh~n tht:TCminh la nguai him thue Tuy nhien, svkhac bi~t ll<lykh6ng lam thay d6i xu huang chung v~ hanh vi t:mg xlTxii hQi cua giai
dp c6ng nhan Vi~t Nam n{)i chung
Ca s6' d0 ngue)'i lao dQng nhin nh?n v~ vi tri va vai tro khiem t6n cua minh
trm're xii hc)i b[lt ngutm tLrSlltv ty v~ trinh d() nang Ivc v~ trinh dQ van hoa can h<:in
ch~ cua hQ cling nhu sv danh gia chung cua xii hQi v~ than ph~n ngU<Yic6ng nhanhi~n nay, d~c bi~t vai lao dQng tre, tay ngh~ can non
2 Nh~n thll'c v~ cac chinh sach cua Nhit nU'O'cd6i vO'i ngU'iYicong nhan
M\lc oich cua chinh sach c{) cac khia C<:inh:vua oam bao IQ'iich cua ca nhannguc)'i lao d(mg vLra dam bao cua doanh nghi~p va cua toan xii hQi Cac ICliich nayhai hc)a v6'j nhau, t<:iOnen chuan mllc binh em hO<:itdQng Clla ca nhan, cua doanhnghi~p va cua xii hQi Chinh sach qui oinh quyen IQ'iva nghla V\l cua cac ben thamgia Vi Ie 06, nh~n thuc cua nguai c6ng nhan, oanh gia cua nguai c6ng nhan v~ cacchinh sach se phan anh thvc tr<:ingv~n hanh cac chinh sach hi~n nay tu g6c oQ nhinnMn cua nguai lao oQng, mQt trong nhung 06i tUQ'l1gcua chinh sach Nghien Clru sos~U1hv~ nh?n tht:rc ve chinh sach cua c6ng nhan lam vi~c trong cac 10<:iihinh doanhnghi9P cho th~y mQt s6 k~t qua sau oay
Nghien cuu nh<;inthuc v~ chinh sach clla nguai c6ng nhan lam vi~c trong cacIO<:iihinh doanh nghi~p cho th~y mQt s6 oi~m sau:
Thu nh~t, cac chinh sach khac nhau oUCJcngue)'i c6ng nhan bi~t o~n vai mt:TC
oQ khac nhau, ICJiich cua chung cling duCJchQ nh?n thuc khac nhau, vi~c t1wc hi9ncht:mg c)'cac doanh nghi~p cling vai cac muc dQ khac nhau Day la xu huang chung
a t~t ca cac IO<:iihinh doanh nghi~p tham gia nghien cuu nay Di~u dc) cho th~y nh?nthuc va danh gia v~ chinh sach cua nguai c6ng nhan kh6ng chi p1w thuQc van cacy~u t6 cua doanh nghi~p, ma can c{) ca cac y~u t6 xii hQi va ca nhan khac nua Tuynhien, sv v<;inhanh cua chinh sach trong cac doanh nghi~p la quan trQng nh~t d~nang cao nh?n tht:TCcua nguai lao dQng
Thu hai, cac chinh sach du\)'c bi~t r5 nhieu nhM la cae chinh sach lien quand~n dai s6ng nguai lao dQng, la nhung quy~n ICJima hQ duCJchuang, la nhiXng chinh
Trang 5sach (tam bao xa hQi (luang, ch~ do bao hi~m y t6 va bao hi~m xa hoi) h011 lanhfrng nghla VI,!ma ho phai tlwc hi~n (Phap l~nh Thu~ 11m nh~p ca nhan) HO chi
bi~t nhfrng gi dang th1;l'cS1;I'tac dong d~n hq (nh~n thuc bi dong) chu khong Chll
dong tim hi~u cac chinh sach nay mot cach el,!th~
Ben qmh d{), nghien cuu cling tim thay nhli11g di~m khac bi~t trong nh~nthlrc Clla ngu()"i cong nhan gifra cae 10C;lihinh doanh nghi~p
Nhin chung, cong nhan trong cac doanh nghi~p Nha nuac hi~u bi~t nhi~u hanv~ cac chinh sach, nh~n thuc nhi~u han v~ lQ'iieh cua eac chinh saeh va cling danhgia doanh nghi~p minh th1;l'chi~n chinh sach t5t hcm cong nhan lam vi~c a doanhnghi~p nuac ngoai va doanh nghi~p tu nhan
Cong nhan a cac lOC;lihinh DN khac nhau nhin nh~n v~ lQ'i ich cua eac chinhsach tuung dc1ikhac nhau Cong nhan trong cae doanh nghi~p nha mr{)·cnhin nh~nlQ'i ich trong cac chinh sach v~ thai gian lao dong, ch~ dO lao dong va ngh! ngai.Cong nhan cac doanh nghi~p nuac ngoai c{) xu hU{)11gcoi trqng eac ehinh sach v~vi~e lam, trong khi d{), eong nhan cac doanh nghi~p tu nhan l<;1id~ cao tinh lQ'i iehthi~t th1;feelm eh~ d() ehinh sach v~ lao dQng
Nh~n thuc eua cong nhan nhin chung mang tinh bi dQng hun la ehu dong.Tuy nhien, mlre dO chu dQng elm nguai lao dQng c)"DN nuae ngoai e{) phlin eao hun
so vai cong nhan trong DN Nha nuac va DN tu nhan
Trong cac DN Nha nuac, eong nhan duQ'c ph6 bi~n v~ chinh sach mot cachehinh thuc nhi~u han aDN nuac ngoai va DN tu nhan
Nh~n thlre cua ngu()"i cong nhan v~ eac chinh sach eua Nha mrc1c d5i vai he)ph~l thuoc kh6ng nhi~u vao trinh dQ hqc van cua he) ma phI,! thuQc vao vi~c th~rchi~n eac chinh sach aDN, tham nien cong tac va S1;fph6 bi6n cua to chuc, doan th6v~ chinh sach mot cach chinh thuc Day la nhfrng di~u ki~n dn d~ nguai cong nhanhi~u va danh gia dung anh huc'mg cua cac chinh sach nay Con di~u ki~n du la y~ut5 ca nhan cua nguai lao dong: tinh ehu dong tim hi~u va nhfrng y ki~n xay d1;fngmOt cach c{) tc1chuc cho doanh nghi~p v0 vi~c tlwe hi~n dt.'mgcae ehinh sach
3 Nh~n thll'C va hanh vi cua cong nhan trong linh v'!c diri s~ng, vi~c lam
Trong phlin l1<lY, nghien cuu lam r5 nh~n thue va hanh vi eua nguai congnhan trong cac 10C;lihinh doanh nghi~p trong IInh V1;l'Cdai s5ng (ca v~t chat, l~n tinh
Trang 6thAn) va vi~c lam V~n d~ Him ly khong phai tn.mg Uim d~t vao thu nh~p va chi tieucung nhu muc d9 tham gia cac hO<:1td9ng van h6a tinh th~n, khong pMi chi mo tanhCing gi lien quan d~n vi~c lam cua nguai lao d9ng ma tren cO'S(Y d6 tim hi~u mucd9 thc)a man tinh chu d9ng cua nguai lao d9ng trong hO<:1td9ng xa h9i cung nhunhCrng mong mulm nguy~n vQng cua 119d~ chAt Im!l1g s6ng va chAt luq-ng cong vi~cngay mQt t6t hem Hay n6i kMc di, lam cho chAt lUQ"ngs()ng va chAt luq-ng lam vi~ccua nguai lao d9ng ngay m9t nang cao.
Nghien cuu so sanh dai s6ng va vi~c lam cua cong nh<1ntrong 3 10<:1ihinh
DN cho thAy nhfrng di~m chinh sau day
v~nhCrng di~m tuang d6ng gifra cac doanh nghi~p c6 th~ thAy (Ym()t s6 di0m
vd d/h sc5ng: Thu nh~p cua nguai lao d9ng chi m9t b9 ph~n 0 mu'c vLIa elLlnhung ph~n nhi~u la thi~u so vai nhu du chi tieu Sinh hO<:1tvan h6a tinh th~n cua
hq can 11<:1nch~, it nguai c6 cac sinh hO<:1tvan h6a sau gia lao d9ng, d~c bi~t la cachO(;1tdQng phai tn't ti~n Nhung k~t qua nghien cuu cho thAy ai cung chu d9ng trongcac hO<:1td9ng d~ tang thu nh~p, va cac vi~c lam thi da d<:1ng.1 s6 thi lien quan d~n
cCmg vi~c ma hq dam nhi~m trong DN mQt sl) khac thi tim ki~m vi¢c khac 0henngoai DN Nhin chung nguai cong nh<1nchua th6a man voi cU9C s(~ng v~t chAt vatinh th<1ncua minh, d~c bi~t la nhung nguai lao dQng tn:':0 cac khu cong nghi~p Hqcling c6 nguy~n vQng thu nh~p cua hQ dUQ"ccao hem d~ hQ c6 th~ trang trai du chocU9Cs6ng c6 chAt lUQ"ngngay cang tang hi~n nay
v~vi~c lam: d9ng co di lam cua nguo'i c6ng nhan vi m\lC dich kinh t~ la chu
y~u nhi~u hun nhilng ngm'yi vi lTIl;lCdich xii h9i va rAt it nguai vi m\-lc dich pMttrien ca nh<1n.Ilq chu y~u xin vi~c do thong bao cua DN ho~c nha nguai quen Khichqn vi~c lam nguai ta chQn nai c6 vi~c lam 6n dinh, sau d6 mai d~n y~u t6 thunh~p Nguai lao d9ng hai long nhAt v~ quan h~ ngu(Yi - nguai trong DN sau d6 v~ban than c6ng vi~c, r6i mai d~n cac y~u t() ca nh<1n.Di~m khong hai long nhAt la thunh~p chua cao vi th~ nguy~n vqng Ian nhAt CLlahq v~n la lam sao d~ tang thu nMp
va c6 vi¢c lam 6n dinh Nhin chung, hq kh6ng c6 nhu du phat tri6n ca nh<1ntrongm6i truang ngh~ nghi~p
Trang 7Nghien ell'U eung tim ra mQt s6 di~m khae bi~t trong nh:\in thue va hanh vieua nguai eong nhan thuQe cae 10:;tihinh doanh nghi~p khae nhau.
V~ dai s6ng: thu nh:\ip eua nguai lao dQng G DN nUGe ngoai eao hon euaeong nhan G DN Nha nUGe va tu nhan kho<'mg25-30% Do do, chi tieu ella h9 eungeao hon tuong ung va d~e bi~t chi nhi~u han eho hO:;ttdQng giai tri van hoa, tinhth~n f)~ lam tang thu nh:\ip, eong nhan G m6i 10:;tihinh DN tim ki~m nhfmg eachthue khae nhau: eong nhan trong DN nUGe ngoai thi hge t:\ip nang eao trinh dQ, G
DN tu nhan thi lam them gia, tang ea, G DN Nha nUGe thi tang nang su~t laD dQng
V~ vi~e lam: Cong nhan G DN nUGe ngoai co thu nh:\ip eao han nhung l:;tie6
gia lao dQng trong ngay nhi~u hem.Vi v:\iy, ban eh~t eua thu nh:\ip eao han khongphai luang eao han ma lam nhi~u han Xin vi~e G cae DN nuae ngoai it nha nguaiquen han DN nUGe ngoai nh:\in nhi~u nhung eong nhan ehua co ehut tay ngh~ naod~ dao t:;tOl:;ti tu d~u, ho~e nhung nguai bi~t sa sa d~ dao t:;to them, ehu it nh:\innhung nguai thanh th:;to ngh~ d~ b~t tay vao vi~e ngay DN tu nhan l:;tinh:\in dUCJenhi0u han nhung nguai thanh th<;1ongh~, it han nhung nguai ehua bi~t gi v~ kynang ngh~ han cae 10<;1idoanh nghi~p khae Nguai lao dQng trong cae DN co v6nd~u tu nuae ngoai co ty l~ an tam vai eong vi~e it han, va s~n sang nhay vi~e han.Cong nhan trong DN nuae ngoai nhin th~y ea hQi ea nhan eua minh trong eong vi~enhi€u han cae DN khae va eong nhan trong DN nha nuae kha thO'a vai vi~e nh:\inth~y ea hQi thang ti~n cua minh Tuy nhien eong nhan trong DN Nha nuae co mue
dQ an tam va hai long vai DN va eong vi~e han cae DN khae, d~e bi~t la han eongnhan G cae DN nUGe ngoai
Cung trong IInh vve vi~e lam, nguai eong nhan nhin nh:\in minh la nhfmgnguai tuan thu, co y thue ky lu:\it, nhung tu goe dQ quan ly, ehu doanh nghi~p (nh~t
la DN tu nhan) ehua hai long v~ y thue lam vi~e eua nhung nguai lao dQng tn.~.H9chi tuan thu ky lu:\ittrong di~u ki~n lao dQng bi giam sat eh~t ehe Va n~u khong cocae qui dinh thucmg ph<;1tr5 rang, khong co sv ki~m tra giam sat thUO'ng xuyen, vakh6ng co cae eh~ tai thi SlJtuy hung trong phong each him vi~e eua lao dQng tre him
se lam giam di ch~t lUCJl1glao dQngamQt mue dQ dang k~
N guai laD dQng bay t6 nhfmg nguy~n v9ng eua minh v~ thu nh:\ip va dai s6ngnhi~u han v~ IInh vve vi~c lam f)i~u m'ty eho th~y dUO'ngnhu ngm'yi lao dQng hi~n
Trang 8nay quan tam nhi~u v~ khia qmh kinh t~ cua vi~c him hon khia qmh vi~c him nhu
m\)t ngh~ nghi¢p ella hq.
4 Nh~n thil'Cva hanh vi cua cong nhan v{ri vi~c nang cao tay ngh~
Ch&t luc.mg nguCm nhan llJc du<)'cdanh gia qua nhi~u m<;it,trong d6 t1'inh d9tay ngh~, t1'inh dQ ky thu~t la m9t trong nhfrng m<;it1'&tquan t1'qng Phfrn nay d~tt1'qng tam tim hi~u nguai c6ng nhan hi~n nay ngh! nlm th~ nao v~ vi~c hqc t~p ni'mgcao tay ngh~ va h9 c6 hQe t~p d~ nang cao t1'inh d9 tay ngh~ hay kh6ng? M~t khacnghien clm tim hi~u li~u c6 gi gi6ng va khac nhau trong nh~n thlrc va hanh vi CLIa
c6ng nhan v~ v&n d~ nay trong cae m6i twang lao d9ng e6 cae ca eh~ qmin ly khac
nhau
Phan tich so sanh nh;;in thue va hanh VI Clla c6ng nhan trong cae doanh
nghi~p Nha nuO'c, DN c6 v6n d~u tu nuO'c ngoai va Dn tu nhan c6 th~ th~y mQt s6
di~m sau day
'fhu nh&t, sf) lUQ'ngc6ng nhan da tung duQ'c tham gia cac lerp nang cao tayngh~ con h~n ch~ Ph~n lO'n c6ng nhi'm meri ChI duQ'c dao t~o tu 1d~n 2 kh6a hQC.S6 con l~i du<)'edao t~o thuang xuyen, hang nam chi~m 1 ti l~ kha khiem t6n C6ngnhan trong cac DN tu nhan du<)'cdao t~o v6"ity 19th&p nh~t C6ng nhan 6 DN nuO'cngoai duQ'c tham gia cae kh6a dao t~o c6 ph~n nhi~u han mQt Chllt so v6"i 6" DNNha mrO'c
Thlr hai, m~c dll c6ng nhan dn duq'c t1'ang bj nhi~u ki~n thll'C nhu dao t':10v0tay ngh~, chuyen mon, nang cao ki~n thLrChi~u bi6t v~ van h6a xa hQi Tuy nhien,
6 t&t ca cac doanh nghi~p hfru h~t cae kh6a hqc nay d~u uu tien cho vi~c nang cao
tay ngh~ cua c6ng nhan hon la nang cao nhu'ng ki~n thuc, ky nang v~ m~t xa h9i
Nhfrng c6ng nhan duQ'c tham gia cac kh6a hqc danh gia kha cao v~ hi~u qua Clla cac
chucmg t1'inh (tao t~o, d~c bi~t la nhfrng chuong trinh t~p hu&n lien quan d~n vi9cnang cao k9 n[mg SLrd~mg cac k9 thu~t cong ngh¢ hi¢n d':1i.Di~u do cho th~y, vi¢chQc t~p nang cao tay ngh~ la 1'~tdn thi~t, dem l~i lQ'i ich cho doanh nghi~p va eho
ca nguai lao dQng
Thu ba, nguai lao dQng g~p nhi~u kh6 khan trong qua t1'inh lam vi¢c I-Iq
thi0u cac ky nang Slr dl,mg cac ky thu~t c6ng ngM b;;iccao va thi~u kinh nghi~m lamvi¢c, d~c bi¢t lam vi¢c c6 ch~t luqng D~ giai quy~t nhfrng kh6 khan Clla nguai lao
Trang 9dQng trong qua trinh lam vi~c, theo hq trach nhi¢m khong thuQc v6 ricng ai ma ClIa
ca chll doanh nghi¢p va nguai lao dQng
Thu tLf,m?c du, h~u h~t cong nhfll1duc.rchoi d6u kh~ng dinh sv cAn thi~t cuavi¢c nang cao tay ngh~ d6i vai cong nhan noi chung Nhung dung tu goc dQ ca nhfll1
m6i nguai thi hq cho ring cong vi~c cua hq dan gian khong c~n phai hqc, hQ khong
co tam the sgn sang tham gia lap hQCnao do £)i~u nay d~c bi~t dung vai cong nhan
lam vi~c trong cac DN Nha nuac R~t it nguai trong sf) hq co nhu cAu ti~n than,
CLlI1gnhu co nhu du nang cao trinh dQ Sv an tam va hai long trong cong vi~c da
khi0n hq tf()' nen tlW dQng vai ngay chinh ca hQi cua ban than minh.
Thu nam, theo danh gia cua nguai duq'c hoi, d~ thu hut ngu6n nhan Ivc cac
nha doanh nghi~p dn co nhung kich thich lao dQng truac h~t tu khia qll1h kinh t~.
sau do la cac bi~n phap dQng vien tinh th~n cho ctmg nhan
Theo nh~n thuc cua nguai cong nhan, nang cao thu nh?p se giai quy~t duqcvAn d6 lao d("lI1gco chAt lu()'ng Trcn thvc t&, van hoa ngh~, van hoa lao dQng khongchi duqc giai quy~t bing con ducmg kinh t& ma dn nhi~u bi~n phap khac, d?c bi~tcac bi~n phap tam Iy d~ co th€ lam bi~n d6i v6 chAt y~u t(3 ca nhan cua con nguo'itrong ho<;\tdQng cua hQ
5 Quan h~ giu'a ngU'iri Hinh d~o v6'i cong nhan, giu'a chu va thg
Trong nghien cuu nay chung Wi quan tam d~n m6i quan h¢ giCi'anguai lanh
d(;1ova ngm"ri bi liinh d(;1o,hay giua lanh d<:w va nguai cong nhan trong b6i canh hi~n
nay, khi ma rAt nhi~u cac CUQCdinh cong vai qui mo Ian nh6 t<;1idi.c khu congnghi~p co xuAt ph<it di€m tu nhung mau timan giua cong nhan veri chinh sach, quidinh ma lanh d<;\odoanh nghi~p d6 ra
Khi nghien Clru so sanh m6i quan M lanh d<;1o- cong nhan trong cac 10(;1ihinh doanh nghi~p, k~t qua cho th~y:
Gitw tiip tiinh a(lo - ding nhiin
Muc dQ giao luu giua lanh et<;\o- cong nhan trong doanh nghi~p a muc dQth~p va nQi dung giao ti~p lien quan nhi6u d~n cong vi~c ma mang tirili ch~t chinhthuc Nguai cong nhan, trong qua trinh lao dQng thuang ti~p XllCvai quan Iy dp
trung gian han la lanh d<;1ocua doanh nghi~p Di6u nay ph~1thuQc van qui mo va dp
d0 quan ly cua doanh nghi~p hem nhCi'ngy0u t6 xii h0i khac
Trang 10Muc dO giao luu cila lanh d<;1ovai cong nhan a DN tu nhan nhi~u hcma DNNha nuac va nuac ngoai NOi dung giao lUll v~ dai s6ng CN cila lanh d<;1oDN tunhan nhi~u hcmaDN Nha nuac va DN nuac ngoai.
Uy tin ngU'ui liinh ([{lO - Phong each liinh ([{lO
Nhin chung nguai lanh d<;1otrong cac DN duQ'c khiio sat kha c6 uy tin vainguai lao dOng cila hQ Tuy nhien, muc dO uy tin atlrng khia c<;1nhc6 khac nhau vacling khac nhau C1 cac 10<;1ihinh DN khac nhau Cac khia c<;1nhlien quan d~n congtac qWln ly lanh d<;1ocila nguai lanh d<;1onhu nang h,rc qWln ly, nang h:rc kinh doanh,khii nang giiii quy~t v~n d~ duQ'c cong nhan danh gia cao han khia C<;1nhquan M
nguai - nguai (g6m quan h~ vai dp duai, khii nang t<;10dvng quan h~, tu cach d<;1oduc, ky nang giao ti~p) D~c bi~t a m~t quan h~ vai dp duai va khii nang t<;1odVngquan h~ duQ'c danh gia th~p nh~t trong t~t ca cac m~t dUQ'ckhao sat Sv nhin nh~nclla nguai c6ng nhan v~ lanh d<;1ocila minh cho th~y mOt v~n d~ la nguai lanh d<;1otrong cac DN hi~n nay th~ hi~n nang Ivc v~ m~t cong vi~c t6t han v~ m~t con nguai
va quiin ly con nguai Trong khi d6, nhung ky nang lien quan d~n con nguai lanhfrng ky nang m~m d6ng g6p khong nh6 vao sv thanh b<;1itrong hO<;1tdOng quiin lycila nguai lanh d<;1o
Khi danh gia v~ uy tin clla lanh d<;1o,k~t qua cho th~y lanh d<;1OaDN tu nhan
co uy tin v~ m~t con nguai han aDN Nha nuac va nuac ngoai D6 la cac khia c<;1nh
tu cach d<;1oduc, ky nang giao ti~p, quan h~ vai dp duai va kha nang t<;10dVng quanh~ S6 li~u cling cho th~y cong nhan trong cac DN c6 v6n ddu tu nuac ngoai danhgia th~p han nguai lanh d<;1ocila hQ, so vai cac DN khac ahdu h~t cac khia c<;1nhduQ'c khao sat
K~t qua nghien cuu cling cho th~y" nguai cong nhan hi~n nay yeu thichnguai lanh d<;1otruac h~t phai c6 tu cach d<;1odue, va bi~t xay dVng quan h~ t6t vaimQi nguai Khong c6 nhung d~c di~m nay thi lanh d<;1odti la nguai tai gi6i baonhieu cling khong duQ'c nguai lao dOng yeu thich
Nhfrng di~m tuang d6ng giua cac 10<;1ihinh doanh nghi~p duQ'c tim th~y a
ch6 phong cach lanh d<;1ochiu nhi~u anh huang cila y~u t6 ca nhan nguai lanh d<;1ochlr khong phai do ca ch~ quiin ly - khong c6 sv khac bi~t r5 r~t giua cac 10<;1ihinhDN
C6 th~ th~y r~ng uy tin nguai lanh d<;1oc6 m6i lien quan nh~t dinh vai muc
dO gdn glii trong giao tiep vai cong nhan cila hQ Khong hi~u r5 nguai lanh d<;1ocila
9
Trang 11hq, ngucyi c6ng nhan se danh gia kh6ng dllng va cung ttJ do co th~ muc dO uy tincua lanh d<;lokhong cao trong cong nhan.
Mau thuJn tanh i/(lo - cong nhan vel {mg ph6 VlI; mau thuiin
86 li~u chi ra r~ng, co m6i lien quan nh~t dinh giua muc dO xung d()t, mlrc dOgiao luu cua cong nhan va lanh d<;lo,vai uy tin v~ con nguai lanh d<;lod6i vai congnhan Trong d6, giao Iuu c6 nOi dung kh6ng chinh thlrc, c6 m)i dung v~ dai s6ngcCmg nhan cang nhi0u, uy tin v~ m~t con ngucyi Clla lanh d<;lodng Ian thi cang itmau thu~n, xung dOt
Nghien Clru v0 mau thu~n giua lanh d<;lova cong nhan cho th~y, cac llnh vvcthuang c6 mau thu~n a 3 lO<;lihinh DN la nhu nhau: y thuc ky lu~t lao dOng clla
ctmg nhan, ky n~mg di~u hanh cua lanh d<;lova thu nh~p Clla cong nhan Khi mauthu~n, (JOgpho Clla ca cong nhan va nguai 111nhd<;loa 3 lO<;lihinh DN la nhu nhau.Thong thucmg thi d6 la nhung cach ung xu tich qrc aca hai phia: nguai c6ng nhang6p y tfllc ti~p, khong c6 nhung hanh dOng manh dOng, nguai lanh d<;loco thi~n ymu6n giai quy~t cac mau thu~n bin vi~c xem xet l<;licac quy~t dinh quan Iy cuaminh cJ day, cong nhan aca 3 IO<;lihinh DN d~u cho ring nguai lanh d<;lOco vai trClchinh trong vi¢c thuc d~y m6i quan h¢ te1tdyp gifra cong nhan va lanh d<;lo
Muc de) xung de)t mau thu~n gifra cong nhan - lanh d<;loaDN tu nhan it hem.MlJC de) nay ahai IO<;lihinh DN kia la tucmg dUffilg nhau
6 Nh~n thfrc cua cong nhan v~ cong doan va ho~t dQng cua to chfrc congdoan
Nh{in thirc vJ va; tro cua t6 chu'c cong doan
Cong doan la me)t te~chLrc doan th~ dU9·Cthanh I~p trong cac ca quan, doanh
nghi~p d~ bao v~ quy~n 19"ichinh dang cho ngucyi lao de)ng HO<;ltde)ng ella t6 chlrccong doan t<;licac doanh nghi~p hi~n nay ra sao, nguai lao de)ng c6 nh~n thlrc nhuth~ nao v~ vai tr6 cua t6 chuc nay? Day la nhung diu h6i dU9"cd~t ra trong nghiencuu nay Trong ph<;lmvi nghien Clm cua minh v~ nguai cong nhan vai t6 chuc congdoan, k~t qua cho th~y nhung di~m sau day
Trong suy nghT, nh~n thlrc cua nhung ngucyi cong nhan thue)c ba lO<;lihinhdoanh nghi~p, vai tre) cua te1chu·c cong doan duQ'c cong nhan nh~n th(rc clma de1ngd~u Vai tr6 quan tr9ng nh~t Clla t6 chuc cong doan dU9"cnhi~u nguai nh~n thuc la