Những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản của việc điều chỉnh pháp luật việt nam phù hợp với pháp luật quốc tế trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Chung g~n bo hfru cO'v6'inhau, b6 sung cho nhau, t~o ra sg diSu chinh co hi~u qua cac quan h~ phatsinh til dai sang quac tS va trong ph~m vi mBi quac gia cling nhu tac dQng t6'iqua trinh

VIEN KHOA HOC XA HQI VIET NAMVIEN NHA Nuae vA PHAp LuAT

DE TAl cAp BO

PHU H<}p VOl PHAp LU~T Quae , TE , ,

trong qua trinh hvi nh{lp kinh te quae te

Chu nhi~m dS taiPGS-TS Dinh NgQc VU'Q'ng

HA NOI-2007•

Nh frog ogum tham gia d~ tili

1 PGS- TS Dinh NgQc VUQTIg,Chli nhi~m dStai

2 GS- TSKH Dao Tri Uc

3 TS LS Mai Thanh, Thu ky dStai

4 ThS Nguy~n Linh Giang

CHUONG 1 NHUNG vAN D"t LY LU~N VE DIEU CHiNH PHAp LU~T Quac

GI~ PHi; HQP vm PHAp LU~T Quac TE - TiNH PHO BIEN vA TiNH D~C

1.1 QUAN NleM PHa BIEN VE Mal QUAN He GIOA PHAp LUAT Quac TE v A

1.1.1 Cac thuy€t co ban v€ m6i tuang quan gifra phap lu~t qu6c t€ va phap lu~t qu6c

1.1.2 Ly lu~ v€ vi~c th\lc hi~n di€u u6'c qu6c t€ 9

1.2 TlNH D!C THU CUA VleC DIEU CHINH PHAp LuAT QUaC GIA CHO PHU

CHUONG 2 QUAN DIEM LY LU~N vA THVC TIEN CUA VI.¢T NAM TRONG

Qu4- TRi~H DIEU CHiNH PHAp LU~T Quac GIA PHi; HQP vm PHAp LU~T

QUOC TE 12

2.1 QuA TRINH PHAT TRIEN CUA QUAN DIEM LY LuAN VA THl!C TIEN CUA

VIeT NAM TRONG QuA TRiNH DIEU CHINH PHAp LuAT Quac GIA PHU

2.1.1 Cac ma hiOOnQi lu~t hoa cac di€u u6'c qu6c t€ 6 Vi~t Nam - quan di€m v€ di€u

chiOOphap lu~t Vi~t Nam phil hQ'Pv6'i phap lu~t qu6c t€ 12

2.1 Ve VItn va l~U \Ic cua leu uoc quoc te

2.2 QUAN DIEM LYLU!N VA THl!C TIEN CUA VIeT NAM DIEU CHlNH

PHAp LuAT VIeT NAM PHU HOP VOl PHAp LuAT QUaC TE 17

2.2.1 Quan tli€m chung v€tli€u chinh phap lu{jt Vi~t Nam phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c

2.2.2 Thl,fc tiln tli€u chinh phap lu{jt Vi~t Nam phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c tL 18

CHUONG 3 NQI DUNG CHiNH CUA SVDIEU CHiNH PHAp LU~T VI.¢T NAM

3.1 Khai quat chung v€ n~i dung chiOOcua S\I di€u chiOOphap lu~t Vi~t Nam phil hQ'P

, h' 1" A ~ , '00 h A' OO A k'OO ;.

vm p ap u~t quoc te trong qua tn Ql ~p 1 te 21

3.2 Yeu du chung cua vi~c sua d6i phap lu~t Vi~t Nam phil hQ'Pv6'i phap lu~t qu6c tS

3.3 Di€u chiOOphap lu~t Vi~t Nam phil hQ'Pv6'i phap lu~t qu6c t€ trong mQt s61100 V\IC

3.3.1 Di€u chinh phap lu{jt Vi~t Nam v€ tl6u tu phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c d 25

3.3.2 Hoem thi~n phap lu{jt dan Sl,f Vi~t Nam phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c d 27

3.3.3 Hoan thi~n phap lu~t Vi~t Nam v€ bflO hQ s6 hfru tri tu~ phil hQ'Pv6'i phap lu~t

3.3.4 Hoem thi~n cac thih chi tai chinh cila Vi~t Nam phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c d

3.3.5 Di€u chinh phap lu{jtv€hai quan phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c d trong b6i canh

3.3.6 Di€u chinh phap lu{jt Vi~t Nam phu h(JjJwyi phap lu{jt qu6c d trong lfnh Vl,fC

• giai quyh tranh chdp thuong mt;liqu6c d 35

KE T L U~N •.••••••.••••••••••••••••••.••.•••••••••.••.•••••••.•.•••••••.•.•.•••••••.•.•• •.••.••.•• •.•.••.•.• •.• 37

DANH MVC cAc CHi) VIET TAT

T6 chilc thuong m~i thS gi6'iDi@ndim hQ'Ptac kinh tS Chau A - Thai Binh duongHi~p hQi cac qu6c gia Dong Nam A

Hi~p dinh thuong m~i Vi~t Nam-Hoa kyKhu V\ICm~u dich t\I do ASEAN

Hi~p dinh Uti dai thuS quan co hi~u l\Ic chungBang phan lo~i cac san phAm chinh cua Lien HQ'Pqu6cHi~p dinh thuong m~i t\I do B~c My

Hi~p dinh chung v~ thuong m~i va thuS quanHi~p dinh chung v~ thuong m~i dich V\lDai ngQ t6i hu~ qu6c

D6i xu qu6c giaCac bi~n phap phi thuS quanHi~p dinh v~ tfq cfip va cac bi~n phap d6i khangHi~p dinh v~ cac bi~n phap ki@mdich dQng v~t va th\Icv~t

Hi~p dinh v~ cac khia c~nh cua quy~n sO'hfru tri tu~lien quan dSn thuong m~i

1 Tinh cAp thi~t cua d~ tili nghien CUll

Vi~t Nam dii chinh thuc tra thanh thanh vien cua WTO mQt nam nay.Qua trinh hQi nh~p kinh t@qu6c t@cua Vi~t Nam ngay cang sau, rQng Cho t6inay nu6c ta dii kY duQ'c han 1000 diSu u6c qu6c t@song phuang va la thanhvien cua gfu1200 diSu u6c qu6c t@da phuang Ngay 10/10/2001 Vi~t Nam dii

tra thanh thanh vien chinh thuc cua Cong u6c Vien 1969 vS Lu~t diSu u6cqu6c t@.DiSu 26 PhAn III Cong u6c Vien vS Lu~t DiSu u6c nam 1969 quydinh nguyen t~c Pacta sunt servanda nhu sau: "MQi diSu u6c dii co hi~u h,rcdSu rang bUQc cac ben tham gia diSu u6c va phai duQ'Ccac ben thi hanh v6ithi~n y" D6ng thai, Cong u6c Vien cling dii xac dinh m6i quan h~ gifta phaplu~t trong nu6c va vi~c ton trQng cac diSu u6c qu6c t@ma qu6c gia dii camk@t,nhu sau: "MQt ben k@tu6c khong thS vi~n nhUng quy dinh cua phap lu~ttrong nu6c cua minh lam ly do dS khong thi hanh mQt diSu u6c ma minh diicam k@t"(DiSu 27 - Cong u6c Vien) Nu6c CQng hoa Xii hQi chu nghla Vi~tNam nghiem chinh tuan thu diSu u6c qu6c t@ma minh dii kY k@tla thanh viencua Cong u6c Vien 1969, Vi~t Nam cam k@tth\lc thi nhUng "diSu u6c qu6c t@duQ'c kY k@ttren cO'So' ton trQng dQc l~p, chu quySn, toan v~n liinh th6 qu6cgia, khong can thi~p van cong vi~c nQi bQ cua nhau, binh d~ng va cung co lQ'i,phu hQ'Pv6i nhUng nguyen t~c cO'ban cua phap lu~t qu6c t@va cac quy dinhcua Hi@nphap nu6c CQng hoa xii hQi chu nghla Vi~t Nam Nhin t6ng thS vi tricua diSu u6c qu6c t@trong h~ th6ng van ban quy ph~m phap lu~t hi~n hanhcua Vi~t Nam dSu duQ'c ghi nh~n b~ng mQt cong thuc chung nhfit dola: trongtruang hQ'PdiSu u6c qu6c t@ma CHXHCN Vi~t Nam kY k@tho~c tham gia coquy dinh khac v6i quy dinh cua lu~t (BQ lu~t, Phap l~nh, Nghi dinh) nay, thi

ap d\lng cac quy dinh cua diSu u6c qu6c t@do (DiSu 6 BQ lu~t Hang Hai nam1990; DiSu 3 BQ lu~t Lao dQng nam 1994; Khoan 4, DiSu 15, BQ lu~t Dan S\l

nam 2005; DiSu 3, Lu~t cac T6 chuc tin d\lng nam 1997; DiSu 13 Lu~t qu6ctich Vi~t Nam nam 1998; Khoan 4, DiSu 53 Lu~t tai nguyen nu6c nam 1998;Khoan 2, DiSu 7 Lu~t Hon nhan va Gia dinh nam 2000; Khoan 2, DiSu 2 Lu~tKinh doanh bao hiSm nam 2000; DiSu 5 Lu~t Hai quan nam 2001; DiSu 4,Lu~t Thuang m~i nam 2005; DiSu 8, Phap l~nh TrQng tai Thuang m~i nam

2003 v.v ) Nhu v~y, Vi~t Nam dii chfip nh~n quan diSm vS gia tri Uti th@cuadiSu u6c qu6c t@ma Vi~t Nam kY k@tho~c tham gia so v6i phap lu~t trongnu6c va coi diSu u6c qu6c t@la mQt bQ ph~n cfiu thanh cua phap lu~t Vi~tNam, va vS phuang di~n hi~u l\lc thi hanh, diSu u6c qu6c t@gift vi tri thu haisau cac quy dinh cua hi@nphap va tru6c cac quy dinh cua bQ lu~t Tuy v~y,vi~c xac dinh vi tri C\lthS cua diSu u6c qu6c t@trong phap lu~t trong nu6c lachua duQ'c quy dinh mQt cach ra rang Vfin dS th\lc hi~n phap lu~t qu6c t@vadiSu chinh phap lu~t Vi~t Nam phu hQ'Pv6i phap lu~t qu6c t@trong qua trinhhQi nh~p kinh t@qu6c t@la vfin dS cfip bach cfu1phai duQ'c nghien CUllvS lylu~ va th\lc ti@n

2 Tinh hinh nghien CtfUd~ titi

Cho dSn nay trong sach bao khoa hQc phap Iy qu6c tSanu&c ta chua conhieu cong trinh nghien Clm ve m6i tuong quan gifra phap lu~t qu6c tS vaphap lu~t qu6c gia V~n de nay duQ'Cde c~p trong giao trinh Lu~t qu6c tS cuaKhoa Lu~t, D~i hQc Qu6c gia Ha NQi, TruOng D~i hQc Lu~t Ha NQi, de cuongBai giang Lu~t qu6c tS cua Vi~n Nha nu&c va Phap lu~t Chua co sach chuyenkhao nao nghien Clm chuyen sau ve m6i quan h~ gifra phap lu~t qu6c tS vaphap lu~t Vi~t Nam

Trong cac cong trinh tren, cac tac gia nghien Clm v~ m6i quan h~ gifraphap lu~t qu6c tS va phap lu~t qu6c gia ve phuong di~n Iy lu~ chung nh~t,khai quat ve cac quan diSm ph6 biSn tren thS gi&i Quan h~ thu b~c gifra Dieuu&c qu6c tS va phap lu~t qu6c gia va vi~c ap d\lng dieu u&c qu6c tS (ch~pnh~n hay chuySn hoa - nQi lu~t hoa, cac quy ph~m dieu u&c qu6c tS) th\Ic ch~tphan anh nQi ham cua m6i quan h~ gifra lu~t qu6c tS va lu~t qu6c gia

3 D8i tU'O'ng,pham vi nghien CtfU

D6i tUQ'llgnghie~ Clm cua de tai la h~ th6ng phap lu~t Vi~t Nam vadieu chinh phap lu~t Vi~t Nam tren cO'sa yeu c~u cua phap lu~t qu6c tS trongqua trinh hQi nh~p kinh tS qu6c tS hi~n nay

Ph~m vi nghien Clm cua de tai: nghien Clm ve m~t Iy lu~ ve h~ th6ngphap lu~t qu6c gia, h~ th6ng phap lu~t qu6c tS va nhfrng linh V\ICquan trQngcua phap lu~t Vi~t Nam c~n dieu chinh cho phil hQ'Pv&i phap lu~t qu6c tS

4 PhU'O'ng phap nghien CtfU

CO'sa phuong phap lu~n th\Ic hi~n De tai la phep bi~n chUng duy v~tcua Chu nghla Mac - Lenin, tu tu6ng H6 Chi Minh, dUOng 16i chinh sach cuaDang CQng san Vi~t Nam va cua Nha nu&c CQng hoa Xa hQi chu nghla Vi~tNam De tai duQ'CtiSn hanh nghien Clm tren cO'sa ap d\lng cac phuong phapchu ySu sau:

• Phuong phap xa hQi hQc C\lthS

• Phuong phap lu~t hQc so sanh

CHUONG 1.

NHUNG VAN DE LY LU~N vE DIEU CHiNH PHAp LU~ T QUOC

GIA PHU HQP VOl PHAp LU~T QUOC TE

- TINH PHO BIEN vA TINH D!C THU

1.1 QUAN NI$M PHO BIEN VE Mal QUAN HE GIUA pIlApLU!T QUOC TE VA pJIAp LU!T QUoc GIA

• • ac uye coo an ve mOl uO"ngquan gltra p ap u~lt quoc te

va phap lu~t quAc gia

Trong khoa hQe phap ly qu6e tS mQt trong nhiing v~n dB quan trQnglu6n duge dB e~p t6i la v~ dB vB m6i quan h~ qua l~i giua phap lu~t qu6e tS

va phap lu~t qu6e gia, hay con gQi la m6i tuong quan giua phap lu~t qu6e tS

va phap lu~t qu6e gia V~n dB nay ngay eang co y nghia quan trQng d6i v6icae cO"quan eua cae qu6e gia va amue dQ nh~t dinh la d6i v6i ea nhan Thge

tS eho th~y r&ng hi~n nay a nu6e ta cling nhu nhiBu nu6e tren thS gi6i caee6ng trinh nghien eUu vB lu~t qu6e tS con qua it so v6i lu~t qu6e gia va vi~edao t~o cae lu~t gia ehuyen nganh lu~t qu6e tS cling it hon r~t nhiBu so v6ivi~e dao t~o cae ehuyen nganh lu~t qu6e gia D6i khi nguai ta noi dSn phaplu~t qu6e tS chi thuful tuy du6i goe dQ ehinh tri ma ehua th~y hSt hi~u qua euaphap lu~t qu6e tS Chinh vi ly do do ma hi~u qua eua sg diBu ehinh phap lu~tqu6e tS va phap lu~t qu6e gia kh6ng duge nhu mong mu6n Trong nhiing diBuki~n hi~n nay khi giao luu qu6e tS ngay eang ma rQng, sg tuy thuQe vao nhaugiua cae qu6e gia ngay eang nhiBu thi vi~e xae dinh m6i tuong qua giua phaplu~t qu6e tS va phap lu~t qu6e gia ngay eang co y nghia quan trQng

Thuyit nhdt nguyen

D~i biSu eua truang phai nh~t nguyen lu~n eho r&ng phap lu~t qu6e tS

va phap lu~t qu6e gia, xet vB ban eh~t la eung mQt h~ th6ng th6ng nh~t Tuynhien h~ th6ng nay duge phan ehia thanh hai bQ ph~n va co anh huang Iannhau Lue dAu phap lu~t qu6e tS kh6ng co anh huang t6i phap lu~t qu6e gia

ma vai tro quySt dinh l~i thuQe v8 phap lu~t qu6e gia, bai vi phap lu~t qu6egia la h~ th6ng phap lu~t phat triSn s6m hon DAn dAn nguai ta ban v8 tinhtrQi eua m6i h~ th6ng phap lu~t Cae nha lu~t hQe Due dii tiSp t\le phat triSnquan diSm eua Hegel dii d8 eao vai tro eua phap lu~t qu6e gia, hQ eho r&ngphap lu~t qu6e gia co uu thS hon so v6i phap lu~t qu6e tS Quan diSm nayxu~t phat tir quan ni~m tuy~t d6i hoa ehu quy8n qu6e gia eua nhiing nguaitheo ehu nghia nha nu6e eua Hegel Quan ni~m nay ph\le V\l eho 19i ieh euaehinh saeh d8i ngo~i eua nu6e Due vao eu8i thS kY XIX dang ehuAn bi ehovi~e phan ehia thS gi6i dS gay anh huang, duge cae lu~t gia Due lue b~y giasir d\lng nh&m l~p lu~n eho sg IQng hanh eua ehu nghia dS qu8e Due trentruang qu6e tS, minh chUng eho sg trai nguge eua y tuang do v6i nhiing khaini~m va nguyen t~e sO"d~ng eua phap lu~t qu6e tS A Zorn eoi phap lu~t qu6e

tS nhu "phap lu~t ben ngoai cua quac gia", cac quy ph~m cua phap lu~t quac

tS chi duQ'c coi la cac quy ph~m phap lu~t nSu nhu no duQ'c chuySn hoa vaophap lu~t quac gia1•

b) Thuyit nht nguyen lu(in

ThuySt nhi nguyen lu~ duQ'c hinh thanh vao cuai thS ky XIX,dfiu thS ky XX D~i biSu cua thuySt nay la H Triepel, mQt lu~t gia n6i tiSng

nguai Duc Trong cuan sach "Lu(it qu6c ti va lu(it qu6c gia" (Volkerrecht und Landesrecht Leipzig, 1899) H Triepe1 dii xem xet phap lu~t quac tS va phap

lu~t quac gia v6'i tinh cach la hai tr~t tg phap lu~t khac nhau, co dai tugngdiSu chinh khac nhau, chu thS khac nhau va nguBn khac nhau Phap lu~t quacgia diSu chinh quan h~ giua cac ca nhan, phap nhan trong quac gia con phaplu~t quac tS diSu chinh mai quan h~ hgp tac giua cac quac gia Theo H.Triepel, cac quan h~ do phap lu~t quac gia diSu chinh khong thS la dai tugngdiSu chinh cua phap lu~t quac tS va nguQ'c l~i, phap lu~t quac gia khong thSdiSu chinh cac quan h~ do phap lu~t quac tS diSu chinh Giua phap lu~t quac

tS va phap lu~t quac gia co sg khac nhau cO'ban vS dai tugng diSu chinh va vSchu thS nen khong thS co nguBn lu~t chung Ong dii di dSn kSt lu~n la, phaplu~t quac tS va phap lu~t quac gia xet vS bim ch~t khong chi la cac nganh lu~tkhac nhau ma con la cac tr~t tg phap lu~t khac nhau Chung nhu hai vong troncho dli co tiSp giap v6'i nhau nhung khong bao gia co mimg chBng len nhau1•

H Triepel thira nh~ la cling co nhiing v~n dS vila co khia c~nh phap lu~tquac tS vila co khia c~nh phap lu~t quac gia va nhiSu truang hgp phap lu~tquac gia cfin phai tiSp nh~ cac quy ph~m cua phap lu~t quac tS va nguQ'c l~i,phap lu~t quac tS phai tiSp nh~n cua quy ph~m cua phap lu~t quac gia, nhungtheo ong, vi~c tiSp nh~n trong nhiing truang hgp nay khong giang nhu ch~pnh~n mQt khuon m~u co s~n ma la sg tai t~o cac quy ph~m nay du6'i hinh thuckhac, vS thgc ch~t do la t~o ra cac quy ph~m m6'itil nguBn lu~t khac co clingnQi dung2•

c) TruOng phai thu ba

Phap lu~t quac tS va phap lu~t quac gia, theo quan diSm cua chu nghladuy v~t bi~n chUng, la hai h~ thang phap lu~t Tuy nhien hai h~ thang naykhong phai khong co mai quan h~ qua l~i v6'i nhau Chung g~n bo hfru cO'v6'inhau, b6 sung cho nhau, t~o ra sg diSu chinh co hi~u qua cac quan h~ phatsinh til dai sang quac tS va trong ph~m vi mBi quac gia cling nhu tac dQng t6'iqua trinh hinh thanh va phat triSn cua cac chS dinh va quy ph~m phap lu~t

GS VS Tunkin dii nh~ m~nh: "Khi xem xet mai tuang quan gifra phap lu~tquac tS va phap lu~t quac gia thuang thi khong duQ'c danh gia Uti thS cuaphap lu~t quac tS so v6'i phap lu~t quac gia cling nhu cua phap lu~t quac gia

so v6'i phap lu~t quac tS Vi~c giai quySt dung d~ mai tuang quan gifra phaplu~t quac tS va phap lu~t quac gia chi co thS d~t duQ'c kSt qua khi chung ta

1Zorn A Grundzuge des Volkerrechts. Leipzig, 1903 S 8-9.

1H Triepel Volkerrecht und Landesrecht Leipzig, 1899, S 19.

H Triepel S? d, S 112.

lam ra m6i lien h~ thlJc t~ giua chung, trong qua trinh dlJllg cac quy ph~mphap lu~t qu6c t~ va qua trinh ap d\mg cac quy ph~m phap lu~t qu6c t~ va cacquy ph~m phap lu~t qu6c gia1.Khi nghien Clm m6i tuang quan giua phap lu~t

qu6c t~ va phap lu~t qu6c gia chung ta cftn phai nhin nh~n mQt cach toan di~n,trong SlJ v~n dQng va phat triSn cua hai h~ th6ng phap lu~t VS m~t ly lu~ncling nhu tren thlJc t~, lu~t qu6c t~ va phap lu~t qu6c gia phai la hai h~ th6ngphap lu~t dQc l~p nhung co m6i quan h~, tac dQng qua l~i v6'i nhau, thuc dAynhau cimg phat triSn MQi SlJ thay d6i hay phat triSn tiSn bQ cua phap lu~tqu6c gia dSu tac dQng thuc dAy phat triSn ti~n bQ cua phap lu~t qu6c t~ va

Ba la, phap lucjt qu6c gia fa phuang ti¢n chuyJn tili phap lucjt qu6c ti,

la diJu ki¢n bao dam thlfc hi¢n phap lucjt qu6c ti.

11 2 L' I A y u~n ve VI~C"OA tb \fc bOAI~n uleu U"O'C~O" , quoc~ t~e

V~n dS phap diSn lu~t diSu u6'c qu6c t~ duQ'c thao lu~n kha s6m, songchi trong khuon kh6 Lien hQ'Pqu6c t6'i nam 1969 m6'i so~n thao va thong quaduQ'c Cong u6'c Vien vS Lu~t diSu u6'c qu6c t~ va mai d~n nam 1980 Congu6'c nay m6'i co hi~u IlJc Cong u6'c Vien 1969 vS Lu~t diSu u6'c qu6c t~ daphap diSn hoa va phM triSn hang lo~t cac quy ph~m v6n la t~p quan qu6c t~

trong lInh VlJCdiSu u6'c qu6c t~ DiSu 1 cua Cong u6'c quy dinh ra: "DiJu uac

fa tir dung dJ chi m(Jt thoa thucjn qu6c ti dur;c kY kit b&ng van ban giua cac qu6c gia va cac chu thJ khac cua phap lucjt qu6c ti va dur;c phap lucjt qu6c ti diJu chinh, du dU(fc ghi nhcjn trong m(Jt van ki¢n duy nhat hoi;ic trong hai hay nhiJu van ki¢n co quan h¢ vai nhau va bat kJ ten gQi rieng cua no fa gi ".

Cong u6'c Vi en nam 1969 vS DiSu u6'c qu6c t~ da khai quat hoa nguyen

tic nay nhu sau: "M6i diJu uac khi co hi¢u IlfCseco gia tri rang bu(Jc iJ6i vai tat ca cac ben tham gia no va cac ben can phai nghiem chinh thlfc hi¢n". Nhuv~y, cac ben tham k~t cua mQt diSu u6'c nao do phai co nghla V\lt~n tam thlJchi~n nhUng diSu, nhUng khoan ma minh da thoa thu~n T~ tam thlJc hi~n conghla la khong duQ'c thlJc hi~n hinh thuc ma phai thi hanh thlJc ch~t, trungthlJc cac nghla V\l diSu u6'c cua minh ThlJc hi~n thlJc ch~t, trung thlJc conghla la qu6c gia co nghla V\l b&ng mQi bi~n phap cftn thi~t thlJc hi~n t~t ca

2 Truong Dr;zi hQc Lu~t hQ NQi. Giao trinh Lu~t qu6c t~, R., 1994, tr.29.

cac quy djnh cua dic3uu6c phil hQ'Pv6i m\lc dich va nguyen t~c cua no trong

ho;;ttdQng cua minh Nguyen t~c Pacta sunt servanda doi hoi cac ben phai ton

tr<;mgtAt ca cac quy ph;;tm t~p quan qu6c t8 dli duQ'c cong nh~ chung trongvi~c th\fc thi cac nghTa V\l dic3uu6c Cu6i cling, mQt nhan t6 quan tr<;mgcua

nguyen t~c Pacta sunt servanda Ia vi~c khong thvc hi~n mQt quy djnh nao do

cua dic3uu6c nay phai d\fa tren cO'sa cua phap Iu~t qu6c t8 Cac ben tham giakhong co quyc3nvi~n dfrn Iu~t nu6c minh (tr~t tv cong cQng nu6c minh ho~cchua co quy djnh trong nu6c) d@khong th\fc hi~n dic3uu6c qu6c t8

1.2 TINH D!C Tm) CUA VIl~C DIEU cHiNH pHAp LuAT QuacGIA CHO pm) HOP VOl pJIAp LuAT Quac TE

Nhu tren chung toi dli phan tich, tinh ph6 bi8n cua vi~c dic3uchinh phapIu~t qu6c gia phil hQ'Pv6i phap Iu~t qu6c t8 Ia th\fc hi~n tf\fC ti8p cac cam k8tqu6c t8 0nhic3unu6c, cac dic3uu6c qu6c t8 khi dli duQ'c kY k8t, phe chuAn thichung duQ'c coi Ia bQ ph~n cAuthanh cua phap Iu~t qu6c gia

Tinh d~c thil cua vi~c dic3uchinh phap Iu~t qu6c gia phil hQ'Pv6i phapIu~t qu6c t8 th@hi~n avi~c th\fc hi~n phap Iu~t qu6c t8 thong qua vi~c chuy@nhoa, nQi Iu~t hoa cac quy djnh cua dic3uu6c qu6c t8 vao phap Iu~t qu6c gia.Tuy nhien, v6i cach th\fc hi~n phap Iu~t qu6c t8 nhu v~y cling kho co th@coi

Ia d~c thil bai Ie co kha nhic3unu6c ap d\lng phuang phap nay

Co th@th~y di@md~c thil cua vi~c th\fc hi~n cam k8t qu6c t8 Ia cua Vi~tNam Chung ta dli phan bi~t giii'a dic3uu6c qu6c t8 va thoa thu~n qu6c t8.Th\fc ra, theo phap Iu~t cua cac nu6c va phap Iu~t qu6c t8, cac cam k8t qu6ct8 Ia khai ni~m chung, khong co S\f phan bi~t giii'a dic3uu6c qu6c t8 va thoathu~ qu6c t8 Thoa thu~n qu6c t8 chinh Ia cam k8t qu6c t8 va cling Ia dic3uu6c qu6c t8 Vi~c chung ta phan bi~t dic3uu6c qu6c t8 va thoa thu~n qu6c t8,vc3th\fc chAt Ia S\f phan chia cam k8t qu6c t8 theo chu th@ky k8t: dic3uu6cqu6c t8 Ia cam k8t qu6c t8 cAp Nha nu6c va cAp chinh phu, con thoa thu~qu6c t8 Ia cam k8t qu6c t8 cua cAp bQ, nganh, Toa an nhan dan T6i cao, Vi~nki@msat nhan dan T6i cao, cac cO'quan cua Qu6c hQi va cac tinh, thanh ph6

Tru6c nhii'ng thach thuc cua qua trinh toan cAu hoa hi~n nay, ti8n trinhhQi nh~p qu6c t8, cung nhu yeu cAu tham gia cac dic3uu6c qu6c t8 hai benho~c nhic3uben d~t ra nhii'ng vAn dc3phap Iy m6i me d6i v6i cac cO'quan I~pphap, hanh phap va tu phap cua Vi~t Nam doi hoi phai co giai phap xu Iy mQtcach h~ th6ng, phil hQ'Pv6i Iu~t phap va th\fC tiSn qu6c t8, tren cO'sa cac dic3uki~n C\l th@cua Vi~t Nam Trong b6i canh do, Lu~t kY k8t, gia nh~p va th\fchi~n dic3uu6c qu6c t8 (Lu~t) duQ'c Qu6c hQi khoa XI nu6c CQng hoa xli hQichu nghTa Vi~t Nam, ky hQP thu 7 thong qua ngay 14/6/2005 va co hi~u I\fck@tir ngay 01/01/2006, thay th8 cho Phap I~nh nam 1998 v~ ky k8t va th\fChi~n di~u u6c qu6c t8

Ben C;;tnhcac dic3uu6c qu6c t8 duQ'c ky k8t ho~c gia nh~p nhan danhNha nu6c ho~c nhan danh Chinh phu Vi~t Nam, con co nhic3uthoa thu~n qu6ct8 dli duQ'c ky k8t nhan danh cac cO' quan nha nu6c a Trung uang, Uy ban

nhan dan tinh, thanh ph6 tl1Jc thuQc trung uang, ho~c t6 chilc cua Vi~t Namv6i cac cO' quan nha nu6c, chinh quySn dia phuang cua nu6c ngoai ho~c t6chilc nu6c ngoai Cong tac kY kSt va th\lC hi~n thoa thu~ qu6c tS trong thaigian qua da gop ph~n phat triSn quan h~ hqp tac qu6c tS 6 cac c~p, thuc dAyho~t dQng ngo~i giao nhan dan, qua do gop ph~n tich C\lCvao cong cUQcphattriSn d~t nu6c.

Lu~t nay v~n con mQt s6 t6n t~i, b~t c~p cAn giai quySt Lu~t da quydinh diSu chinh cac DUQT nhan danh Nha nu6c va nhan danh Chinh phu,con cac diSu u6c v6i danh nghia Dang CQng san Vi~t Nam thi nhu thS nao?V6i danh nghia cac BQ, nganh, t6 chilc chinh tri-xa hQi, doanh nghi~p thi nhuthS nao? Rieng vS phAn Dang thi con phai tiSp t\lC ban Con d6i v6i cac thoathu~n qu6c tS khac thi cAn thiSt phai so~ thao va ban hanh mQt phap l~nh vSthoa thu~n qu6c tS dS diSu chinh cac cam kSt qu6c tS cua cac BQ, nganh, diaphuang, cac t6 chilc chinh tri-xa hQi, cac doanh nghi~p

HiSn phap, Lu~t t6 chilc Qu6c hQi, Lu~t t6 chilc Chinh phu, Lu~t t6chilc TAND va Lu~t t6 chilc VKSND chi quy dinh 2 lo~i la diSu u6c nhandanh Nha nu6c va diSu u6c nhan danh Chinh phu, ma khong quy dinh vS diSuu6c qu6c tS nhan danh bQ ho~c TAND, VKSND

NSu lu~t diSu chinh ca nhUng thoa thu~ qu6c tS cua cac bQ, nganh, cO'quan t6 chilc doan thS thi co thS d~n dSn pha va tinh th6ng nh~t va 6n dinhcua h~ th6ng phap lu~t Hannfra, Cong u6c Vi en nam 1969, phap lu~t va th\lCti@nnhiSu nu6c khong cong nh~ bQ, nganh la chu thS co thAm quySn kY kSt,gia nh~p diSu u6c qu6c tS Ngoai ra, nhiSu nu6c cling khong cong nh~n thoathu~n cua bQ, nganh la diSu u6c qu6c tS va cling khong co truang hqp nao bQ,nganh gia nh~p diSu u6c qu6c tS nhiSu ben

T~i khoan 1diSu 2 cua Phap l~nh kY kSt va th\lC hi~n thoa thu~n qu6c

tS qui dinh: thoa thuq,n qu6c ti la van bim v~hr;p tac qu6c ti dU(JckY kit nhdn danh CO' quan nha nuac a trung uang, CO' quan cdp tinh, CO' quan trung uang cua t6 chuc trong phgm vi chuc nang, nhi¢m v~ quy~n hgn cua minh vai m(jt ho(lc nhi~u ben kY kit nuac ngoai trit cac n(ji dung sau ddy:

a) Hoa binh, an ninh, bien gi6i, lanh th6, chu quySn cua qu6c gia;

b) QuySn va nghia V\lcO'ban cua cong dan, tuang trg tu phap;

c) Tham gia t6 chilc qu6c tS lien chinh phu;

d) H6 trg phat triSn chinh thilc thuQc quan h~ c~p Nha nu6c hoac Chinhphu Vi~t Nam;

d) Cac v~n dS khac thuQc quan h~ c~p Nha nu6c ho~c Chinh phu theoqui dinh cua phap lu~t

Thoa thu~n qu6c tS dugc kY kSt v6i ten gQi la thoa thu~n, Ban ghi nh6,Bien ban thoa thu~, Bien ban trao d6i, Chuang trinh hqp tac, KS ho~ch hqptac ho~c ten gQi khac

Trong b6i canh Vi~t Nam th\lc hi~n chinh sach dAy m~nh tiSn trinh hQinh~p khu V\lCva qu6c tS, dAy m~nh ho~t dQng d6i ngo~i 6 cac c~p, ben c~nhcac diSu u6c qu6c tS nhan danh Nha nu6c, nhan danh Chinh phu Vi~t Nam

cac cO' quan Nha nu6'c a Trung uang va UBND tinh, thanh ph6 tnrc thuQc

TV, cac doan thS va t6 chilc nhan dan cung ky kSt nhi@uthoa thu~n qu6c tS.S6 IUQ1lgthoa thu~n qu6c tS lo~i nay ngay cang gia tang v@ca s6 IUQ1lgvach~t IUQ1lg,da d~ng v@thS lo~i, phong phu v@nQi dung va bao bum rQng kh~pcac linh vgc kinh tS, thuang m~i, chinh tri, van hoa, khoa hQc ky thu~t, giaoduc (Theo Phap l~nh nam 1998, thoa thu~n qu6c tS dUQ"cky kSt nhan danh

BQ, nghanh, TANDTC, VKSNDTC la di@uu6'c qu6c tS v6'i danh nghia BQ,nghanh, TANDTC, VKSNDTC)

Trong di@u ki~n hQi nh~p qu6c tS Vi~t Nam da n6 19c khong ngimgtrong vi~c xay dgng phap lu~t cho phil hgp v6'i di@uki~n hQi nh~p Nhu daneu atren vi~c xay dgng Phap l~nh ky kSt va thgc hi~n thoa thu~n qu6c tS danoi len ph~n nao n6 19c cua Vi~t Nam

Vi~c gia nh~p WTO mang l~i nhi@u cO' hQi Ian d6ng thai chila dgngnhiing thach thilc khong nhO Qua trinh xay dgng lu~t, phap l~nh c~n phaidam bao tinh minh b~ch Vi~c giam sat thgc hi~n Lu~t, phap l~nh c~n phaich~t che, tranh dS xay ra cac tranh ch~p phat sinh khong dang co D~c bi~t c~nphai giam sat cac carn kSt khi gia nh~p WTO, mu6n thgc hi~n dUQ"cvi~c naychung ta c~n tang cUO'ng19c IUQ1lgcho cac cO'quan Qu6c hQi, bQ may giupvi~c cho Qu6c hQi

Mu6n thgc hi~n t6t cac cam kSt, thoa thu~n qu6c tS thi con c~n phai chutrQng dSn cong tac ph6 biSn dSn chinh quy@ncac c~p cac cam kSt va qui dinh

co lien quan cua WTO Tang cUO'ngnang 19c cua cac cO'quan tu phap dS dapling nhu c~u giai quySt tranh ch~p, nh~t la cac tranh ch~p co ySu t6 nu6'cngoai se nay sinh nhi@uhan khi Vi~t Nam la thanh vien cua WTO

CHUONG 2 QUAN DIEM LY LU~N vA THl/C TIEN CUAVI¥T NAM TRONG QuA TRINH DIEU CHiNH PHAp LU~T QuacGIA PHU H<}p VOl PHAp LU~T Quac TE

2.1 QuA TRiNHPHATTRIEN CUA QUAN DIEM LYLU!N vATHlfC TIEN CUA vIBT NAM TRONG QuA TRiNH DIEU cHiNH pHApLU!T Quac GIA pm) HOP VOl pHAp LU!T Quac TE

2.1.1 Cac mo binb nQi (uit boa cac di~u «eYcquAc t~ if Vi~t Nam quan di~m v~ di~u cbinb pbap (uit Vi~t Nam pbiJ bQ'p v6'i pbap (uit quAc

-t~

Co nhiSu tieu chi khac nhau co thS dUQ"c19a chQn dS xay dgng mo hinhnQi lu~t hoa cac diSu u6'c qu6c tS Trong ph~m vi DS tai nay, co thS neu lencac nhom tieu chi sau va phil hgp v6'i chung la cac me hinh tuang ling:

- Nhom tieu chi cO'ban la cac nghia V\l cO'ban cua Vi~t Nam theo caccam kSt trong linh vgc c~n co nQi lu~t hoa Cac tieu chi nay co thS phan ra

thanh cac tiSu nhom theo nQi dung dii co trong phap lu~t Vi~t Nam va chua cotrong phap lu~t Vi~t Nam Theo tiSu nhom nQi dung dii co trong phap lu~tVi~t Nam thi co nhfrng nQi dung phu hQ"Pva co nhfrng nQi dung trai, chua phuhQ"Pvai phap lu~t Vi~t Nam.

- Nhom nhfrng tieu chi b6 sung (dS lam hoan thi~n mo hinh) la cacnghia V\l khong cO'bim va cac quy dinh vS quySn cua Vi~t Nam theo cac camkSt qu6c tS Day la nhom tieu chi khong duQ'Cqua dS cao trong qua trinh nQilu~t hoa cho du chung co thS co y nghia quan trQng vS m~t trong nuac

Vi~c dinh ra cac mo hinh cO'bim chi co y nghia dinh huang cho vi~cIlJa chQn, ap d\lllg giai phap nQi lu~t hoa Can cu vao cac tieu chi noi tren, cothS xay d\ffig ba mo hinh cO'ban vS nQi lu~t hoa cac diSu uac qu6c tS, do la

mo hinh "each mgng", mo hinh "cai luang" (hay con gQi la "chuySn hoa tir

tir") va mo hinh h6n h(lp trong nQi lu~t hoa

M6 hinh "each mgng" d~t ra vi~c biii b6 cac quy dinh cli cua phap lu~t

trong nuac trai vai nQi dung cam kSt qu6c tS, sua d6i nhfrng quy dinh phaplu~t trong nuac chua phu hQ"P;b6 sung nhfrng quy dinh ma phap lu~t trongnuac chua co ngay trong mQt thai gian ngfut bftng cach ban hanh mai, suad6i, b6 sung nhfrng van bim phap lu~t hi~n hanh dS thvc thi d~y du cac nQidung cua diSu uac qu6c tS

M6 hinh "cai luang" (hay con gQi la "chuyin hoa tic tic") d~t ra yeu

c~u thay thS tUng ph~n (chu khong biii b6 ngay) cac quy dinh trong nuac conQi dung trai vai carn kSt qu6c tS; sua d6i d~n tUng ph~n cac quy dinh trongnuac chua phu hQ"Pcan cu vao diSu ki~n C\lthS; b6 sung d~n cac quy dinh maphap lu~t trong nuac chua co khi diSu ki~n trong nuac cho phep

Mo hinh h6n h(lp thvc chfit la kSt hQ"Pca hai mo hinh neu tren.

8v khac nhau gifra m6 hinh "each mgng" va mo hinh "cai luang"

("chuySn hoa tir tir") chu ySu a chB, m6 hinh each mgng se t~o l~p nhanh

chong, d6ng bQ nSn tang phap lu~t trong nuac dS thvc thi ngay, thvc thi d~y

du cac cam kSt qu6c tS, nhanh chong dua diSu uac qu6c tS vao cUQcs6ng nQi

bQ qu6c gia Trong khi do, m6 hinh cai luang thi t~o l~p tir tir, theo tUng mang

vfin dS cua phap lu~t trong nuac, d~n d~n dua diSu uac qu6c tS vao thvc thi

trong nuac Ap d\lng m6 hinh each mgng co m~t khong lQ'i la dS d~n dSn

nhfrng h~u qua nhfit dinh trong dai s6ng kinh tS, xii hQi cua dfit nuac, nhfit lanhfrng cam kSt qu6c tS lien quan trvc tiSp dSn cUQcs6ng cua dong dao nguaidan Trong khi do, ap d\lng mo hinh cai luong co thS khong bi xao trQn dais6ng kinh tS - xii hQi, nhung co thS phai t6n nhiSu thai gian, mfit cO'hQi trongkinh doanh qu6c tS, lam giam niSm tin cua cQng d6ng thuong m~i qu6c tS vaonuac kY kSt diSu uac qu6c tS

M6i quan h~ qua l~i cua diSu uac qu6c tS va phap lu~t qu6c gia con

duQ'c thS hi~n thong qua sv tht5ng nhdt y chi cua qu6c gia amuc dQ nhfit dinh.Tren phuong di~n d6i ngo~i, cac qu6c gia co nghia V\l ton trQng quySn binhd~ng vS chu quySn cua nhau, cling nhu ton trQng quySn tv Iva chQn h~ th6ngchinh tri xii hQi cua mBi nuac NguQ'c l~i, tren phuong di~n d6i nQi, phap lu~t

qu6c gia cling co nhilng quy ph~m co gia tri m¢nh l¢nh, b~t bUQc phai tOn

trQng phap lu~t qu6c tS Ch~ng h~n, trong HiSn phap cua nhi~u nu6c co quydinh r~ng, nhilng nguyen t~c va quy ph~m duQ'c thira nh~n chung cua lu~tqu6c tS v~ duy tri hoa binh va an ninh qu6c tS giua cac dan tQC,d~u co gia trib~t bUQc(m~nh l~nh) d6i v6i bQ may nha nu6c va m6i cong dan

Trong b6i canh do, vi~c ehuy~n hod nhilng cam kSt qu6c tS (quy ph~m

di~u u6c - lu~t qu6c tS) vao phap lu~t trong nu6c dS bao dam hi~u h.rc thihanh cua chung d6i v6i cong dan, phap nhan tren Hinh th6 qu6c gia - duQ'c coi

la mQt trong nhilng cach thuc thgc hi~n di~u u6c qu6c tS cua qu6c gia NhungchuySn hoa b~ng cach nao, nhfit la d6i v6i cac quy dinh cua di~u u6c qu6c tS

co nQi dung trai v6i phap lu~t qu6c gia - la vfin d~ hSt suc phuc t~p v~ ly lu~n.Theo quan diSm cua nhi~u nguai, ml,lc tieu cua sg chuySn hoa nay, tru6c hSt,

la nh~m nhdt th~ hod cac quy ph~m cua lu~t tu phap qu6c tS d6i v6i cac vfin

d~ lien quan, trong m6i tuong quan v6i vi~c ton trQng nhUng gia tri va nguyent~c co ban cua lu~t qu6c tS hi~n d~e d day, sg chuySn hoa - ban than no - dathS hi~n kha ra m6i quan h~ qua l~i giua di~u u6c qu6c tS va phap lu~t trongnu6c

ChuySn hoa la mQt vfin d~ hSt suc phuc t~p Tren thgc tS, xufit hi~n sgxung dQt giua cac quy ph~m lu~t qu6c tS v6i quy ph~m lu~t qu6c gia £)0 lavfin d~ gay kho khan cho qua trinh chuySn hoa Thgc tiSn 6 cac nu6c t6n t~i

ba lo~i quan diSm khong th6ng nhfit v~ vfin d~ nay

Thu nhdt, ehuy~n hod trife nip, co nghla la di~u u6c qu6c tS ma qu6cgia ky kSt va co hi~u 19c, thi phcit sinh hi~u 19c trgc tiSp nhu mQt van banphap lu~t d6i v6i qu6c gia Nhi~u qu6c gia chfip nh~n quan diSm nay chor~ng, sau khi duQ'c cong b6 trong mQt hinh thuc d~c bi~t, cac quy ph~m cua

di~u u6c qu6c tS se m~c nhien co hi~u 19c Thu hai, ehuy~n hod gidn nip conghla la, quy ph~m cua di~u u6c qu6c tS chi co gia tri nhu quy ph~m phaplu~t qu6c gia sau khi duQ'c ban hanh b~ng mQt thu tl,lCphap ly d~c bi~t (thongqua mQt van ban) Cac nu6c Anh, Canada, Nigieria theo quan diSm nay.Trong £)i~u 12 HiSn phap Nigieria nam 1979 quy dinh khong mQt di~u u6cqu6c tS nao giua Lien bang v6i bfit ky qu6c gia nao co hi~u 19c nhu mQt vanban phap lu~t, tm phi trong truang hQ'Pvan ban do duQ'c £)~i hQi d6ng Lien

hQ'Pqu6c thong qua b~ng thu tl,lc Thu ba, ehuy~n hod h6n h(Jp, day la quan

diSm duQ'c thira nh~n rQng rai Khong phl,l thuQc vao sg khac nhau trong cac

2 v~m6i quan h? giira Cong phap qu6c dvii Tu phap qu6c d,hi?n wIn con cac quan aiim khac nhau Quan aidm au(Yc nhi~u nuac chdp nh(m hi?n nay cho rling, Tu phap qu6c dIii m(jt b(j phgn agc bi?t cua h? th6ng phap lugt qu6c gia (LC. Perechepxki, L.A Luns, U.G. Matveev, E T Usenco

- Lien xo cu; V Cuchicop - Bungary; Kh BachiphOn - Phap; M Giulianno - Italia v.v ).

Conhfmg quan aidm 19i cho rling, Tu phap qu6c dIii m(jt phdn cua Cong phap qu6c dmil Cong phap qu6c dthi bao g6m hai phdn Cong phap qu6c dvii Tu phap qu6c d(nhu C.B Krulop - Lien

xo cu; M Genopxki - Bungary; Moreno Kintana - Arghentina).

Cung co quan aidm khlmg ajnh rling, Tu phap qu6c dg6m m(jt phdn cac quy pht;lm cua Cong phap qu6c dvii m(jt ph6n quy pht;lm cua phap lugt qu6c gia (Khose de Ianguas Messia - Tdy Ban Nha ).

h~ th6ng chuySn hoa, cac qu6c gia thuOng mong mu6n kiSm soat hoim toimSl,!tac dQng trong m6i quan h~ qua lliligifta di@uuac qu6c tS va phap lu~t qu6cgia Cac nuac tu him dS qu6c nhin chung la mu6n h~ng cac quy dinh cua HiSnphap kh~ng dinh r~g, cac quy phlilm phap lu~t qu6c tS sau khi dugc chuySnhoa vao phap lu~t trong nuac, thi gift vi trf thu hai, sau phap lu~t trong nuac.

D(lc hi~t la trong quan diSm cua Hoa Ky, mu6n dem dSn trach nhi~m qu6c tScho cac qu6c gia, nhung him than hQ thi llilicoi phap lu~t trong nuac co gia tri

Uti thS hon

Co nhi@u cach thuc dS nQi lu~t hoa Co thS neu len mQt s6 cach thucsau theo mo hinh nQi lu~t hoa dii neu:

thuc dugc ap d\lng theo mo hinh "cach mlilng" trong nQi lu~t hoa di@uuac

qu6c tS Thl,!c tiSn nhi@unuac ap d\lng cach thuc nay trong nQi lu~t hoa caccam kSt qu6c tS trong linh Vl,!ChQi nh~p kinh tS qu6c tS Thl,!c tiSn Vi~t Nam

ta thai gian qua cling ap dl)ng mQt phAn cach thuc nay Thu hai, cach thuc tiSnhanh sua d6i, h6 sung, han hanh mai timg van han quy phlilm phap lu~t dSthl,!c thi di@uuac qu6c tS nhu Vi~t Nam ta v~n lam Cach thuc nay dugc apd\lng theo mo hinh cai luong, chuySn hoa tir tir di@uuac qu6c tS Thu ba,ph6ihgp cach mQt lu~t sua d6i, h6 sung nhi@ulu~t vai cach sua d6i, h6 sung, hanhanh mai timg van han quy phlilmphap lu~t dS dAn dAn thl,!c thi di@uuac qu6c

tS Cach thuc nay dugc ap d\lng theo mo hinh h6n hgp trong nQi lu~t hoa cacdi@uuac qu6c tS Trong thl,!c tiSn, vi~c ap d\lng cach thuc nQi lu~t hoa nay cothS cho phep vUgt qua dugc nhiing tra nglilinhfit dinh trong qua trinh chuySnhoa nQi dung phap ly cua di@uuac qu6c tS thanh nQi dung phap ly cua phaplu~t trong nuac do chua co cac quy dinh h6 trg thl,!c thi nQi dung phap ly dotrong phap lu~t trong nuac.

2 1 2 V), .t' 'h· A I , ••.), , f tf

• e V! rl va UiU \fc cua uleu U'O'Cquoc e

Nam chua quy dinh r5 rang v@vi~c di@uuac qu6c tS ma Vi~t Nam dii kY kStho(lc gia nh~p co vi trf nhu thS nao trong h~ th6ng cac van han quy phlilmphaplu~t trong nuac. Song tren thl,!c tS, chung ta dii thira nh~n r~ng, cac quy phlilIDcua di@uuac qu6c tS sau khi dugc chuySn hoa thi trathanh hQ ph~ cfiu thanhquan trQng cua phap lu~t qu6c gia Day la quan diSm dugc cac co quan nha

di@uuac co mQt vi trf d(lc hi~t trong h~ th6ng phap lu~t

vi trf (hay gia tri hi~u ll,!c) cua di@uuac qu6c tS trong h~ th6ng phaplu~t Vi~t Nam duQ'cgian tiJpkh~ng dinh t~i khoan 1 Di@u3 Phap l~nh ky kSt

va thl,!c hi~n di@uuac qu6c tS 1998 ("di@uuac qu6c tS duQ'c ky kSt tren co

sa phu hgp vai cac quy dinh cua HiSn phap nuac CQng hoa xii hQi chunghla Vi~t Nam" Tir quy dinh nay, co thS hiSu r~ng, di@uuac qu6c tS co vi tri

sau HiSn phap, tren cac van han phap lu~t (lu~t, phap l~nh, nghi dinh, thongtu)

Cdn thua nhgn gia tri hi¢u lvc uu th~ cua diJu uac qu6c dso vai phap lugt trong nuac Tren thvc tS, vi~c thira nh~n gia tri Uti thS cua di~u u6c qu6c

tS ma Vi~t Nam la mQt ben kY kSt so v6i cac van bim phap lu~t trong nu6c, lahoan toan co co so' Nhung vi~c thira nh~n nay v~n phai dam bao nguyen t~c

Uti thS cua di~u u6c qu6c tS khong thS d~t tren HiSn phap, nen Uti thS naykhong phai la tuy~t d6i Di~u nay cling duQ'c kh~ng dinh t~i Di~u 26 cua Lu~tBan hanh van ban quy ph~m phap lu~t ("Trong vi~c so~n thao dv an lu~t, dv

an phap l~nh, phai tinh dSn di~u u6c qu6c tS ma CQng hoa xa hQi chu nghlaVi~t Nam ky kSt ho~c gia nh~p")

Nghza v¥ sua d6i, b6 sung, ban hcmh phap lugt nhlim bew dam thvc hi¢n diJu uac qu6c ti Theo quy dinh t~i khoan 5 Di~u 24 cua Phap l~nh Ky

kSt va thvc hi~n di~u u6c qu6c tS nam 1998, "trong truemg hQ'Pvi~c thvc hi~ndi~u u6c qu6c tS doi hoi phai sua d6i, b6 sung, huy bo ho~c ban hanh van b~mquy ph~m phap lu~t cua nu6c CQng hoa xa hQi chu nghla Vi~t Nam, thi coquan d~ xu fit kY kSt, co quan nha nu6c hfru quan co trach nhi~m tv minh ho~ckiSn nghi v6i co quan nha nu6c co thAm quy~n kip thai sua d6i, b6 sung, huy

bo ho~c ban hanh van ban quy ph~m phap lu~t do theo quy dinh cua Lu~t banhanh van ban quy ph~m phap lu~t"

MQt s6 cach thuc thvc hi~n di~u u6c qu6c tS cua Vi~t Nam

Thvc hi¢n trvc ti~p cac quy ainh cua diJu uac qu6c t~

Nhfmg nguai ung hQ quan diSm v~ vi~c thvc hi~n tflJC tiSp di~u u6cqu6c tS thuemg cho r~ng, sau khi di~u u6c qu6c tS duQ'c kY kSt (kY, phechuAn, phe duy~t) va phat sinh hi~u Ivc, thi co gia tri rang bUQc tflJC tiSpkhong chi d6i v6i qu6c gia - chu thS cua di~u u6c qu6c tS (Lu~t qu6c tS) - macon d6i v6i ca ca nhan, phap nhan, t6 chuc - chu thS cua phap lu~t trong nu6c.Trong truemg hQ'Pnay, khong chi cac co quan nha nu6c (l~p phap, hanh phap,

tu phap) co nghla V\l thi hanh di~u u6c, ma ca nhan, phap nhan, t6 chuc cling

co nghla V\l thi hanh di~u u6c va co thS vi~n d~n cac quy ph~m cua di~u u6cqu6c tS nh~m bao v~ quy~n lQ'i cua minh Phap va mQt s6 nu6c thuQc Lienminh chau Au la nhfmg nu6c theo quan diSm nay

Thvc hi¢n gian ti~p cac quy dinh cua diJu uac qu6c t~

Do la vi~c nQi lu~t hoa cac quy ph~m cua di~u u6c qu6c tS vao phaplu~t trong nu6c dS bao dam thu~n ti~n cho vi~c thvc hi~n tir phi a ca nhan,phap nhan, t6 chuc Quan diSm nay duQ'c nhi~u nguai ung hQ Ch~g h~n,Qu6c hQi thong qua Lu~t bao v~, cham soc, giao d\lc tn~ em la nh~m nQi lu~thoa (chuySn hoa) cac quy dinh cua Cong u6c qu6c tS v~ quy~n tre em vaophap lu~t trong nu6c, bao dam cho vi~c thvc hi~n Thong qua vi~c chuySn hoanay, da lam cho cac quy ph~m cua di~u u6c qu6c tS co hi~u Ivc nhu quy ph~mphap lu~t trong nu6c

- Vi¢c thvc hi¢n diJu uac qu6c t~ doi h6i phai sua d6i, b6 sung, huy b6 hoi;ic ban hcmh mai van ban quy phqm phap lugt cua nuac C(jng hOGxii h(ji chu nghza Vi¢t Nam Day la vfin d@phuc t~p nhfit trong qua trinh thvc hi~n

cac di@uu6c qu6c tS noi chung Trong truemg hQ'P nay, cac BQ, nganh ph6i

hQ'Pv6i BQ Ngo~i giao, BQ Tu phap co kS ho~ch dS xu fit phuong an xu ly Cl,lthS ho~c kiSn nghi v6i cO'quan nha nu6c co thAm quySn kip thai sua d6i, b6sung, huy b6 ho~c ban hanh m6i van bfm quy ph~m phap lu~t nh~m bao dam

thi hanh nghla V\l phat sinh tit diSu u6c Cong vi~c nay doi h6i phai duqc

quan tam th\IC hi~n thuang xuyen, tru6c hSt thong qua vi~c kiSm tra, ra soatcac van ban phap lu~t trong nu6c, phat hi~n nhUng quy dinh phap lu~t co nQidung trai v6i diSu u6c qu6c tS d~ co cac kiSn nghi xac th\Ic

NSu theo quan di~m "th\IC hi~n tf\l'c tiSp diSu u6c qu6c tS", thi trongqua trinh xet xu, Toa an co nghla Vl,lap d\lng cac quy dinh cua diSu u6c qu6c

tS ma Vi~t Nam la mQt ben kY kSt Nhung th\Ic tiSn cho thfiy, trong ho~t dQngxet xu, Toa an Vi~t Nam thuang ap d\lng cac quy dinh cua phap lu~t, tuc lagian tiSp ap dl,lng cac quy ph~m diSu u6c qu6c tS sau khi da duqc nQi lu~t hoathanh phap lu~t trong nu6c

Theo chung toi, nhUng diSu ki~n quan trQng nh~m bao dam th\Ic hi~nnghla Vl,lcua qu6c gia thanh vien cua diSu u6c qu6c tS, d6i v6i Vi~t Nam, cO'ban bao g6m:

Thu nhdt, hoem thi?n va nang cao nang l1!c hogt a(Jng cua b(J may nha nuac C(Jng hoa xa h(Ji chu nghfa Vi?t Nam

Thu hai cong tac aao tgo, b6i duang va nang cao nang l1!ccua d(Jingu can b(J,cong chuc th1!c thi phap luq,t

Thu ba, 6n atnh chinh trt va phat triJn kinh ti - xa h(Ji nhlim nang cao chdt lU(lng th1!c thi aiJu uac qu6c ti 6' Vi?t Nam

Thu tu, phat triJn xa h(Ji, van hoa, ton trr;mgva giu gin bim sac, truyJn th6ng dan t(Jc, ton tr9ng phong t'¥c tq,p quan

2.2 QUAN DIEM LY LuAN VA THl/C TIEN CUA VIl~T NAMDIEU cHiNH pHAp LuAT VI$T NAM pm) HOP VOl pHAP LuATQUOCTE

2.2.1 Quan tliJm chung vJ tliJu chinh phtip lu~t Vi?t Nam phil hfJP vO'iph tip lu~t quae ti

Tru6c hSt cfin nh~n thuc r~ng vi~c diSu chinh phap lu~t Vi~t Nam phuhQ'Pv6i phap lu~t qu6c tS trong qua trinh hQi nh~p kinh tS qu6c tS hi~n naycfin hiSu acac cfip dQ khac nhau

dcfip dQ cao hon ca la diSu chinh toan bQ h~ th6ng phap lu~t Vi~t Namcho phu hqp v6i phap lu~t qu6c tS H~ th6ng phap lu~t Vi~t Nam a day duqchi~u bao g6m ca h~ th6ng nhUng quan ni~m, quan di~m vS phap lu~t va SlJthlch lIng cua h~ th6ng v6i phap lu~t qu6c tS va qua trinh hQi nh~p cua h~th6ng v6i cac h~ th6ng phap lu~t khac tren thS gi6i

DS tai da nghien CUuv~n dS tlnh d6ng bQ cua h~ th6ng phap lu~t, hi~ul\Ic tr\Ic tiSp cua cac d~o lu~t do Qu6c hQi ban hanh va v~n dS h~n chS tiSn t6ikhong ban hanh cac nghi dinh dQc l~p, nghi dinh, thong tu huang dfin thi hanhlu~t, h~n chS tiSn t6i xoa b6 hinh thuc ban hanh phap l~nh cua UBTV Qu6chQi

, TiSp do, cling trong phdn na~ cac tac gia nghien Clm v~n dS an I~ trongh~ thong phap lu~t Vi~t Nam va kien nghi vi~c ap dVng an I~ trong ho~t dQng

ap dVng phap lu~t cho phil hqp v6'i phap lu~t va thong I~ qu6c tS

, ~.2.2 ThVe tiin diJu ehinh phtip lu~t Viit Nam phil h!JP vOiph tip lu~t

quoe te

KS tit nam 1986 dSn nay, v6'i vi~c th\fc hi~n thanh cong chinh sach D6im6'i toan di~n trong t~t ca cac Jinh V\fCcua dai s6ng kinh tS, xa hQi, d~t nu6'c

ta da va dang tham gia mQt cach tich qrc vao qua trinh hQi nh~p qu6c tS MQt

trong nhiing biSu hi~n cv thS nh~t cua qua trinh do la, thu nhdt, vi~c tang

nhanh vS s6 lugng va cac lo~i cam kSt qu6c tS la kSt qua cua qua trinh nu6'c ta

tich C\fCva chu dQng tham gia vao vi~c hQi nh~p qu6c tS Thu hai, S\f da d~ng

vS cac lo~i diSu u6'c qu6c tS do nhiSu chu thS co th~m quySn dam phan va kYkSt theo phap lu~t Vi~t nam Theo do, khai ni~m "diSu u6'c qu6c tS" la toan bQcac thoa thu~n b~ng van ban dugc ky kSt giua Vi~t Nam va mQt ho~c nhiSuqu6c gia, t6 chuc qu6c tS ho~c chu thS khac cua phap lu~t qu6c tS, kh6ng phVthuQc vao ten gQi nhu hi~p u6'c, cong u6'c, dinh u6'c, hi~p dinh, nghi dinh thu,cong ham trao d6i.3 Tren th\fC tS, diSu u6'c qu6c tS dugc kY kSt v6'i danhnghla: i) Nha nu6'c; ii) Chinh phu; iii) Toa an nhan dan t6i cao, Vi~n kiSm sat

nhan dan t6i cao; iv) BQ, co quan ngang BQ Thu ba, qua trinh hQi nh~p qu6c

tS mang theo anh huang va m6i quan h~ tuong tac giua h~ th6ng phap lu~tcua qu6c gia va S\f da d~ng cua h~ th6ng phap lu~t qu6c tS v6'i nhiing khacbi~t ra net vS ngu6n cua lu~t; vS nQi dung cua cac nguyen Iy, nguyen t~c, khaini~m, phuong thuc diSu chinh va nh~t la S\f khac bi~t vS trinh dQ van hoa vad~c diem cua cac truySn th6ng phap ly.4 Vi dv, Hi~p dinh thuong m~i giuaVi~t nam va Hoa ky chua dvng nhiing nQi ham phap Iy hoan toan m6'i d6i v6'ichung ta nhu "quy chS t6i hu~ qu6c", "d6i xu qu6c gia", "tinh minh b~ch,

" kh·"

cong at

• Cae quan di~m va y ki~n v~ vAn d~ ebuy~n boa di~u ucYequAe t~

Ykidn phim tl6i vi¢c nQi lu(lt h6a

L~p lu~n cho lo~i y kiSn cho r~ng khong nen d~t v~n dS chuySn hoadiSu u6'c qu6c tS xu~t phat tit quan diSm la nSu lam nhu v~y se anh huang dSnchu quySn qu6c gia, dSn vi~c xac dinh ban ch~t cua h~ th6ng phap lu~t ho~cganh n~ng khong thS th\fc thi dugc cua cac co quan nha nu6'c trong qua trinh

ra soat, ban hanh van ban dS chuySn hoa

Cac d~i biSu cling phan tich them vS y nghla cua vi~c nQi lu~t hoa, theo

do, mQt diSu lu~t hoan toan gi6ng v6'i mQt quy dinh trong diSu u6'c qu6c tSthi diSu do khong co nghla chung ta nQi lu~t hoa diSu u6'c qu6c tS D~y chi la

vi~c tidp thu kinh nghi¢m cua nhan lo~i chu khong phai la nguyen t~c nQi lu~t

3 Phap l¢nh vJkY kit va thl,tChi¢n aiJu uae qu6e d.DiJu 2(1).

4 Dao Tri Ue - Tae a(Jng eila toan c6u hoa a6i vai Slf philt trMn va a6i mai eila philp lugt Vi¢t nam Tic Nha nuae va Phap lugt s6 10/2001.,tr.6-8.

hoa Do do, d~i bi~u cho r~ng, vi~c ky k~t diSu u6'c qu6c t~ khong d6ng nghla

va b~t bUQcphai nQi lu~t hoa va "chung t6i reit kh6 hiiu vi¢c nay" va "kh6ng

nen dij,tra vein dJ nQi IwJt haa" 5

Nhung dIng colu~t gia l~i cho r~g "dij,t ra vein dJ chuyin haa cac quy

phq,m diJu uac qu6c d thanh quy phq,m cua phap lugt qu6c gia la kh6ng thi chdp nhgn du9'c ca vJ mij,t If; lugn va th1!c tiJn".6 Them vao do, quy diOOhi~n

hanh cua phap lu~t nu6'c ra vS vi~c uu lien ap dl:lng diSu u6'c qu6c t~ trong

truOng hQP co quy diOOkhac giua quy ph~m phap lu~t qu6c gia v6'i quy diOOcua diSu u6'c qu6c t~ (xung dQt cac quy diOO)thi van dS da:duQ'c giai quy~t r6i

va chung ta khong the chuyen hoa duQ'ch~t cac diSu u6'c qu6c tS.7

minh TruOng hQP khong nQi lu~t hoa thi chung ta se g~p nhiSu hq,n chi trang

hQi nhgp qu6c ti va dc1utu qu6c t~ b6i chung ta se khong co can cu phap ly de

h'" 00"91 ~p.9

Cling v6'i y kiSn d6ng tiOOvS vi~c chuyen hoa diSu u6'c qu6c t~, co yki~n cho r~ng cach lam nay se t~o nen mQt s\I ap d\lng th6ng ooat cho nhUngchu the cling d6i tUQ'llg,t~o thu~n lQ'it6i da cho cac nhan, t6 chuc phai apd\lng diSu u6'c qu6c t~, the hi~n duQ'C" thi~n chi" va S\I " tan tam" cua Vi~tNam vS vi~c th\Ic thi diSu u6'c qu6c tS D6ng thai, cach lam nay d~t trachnhi~m va doi h6i mQt kh6i lUQ'llgrat 100 cong tac l~p phap, l~p quy cho cac coquan va kho co th~ chuy~n hoa duQ'c h~t cac diSu u6'c qu6c t~ ma Vi~t Namtham gia mQt cach kip thai

Co quan diem khac l~i cho r~ng cai phe chudn, phe duy¢t diJu uac

qu6c ti la mQt hanh vi chuyin haa lO Nhu v~y, phuang phap nay da: giam b6t

5 Trdn Thi VUQ71g,Ban t6ng h(l[J y kien hQi truOng, chi~u 27/11/2004, tr.17

6 Dolm Nang, xem Trdn Van Thang, " M6i quan h? gifra lwjt qu6c Ii va lugt qu6c gia trong phap lugt va thl,fCtiin cac nuac, T(lp chi Nhit nuac va Phap lugt s6 4/2003, tr.68

7 y ki~n cua a(li bi€u U6ng Chu Luu trong Ban tgp h(l[J y ki~n thao lugn hQi truOng, chidu 27/11/2004, tr.23.

8 Nguyin Van Lugt - Phap lugt nuac ta truac nhu cdu hQi nhgp va h(l[J tac qu6c ti Tic Nhit nuac