Thị trường một số nước châu phi cơ hội đối với việt nam

BAo cAo TOM TATDu6i S\l chu tri cua Vi~n Thong tin Khoa hcXa hOi, nam 2006, chung toi da th\lc hi~n d~ tai c~p Bo Thi trulmg mpt sa nUdc Chou Phi Sau trim mot nllin lam vi~c v6i S\l tha

VIEN KHOA HOC xA HOI VIET NAM

eHU NHI~M DE TAl

TS DINH THJ THaM

HA N(H - 2006

BAo cAo TOM TAT

Du6i S\l chu tri cua Vi~n Thong tin Khoa h<;>cXa hOi, nam 2006,

chung toi da th\lc hi~n d~ tai c~p Bo Thi trulmg mpt sa nUdc Chou Phi

Sau trim mot nllin lam vi~c v6i S\l tham gia, cong tac cung c~p tu li~u cua mot s6 can bo thuoc Vi~n Nghien Clm Chau Phi va Tmng Dong, Trnang D~ h<;>cNgo~i thuang Ha Noi va Vi~n Thong tin Khoa h<;>cXa hoi, chung toi da t~p hQ'Pthong tin, xu 1y, h~ th6ng, phan tich va t6ng hQ'PY

kien thanh mot cong trinh t6ng 1u~ v~ thi truang Chau Phi va mot s6 nu6c Chau Phi dU<;1cxem 1atm truang ti~m nang d6i v6i ho~t dong xu~t nh~p khAu cua Vi~t Nam trong di~u ki~n mm hi~n nay

Khi toan cAu hoa tra thanh xu the t~t yeu thi them mot IAnnfra, vi~c tang cuang hOi nh~p kinh te qu6c te, dAy m~ ngo~ thuang dU<;1ckhimg dinh 1a mot trong nhfrng dong l\lc quan tr<;>ngthuc dAy tang truang kinh te qu6c dan dVi~t Nam, ngay ill D~ hoi IAnthir VI nllin 1986, Dang ta da neu trong van ki~n D~i hoi Dang Cong san chu truang ma cua ra the gim

Tiep den D~i hoi IAnthir IX (2001), Dang cling da nh~ m~nh vi~c "Chit

d(5ng va tich qrc tham nhqp thi tnnyng qu6c t~ chu trQng thi truong cac tnmg tam kinh ti thi giai, duy tri va mil r9ng thi phdn tren thi tnrang quen thu(5c,tranh thu m(JiC(1h{ji mil thi truilng mm " Tren tinh thAn Chuang trinh hanh d(5ng 10 nam Cl-laVi¢t Nam d6i Vlh Chdu Phi tir 2001 - 2010,

chinh phu Vi~t Nam da thong qua Chi€n lu(J'cphtit triin xuat nh~p khtLU

thOi k.v 2001 - 2010 do Bo Thuang m~ so~ thao, trong do neu ro nhfrng nhi~m V\l cAn th\lc hi~n trong di~u ki~n mm: "Tich qrc chit d9ng tranh thit

m6' r(5ng thi tnrang, nhdt la sau khi gia nhqp WTO, da phzflmg hoa va da dqng hoa quan h¢ d6i vai cac d6i tac, phong ngira chein d(5ngd(5tng(5t, tqn d~mg mQi kha nang dd tang muc san xudt tren tdt ca cac thi truang do co song song vai vi¢c ddy mqnh xudt khdu vao cac thi trzrang co suc mua 1611 nhzmg hi¢n can chiim tY trQng thdp, mil cac thi tnrang mai nhu My, My

Latinh, Chou Phi " V~y 1a, ngay ill th~p nien cu6i cua the ky XX, Chau

Phi v6i 906 tri~u dan thuoc 54 qu6c gia, dU<;1cthe gi6i nhin nh~ 1a thi truang "hoang sa va rong ma", dii dU<;1CDang ta xac dinh 1a thi uuang m6i

ma Vi~t Nam cAn nhanh chong tiep c~n Do 1a 1y do d~ chung tei ch<;>nd~

tm nay

V6i muc tang truang d~t gAn 5% giai do~ 2000 - 2002 va tren 5% trong 3 mlm gAn day, Chau Phi va dU<;1Cdanh gia la mot trong nhfrng thi huang co t6c do phat tri~n nhanh nh~t the gi6i Trong khi do, kim ng~ch buon ban cua Vi~t Nam v6i Chau Phi nllin 2000 m6i chi d~t 190,1 tri~u USD, chiem 0,6% t6ng kim ng~ch xu~t nh~p khAu cua Vi~t Nam Vi~c

chinh phu Vi~t Nam dua ra "Chu(1ng trinh hanh d{jng quac gia thuc day

quan hf- Vif-t Nam - Chliu Phi giai dO(ln 2004-2010" dli th~ hi~n mot lfuI

mra quyet tfun cua Dang va Nha nuac ta d~y len mot tfun cao mai m6i quan h~ thuong m~ vai chau hICnay Nllin 2005, quan h~ buon ban gifra hai ben dli dugc cm thi~n nit tich qrc, vai kim ngl;lchthuong m~ tang cao vu<;1tb~c tai 4,8 lfuI so vai nllin 2000, dl;ltgia tri 909,5 ui~u USD, xAp xi m\lC tieu d~

ra cho nllin 2010 Tuy v~y, con s6 do mai chi chi~m 1,3% t6ng 'kim ngl;lch xuAt nh~p kh~u cua Vi~t Nam va chi~m chua d~n 1% t6ng nhu cl1u nh~p kh~u cua thi wang Chau Phi

Trang giai do~ hi~n nay, khi Vi~t Nam dli tnJ thanh thanh vien thu

150 cua WTO thi vi~c ma rong quan h~ hgp tac tren nhi€u llnh V\lCvai Chau Phi la th\lc S\l cfuI thi€t T~ d\lllg nhfrng co hOi ma thi wang Chau Phi dua d€n tren co sa phat huy nhfrng lqi th€ so sanh cua Vi~t Nam nh~m nang cao tinh c~h uoanhva gia tri trao d6i cua hang hoa Vi~t Nam tren thi wang nay, dang dugc ~hinh phu va nhi€u doanh nghi~p Vi~t Nam quan tfun Do v~y, chung toi xac dinh r5 3 m\lC tieu ma d€ tai huang tai, do la: l/Tim hieu, phan tich va daub gia v€ thi truang Chau Phi vai nhfrng d~c trung dugc hinh thanh tir S\l k€t hqp cac y€u t6 dia-kinh t€, nhfrng gia tri lich sir, chinh tri, van hoa, dan toc, ton giao trong di€u ki~n toan cl1u hoa hi~n nay; 2/Tim hieu, phan tich va daub gia v€ nhfrng ti~m nang cua 5 thi truang co quan h~ ngol;li giao chinh thuc va ap d\lng quy ch€ t6i hu~ qu6c vai Vi~t Nam: Nam Phi, Ai C~p, Mar6c, Xenegan va Tanzania; va 3/Neu ui~n vong quan h~ buon ban Vi~t Nam - Chau Phi va d~ xuAt mot s6 gicli phap ca VI mo va vi mo nh~ mmg cao kha nang cua doanh nghi~p Vi~t Nam u'ong vi~c ti€p c~ va ma rong thi uuang Chau Phi noi chung va 5 thi uuang dli neu noi rieng

dVi~t Nam hi~n nay, thong tin v€ thi wang Chau Phi rAttan ml;lllva hl;lllch€ Ngoai mot s6 nho sach, bai nghien cUu, bai bao, tl;lPchi vi€t v~ Chau Phi, mai chi co mot vai cong trinh dli va dang ti~n hanh nghien CUu,

khao sat v€ mot s6 vAn d€ C\lthe, nhu: Giai phap phat tri~n quan h¢ thuong

mqi giira Vi¢t Nam v6'i rm)t s6 nu6'c Chdu Phi (d€ tai cAp Bo nllin 2003 cua

tac gia NguySn Van Thuong, V\l Chau Phi Tay Nam A cua Bo Thuong

ml;li), Cac giai phap a6y mqnh xudt kh6u hang hoa cua Vi¢t Nam sang thi

tnrong Chdu Phi (lu~ van thl;lc sy nllin 2005 cua Dolin Thi Phuong Mai,

Dl;li hoc Ngo~ thuong) va gful day nhAt la Giai phap phat tri~n quan h¢

thlrong mqi Vi¢t Nam - Chdu Phi (d€ tai cAp nha nuac nllin 2006, Dl;lihoc

Kinh t€ Qu6c dan) Ngoai ra, trang Web cua Phong Cong nghi~p va Thuong ml;li Vi~t Nam ra dOi thang 9/2005 la nh~m cung cAp cho cac doanh nghi~p nhfrng thong tin chu y€u mang tinh kinh doanh, thuong ml;li

v~ 9 uoent6ng s6 54 nuac Chau Phi Vi v~y, chon d€ tai Thj trulmg m{jt sa

nuuc Chliu Phi-CO' h{ji dai vOi Vif-t Nam, chung toi mu6n h¢ th6ng hoa, phdn tich nhfmg thong tin va t6ng hr;p nhiingy kiln kh6ng chi thudn tuy vi phuong di¢n kinh ti, thuong mqi ma ca vi phuong di¢n aia-kinh ti, lich SIr,

WIn hoa, xii hl)i nhtmg yiu t6 quy ajnh tinh agc thit cua thi tnrong Chdu

Phi. Tir d6, dua ra cho cac nha nghien clm, cac nha quan ly va ho~ch dinh chinh sach, va d~c bi~t, hi cho cac doanh nghi~p, gi6i doanh nhful dang quan tron d~n vi~c dfry m~ xu~t khfru san phfun cua ho sang thi truOng m6i me nay nhfrng gc;YiY v~ nhfrng giai phap thuc dfry quan h~ thuang m~ gifra Vi~t Nam va Chau Phi n6i chung va 5 thi truOng Chau Phi ti~m nang n6i rieng

D~ truy~n tmnhfrng v~ d~ neu tren, d~ tai cua chung toi, ngoai phfuJ

Ma dfiu gi6i thi~u ly do chon d~ tai va nhfrng v~ d~ chinh cua d~tm,duc;Yc

co c~u thanh 3 chuang chinh

Trang chuang 1 c6 61 trang: Khai quat tlnh hinh phat tridn kinh ti

-XG h(jj cila Chou Phi, chung toi gi6i thi~u 4 m\lC, d6 la m\lC 1.1 Di~u ki~n tt.rnhien va ngu6n hrc, m\lC 1.2 Vai net v~ lich sir, m\lC 1.3 T6ng quan v~ thi uUOng va m\lC 1.4 Quan h~ kinh t~ va hqp tac Vi~t Nam - Chau Phi

d chuang 2 g6m 80 trang, c6 tieu d~:Niim thj truang tiJm niing d6i vai Vi?t Nam, d~ tai gi6i thi~u nhfrng di~u ki~n tt.rnhien va xa h6i, d~c di~m thi ttUOng va quan h~ thuang m~ gifra Vi~t Nam v6i 2.1 C6ng hoa Nam Phi thi truOng phat u'i~n nh~t Chau Phi; v6i 2.2 C6ng hoa Ar~p Ai C~p -thi truOng 100 nh~t khu V\lC B~c Phi; vai 2.3 Vuong qu6c Mar6c - thi truOng di~m n6i gifra Chau Phi, Chau Au va Tmng Dong; v6i 2.4 C6ng hoa Xenegan - thi truOng cira ngo van khu V\lCTay Phi; va v6i 2.5 C6ng hoa Th6ng nh~t Tanzania - thi tIUang cira ngo van khu V\lCDong Phi

V6i 46 trang, chuang 3 c6 ten gOi:Giai phap nong cao kha niing tiip ccjn CLladoanh nghi?p Vi?t Nam tren thj truang Chou Phi, gi6i thi~u tru6c h~t m\lC3.1. D\l bao kha nang xufit khfru hang hoa cua Vi~t Nam sang Chau Phi; ti~p d~n la m\lC 3.2 10 giai phap VImo, va cu6i cung la m\lC 3.3.5 giai phap vi mo

D~ k~t thuc d~ tai, chung toi dua ra phfuJKit lucjnduc;Ycco dong u"ong 2 trang Ngoai ra, d~ tm con cung cfip 2 u"ang danh sach cac ten vi~t t~t va 16 trang cac bang bi~u minh ho~ duc;Yct~p hqp aphfuJPhl! ll!c.

dchuang 1, tru6c h~t, chung toi gi6i thi~u v~ di~u ki~n tt.rnhien va

xa h6i cua Chau Phi ma tren n~n tang d6, thi truOng duc;Ychinh thanh, phat tri~n v6i nhfrng d~c di~m rieng c6 Nhfrng chi s6 kinh t~ cho th~y ro, Chau Phi v§n con la chau l\lc ngheo nhfit th~ giai Nmn 2001, Chau Phi chi~m 13% dan s6 th~ gi6i, nhung chi chi~m 2% GDP cua toan th~ gi6i D~n h~t nmn 2005, dan s6 Chau Phi tang va chi~m tren 15% dan s6 th~ gi6i, nhung GDP khong tang T6ng s6 nc;Yv§n con tai 227,9 tY USD, tY l~ li;un phat 9,1%

Tuy nhien cling phai thira nh~n rfutg Chau Phi da c6 nhfrng bu6c ti~n v~ kinh t~: t6c d6 tang GDP mlm 2004 d~t 5,1% Theo nghien cUu cua nhi~u chuyen gia, Chau Phi dang t6n t~i vai nhfrng thu~ lc;Yico ban sau

1 Sa hfru nhfrng ngu6n khming san phong phu, quy hi~m, gia tri cao kh6 till t~o (vang, crom, titan, kim cuang ) chua mfiy duc;Yckhai thac;

2 Co dan s6 tn~va t6c do tang dan cao nh~t th~ gi6i v6i nhu cAu hang hoa Ian va da d~g, ch~t lu<;mgvira phai, gia re;

3 Chi tieu cua cac gia dinh thubng chi~m tY I~ Ian trong thu nhap, binh quan 82% t~i M6zffinbich, 85% t~i Uganda, thatn chi len t6i 91% a

Zffinbia; gia tri thuang m~i hang hoa kha cao a hAu h~t cac nu6c Chau Phi: m6i nffin Mar6c nhap kh~u 10 tY USD hang hoa, Nam Phi -29 tY USD, Angeri- 3 tYUSD du mai trm qua noi chi~n;

4 Co xu huang 6n dinh chinh tri, th\lc hi~n cac cuoc cm cach, ti~n hanh tu nhan hoa; th\lc hi~n nr do hoa thuang m~; ma rong cua cho ben ngoai; tham gia nhi~u t6 chirc khu V\lCva qu6c t~; di~u chinh thu~ quan;

5 S\l tang truang chung cua kinh t~ th~ giai d~n d~n gia tang nhu cAu ngay cang Ian va da d~g v~ cac lo~i hang hoa, dich V\l;

6 Ngay cang nhi~u san phfun cua Chau Phi tham gia nr do va thuan l(Ji han va thi trubng cua mot s6 nu6c Ian nhu My, cac nu6c EU;

7 Rieng d6i vai Vi~t Nam, con la m6i thi~n cmn cua nhan dan va chinh phu nhi~u nu6c Chau Phi danh cho Vi~t Nam

Va cling dang phai d6i m~t v6i nhfrng kho khan sau

1 V~ t6n t~i nhfrng mau thu~ xung dot noi bo ti~m tang;

2 Ph6 bi~n la thi trubng quy m6 nho, trinh do th~p;

3 CO'c~u xu~t kh~u cua cac nu6c gftn gi6ng nha~i

4 Chinh sach bao ho cac nganh san xu~t trong nu6c can tra nhap kh~u san phfun gia re, ch~t lu<;mgcao;

5 CO'sa h~ tftng y~u kem lenn tang chi phi van chuy~n, doi gia thanh len cao;

6 Phuang thirc thanh toan phirc t~p, kha nang thanh toan th~p kem gay nhi~u wi ro cho d6i taco

Tren th\lC t~, th~ gi6i xem thi uubng Chau Phi nhu mot con "sir tlr dang ngu", va chinh My, EU, Nhat Ban, Trung Qu6c, ti~p WCth~ hi~n S\l quan tfun d~c bi~t Do cling la Iy do khuy~n khich cac doanh nghi~p Vi~t Nam kh6ng nen bo Ia cO'hoi d~n vai Chau Phi Nhung d~ co th~ ti~p can, t~am nhap ya khai ~hac hi~u qua thi tnrbn~ nay, doanh nghi~p Vi~t NaI? can phai hieu sau sac va toan di¢n mimh dat va nhfmg con nglf(lt minh ttep xuc, lmg Xlr nu)t cach phil hlJp nhdt vat yeu cau va nguy¢n wIng, vat ban sAc van hoa Ctia cae don t9c do.

Kim ng~ch ngo~ thuang Chau Phi tang dang k~illthap kY 1990: xu~t kh~uill6% giai dOI;lIl1995-2000 tang vot len mirc 23% vao nffin 2003 va ti~p

wc tang ml;lIlhd~ 31% vao nffin 2004; nhap kh~u:illOo/oInmngiai do~

1995-2000 tang vot len d~t 22% vao nffin 2003 va tang ti~p len ~t mirc 25% vao

nmn 2004 Ngo~ thucmg Chau Phi trong giai do~ miy c6 nhfrng d~c di~m:

1/1)'trQng nh6 trong h~ th6ng thucmg m~ th~ gi6i; 2/nh6m hang khoang san

va nhien li~u gia trj Ian nh~t trong co c~u xu~t kh~u cua Chau Phi; 3/thj

truemg khong d6ng d~u v~ ca khong gian lfin thai V\l khi ma kim ngi;lch thuang mi;li chu y~u t~p trung a Nam Phi - chi~m 20 - 25% t6ng gia trj

thuang mi;liChau Phi; 4/kh6 d\I doan kha m1ngbuon ban do tinh tri;lllgxung dot noi bo, chi~n tranh; 5/kha nang thu hut FDI di;ltmirc th~p nh~t th~ gi6i Trong quan h~thucmg m~, Chau Phi c6 hOi;ltdong buon ban v6i nhi~u nu6c Ian tren th~ gi6i, nhu: EU, My, Nga va cac nu6c SNG, Nh~t Ban, Trung Qu6c va kh6i ASEAN va khong quen ma rong va Uti tien cho cac hOi;ltdong trao d6i trong noi bo cac nu6c Chau Phi nhAm duy tri va phi! huy chu quy~n doc l~p, phat tri8n kinh t~ cua cac nu6c trong chau h,lc Mot s6 quy dinh trong chinh sach nh~p kh~u cua Chau Phi cho th~y them, quy~t tfun ma rong cira n~n kinh t~ cua cac nu6c nay duqc th8 hi~n ngay tir nhfrng nmn 1980, d~c bi~t la nhfrng nmn 1990, qua vi~c giinn dang k8 cac hang rao thucmg mi;li, bAng nhfrng quy dinh v~ xu~t xir hang hoa, nh~p kh~u hang bi~n d6i gien (GMOs), tieu chu~ th\Ic ph~m, tieu chu~

an toan cho nguai sir d\lng, tieu chu~n bao v~ moi truang.

Trong ph~ quan h~ hqp tac kinh t~ Vi~t Nam - Chau Phi, thuang mi;li hai ben phat ui~n nhanh va lien Wc u'ong nhfrng nmn qua: tang 4,8 lfuI giai dOi;ln2000 - 2005 Hang hoa Vi~t Nam dfi c6 m~t t~ 48 thi u'uemg Chau Phi v6i co c~u xu~t kh~u chu y~u la gi;lo,d~t may, giay dep, hi;lttieu, cao su, di~n tir, co khi, d6 nh\Ia, bot gia vi va co c~u nh~p kh~u chinh la hi;ltdi~u tho, bong, phan b6n, nguyen ph\lli~u thu6c la Tuy nhien cho d~n nay, do nhi~u rao can khac nhau, hang hoa Vi~t Nam r~t kh6 ti~p c~n thi truemg Chau Phi Khoang cach qua lan, thi~u thong tin, thi~u hi~u bi~t v€ van hoa, thoi quen, t~p quan, la mot s6 trong nhi€u nguyen nhan duqc xem la can tr6' qua trinh thfun nh~p cua hang hoa Vi~t Nam van thi truang nhi€u ti€m nang nay

HOi;ltdong dc1utu Vi~t N am-Chau Phi duqc nh~ dinh la hi;lll ch~ nh~t Tir nmn 1988 d~n thang 7/2002, trong t6ng s6 3.310 d\l an dc1utu van Vi~t Nam, Chau Phi chi c6 7 d\l an v6i t6ng s6 v6n dang kY di;ltx~p xi 70 tri~u USD Tucm~ tl!, dc1u~ cua Vi~t Nam sang Chau ~hi cling chu~ nhi€~, m6i chi co hqp dong tim kiem, thmn do va khai thac dau khi, hqp dong dau

ill cua san xu~t d6 nh\Ia van Namibia, Angola va Cong hoa Congo v6i s6 v6n tuong irng la 500.000 USD, 1.000.000 USD va 500.000 USD Va g~ day la chuy8n giao mot day chuy~n ch~ bi~ hi;ltdi~u cho Mozambich

Trong hqp tac ba ben: Vi~t Nam-FAO-Xenegan, Vi~t Nam duqc xem la d6i tac tin c~y trong d\I an tr6ng lua nu6c, rau mau, chan nuoi Tir nhfrng thanh cong nay, Tanzania, Angola, Mozmnbich, Xudang, Ba bi~n Nga dang d~ nghi phi! ui~n quan h~ hqp tac kinh t~,thucmg mi;liv6i Vi~t

NaIn

Hqp tac lao dong Vi~t Nam - Chau Phi dU<;1cti~n hanh ngay tir nhfrng nam cu6i th~p kY 1970 dang ti~p t\lc dU<;1cma rong vai hai hinh thirc: l/h<;1pd6ng cung irng lao dong gifra doanh nghi~p Vi~t Nam vai doanh nghi~p cac nuac Chau Phi, gifra doanh nghi~p Vi~t Nam vai doanh nghi~p cac nuac c6 cong trinh, dl,l an hung thfiua chau h,lc nay; 2/hqp tac sir d\lng 1ao dong thong qua cac hqp d6ng ca nhan tuan thu lu~t phap cua ca hai ben

Dua ra nhfrng chi s6 quan h'<;mgkem theo nhfrng phan tich ve quan h~ hqp tac kinh t~ Vi~t Nam - Chau Phi, de tai duc k~t thanh 6 d~c trung: lIquan h~ Vi~t Nam - Chau Phi dU<;1cphat h'i~n h'en nen tang quan h~ chinh h'i gim b6 truyen th6ng; 2/quan h~ thuang m~i Vi~t Nam - Chau Phi ngay cang phat tri~n m~, xmlt sieu Ian cua Vi~t Nam dang giinn dfin;

3/thi truang xudt khAu dU<;1cma rong; 4/m~t hang xudt nh~p khAu thay d6i nhieu trong nhfrng nmn gfin day; 5/phuang thirc xUdt nh~p khAu con sa khai; 6/quan h~ thuang m~ con nhieu h~ ch~ va g~p khong it kh6 khan

Truac khi k~t thuc chuang 1, de tm cung neu nhfrng nhan dinh cua cac doanh nghi~p Vi~t Nam tham gia xudt khAu hang hoa sang thi huang Chau Phi ve nhfrng vdn de lien quan d~n ho~t dong nay Trong d6, "Chau Phi la thi truang con bo ngo" la Sl,lnhdt tri cao duy nhdt d~t dU<;1cqua khao sat d6i vro cac doanh nghi~p nay

dchuang 2: Nffin thi truang tiem nang d6i vai Vi~t NaIll, de tai t~p trung giai thi~u, phan tich nhfrng net khai quat ve dieu ki~n tl,l'nhien va xii hoi, nhfrng d~c di~m cua thi truang va mot s6 d~c hung ve quan h~ thuang m~i gifra Vi~t Nam vai 5nuac nay, D~c bi~t, de tm neu nhfrng thuan I<;1iva kh6 khan trong quan h~ buon ban gifra Vi~t Nam va tUng nuac, d~ tir d6 dua ra nhfrng giai phap dAy m~h xudt khAu hang hoa sang 5 thi truang

nay

C(Jng hoa Nam Phi. Vai s6 dan 45,6 h'i~u nguai, nffin 2005, thi

huang Ian nay c6 GDP d~t 527,4 tYUSD, GDP/dfiu nguai d~t 11.900 USD

(tinh theo sirc mua tuang duang) I~m phM a mirc 4,5%, n<;1nuac ngom giam con 44,33 tY USD, khu Vl,lCdich V\l d6ng vai h'o chu d~o khi luon chi~m xdp xi 2/3 GDP Nam Phi dU<;1cdanh gia Ia qu6c gia c6 nen ngo~ thuang phat h'i~n nhdt Chau Phi vai nhfrng d~c di~m caban sau

1 GDP Ian nhdt chau Phi, chi~m 25% GDP cua toan chau Phi; dUng dfiu chau I\lc nay ve san lu<;mgcong nghi~p, san xudt khoang san va san Iu<;mgdi~n;

2 H~ tfingca sa hi~n d~i ;

3 Thi truang chung chuy~n Ian nhdt chau l\lc, chi~m thi phfin Ian cua nhieu nuac khu Vl,lCtrong nmn 2004 ;

4 NaIn Phi Ianua<;dfiutu Ian nhdt vao Chau Phi, hung binh d~t 1,4 tY/nam USD trong th~p kY qua;

5 La mot trong nhfrng n~n kinh t~ c6 khoang cach giau ngheo Ian nhAt th~ gi6i;

6 Thi trnemg Nam Phi rAt d€ bi t6n thuang trn6c nhfrng bi~n dong cua nhfrng thi trnemg quan tr<;mgnhu My, ED va cac nu6c Vi€n Dong;

La b~ hang Ian nhAt Clla Vi~t Nam a Chau Phi, quan h~ thuang m~i Vi~t Nam-Nam Phi tang t6i 8 IAn trong giai do~ 1994-2003 va c6 chi~u huang ti~p t\lC tang m~ trong thai gian tm Tuy nhien, buon ban gifra hai nu6c vfuIa muc thAp so v6i ti~m nang Theo danh gia cua Vi~t Nam, d~ tang cuemg xuAt khAu hang hoa cua Vi~t Nam vao Nam phi, Vi~t Nam cAn t~ d\lng nhfrng thu~ Igi, khAc ph\lc nhfrng kh6 khan cua thi trnemg nay va th\lc hi~n nhfrng giili phap sau

Thu~n 1(Ji

I Nam Phi la mot n~n kinh t~ hi~n d~, c6 ca sa h~ tAng phcit tri~n, chinh sach thuang m~i 1'6 rang, thong thoang v6i quy mo ciing nhu suc mua cua mot thi truemg Ian nhAt Chau Phi;

2 Nam Phi rAttich C\lCma cua hoi nh~p qu6c t~ ma th~ hi~n 1'6 nhAt Ia vi~c th\lc hi~n nghiem chinh 10trinh cAt,gimn thu~ nh~p khAu theo yeu cAu cua WTO;

3 N am Phi tham gia tich C\lCva c6 vai tro ngay cang quan tn;mg trong nhi~u t6 chuc khu V\lCkhac nhau t~i Chau Phi ;

4 Ca cAu hang nh~p khAu cua Nam Phi rAt thu~ IQ'icho xuAt khAu cua Vi~t Nam, nhu g~o, hili san, giAy dep, than, thu cong my ngh~, hang di~n tlr Ngugc I~i, Vi~t Nam co nhu cAunh~p khAu Ian mot s6 san ph Am quan tn;mg tit Nam Phi nhu may m6c, hoa chAt ;

5 Thai gian gAn day, quan h~ gifta Vi~t Nam va Nam Phi c6 bu6c phcit tri~n m6i nha c6 S\l gia tang cac chuy~n tham vi~ng, trao d6i cua mot s6 doan cAp cao va nhi~u doan doanh nghi~p cua hai nu6c

Kh6khdn

1 S\l hi~u bi~t it oi gifra nguai tieu dung Vi~t Nam va Nam Phi la kh6 khan Ian nhAt d6i v6i qua trinh ma rong quan h~ thuang m~i gifra hai nu6c;

2 Trong chi~n lugc phat tri~n thuang m~i a Chau A cua Nam Phi, Vi~t Nam chi dugc coi la b~ hang ti~m nang trong tuang lai;

3 Ben c~ d6 la tinh tuang d6ng cua cac san phfun xuAt khAu vao Nam Phi (nguyen li~u tho, hang sa ch~, g~o, thuy san, than, hang tieu dung) cua Vi~t Nam, cua Tmng Qu6c va cua mot s6 nu6c Dong Nam A ;

4 Cu6i cung la S\l thi~u hi~u bi~t cua doanh nghi~p Vi~t Nam v~ thi uuemg Nam Phi, khoilng cach Ian v~ dia Iy, S\l t6n kem u'ong nghien cuu thi trnemg

Giiii ph tip

+ Uu tien cho vi~c xay dl,l1lgchuang trinh, chi~n Iugc ho~t dong kien tri tren thi tIuang nay;

+ Xay dl,l1lgdugc cac m6i quan h~ ban hang hun an Iau dai, mang Iua]

ban hang tnrc ti~p

giup Ai C~p dfry nhanh t6c do tang GDP tang tir 71,4 tYUSD nam 2003 Ien

89,3 tY USD nam 2005; GDP/dfru nguai tang tuang img tir 1.056 Ien 1.261 USD; t6c do tang truemg thl,lc t~ tir 3,1% nmn 2003 tang d~t 4,7% nam

2005 Khu Vl,lCdich V\l Iuon chi~m tY tn)llg Ian nh~t trong GDP cua Ai C~p; khu Vl,lCcong nghi~p phat tri€n nhanh va dugc danh gia Ia tnI cot cho tang truang viing vang cua n~n kinh t~; khu Vl,lCnong nghi~p c6 vai tro khong nho trong vi~c 6n dinh kinh t~-xa hOi Tang cuang hOi nh~p, Ai C~p

ma cira thi truang cho buon ban vimg, song phuang, da phuang qua vi~c

kY k~t nhi~u hi~p dinh tl,l do trao d6i va gia nh~p nhi~u kh6i thuang m~ khac nhau, nhu: hi~p dinh v~ Khu Cong nghi~p Ch~t Iugng cao, Hi~p dinh Tl,l do-Trao d6i Agadir, thi~t I~p Thi truang chung mi~n Dong va Nam Chau Phi, Hi~p dinh d6i tac EU-Ai C~p, Hi~p dinh GAFTA , Hi~p dinh COMESA

Quan h~ thuang m~i Vi~t Nam - Ai C~p chi thl,lc Sl,lphM tri€n tir gifra nhfrng nam 1990 Nam 1995, Vi~t Nam b~t dfru xu~t khfru sang Ai C~p va ho~t dong nay ti~p tl,lCtang nhanh trong nhfrng nam sau d6 Ngugc I~i, nh~p khfru tir Ai C~p I~i tang gifun th~t thuang vai gia tri th~p Mot tY trQng Ian hang hoa cua Vi~t Nam van thi tIuang Ai C~p Ia dugc tai xu~t sang cac nuac Tay Phi khac Tham gia van thi truang Ai C~p, Vi~t N am g~p nhfrng thu~n Igi va kh6 khan sau

Thu~n l(J'i

1.Moi truang chinh tri-xa hOi cua Ai C~p v~ ca ban Ia 6n dinh, kinh t~ thuang m~i ti~p WCphat tri€n, quan h~ buon ban ma rong ra kh~p cac chau h,lc, chinh phu quan tfun thuc dfry hgp tac kinh t~ thuang m~ vai khu Vl,lCChau A;

2 Thi tIuang Ai C~p khong doi hoi cao v~ ch~t Iugng hang hoa, ca c~u hang nh~p khfru cua Ai C~p r~t da d~g, mot s6 nong san nhu h~t tieu,

ca phe, mot s6 hang di~n, di~n tir cua Vi~t Nam da t~o dugc ch6 dimg t~ thi tIuang nay;

3 C6 vi tri chi~n Iugc a khu Vl,lCTrung Dong va B~c Phi, thi tIuang

Ai C~p c6 th€ Ia di~m trung chuy~n d~ dua lu'mg hoa Vi~t Nam van cac nuac khac tI'ong khu Vl,lC,d~c bi~t Ia thong qua mot s6 khu thuang m~ tl,l'

do c6 quan h~ buon ban tIvc ti~p vai gfrn 100 nuac va vUng Ianh th6 tren th~ giai

l.Vi~t Nam va Ai cap dffkY hi~p dinh thuang m~i nhung vfuI chua danh cho nhau quy ch~ MFN: hang hoa Vi~t Nam phm chiu them 25% thu~ nhap khftu b6 sung;

2.Cac doanh nghi~p Ai cap chua that S\lquan tfun d~n thi ouang Vi~t Nam; va ngugc I~i, cac doanh nghi~p Vi~t Nam cling chua co chi~n lugc lau dill d6i vai thi huang Ai Cap, mai chi dimg amuc giao dich mang tinh thai V\l;

3 Vi~t Nam xufit sieu gfut nhu tuy~t d6i, t6c do tang huang xu fit khftu tang gimn thfit thuang gay kho khan cho vi~c dfty m~ xufit khc1uhon nfra vao Ai cap

VU'ung quae Marae. Tir nhiing nllin 1990, do ma cira vai ben ngoro

va th\lC hi~n cm cach ca cfiu timg phfut, t\l do hoa thuang m~, cm cach nganh tai chinh, hi~n d~i hoa nganh cong cong, tu nhan hoa mot s6 dOanh nghi~p nha nuac quan tn;mg, tang huang GDP cua Mar6c o'a nen can d6i han

Thi huang Mar6c co nhiing d~c di€m sau

I La mot thi ouang mai n6i aB~c Phi, co n€n kinh t~ VImo 6n dinh,

tY I~ hlln phat thfip, d\l trfr ngo~ h6i cao, ng nuac ngom gimn, cong tac quim Iy, di€u hanh cling nhu h~ th6ng phap Iy ngay cang hi~u qua va minh

b~ch;

2, Trong nhiing nllin gfut day, xufit khftu hang hoa dang bi mfit dfut thi phfut tren th~ giai, luon chiu thfun h\lt thuang m~i trong cac san ph fun nong nghi~p, khai khoang va san phftm ch~ t~o ;

3 Thuang m~ dich V\l cua Mar6c, d~c bi~tIa du lich, dang phM o'i€n rfit m~, vai t6c do tang xfip xi 3 lfut o"ong giai do~ 1995-2004, bu d~p dugc khoimg 50% thfun h\lt thuang m~i hang hoa ;

Trong s6 cac b~ hang thuang m~i chu y~u cua Mar6c, EU Ia d6i tac Ian nhfit, chi~m tren 3/4 xu fit khftu hang hoa cua Mar6c va o"en 60% nhap khc1uhang' hoa cua nuac nay Tuy dff co nhi€u n6 l\lc trong giam hang rao thu~ va phi thu~ theo cam k~t th\lc hi~n cac nguyen t~c gia nhap WTO, tich C\lCtham gia o"ong nhiing t6 chuc khu V\lCva qu6c t~, qua cac hi~p dinh buon ban song phuong, da phuong, Mar6c vfuI dugc xem Ia nuac co chinh

sach bao ho thi ouang tuang d6i cao vai muc tir 0% - 380% va danh gia Ia

thiouang co ti€m nang nhung nhi€u rui ro m~c du co nhiing Igi th~ so smh nhfit dinh v€ vi o"i dia Iy, la celu n6i gifra Chau Au vai Chau Phi va vung Tmng Dong