Nghiên cứu một số đặc điểm tâm lý xã hội cơ bản của trí thức nước ta

Luan diem nay doi hoi phai nghien cuu cac dac dilm tam ly xa hoi ca ban cua tri thuc nude ta trong moi quan he chat che vdi boi canh phat trien cua dat nuefe, v6i cac hoat dong chu dao

VIEN KHOA HOC XA HOI VIET NAM

VIEN TAM LY HOC

*1* ^ ^ ^ ^ ^ ^^ ^ «]> ^ #p» ^^ ^ * f i ^ ^#y» f p #|S ^ ^ *1*

BAO CAO TOM TAT

DE TAI KHOA HOC CAP BO

NGHIEN CDU MOT SO DAC DIEM TAM LY XA HOI■ ■ ■

C O BAN CUA TRITHOC NI/6c TA

Chu nhiem de tai: 1 PGS.TS Le Thi Thanh Huang

2 TS La Thi Thu Thuy Thu ky khoa hoc: 1 ThS Nguyen Thi Fhuang Hoa

2 CN Tran Anh Chau

HA N O I2010

m 6 d a u

1 Tmh cap thiet cua de tai

Trong lich sir cua m6i dan toe, tri thu’c lu6n la mot bo phan xa hoi quan trong, gift vai tro to lefn trong su phat trien xa hoi C) Viet Nam, ttr lau ong cha

ta da co cau “hien tai la nguyen khi quoc gia” Trong giai doan phat trien hien nay, nen kinh te the gi6i dang bu6c sang mot giai doan phat trien mod, trong

do tri thu'c, thong tin tror thanh yeu to quyet dinh nhat doi vdti su phat trien san xuat, khoa hoc va cong nghe tro thanh luc luang san xuat true tiep Trong boi canh do thi vai tro xa hoi cua tang 16p tri thu'c Viet Nam cang to ldn, co y nghia quan trong de cong cuoc c6ng nghiep hoa, hien dai hoa nude ta co the rut ngSn thefi gian, nhanh chong dua Viet Nam sanh kip cac cuong quoc tren the gidi

Lam the de phat huy cao nhat tri tue va nang luc cua tang lefp tri thu'c o nude ta hien nay? Do la mot van de da va dang dat ra va khong don gian, doi hoi phai co nhifng nghien ciru sau sac va he thong C) nu6c ta trong thdi gian qua, dudi goc d6 tam ly hoc con rat ft nhfing nghien curu co tmh he th6ng ve tang ldp tri thuc Viet Nam, con it nhung khao sat thuc tiin de co the hieu duoc nhiJng ngudti tri thu’c hien nay suy nghi ra sao, tam trang, nilm tin va thai do cua ho doi v6i cac van de khac nhau cua dat nuorc, cua cuoc s6ng, ho da lam gi

va tam tu, nguyen vong cua ho nhu the nao trong tung giai doan lich su khac nhau Trong khi do, de co the phat huy toi da tiem nang sang tao, long nhiet tinh va tinh than trach nhiem cua ho trong qua trinh phat trien dat nuac thi can phai hieu ro tat ca nhimg dieu do

Vi vay, nghien cun mot so dac diem tam ly xa hoi ca ban cua tri thu'c Viet Nam hien nay co y nghia ly luan va y nghia thuc tiln to Ion

2 Muc tieu cua de tai

- Xac dinh, danh gia nhung dac diem tam ly xa hoi co ban cua tri thu’c Viet Nam giai doan 2001 - 2010 va nhung bien doi cua chung trong giai doan nay

- Du bao xu hudfng bien doi tam ly xa hoi cua tri thu'c nude ta trong giai doan 2011 -2020

- De xuat mot so kien nghi lam co so khoa hoc cho viec hoach dinh cac ducmg loi, chu truang, chmh sach cua Dang va Nha nu6c lien quan den tang lop tri thu'c

3 Cach tiep can, phuomg phap nghien cun

*C<7 sdphuang phap luan

Viec thuc hien de tai dua tren cac ca sd phuong phap luan sau:

- Cac quan diem cua Dang Cong san Viet Nam v i tri thilc va vai tro cua

tang lcfp tri thurc doi v6i qua trinh phat trien dat nu6c

- Cac quan diem cua tam ly hoc ve su hinh thanh cac dac diem tam ly

xa hoi cua cac nhom xa hoi Luan diem then chot la cac dac diem tam ly cua

ca nhan cung nhu cac dac diem tam ly xa hoi cua cac nhom xa h6i khong sinh

ra, ma duoc hinh thanh va phat trien trong cac m6i trucmg cu the, chiu tac d6ng cua nhung nhan to khach quan Luan diem nay doi hoi phai nghien cuu

cac dac dilm tam ly xa hoi ca ban cua tri thuc nude ta trong moi quan he chat

che vdi boi canh phat trien cua dat nuefe, v6i cac hoat dong chu dao cua ho, dac biet la hoat dong nghe nghiep, v6i cac chut nang xa hoi cua tang 16p tri thiic trong m6i giai doan lich sir cua dat nu6c va vi the xa h6i ma tang lerp nay

co duoc trong cac moi quan he xa hoi

*Cach tie'p can trong nghien ctiu

Day la mot nghien curu duoc thuc hien theo cach tiep can lien nganh gitfa tam ly hoc, van hoa hoc, xa hoi hoc va lich sir hoc, trong do ti6p can tam ly hoc la chu yeu

*Cac phuamg phap nghien cthi

De tai se sir dung mot he thong cac phuong phap sau:

- Phirong phap nghien cuu van ban tai lieu

- PhUc/ng phap khao sat thuc tien

- Phirong phap khao sat bang bang hoi:

- Phuong phap phong van sau:

- Phucmg phap chuyen gia:

- Phuong phap xir ly ket qua khao sat: Cac ket qua khao sat se duoc xir

ly bang phan mem thong ke SPSS danh cho cac nghi6n ciiu khoa hoc xa hoi

*Mau nghien ctiu:

Tong so: 1327 khach the, trong do:

- Mau dinh luong: tong mSu dilu tra dinh luong la 1247 khach the, g6m: Tri thiic doanh nhan; tri thu’c trong linh vuc giao due - dao tao (chu yeu

la giang vien dai hoc); tri thuc trong linh vuc quan ly xa hoi; Tri thiJc trong linh vuc nghien curu khoa hoc Cac khach the tham gia nghien curu co cac do tuoi va gidri trnh khac nhau

- M lu dinh tmh la 80 khach the tai 3 dia ban nghien curu

*Thdi gian va dia ban nghien ctiu

Thdi gian thuc hien de tai ttr thang 11/2008 den thang 11/2010

Viec khao sat thuc tiln duoc tien hanh tir thang 7 den thang 12/2009 tai cac thanh pho Ha Noi, Da NSng, TP Ho Chi Minh

4 Noi dung nghien curu

4.1 Nhicng van de ly luan co lien quan

- Ddnh gid tinh hinh nghien ctiu van de tri thuc

- Xdc dinh mot so khdi niem ca ban phuc vu cho nghien citu thuc tien

4.2 Ddnh gid mot so dac diem tdm ly xd hoi ca ban cua tri thitc giai doan

+ Tam trang cua tri thtic trade cac van de xa hoi

+ Thai do cua tri thurc doi vdi nhung van de xa hoi

+ Ni6m tin cua tri thu'c doi vdi ban than, xa hoi va con ngudi

+ Hanh dong cua tri thurc nham dong gop cho cong cuoc phat trien dat nude trong mdi thdi ky phat trien va kha nang thich ting xa hoi cua tri thuc de

co thi thuc hien tot cac chtic nang xa hoi

+ Mong muon, nguyen vong cua tri thurc hi6n nay

4.3 D u bao xu hu&ng bien doi tdm ly xd hoi cua tri thurc nu&c ta trong giai doan 2011-2020

4.4 Ket luan va hien nghi

5 Cai mdi, doc dao va sang tao cua de tai

Day la de tai dau tien tong ket va danh gia thuc trang va nhung bien doi tam ly xa hoi cua tang ldp tri thu'c Viet Nam trong giai doan 2001 - 2010 va

du bao xu hudng bien d6i tam ly xa hoi cua tang ldp xa h6i nay trong giai doan 2011 - 2020 Vi vay, nhung ket qua thu duac la mod va co y nghia ly luan va thuc tiin thiet thuc

Ve ly luan, viec nghien ciiu se gop phan lam sang to mot so van de nhu: khai niem tri thu'c, dac biet la tri thu’c trong boi canh phat trien mdi hien nay, gop phan lam sang to han moi quan he tuang tac giua cac nhan to chu quan cua con ngudi (cac dac diem tam ly xa hoi cua tang ldp xa h6i, dac biet la tri thurc) va cac nhan to khach quan (boi canh phat trien cua xa hoi)

V i thuc tiln, nhung ket qua nghien ctiu cua d t tai se la ca sd thuc tiin

de Dang va Nha nude xay dung nhung chfnh sach ve dao tao, sir dung va dai ngo tang ldp tri thtic nham phat huy tot nhat dong gop cua ho cho su phat trien cua dat nude

6 Cac san pham chfnh cua de tai

- Bao cao khoa hoc tong ket de tai.

- Bao cao khoa hoc tom tat

- Bao cao kien nghi

PHAN I

1.1 TINH HINH NGHIEN CUU VE TANG L 6P TRI THUC VIET NAM

Tang 16p tri thu’c la mot tang lcfp xa hoi co vai tro rat Ion trong qua trinh

phat trien cua nirac ta Tuy vay, cho den nay, nhutig nghien cun v6 tri thu’c

Viet Nam chua nhieu Co th i khai quat m6t so hudng chrnh da duoc cac tac

gia khac nhau nghi6n cun nhu sau:

- Nhung nghien cun xa h6i hoc ve tang lcfp tri thurc Viet Nam, lam ro

vai tro, chue nang, ban chat xa hoi cua tang ldrp tri thuc, dong thdi phan rich,

danh gia tang lop tri thu’c Viet Nam tren cac phuong dien: so luong, co cau

(gioi tmh, trinh d o ), su phan bo theo vung, mien dia ly, nganh nghe, nhung

mat manh va nhung han che gdn vdi tung giai doan phat trien cua dat nu6c

- Nhung nghien cun ve cac pham chat nhan cach cua tri thuc Viet Nam

xua kia duoc mot so tac gia de cap den (Vu Khieu, Chuong Thau, Hoi khoa

hoc lich sir Viet Nam )

- Mot so nghien cun trien khai theo hudng nghien cun tri thuc trong moi

quan he vdi van hoa, tir do xay dung nen cac mau hinh nhan cach van hoa dac

trung (D6 Lai Thuy, Tran Dinh Huon, Le Thi Thanh Huong )

- M6t so nghien cun tiep can theo huong nhan manh den vai tro gioi va

tac d6ng cua vai tro nay den nu tri thu’c

Tom lai, du da co mot so nghien cun ve tri thuc VIeT NAM qua cac thai

ky lich sir, nhung chua co nghien cun nao di sau phat hi6n nhung dac diem

tam ly co ban cua tang lcfp tri thuc Viet Nam trong giai doan 2001 - 2010 va

du bao xu hudng bien doi cua chung trong boi canh phat trien mdi

1.2 MOT SO KHAI NIEM CONG CU

1.2.1 Ve khai niem tri thufc

It nhat hien nay co hai nhom quan diem xac dinh khai niem tri thurc

1) Nhieu nha nghien cun cung thong nhat quan diem rang tri thu'c la nhung nguoi lao dong tri oc (de phan biet vd?i nhung ngucri lam lao d6ng chan

tay) Tuy nhiSn, khong the co su phan tach mot cach tuyet doi giua lao d6ng

tri oc va lao dong chan tay (vdi nghia la sir dung sue manh co bap), nen mot so

dinh nghia tri thurc dua tren su phan biet lao d6ng tri oc va lao dong chan tay

cung th i hi6n tmh tuong doi ro net Ngoai ra, de phan biet lao dong nghe

nghiep cua tri thu’c vdi lao dong tri oc noi chung, mot so tac gia da nhan manh

tmh tien phong, tmh sang tao tu tuong cua nhung ngudi lao dong tri oc - tri

thu'c, nhan manh tmh chat phu*c tap cua lao dong tri oc do nhung nguoi tri thu’c

thuc hien Noi tom lai, nhieu nha nghien cun nhan manh m6t so tmh dac thu

cua lao dong tri oc ma ngudi tri thu’c thuc hien Cach nhin nhan nhu vay cung

duac the hien trong dinh nghia ve tri thu’c ma Nghi quyet 27 NQ/TU* (Hoi

nghi lan thu VII, khoa X) ve xky dung doi ngu tri thu’c trong thdi ky day manh

CNH, HDH dat nu6c, ngay 6/8/2008 cua Dang da neu ra: tri thu'c la “nhung

ngudi lao d6ng tri oc, co trinh do hoc van cao ve linh vuc chuyen mon nhat

dinh, co nang luc tu duy d6c lap, sang tao, truyen ba va lam giau tri thu'c, tao

ra nhung san pham vat chat va tinh than co gia tri doi v6i xa hoi”

2) Mot so' ngudi co cach nhin nhan khac Ben canh vi6c neu dac trung chuyen mon trong hoat d6ng nghe nghiep cua tri thu’c, mot so tac gia da nhan

manh den thai d6, den pham vi quan tam cua nhung ngudi duac xem la tri

thtic Tuu chung lai, ho dac biet nhan manh nhung net dac trung nhan cach

cua nhung ngudi lao dong tri oc va de xac dinh xem ai xting dang duoc xem la

tri thu’c thi khong chi dua vao cac dac diem lao dong tri oc cua ho, ma con

phai dua vao nhan cach cua ho

Chung toi cho rang, su phan tach tang ldp tri thu’c trong so sanh vdi cac

tang ldp xa hoi khac la mot su phan tach dua tren dac thu cua hoat dong nghe

nghiep Vi vay, trong d<§ tai nay, chung t6i nhat tri vdi dinh nghia cua

GS.TSKH Dang Hung V5, cho rang "tri thtic la nhung ngudi lao dong bang

tri oc, phuang thtic lao dong la tu duy, doi tuang va san pham lao dong la tri

thtic" Ngoai ra, vdi trinh d6 phat trien hien nay cua xa hoi, thi de co the thu’c

hien duoc cac chtic nang xa h6i cua tang ldp minh, tri thtic can co trinh do

chuyen mon cao, ft nhat la tti trinh d6 dai hoc trd len

1.2.2 Churc nang xa hoi cua tang ldp tri thurc

Tti nhung dac thu lao d6ng nghe nghiep cua tri thtic va ke thtia co chon

loc cac quan diem cua cac nha khoa hoc khac nhau, chung t6i xac dinh tri

thtic co cac chtic nang chu yeu sau:

1 Nhan thtic khoa hoc, sang tao ra cac gia tri tu tudng;

2 Du bao khoa hoc;

3 Phe phan/phan bien xa hoi/dinh hudng xa hoi;

4 Dao tao nguon nhan luc;

5 Ung dung tri thtic vao thuc ti6n xa h6i/truyen ba cac gia tri van hoa

Nhung chtic nang nay se duac cu the hoa trong nhung nhiem vu ma m6i

giai doan phat trien dat nude dat ra doi vdi tri thtic

Noi den nam chtic nang xa hoi neu tren cua tang ldp tri thtic la noi m6t

cach tong quat, do la nhung chtic nang ma tang ldp tri thtic trong xa hoi noi

chung phai dam nhan Tuy nhien, m6i ngudi tri thtic d nhung linh vuc chuyen

mon khac nhau thi viec thuc hien cac chtic nang neu tren cung khac nhau Tuy

vao linh vuc chuyen m6n cua m6i ngudi ma mot hay vai chuc nang nao do co the ducfc chu trong hern.

1.2.3 Khai niem dac diem tam ly xa hoi

Noi den dac diem tam ly xa hoi cua nhom xa hoi nhat dinh la noi den nhung net noi bat tam ly cua nhom xa hoi do Trong nghien cun nay, viec xac dinh nhung net tam ly xa hoi nao la noi bat cua tang ldrp tri thurc Viet Nam trong giai doan 2001 - 2010 chu yeu dua tren nhung can cur sau day:

- Ty le % so ngudi co cac dac diem tam ly xa hoi duoc nghien cun Ty

le % nay la ket qua thu duoc tir khao sat thuc ti6n bang bang hoi Khi ty le %

s6 tri thtic co dac dilm tam ly xa hoi nao do ldn han 60% thi co the xem dac

diem tam ly xa hoi do la net noi bat cua tang ldp tri thuc

- Tuy nhien, cac ket qua nghi&n ciru dinh luong chi co do tin cay d mric tuong doi do cau tra ldi cua ngudi duoc trung cau y kien chiu su chi phoi cua nhieu nhan td' khach quan va chu quan khac nhau Vi vay, vide danh gia nhung net noi bat ve tam ly xa hoi cua tang lofp tri thu'c Viet Nam trong giai doan 2001 - 2010 con dua vao danh gia cua du luan xa hoi (thong qua cac ket qua phong van sau)

- Tren thuc te nghien ctiu, trong khong ft trudng hop, cac ket qua nghien

cun (so lieu %) khong th i hien su tap trung y kien cua nhung ngudi duoc hoi

ve mdt van de nao do (chang han, khong dat duoc 60% so nguoi co cung nhan dinh ve van de duoc hoi) Nhung ket qua thu duoc nhu vay cung the hien thuc trang nhat dinh cua van de duoc nghien cun

Tam ly xa hoi la hien tuong rat phurc tap, co nhieu bieu hien da dang Trong nghien cun nay, chung toi quan tam den mdt so bieu hien tam ly xa hoi sau day cua tSng ldp tri thu'c nude ta trong giai doan 2001 - 2010:

- Nhan thtiddanh gia xa hoi cua tri thtic ve mot so van de sau day:

+ Nhung diem manh, diem yeu trong phat trien kinh te cua dat nude trong giai doan 2001 - 2010

+ Nhung van de van hoa, xa hoi noi com can giai quyet trong xa hoi va nhung van de can trien khai

+ Kha nang hoi nhap cua Viet Nam vdi cac quoc gia tren the gidi

- Tam trang xa hoi cua tri thtic

Mot cach khai quat, co the xem tam trang xa hdi la trang thai xuc cam cua cac nhom xa hoi ton tai trong nhung khoang thdi gian nhat dinh Tam trang xa hdi phan anh y nghia cua cac su kien di6n ra trong xa hoi doi vdi ca nhan hay nhom xa hoi, no gan bo rat chat che vdi nhu c£u, loi fch cua ca nhan

va cac nhom xa hoi do

Trong nghien cun nay chung toi tap trung tim hieu:

+ Tam trang cua tri thurc lien quan den hoat dong nghe nghiep

+ Tam trang cua tri thtic tru6c nhung hien tuong tich cuc/tieu cuc xay ra trong xa hoi.

+ Tam trang cua tri thtic lien quan den boi canh phat trien mod: toan c<tu hoa va h6i nhap

- Thdi do xd hoi cua tri thtic

Hau het cac nha nghien ctiu deu cho rang thai do xa hoi la trang thai nhat dinh ve tinh than duoc hinh thanh tr6n co sd kinh nghiem truoc do, the hien su sSn sang phan ting cua chu the thai do doi vdd su kien, van de co lien quan Thai d6 co tinh tuong doi on dinh, la san pham phtic tap cua cac qua trinh hoc tap, linh hoi, trai nghiem

Trong nghien ctiu nay, thai do cua tang lcfp tri thtic duoc xem xet theo nhung khia canh sau day:

+ Thai do doi vdd hoat dong nghe nghiep

+ Thai do doi vdd mot so gia tri song co ban

+ Thai do doi vdd dinh hudng phat trien cua xa h6i, dat nu6c, toan cau hoa va hoi nhap, vdd cac van de y te, giao due, m6i trucmg, gia ca, anh ninh xa h6i

+ Thai do doi vdd van de giti gin va phat trien van hoa dan toe

- Niem tin cua tri thtic

Dudd goc d6 tam ly hoc, niem tin duoc hieu la trang thai tam ly dac biet

cua con ngucd, th i hien su tiep nhan hoan toan va vo dieu ki6n nhting thong

tin, su kien, hien tuong hoac nhung bieu tuong, ket luan cua ban than - nhung dieu sau nay co the trcf thanh co s6 cai toi cua chu the, cau thanh dong co hoat dong, quy dinh mot so cach ting xti, hanh vi, lap luan hay cac moi quan

he cua chu the

Trong nghiSn ctiu nay chung t6i tap trung tim hieu niem tin cua tri thtic vao nhung van de sau:

+ Niem tin cua tri thtic vao cac chu truong, chmh sach cua Dang va Nhanu6c

+ Niem tin cua tri thtic vao su phat trien cua dat nu6c trong qua trinh hoi nhap quoc te

+ Niem tin cua tri thtic vao kha nang dong gop cua tri thtic cho su nghi6p phat trien dat nude

- Hanh dong cua tri thtic

Tren co s6 nhan thtic boi canh song cung tat ca nhung yeu to lien quan den boi canh song do, hinh thanh tam trang, thai do, niem tin con ngudi dinh hudng hanh dong thuc tiin cua minh Hanh dong la viec thuc hien trong thuc tiin nhting thao tac, cong viec nhat dinh nham dat duoc nhting muc dich, thoa man nhting nhu cau, dong co ma chu the hudng tod

Trong nghien curu nay, chung toi tim hieu nhung bien doi trong hanh ddng cua tri thurc trong giai doan 2000 - 2010 th6ng qua nhtrng kina canh sau:

- Hanh dong thuc hien nhung churc nang xa hoi co ban cua tang ldp trithu'c

- Hanh dong thfch ling vdi nhung thay doi cua boi canh phat trien nham phat huy tot han vai tro cua tri thurc trong cdng cuoc xay dung va bao ve dat nude

Khi phan tich cac dac diem tam ly xa hoi neu tren cua tang ldp tri thurc nude ta, nhung ngudi thuc hien de tai se lam ro nhung net noi bat trong nhung dac diem tam ly xa hoi do, nhung diem manh va nhung han che con ton tai, d6ng thdi co gang ly giai nhung nguyen nhan, nhung nhan to tac dong gop phan tao nen nhung net noi bat do Tren ca sd phan tich boi canh phat trien trong giai doan 2011 - 2020, nhung ngudi thu'c hien d£ tai cung se du bao nhung bien doi tam ly xa hoi cua tang ldp tri thu'c nude ta trong thdi gian tdi (den nam 2020)

PHAN II

CUA TRI THLTC GIAI DOAN 2001 - 2010

2.1 BOI CANH HINH THANH VA PHAT TRIEN CAC DAC DIEM TAM

LY CO BAN CUA TRI THUC GIAI DOAN 2001 -2010

Cac dac diem tam ly xa hoi cua con ngudi la ket qua cua su phan anh chu quan mdt cach tich cuc hien thurc khach quan Vi vay, trudc khi phan tich cac dac diem tam ly xa hoi cua tri thu’c giai doan 2001 - 2010, chung ta cung diem qua nhung net n6i bat cua boi canh hinh thanh va phat trien cua cac dac diem do

Boi canh lam nay sinh va phat trien cac dac diem tam ly xa hoi cua tri thtic bao ham rat nhilu kina canh, linh vuc co tac dong den cuoc sdng va hoat dong nghe nghiep cua ho Tuy nhien, theo chung tdi, co mot so' kina canh/linh vuc sau day co y nghia quan trong doi vdi viec dinh hinh nhung dac diem tam

ly xa hoi cua tri thu'c nhu danh gia, tam trang, niem tin, thai dd va hanh ddng cua ho trong giai doan 2001 - 2010:

- Bdi canh quoc te cua su phat trien dat nude

- Su phat trien kinh te - xa hoi giai doan 2001 - 2010: Nhung thanh tuu

va nhung diem han che n6i bat

- Quan diem cua Dang va Nha nude doi vdi tang ldp tri thtic va viec thuc thi cac chfnh sach doi vai ho.

Boi canh quoc te cua su phat trien dat nude tuy kh6ng tac dong true tiep den su danh gia, tam trang, niem tin, thai do hay hanh ddng cua tri thtic, song

no co the duac xem nhu mot tieu chf nen de trf thtic co the so sanh nhting van d6 cua dat nude trong moi tuong quan vdi mdt khung canh qu6c te rong ldn han cua su phat trien

Nhting thanh tuu va nhung diem han che noi bat trong phat trien kinh te

- xa hoi giai doan 2001 - 2010 la ket qua cua viec hien thuc hoa cac chu truang, dudng loi, chfnh sach phat trien dat nude cua Dang va Nha nude Vi vay, chung la ca sd thuc ti£n de tri thtic danh gia ve nhting chu truang, dudng loi, chfnh sach do, d6ng thdi dieu chinh niem tin va thai do cua minh doi vai cac v£n de khac nhau cua dat nude

Cac chfnh sach cua Dang va Nha nude lien quan true tiep va gSn bo mat thiet vdi moi mat ddi sdng va hoat dong nghe nghiep cua phan ldn tri thtic, do

do chi phoi hanh dong cua ho mot cach sat sao (hien nay phan ldn tri thtic Viet Nam lam viec trong cac ca quan, to chtic Nha nude)

2.1.1 Boi canh quoc te cua su phat trien dat nirdc

Boi canh quoc te trong giai doan 2001 - 2010 duac danh gia la co nhieu

ca hoi ldn nhung cung nhieu thach thtic ldn doi vdi Viet Nam Trong giai doan neu tren boi canh quoc te co nhting diem noi bat sau day:

- V i ca ban, tinh hinh the gidi va khu vuc co tmh on dinh, tao dieu kien

thuan loi cho nude ta tap trung phat trien kinh te

- Nen kinh te the gidi dang chuyen dan sang nen kinh te tri thtic vdi khoa hoc, cong nghe phat trien den trinh do cao vdi nhting budc tien nhay vot Nguon luc phat trien quan trong nhat la tri tue con ngudi, von tri thtic ngay cang chiem ty trong ldn trong cau thanh cua cac loai san pham, trd thanh luc luang san xuat true tiep va ngay cang co vai tro quan trong trong su phat trien kinh te D6ng thdi vdi su phat trien cua nen kinh te tri thtic, xu hudng phat trien nln kinh te xanh chu trong bao ve moi trudng cung dang ngay cang duac coi trong

- Toan cau hoa dang diln ra manh me tren pham vi toan the gidi, co tac dong manh me den su phat trien cua tat ca cac nude tren the gidi, vtia thuc day hap tac, vtia tang stic ep canh tranh Trong hoan canh do, cac nude dang phat

trien, trong do co Viet Nam, co ca hoi thu hep khoang cach so vdi cac nude

phat trien (nhd phat trien rut ngSn), dong thdi cung dting trudc nguy ca thut hau xa han neu khong tranh thu duac ca hoi phat trien, khac phuc nhting yeu kem de> vuan 16n

- He thong ca sd ha tang thong tin - mang ngay cang pho cap vdi nhieu chufc nang tien ich lam giam thieu giai han cua nhung ranh gioi dia ly va tang

cudng kha nang tiep can cua mdi con ngudi vdi tat ca cac loai thong tin co

tren toan the gidi

2.1.2 Six phat trien kinh t& - xa hoi giai doan 2001 - 2010: Nhufng thanh

tuu va nhurng diem han che noi bat

Cung vdi nhung bien doi tren the gidi, 10 nam qua Viet Nam cung co

nhung bien doi dang ke tren tat ca cac linh vuc kinh te, van hoa, chmh tri,

ngoai giao, giao due Tuy nhien, ben canh nhung ket qua da dat duac, Viet

nam van con nhilu han che, dac biet trong linh vuc van hoa, giao due va dao

tao, khoa hoc va c6ng nghe

2.1.3 Quan diem, chmh sach cua Dang va Nha nude doi vdi tri thurc trong

giai doan 2001 - 2010.

Trong giai doan 2001 - 2010, Dang va Nha nude da chu trong phat trien

t£ng ldp tri thu'c va ban hanh nhieu chmh sach nham thuc hien chu truong nay

Tuy nhien, co the thay rang giua chu truong, quan diem dinh hudng cua Dang

va Nha nude doi vdi tri thu'c va viec ban hanh cac chmh sach doi vdi tri thu’c,

giua viec ban hanh cac chmh sach doi vdi tri thu'c va viec trien khai, hien thuc

hoa nhung chmh sach do con co khoang cach kha ldn Nhin chung, cac chinh

sach doi vdi tri thicc cdn mang nang tinh chat quan ly hanh chinh han la tao dieu kien khuyen khich, kich thich tri thitc tich cuc vuon len, tich cuc sang tao, nang cao sice dong gop cho cdng cuoc phat trien chung Ben canh

do, viec xay dung va doi moi chmh sach duac thuc hien chua d6ng bo, thieu t£im nhin he thong da khong dan den nhung thay doi can ban ve chat Thuc trang neu tren da co nhung tac dong chua tich cuc den tri thu’c, den tam trang,

thai do, niem tin va dac biet la den hanh ddng cua ho trong thuc hien cac chu’c nang xa h6i cua t£ng ldfp minh

2.2 DANH GIA CUA TRI THUC VE DIEM MANH, DIEM YEU TRONG PHAT TRIEN KINH TE - XA H 0I CUA DAT Nl/CJC GIAI DOAN 2001-

2010 VA KHA NANG HOI NHAP TRONG GIAI DOAN 2010 - 2020

Nhin chung tri thu'c danh gia tich cuc ve su phat trien kinh te, van hoa,

xa hoi Viet Nam giai doan 2001-2010, tuy nhien, su chuyen bien tich cuc con cham Tren timg linh vuc phat trien cu th i co nhung diem manh va diem yeu nhat dinh Su phat trien cua cac loai hinh quoc doanh, thi trucng dich vu ngan hang, thi truong chung khoan, thu hut von dau tu nude ngoai, ngoai giao duac coi la nhung diem manh trong su phat trien kinh te - xa hoi cua dat nude trong giai doan qua Chmh sach gia ca, quan ly va sir dung bat dong san, ngu6n nhan luc, nan tham nhung, van de giao due va dao tao, duac tri thu'c

danh gia la nhung linh vuc con nhieu bat cap, can phai hoan thien de co the dua nude ta trd thanh nude phat trien mot cach ben vung.

Tuy co nhung ban khoan tran tra mot so van de noi com, nhung nhin chung tri thtic nghieng v6 y kien cho rang Viet Nam co kha nang tan dung duac cac ca hoi phat trien nhieu han la chap nhan rui ro trong qua trinh hoi nhap quoc te Ben canh do, nhung rui ro, nhung sire ep ma Viet Nam se phai chiu trong qua trinh hoi nhap cung la van de can quan tam va tmh den Nhung

de xu^t cua tri thtic cho rang de co duac su phat trien ben vting trong tuong lai, Viet Nam can phai tien hanh d6ng thdi phat trien kinh te va phat trien van hoa, xa hoi, bao ve moi trudng, thu’c hien cong bang xa hoi

2.3 TAM TRANG CUA TRI THU'C

2.3.1 Tam trang cua tri thtic lien quan den hoat dong nghe

Tdm trang yen tdm vdi nghe nghiep, noi lam viec

Ket qua cua mdt sd nghien ctiu trong giai doan 2001 - 2010 cho thay, khoang 1/3 den 2/5 sd tri thtic khong gan bo vdi nghe hien tai, neu co dieu kien, ho se khong mudn lam nghe hien nay Theo chieu dai thai gian, ty le sd tri thtic khong gan bo vdi nghe hau nhu ft thay d6i Nhting sd lieu the hien su khong gan bo cua tri thtic vdi nghe hien tai, d mot goc nhin khac, the hien tam trang khong yen tam vdi hoat dong nghe nghiep cua ho

Nhom tri thtic dang lam cong tac quan ly xa hoi, lam nghien ctiu khoa hoc xa hoi co ty le nhting ngudi mudn lam nghe khac cao nhat (vdi cac sd lieu tuong ting la 47,4% va 33,0%, p < 0,001)

Ben canh nguyen nhan lien quan den thu nhap khong dam bao cuoc song thi dieu kien vat chat va cong tac quan ly nhan su, moi trudng lam viec khong thuan lai cho su phat trien, m6i trudng lam viec khong cho phep the hien duac

y tudng, cong viec khong the hien duac het nang luc cua tri thtic cung la nhting nhan to khien tri thtic mudn chuyen sang lam nghe khac Song vdi tri thtic nhting nam cuoi thap ky vtia qua thi thu nhap tha'p tti hoat dong nghe la van la ly do quan trong nhat khien cho khong ft ngudi trong sd ho khong gan

bo vdi nghe

Tam trang khong yen tam vdi cong viec hien tai cua nhieu tri thtic hau nhu giong nhau neu so sanh gitia cac vung mi6n, gidi tmh Nhu vay co the thay tam trang khong yen tam vdi cong viec hien tai la tam trang chung cua tri thtic tren ca nude, khong phan biet gidi tmh, vung mien

Tuy nhien, neu xem xet dudi goc do ltia tuoi va tham nien cong tac, thi

co su khac biet dang ke Nhom trf thtic co tham ni6n cong tac lau nam co xu hudng mudn van duac lam cdng viec hien tai nhieu han so vdi nhom tri thtic tre Tuang tu nhu vay, nhom tri thtic trung nien (tti 40 tuoi trd len) cung yen tam vdi nghe nghi6p han cac dong nghiep tre tuoi

Thuc te thay doi nai lam viec cung la mot chi bao cho thay nguoi tri thurc co yen tam vdi nghe hay khong Trong vong 10 nam trd lai day, theo so lieu khao sat cua chung toi, co den 29,3% so tri thurc tham gia khao sat da

turng chuyen noi lam viec va 12,8% chua chuyen noi lam viec la do khong co

dieu kien Nhu vay, theo nhu cau va neu dieu kien cho phep thi se co 42.1% tri thu'c chuyen noi lam viec trong vong 10 nam gan day (sd lieu thong ke nay cung phu hap vdi so tri thurc muon chuyen sang nghe khac)

Trong sd nhung ngudi da timg chuyen noi lam viec; co 53.2% sd ngudi

chuyen 1 lan, 26.1% da chuyen 2 lan va s6 ngudi thay doi noi lam viec tren 3

lln la 20.7% Viec thay doi noi lam viec nhieu lan cung chung to co nhung tri thu'c chua that su yen tam vdi cdng viec cua minh

Khong co su khac biet dang ke v i ty le sd ngudi chuyen noi lam vide

neu so sanh theo cac dac diem nhu gidi tmh, tuoi tac, tham nien cdng tac, cac

vung miin.

Xem xet du dinh chuyen cdng viec trong tuong lai cua tri thurc se giup chung ta co cai nhin day du han ve tam trang co yen tam vdi hoat dong nghe nghiep hay khong d ho

Theo lua chon cua nhung ngudi tham gia khao sat thi han 1/3 sd tri thu’c (34,6%) co du dinh chuyen cdng tac trong khoang 5 nam tdi, nhieu han sd ngudi da timg chuyen viec trong 10 nam qua (29,3%) Neu dieu nay trd thanh hien thuc thi day se la mot bien dong khong nho trong tang ldp tri thu’c Dieu dang luu y la trong sd nhung ngudi van quyet dinh lam ngh6 cua nhung ngudi tri thurc, du cho co co hoi lua chon lai nghe nghiep, cung co 28,8% sd ngudi

du dinh chuyen cdng tac trong 5 nam tdi Trong sd nhung ngudi khdng gan bo vdi nghl nghiep hien nay thi sd lieu tuong ung len den 44,6%

6 mot goc nhin khac, ddi vdi nhung tri thu’c da timg chuyen noi lam vifc (it nhat la 1 lan trong vong 10 nam trd lai day), van co 43,8% sd ngudi tiep tuc co du dinh chuyen cdng viec trong vong 5 nam tdi Nhu vay, khdng phai chi nhung ngudi chua tung chuyen nai lam viec moi mong mudn co su thay doi ma ngay ca ddi vdi nhung ngudi da tung chuyen noi lam viec thi vSn

co mong mudn do

Du dinh chuyen nai lam viec co the do cdng viec dang lam chua hoan toan nhu mong mudn, hoac nhung nguyen nhan khach quan khac, nhung cung khdng loai trir nhung nguyen nhan tir phia ban than ngudi tri thurc, chang han nhu tam ly “dung nui nay trong nui kia” trong viec lua chon cdng viec

Khu vuc phia Nam, tieu bieu la d thanh pho Hd Chi Minh, vdn duac coi

la nai nang ddng nhat ca nude, co ty le tri thu’c dur dinh chuyen cdng tac (40%) cao han cac khu vuc khac

Nhom tri thtic tre tuoi, ft tham nien cong tac co xu hudng thay doi cong viec (trong 5 nam tdi) nhieu hon nhom co tuoi va tham nien cdng tac cao.

Nhin chung, theo danh gia cua tri thtic, vdi che do dai ngo, co che quan

If nhu hien nay, su chay mau chat xam d nhting don vi hanh chfnh su nghiep la kho tranh khoi Song hien tuong nay, theo danh gia cua mot sd tri thtic, cung khong Ccin phai lo ngai, lam viec d dau cung la phuc vu xa hoi, phuc vu dat nucfc Chuyen cong tac ma lam viec hieu qua hon la co loi, chti khong phai hai

Nhting sd lieu thong ke va phan tfch v i tam trang yen tam cua tri thtic

ddi voi cong viec, nghe nghiep tai cac thdi diem qua khti, hien tai va tuong lai cho thay tmh bien dong va kha nang bien dong nhieu hon ntia trong cdng viec cua nhting ngudi tri thtic Nhting sd lieu thu duoc cho thay co tam trang chua yen tam ddi vdi nghe nghiep cua mot sd tri thtic, trong do dang chu y la nhom tri thtic tre, ft tham nien cdng tac

Tdm trang cua tri thtic ddi vdi cong viec, moi trudng va dieu kien lam viec:

Neu nhu ket qua khao sat cho thay co su chua yen tam cua mot bo phan tri thtic thi nhting tam trang cua tri thtic ddi vdi cdng viec cu the lai duoc the hien mot cach kha tfch cuc :

- Da sd ngudi duoc hoi (88,1%) cam thay hai long ve tinh than trach nhiem cua minh trong cong viec;

- Phan ldn cac tri thtic (79,2% sd y kien) danh gia cdng viec dang lam dem lai hting thti;

- Da phcin cam thay hai long ve cach thtic va hieu qua lam viec hien nay (70,5% va 69,1%);

- Phan nhieu tri thtic thay hai long ve nhting dong gop cdng stic lao ddng cua minh ddi vdi su phat trien cua xa hoi (71,2% sd y kien)

Tuy nhien, nhting tam trang tfch cuc trong hoat dong nghe nghiep cua

tri thtic chua phai dat mtic do cao

Lien quan den di6u kien, phuong tien lam viec:

- 42,7% sd tri thtic tri thtic cam thay chua hai long khi thieu cac dieu kien, phuong tien can thiet de lam viec;

- 54,7% sd ngudi khong hai long vdi thu nhap tti hoat dong nghd

Moi trudng lam viec va dac biet la cach thtic quan ly cua lanh dao co quan, don vi cung la nhting yeu to tao nen tam trang cua ngudi lao dong

- 82,4% sd tri thtic hai long vdi cac moi quan he ddng nghiep tai noi lam viec;

- 65,6% sd tri thtic hai long vdi cach thtic phan cong cdng viec cua lanh dao co quan; co 1/4 sd ngudi chua hai long trong van d<§ nay;

- 63,2% sd ngudi thay hai long v6 danh gia cua lanh dao ddi vdi hieu qua lam viec cua tri thurc;

- 56,9% sd tri thirc hai long vdi viec quan If nhan su 6 ca quan, nhung

cung co han 1/3 sd nguoi chua duac hai long ve viec nay

- 58,3% sd y kien hai long vai van de thudng phat d ca quan, va 33,9%

sd ngudi chua hai long;

- 59,5% khach the khao sat hai long ve cach thu’c bo nhiem nhan su a

ca quan hien nay, trong khi 29,1% - chua cam nhan duac di6u nay

Nhin chung, mure d6 hai long cua tri thurc ve cach quan ly cua lanh dao

ca quan (vai cac bieu hien khac nhau) noi ho lam viec thap han mure do hai

long ve cac moi quan he ddng nghiep Trong nhung bieu hien khac nhau cua cach thu’c quan ly d ca quan thi cach quan ly nhan su va viec thuc thi che do thudng phat ddi vdi ngudi tri thu’c la nhung kina canh tao ra nhung tam trang ti6u cuc d ho nhieu han ca

Mure d6 hai long cua tri thu’c ddi v6i moi truong lam viec noi chung hien nay la thap nhat: chi co 7,7% sd tri thurc cam thay hoan toan hai long vdi m6i truong lam viec hi6n nay; 36,8% - tuong ddi hai long va co tdi 46,7% cam thay chua dugc hai long

Tam trang lien quan den cac chinh sach doi v&i tri thu'c

Trong nhung nam ddi mdi, Dang va Nha nu6c da co nhieu chu truong, chinh sach de tang ldp tri thuc phat trien nhanh ve sd luong va nang len ve chat luong, phat huy vai tro tren moi linh vuc ddi song xa hoi Tuy nhien, theo danh gia cua nhung ngudi tri thuc, mot sd chmh sach ddi vai tri thu’c noi rieng

va chmh sach chung nhung co lien quan den tri thu’c con co nhung diem chua thoa dang, tao ra tam trang tieu cuc d ho

- Chi co 41,7% sd tri thu’c hai long v6 cach thu’c quan If hien nay cua cac co quan Nha nude ddi vdi hoat dong nghe nghiep cua tri thu'c, ft hon sd ngudi cam thay chua hai long (45% y kien);

- Cach thu’c cac cap lanh dao Nha nude hien nay sir dung k&t qua lao dong cua tri thu’c cung chi dem lai su hai long cho 39,1% sd tri thu’c, va con den 47,1% sd ngudi chua thay hai long;

- Nhom chmh sach lien quan den van de dai ngo ft dem lai cho tri thu’c tam trang hai long nhat: 35,7% sd ngudi hai long so vdi 53% sd ngudi cam thay chua hai long

Nhu v$y, muc d6 hai long ddi vdi nhung chmh sach dam bao ddi sdng vat chat cho tri thu’c la thap nhat

2.3.2 Tam trang cua tri thu'c trudc nhting hien tuong xay ra trong xa hoi

Nhin chung, nhung te nan xa hoi, nhung bieu hien mat trai cua co che thi trudng da tao ra d tri thurc tam trang lo ngai cho tuong lai phat trien cua xa hoi, dat nude:

- 92,2% so ngudi tra lari cho rang tinh trang tham nhung trong xa hoi hien nay dang lo ngai;

- 87% sd ngudi lo ngai ve cac te nan xa hdi nhu ma tuy, mai dam, cd bac, bao lu c ;

- 86,4% so tri thurc cam thay loi song va nhan cach cua the he thanh nien hien nay la dang lo ngai;

- 80,2% so tri thtic lo ngai rang nhung gia tri truyen thong, gia tri gia dinh co nguy ca phai nhat;

- 68,9% sd tri thtic lo ldng vi cho rang quan he con ngudi se mat dan tinh nhan van trong nen kinh te thi trudng;

- 83.7% sd tri thtic lo ngai rang su phan hoa giau, ngheo d nude ta se ngay cang ldn;

- 82.9% lo ngai rang quan he con ngudi d nude ta ngay cang cd tmh thuang mai hoa;

- 81.3% tri thtic cam thay khong yen tam vi cuoc sdng ngay cang cd nhieu rui ro;

- 74.3% sd tri thtic lo ngai ve hien tuong vd cam trong gidi tri thtic trudc cac van de xa hoi

Nhu vay, trong nhting hien tuong tieu cuc n6u tr6n thi nhting hien tuong nhu tham nhung, ma tuy, co bac, mai dam, suy thoai ldi sdng, nhan cach cua thanh thieu nien va su gia tang phan hoa giau ngheo la nhting hien tuong ma tri thtic cam thay dang lo ngai nhieu nhat

2.3.3 Tam trang cua tri thurc lien quan den boi canh phat trien mdi: toan cau hoa va hoi nhap

- Mac du dting trudc nhung thach thtic cua bdi canh phat trien mdi, nhieu tri thtic cam thay yen tam ve chuyen mon (61.2% sd ngudi nhan dinh), nhung cung cd khong ft tri thtic (30.7%) cam thay khdng yen tam vdi trinh do chuyen mdn hien nay cua minh Khi Viet Nam tham gia sau han vao toan cau hoa thi cung kha nhilu ngudi (76.5% sd ngudi tra ldi) lo ngai v6 nhting thach thtic trong cdng viec;

- 74.3% sd tri thtic lo ngai rang tinh trang that nghiep se gia tang khi Viet Nam tham gia sau hon vao toan cau hoa.;

- 56.1% sd ngudi lo ngai rang toan cau hoa se lam suy giam tinh than dan toe;

- 59.9% sd tri thu'c con lo ngai rang toan cdu hoa se lam nhat dan ban

sac van hoa dan tdc, Viet Nam d i bi "hoa tan".

Nhin chung, bdi canh toan cau hoa va hdi nhap qudc te da tao ra tam

trang lo ngai cho phan ldn tri thurc (khoang tren dudi 2/3) lien quan den nhung

van de khac nhau cua xa hoi, dan toe Tuy nhien, vdi hon 1/2 sd ngudi trong

nhom nay, tam trang do khdng bieu hien d mtic thai qua Co the xem tam

trang cua tri thu'c lien quan den nhung van de xa hoi nhu la phan ting binh

thudng cua con ngudi trudc nhung tac dong mdi, song tam trang am tmh cua

da sd tri thu’c cung phan anh rang nhung bien dong xa hoi khach quan da va

dang xay ra hien nay d nude ta co nhung bieu hien theo chieu hudng tieu cuc,

r^t dang duoc quan tam va dieu chinh de nude ta co the tan dung duoc nhieu

co hoi hon la chiu tac dong khdng hay tCr toan cdu hoa va hoi nhap qudc te

Tdm lai, cac ket qua nghien ctiu tren day cho phep dua ra nhan xet rang

tam trang cua tri thtic hien nay ddi vdi ngh6 nghiep giong nhu mot btic tranh

khdng ddng mau Co tri thtic yen tam vdi cdng viec - dai dien la cac tri thtic co

tham nien cdng tac, tuoi ddi cao - va cung cd mdt sd luong dang ke tri thtic

chua yen tam trong cdng viec, trang thai tam ly nay thudng thay d nhom tri

thtic tre, tuoi ngh6 chua nhieu Kha nhi6u tri thtic cd tam trang tuong ddi hai

long vdi dieu kien lam viec, nhung ft ngudi hai long vdi cach quan ly cua lanh

dao co quan va cach thudng phat lien quan den hieu qua cdng viec cua tri

thtic Kha nhieu tri thtic lo ngai ve cac hien tuong tieu cuc trong xa hoi, dac

biet la hien tuong tham nhting va nhung te nan xa hoi khac nhu cd bac, mai

dam, ma tuy Trudc bdi canh Viet Nam ngay cang md cira va hoi nhap, toan

cau hoa ngay cang lan rang, khdng ft tri thtic lo lang ve su gia tang tinh trang

that nghiep d trong nude va e ngai ve nhung thach thtic trong cong viec

2.4 THAI DO CLIA TRI THU’C

2.4.1 Thai do cua tri thufc ddi vdi hoat dong nghe nghiep

Thai do cua tri thtic ddi vdi hoat ddng nghe nghiep duoc danh gia thdng

qua nhin nhan cua ho ve mot sd gia tri lien quan den hoat ddng nghe nghiep

ma ho dang lam

Gid tri cua hoat dong nghe nghiep trong cuoc song

Theo ket qua cua mot sd nghien ctiu v i tri thtic trong mudi nam qua thi

dudng nhu da cd nhung thay doi trong cach nhin nhan cua nhting ngudi tri

thtic v i y nghia cua hoat dong nghe nghiep trong cudc sdng: dang di6n ra mot

ddng thay doi theo chieu hudng tri thtic Viet Nam ngay cang ft nhin nhan gia

tri cua thanh dat nghe nghiep nhu mot gia tri cd y nghia quan trong, gop phan

tao ra cam giac thanh cdng trong cuoc sdng cua mdi ca nhan (???)

Cac nhom tri thtic khac nhau nhu tri thtic nghien ctiu khoa hoc tu nhien,

giang vien dai hoc, tri thtic trong linh vuc van hoa nghe thuat, tri thtic quan ly

xa hoi hau nhu khong co khac biet trong cach nhin nhan ve moi quan he nay Tuy nhien, trong suot thap nien dau the ky XXI van luon ton tai mot xu hudng la cang nhieu tuoi, tham nien cong tac va trinh do chuyen mon cang cao thi tri thurc cang danh gia cao y nghia cua su thanh dat trong hoat dong nghe nghiep Co the thay moc tuoi xap xi 40 va moc tham nien cong tac khoang hon 10 nam va trinh do chuyen mon la tien si la nhutig moc thdi gian/trinh do chuyen mon co nhutig thay doi rd ret, tri thu’c cang nhan manh y nghia cua sur thanh dat nghe nghiep trong viec tao ra cam nhan ve su thanh cong trong cuoc song.

Nhu vay, nhutig thay doi trong cach nhin nhan ve y nghia cua su thanh cong trong nghe nghiep va cudc song khong chi chiu su chi phoi cua boi canh sOng noi chung, ma ca kinh nghiem song (thong qua giai doan cuoc doi) cua mdi ca nhan Nhutig trai nghiem cuoc ddi lam cho ngudi tri thu’c nhan thay ro hon gia tri cua hoat dong nghe nghiep doi vdi cuoc song cua ho

Nhiing gid tri nghe nghiep thuc day tri thiec lam viec

Nhutig gia tri (y nghia) cua hoat dong nghe nghiep thuc hien vai trd thuc day tri thirc lam viec duoc sdp xep theo thur tu uu tien (dua tren ti le so luot ngudi lua chon gia tri do) nhu sau:

1 - Nghe la phuong tien the hien nang luc va y tudng;

2 - Nghe giup tu khang dinh;

3 - Su thu vi cua cac van de nghe nghiep;

4 - Nghe la phuong tien kiem song;

5 - Mdi ngudi can co 1 ngh6 va phai lam;

6 - Gia tri khac

Nhung ket qua nay dudng nhu trai vdi nhung gi ma nhieu ngudi co the quan sat va cam nhan thay trong thuc ti6n cuoc song hien nay cua nhilu ngudi lao dong noi chung va tri thu’c nude ta noi rieng Dong tien dudng nhu co sure hut rat manh ddi vdi nhieu nguoi (the hien gia tri "nghe la mot phuong tien kiem song" Theo chung toi, nhung ket qua nghien cun neu tren hoan toan khdng mau thuSn vdi nhung gi ma nhieu ngudi cam nhan duoc tir thuc tiin cuoc song Dinh hudng gia tri nghe nghiep neu tren the hien mong muon chu quan cua tri thurc (co the la trong mdi trudng, hoan canh ly tudng Va van con ra't may la nhieu tri thu’c con nhung mong muon nhu vay) Nhung thu’c tiin cuoc song vdi mure thu nhap hien thuc thap va nhung gi co the dam bao cho cuoc song tuong lai cua ban than va gia dinh chua that chac chan da chi phoi hanh dong thuc te cua khdng it tri thu’c trong thdi hien tai Dieu quan trong ma

xa hdi va nhung ngudi co trach nhiem can lam la lam the nao de dinh hudng gia tri nghe nghiep neu tren cua tri thu’c khdng bi mat di, ma con phai duoc hien thuc hoa trong hanh dong thuc tien cua ho

Su thay doi trong dinh hudng gia tri nghe nghiep da co the quan sat thay khi so sanh cac nhom tri thu'c khac nhau.

Co khac biet giua nhung tri thu'c tre tuoi (dudi 40 tuoi) va tri thu'c nhi<Su tuoi hon (40 tuoi trd len): su gdn bo vai c6ng viec cua mot so tri thuc nhieu tuoi mang tmh trach nhiem nhieu han: con ngudi c5n phai lam viec, can co mot viec de lam Trong khi do, nhung tri thu’c tre tuoi hon coi trong gia tri thuc dung cua nghe nghiep - phuong tien kiem song

Cac nhom nghe nghiep khac nhau danh gia khac nhau ve mire do quan trong cua mot so gia tri nghe nghiep

Thu: bac uu tien cua mot sd gid tri viec lam

Co the thay ro dinh hudng gia tri cong viec cua tri thu'c thdng qua viec lua chon cua ho tCrng cap gia tri trong hoat dong nghe nghiep nhu sau:

Dinh hudng gia tri cdng viec cua tri thu'c co mot so net noi bat sau day:

- Phan lcim tri thtic (khoang 2/3) coi trong tmh on dinh cua cdng viec hon la co mtic thu nhap cao nhung cdng viec co tmh rui ro

- Phan ldn tri thtic (khoang 2/3) ua thfch cong viec ban ron, co nhieu ap luc di lien vdi thu nhap cao hon la cong viec nhan cung vdi thu nhap thap

- Phan ldn tri thtic (khoang 2/3) coi trong hting thu trong cdng vi6c hon

ca hoi thang tien

- Phan ldn tri thtic (khoang 2/3) mong mudn cdng viec qua do duoc the hien chmh kien, chti khdng dan thu an chi lam vi6c de kiem sdng

- Phan ldn tri thtic (hon 90%) mong mudn nhting cdng viec du vat va, nhung phat huy duoc nang luc cua ban than hon la nhting cdng viec nhan nha,

on dinh

- Viec khang dinh duoc ban than trong xa hoi va viec cd thu nhap dam bao cuoc sdng gia dinh la hai gia tri cd su phan hoa ro ret trong tang ldp tri thtic: Mot bo phan tri thtic troi han (54,3%) de cao gia tri cua viec khang dinh ban than trong xa hoi, mdt bo phan nho han (45,7%) lai de cao gia tri thu nhap dam bao cuoc sdng gia dinh va ban than

Nhting phan tfch cu the han ve dinh hudng gia tri cdng viec cua tri thtic theo cac tieu chf gidi tmh, nganh nghe, tuoi, tham nien cdng tac da cho thay

cd nhting khac biet Chang han, xet ve nhom tuoi va tham nien cdng tac, cac cdng viec cd thu nhap cao, cd nhieu ap luc, cd nhieu co hdi thang tien, cho du cac cdng viec do mang tmh khdng on dinh, rui ro hay chua thuc su hting thu duoc nhom tri thtic tre, tham nien cdng tac chua lau coi trong hon han so vdi nhung tri thtic cd nhom tuoi va tham nien cao hon Nguoc lai, nhting ngudi tuoi cang cao, tham nien cdng tac cang nhilu dudng nhu cang ua chuong han nhting cdng viec cd tmh chat nhu: cdng viec hting thu, nhan, on dinh, ft mao hiem rui ro

2.4.2 Thdi do cua tri thu'c doi vdi mot so gid tri song ca ban

Trong nghien cun nay, chung toi quan tam den hai loai gia tri: Nhung gia tri tao nen cuoc song hanh phuc va nhung gia tri tao nen gia tri nhan cach cua mot con ngudi trong giai doan hien nay

Mot cuoc song hanh phuc la mong muon cua ba't cti ai Cau hoi dat ra la: doi vdi tri thu’c, dieu gi khien ho cam thay hanh phuc?

Ket qua khao sat thuc tiin cho thay, trong cuoc song, gia dinh la gia tri quan trong nhat ddi vdi tri thu’c (khdng ke sire khoe) trong viec tao cho ho cam giac hanh phuc: 92.7% sd ngudi lua chon

Khoang 1/2 sd khach the cam thay hanh phuc khi thay minh la ngudi co fch, co ddi song vat chat day du, duoc lam cdng viec ua thich Sd ngudi coi trong mdi gia tri nay co ti le tuong duong nhau, dieu do chung to ben canh nhung gia tri vat cha't thi nhung gia tri tinh than cung duoc tri thu’c de cao

Hon 1/4 sd ngudi noi tdi gia tri tu do: Ho cam thay hanh phuc khi duoc

tu do sang tao va the hien suy nghi Thiet nghi tu do tu tudng cung la mdt gia tri quan trong ddi vdi nhung ngudi lao dong tri oc, song dudng nhu khdng nhieu tri thirc nhan manh gia tri nay Phai chang, tri thu’c cua ta da bi cdng chtic hoa nhu mot sd ngudi da nhan xet?

Duoc thCra nhan trong xa hoi khdng phai la dieu ma nhieu tri thu’c coi trong (chi co 10.8% sd tri thu'c lua chon) Dieu nay cung tuong dong vdi dinh hudng gia tri cdng viec: Tri thu'c khdng quan tam nhieu den viec thdng qua hoat ddng nghe nghiep ho co the khang dinh ban than

Cac gia tri nhan cach ma tri thu'c hudng tdi trong nghien cun nay duoc tim hieu gian tiep qua mong mudn cua ho ddi vdi the he tre Nhung gia tri ma

ho mong mudn giao due cho the he tre cung chmh la nhung gia tri ma ho coi trong Nhung gia tri do duoc chia thanh 2 nhom: gia tri ca nhan va gia tri cong ddng

Noi chung, tri thu’c Viet Nam co xu hudng quan tam den cac gia tri ca nhan hon cac gia tri cong ddng (335.2% sd luot lua chon so vdi 283.7% - ket qua tra ldi cau hdi da phuong an tra ldi) Cu the: 43.1% sd ngudi duoc hdi chon nhilu gia tri ca nhan hon gia tri cong ddng; 22.1% sd ngudi chon nhieu gia tri cong ddng hon gia tri ca nhan; 34.8% chon sd gia tri ca nhan ngang vdi

sd gia tri cdng ddng

Trong sd nhung gia tri ca nhan, ba gia tri quan trong nhat la tu duy ddc lap, trung thuc va tu duy sang tao, trong do tu duy doc lap la quan trong nhat (73.9% sd ngudi da chon gia tri nay) Tiep den la nhfing gia tri song co hoai bao, y thu'c phap luat, nang ddng - nhay ben, chi tien thu, kien tri - nhan nai - cham chi Cuoi cung la ton trong tu do va oc phe phan Hai gia tri nay co ti le ngudi chon rat thap (tren dudi 10%)

Dufng (Mu bang nhung gia tri cong dong la y thu'c trach nhiem Tiep theo la cac gia tri: biet quan tam den ngudi khac, ton trong gia tri gia dinh Sau do la tinh than nhan van, tu hao dan toe Ke den tinh than hop tac, ton trong nguoi khac Ba gia tri ft duoc chu y nhat la vi su phat trien chung, quy trong tinh lang nghia xom, tinh than nhan loai.

Trong cuoc song noi chung, tri thu'c dac biet coi trong gia tri gia dinh Con doi vdi cac gia tri nhan cach, tri thu'c hudng toi cac gia tri ca nhan nhieu hon Dieu nay chung to xu huong ca nhan hoa da va dang hinh thanh trong gidi tri thu'c, y nghia cua nhung gia tri cong ddng da cd phan giam sut Tri thuc quan tam den nhftng van de thiet than trong cuoc sdng hon la nhung van

de tam vi mo

2.4.3 Thdi do cua tri thtic ddi vdi mot so van de xa hoi cua dat nude

Sit quan tdm cua tri thtic doi vdi cac van de xa hoi

Cac van de xa hoi ma chung toi neu ra deu nam trong moi quan tam cua tri thu'c Song miic do quan tam doi vdi mdi van de cd khac nhau

Nhung van de duoc tri thuc quan tam nhieu gom: giao due the' he tre; an toan thuc pham; sire khoe, y te; phat trien kinh te-; phat trien khoa hoc - ki thuat - cong nghe; cdng bang xa hoi; te nan xa hdi Trong do van de giao due the' he tre cd muc do quan tam cao nha't (DTB = 4.42)

Nhung va'n de duoc tri thu’c ft quan tam hon gom: moi trudng, phat trien ben vung; gift gin van hoa truyen tho'ng; va'n de chfnh tri; quan If xa hoi; quan

If kinh te'; an ninh quo'c phong; va'n de nghe thuat; ton giao Trong do nghe thuat va ton giao la hai va'n de ft duoc quan tam nha't

Ngoai va'n de phat trien kinh te', sire khoe va y te', an toan thuc pham, muc do quan tam do'i vdi cac van de khac gifta cac nhom tuoi deu cd khac biet Su khac biet do deu theo xu hudng: Tri thu’c cang ldn tuoi cang quan tam de'n su cac va'n de xa hdi Tri thurc tre tuoi (duoi 40 tuoi) ngay nay ft quan tam de'n cac va'n de xa hdi hon nhftng tri thuc ldn tuoi

Ngoai ra con co khac biet gifta cac nhom gidi tmh, nghe nghiep,

Thdi do cua tri thtic ddi vdi mot sd van de xd hoi cu the

Trong thdi gian qua, mot so' van de xa hdi duoc du luan quan tam nhu va'n de tang thue' thu nhap ca nhan, tang tuoi ve huu cua cdng chu'c, tang hoc phf trong giao due dao tao Tri thu’c cd thai dd nhu the' nao ve nhftng va'n de nay?

Ket qua nghien cun cho tha'y:

- Viec phat nang cac hanh vi vi pham giao thdng duoc ung hd nhieu nha't (DTB = 2.55) Khoang 2/3 sd' tri thftc duoc hoi ra't tan thanh viec nay;

- Khoang 35% so' nguci khdng ung ho tu do tin nguong, ba't ke ton giao chfnh thd'ng hay khdng

- Khoang hon 1/3 sd ngudi khong ung hd viec ap dung co che kinh te thi trudng trong tat ca cac linh vuc cua cuoc song;

- 40% - khong ung ho vi6c tang thue thu nhap ca nhan;

- Hon 40% - phan ddi he thong y te va giao due van hanh theo co che thi trudng;

- Gan mot nua sd tri thuc duoc hdi phan ddi viec tang dd tuoi ve huu cua cdng churc va tang hoc phi trong giao due dao tao;

- Hai van de bi phan ddi nhieu nhat la viec tang phi kham chua benh va xoa bo hinh phat tir hinh

Nhin chung, tri thu’c ung ho viec thuc hien nhung quy dinh lam tang tmh 6n dinh xa hdi (phat vi pham giao thong, khdng xoa bo an tir hinh, thuc hien tu do tin nguong mot cach co dieu kien), nhung khdng ung ho viec ap dung co che thi trudng trong tat ca cac linh vuc cua cuoc song xa hoi, dac biet nhung linh vuc thiet yeu lien quan den chat luong cuoc song cua ddng dao dan

cu nhu linh vuc giao due va y te Noi cach khac, tri thu’c hudng tdi mot xa hoi

on dinh va dam bao su cdng bang cho tat ca moi ngudi

Thdi do cua tri thiec ddi vdi viec giit gin va phat trien van hoa dan toe

Giu gin va phat trien van hoa truyen thong la mot trong nhung van de

xa hoi ma tri thu’c quan tam Mac du, dd khdng phai van de ho quan tam hang dau, song ho con quan tam van de nay hon ca van de chmh tri, quan If kinh te

- Phan ldn tri thuc (85,4%) khdng ddng y vdi y kien cho rang nude ta chi nen md cira va hoi nhap ve kinh te, con linh vuc van hoa thi khdng Theo

ho, van hoa cung can hdi nhap bdi trong bdi canh ngay nay, hoi nhap quoc te

la mot xu the tat yeu, nhung hoi nhap van hoa den mire nao la mdt vain de can ban luan Theo y kien chung cua tri thirc, Viet Nam nen dung d mric hoi nhap trung binh la tdi uu Nghia la Viet Nam vita phai giu gin ban sac van hoa, vira phai tiep thu mdt cach co chon loc cac gia tri van hoa the gidi

- Ty le ntf tri thuc nghieng ve xu hudng giu gin ban sac van hoa dan tdc van cao hon nam va nam co xu hudng nghieng ve hoi nhap van hoa toan cau nhieu hon nu

- Nhom tri thu'c ldn tuoi, co tham nien cdng tac cao (thudng tCr 50 tuoi trd len) mong mudn giu gin ban sue van hoa dan toe cang nhieu cang tot, ho

to ra than trong khi hoi nhap van hoa Nhom nu tri thu’c cung vay

- Xet theo nhom nghe, nghien cun vien la nhom ung ho hdi nhap van hoa d mire cao nhat (DTB = 4.39), nhom quan If xa hoi mong mudn giQ gin van hoa dan toe nha't (DTB = 3.46)

- Xet theo dia ban sinh song va lam viec, tri thu’c d Ha Noi ung ho hoi nhap hon tri thirc d cac thanh pho khac,

Tom lai, trong nhung nam dau cua the ky 21, mot so dinh hudng gia tri cua tri thu'c co nhung thay doi Nhung gia tri nghe nghiep gan bo chat che vdi cuoc song gia dinh hanh phuc, vdi thanh dat nghe nghiep, vdi tmh 6n dinh cua cdng viec, vdi viec phat huy duoc the manh cua minh, vdi cdng viec hung thu duoc tri thu:c de cao.

Khac vdi nhung danh gia trudc kia cho rang ngudi Viet Nam coi trong nhung gia tri cong dong, trong khao sat nay, trong mdi tuong quan vdi gia tri cong ddng thi tri thu’c de cao gia tri ca nhan Dac biet tri thurc nhan manh den

tu duy ddc lap, tu duy sang tao va tmh trung thuc

Trong giai doan hoi nhap quoc te, phan ddng tri thurc nhin nhan hoi nhap kinh te, hoi nhap van hoa nhu la mdt xu the tat yeu de Viet Nam co the hoa nhap vdi nen van minh tren the gidi Trong tien trinh dd, viec tiep nhan nhung gia tri van hoa cua dan toe khac va giu" gin cac gia tri van hoa truyen thong cua dan tdc minh la dieu kien tien quyet de khang dinh vi the cua Viet Nam tren trudng quoc te

2.5 NIEM TIN CUA TRI THU'C

2.5.1 Niem tin cua tri thurc vao su lanh dao cua Dang va Nha nirdc

Niem tin vao su lanh dao cua Dang va Nha nude co the duoc the hien d nhung kina canh khac nhau, tCr niem tin vao dinh hudng phat trien dat nude

ma Dang da xac dinh den su lanh dao cua Dang trong viec thuc thi mot sd van

de xa hoi co ban nhu su 6n dinh xa hdi, v£n de dan chu, cdng bang xa hoi

Tren co sd nhung ket qua khao sat thuc tien, co the’ khang dinh rang chi

co mot ty le nho (tit khoang 10% den 20% - tuy vao timg ndi dung van de) tri thu'c chua tin tudng vao su lanh dao cua Dang va Nha nude Tuy nhien, sd lieu

thu duoc th i hien mure dd niem tin cua tri thu’c ve van de nay cung rat dang luu

✓

y 43,7% sd tri thu’c duoc hdi hoan toan tin tudng rang dudng ldi mot dang lanh dao se giup nude ta giu duoc on dinh hon la da dang va dieu nay la quan trong cho su phat trien cua dat nude Dieu dang chu y, day la ty le cao nhat so vdi cac sd lieu the hien mure do hoan toan tin tudng vao nhung khfa canh khac duoc chung tdi nghien cun ve su lanh dao cua Dang va Nha nude

- 31,1% sd tri thirc duoc hdi hoan toan tin tudng rang con dudng phat trien cua Viet Nam hien nay la dung hudng; khoang hon 1/2 sd tri thuc chi tin tudng d mure do nhat dinh

Tuy nhien, mac du co nhung ngudi hoan toan tin tudng vao su lanh dao thdng nhat cua Dang cdng san Viet Nam, vao con dudng phat trien cua dat nude ma Dang da xac dinh, nhung lai chua hoan toan tin tudng rang cac van

de dan chu va cdng bang xa hoi se duoc thuc thi ngay cang tot hon

- van de dan chu d Viet Nam la van de chi duac 26,0% sd ngudi hoan toan tin tudng rang se ngay cang tot hon, phu hop vdi dac thu phat trien cua Viet Nam; khoang han 1/2 sd tri thu’c chi tin tuong of muc do nhat dinh.

- Van de cong bang xa hdi duoc 20,0% sd tri thurc hoan toan tin tuong rang se tdt hon; khoang hon 1/2 sd tri thu’c chi tin tuong d mure do nhat dinh; 17,5% sd ngudi tra ldi khdng tin va viec thuc thi cong bang xa hoi - ty le % cao nhat so vdi cac sd lieu tuong umg khac)

- Nhung tri thtic co tuoi, tham nien cdng tac cao the hien long tin vdi con dudng phat trien cua dat nude nhieu hon so vci cac tri thtic tre, it tham

nien cdng tac

- Nhung tri thtic tren 40 tuoi cung dat ni6m tin nhieu hon vao viec mot dang lanh dao se dem lai su 6n dinh hon so vdi da dang so vdi cac nhom ft tuoi hon

- Tti goc do tham nien cdng tac, nhom tri thtic cd thdi gian lam viec tren

15 nam tin tudng hon vao viec thuc hanh dan chu d nude ta so vdi cac nhom tri thtic ft tham nien cdng tac, p < 0,001

2.5.2 Niem tin vao sir phat trien cua dat nude trong qua trinh hoi nhap qudc te.

Nhin mot cach tong quat, cd the cd mdt sd nhan xet sau day:

- Nhieu tri thtic tin tudng vao su phat trien theo hudng tfch cuc cua nude

ta nhu mot xu hudng phat trien tat yeu, nhung niem tin vao viec dat duoc nhung muc tieu cu the ma Dang va Nha nude da xac dinh cho tdi nam 2020 lai thap hon

- Nhieu tri thtic tin tudng vao su tang cudng vi the cua Viet Nam tren trudng qudc te - mot vi the phu thudc khdng chi vao su phat trien cac mat kinh

te - xa hoi trong nude, ma con phu thuoc rat nhieu vao dudng ldi va nghe thuat ngoai giao, hon la vao viec dat duoc nhting tien bo trong phat trien cac mat giao due, khoa hoc - cdng ngh6

Nhting nhan xet neu tren duoc minh chting bang nhting sd lieu sau day:+ 28,3% sd tri thtic hoan toan tin tudng rang Viet Nam se nhanh chong khac phuc duoc tinh trang lac hau ve nhieu mat trong so sanh vdi cac nude khac trong khu vuc va chi cd 11,2% - khdng tin tudng vao dieu nay;

+ Chi cd 14,8% sd ngudi hoan toan tin tudng rang den nam 2020 nen giao due - dao tao cua nude ta se dat mure ngang tam vdi cac nude trong khu vuc va 31,5% - khdng tin vao dieu nay;

+ 12,8% sd tri thtic hoan toan tin tudng rang den nam 2020 nen khoa hoc - cdng nghe Viet Nam se dat mtic ngang t£m cac nude khu vuc va 28,4% - khdng tin vao dieu nay;

+ 21,9% so tri thu’c hoan toan tin tudng rang den nam 2020 Viet Nam

se dat duoc muc tieu trd thanh mot nude cong nghiep hoa theo hudng hien dai

va 22,6% - khong tin vao dieu nay;

+ Trong khi do co den 40,0% so tri thtic hoan toan tin tudng rang vi the

cua Viet Nam tren trudng qudc te se ngay cang manh hon va chi co 7,1% - khong tin tudng ve dieu nay

Nhom tri thtic tre tuoi, ft tham nien cong tac the hien su tin tudng vao su phat trien cua khoa hoc - cong nghe, giao due - dao tao Viet Nam so vdi cac nude trong khu vuc hon nhung tri thu'c nhieu tuoi, nhi6u nam lam viec

Xet tiif goc dd tmh chat nghe nghiep thi thay rang tri thuc hoat dong trong linh vuc nghiSn cun khoa hoc xa hdi ft tin tudng vao kha nang khoa hoc

- cdng nghe Viet Nam se ngang tam cac nude trong khu vuc sau 10 nam nua hon so vdi cac tri thu’c lam viec trong linh vuc khoa hoc tu nhien

Tri thuc hoat dong trong linh vuc khoa hoc xa hdi (nghien cun, giang day) cung ft tin tudng vao viec den nam 2020 nen giao due - dao tao Viet Nam

se dat mirc ngang tam cac nude khu vuc hon so vdi cac tri thu'c lam viec trong linh vuc khoa hoc tu nhien

Nhom tri thufc quan ly xa hoi, quan ly giao due la nhom tin tudng nhieu nha't vao tuong lai phat trien cua Viet Nam so vdi cac nude trong khu vuc ve khoa hoc - cong nghe, giao due - dao tao

Ve muc tieu den nam 2020, Viet Nam se trd thanh mot nude cdng nghiep hoa theo hudng hien dai, nhom tri thu’c lam cdng tac quan ly xa hoi, quan ly giao due la nhom the hien niem tin manh hon cac nhom khac

2.5.3 Niem tin vao kha nang dong gop cua tri thufc cho su phat trien cua dat nude

Neu nhu tCr trudc den nay, su phat trien cua nude ta phu thudc rat nhieu vao nguon tai nguyen thien nhien, vao nguon nhan luc gia re thi trong thap nien tdi day tinh hinh se doi khac Nguon tai nguyen thien nhien dan can kiet, nguon nhan luc gia re khdng cdn la uu the canh tranh nua Trong giai doan phat trien mdi, nude nao mudn thang the' trong canh tranh phai cd nguon tri luc manh Chfnh vi vay, ve mat ly thuyet, vi the xa hoi va vai trd xa hoi cua tang ldp tri thufc se ngay cang duoc de cao Tuy nhien, ket qua khao sat thu’c ti!n cho tha'y chi cd khoang gan 1/2 so tri thufc tham gia khao sat (44,0%) hoan toan tin tudng vao dieu nay Mot ty le gan tuong tu nhu vay (45,0%) so tri thu’c chi tin tudng d mdt mirc dd nhat dinh Sd con lai hoac khdng tin hoac cam tha'y kho tra ldi

Niem tin cua tri thu’c ve kha nang ddng gop cua ho cho qua trinh cdng nghiep hoa, hien dai hoa dat nude, gop phan dua nude ta tien kip cac nude trong khu vuc cung khdng that manh: Chi khoang hon 1/3 so ngudi hoan toan

tin tudng vao dieu nay va khoang 1/2 sd ngudi chi tin tudng mdt phan Phai chang nhung sd lieu nay gian tiep phan anh niem tin cua tri thirc vao nang luc cua ban than ho?

- Mac du rat ft tri thu'c nude ta hien nay cam thay hoan toan thieu tu tin, song ty le tri thurc hoan toan tu tin vao nang luc cua ban than cung khong that nhieu (dudi 1/2 sd tri thu'c tra ldi, tuy vao cac khfa canh bieu hien khac nhau);

- Gan 1/2 sd tri thu'c hoan toan tu tin rang ho co kha nang khang dinh duoc vai trd cua ho trong linh vuc nghe nghiep (46,1%);

- Mot luong ft hon tri thu'c hoan toan tin rang co th i thfch ung tdt vdi nhung thay doi trong bdi canh phat trien hien nay va trong tuong lai (42,3%)

va duong dau duoc vdi bat cur van de gi xay ra trong cuoc song (39,7%);

- Mdt luong tri thirc nho hon nua hoan toan tu tin trong hop tac vdi dong nghiep nude ngoai (35,9%);

- Chi 14,2% sd ngudi cam thay khdng thieu kien thu'c trong giai quyet nhieu van de nghe nghiep;

- 19,7% - khdng cam thay co nhung viec mudn lam nhung luc bat tong

tam.

Tom lai, tri thu'c hien nay co su tin tudng ldn vao su lanh dao cua Dang, vao cac chu truong, chmh sach cua Dang va Nha nude Ngudi tri thirc cung dat niem tin vao su phat trien cua dat nude, co su tu tin vao kha nang ban than cung nhu kha nang ddng gop cho su nghiep chung cua dan toe Trong niem tin cua tri thu’c, chung ta cung thay con co nhung ban khoan, chua thuc su tin tudng, dac biet la ve su phat trien cua khoa hoc - cdng nghe, giao due - dao tao

2.6 HANH DONG TRONG THU'C HIEN CAC CHLTC NANG XA H 0I CUA TANG L 6 P TRI THU’C VA THICH UNG CUA HO NHAM DAP UNG NHUNG DOI HOI CUA SI/PHAt TRIEN

2.6.1 Hanh dong thu’c hien cac churc nang xa hoi cua tang ldp tri thurc giai doan 2000 - 2010

Dau tur thdi gian va sure luc cua tri thufc cho hoat dong nghe nghiep

* Tuomg quan giua dau tu cua tri thu'c cho viec kiem, song va cho thanh dat trong nghe

Ket qua nghien cun cho thay tri thirc nude ta dau tu thdi gian va sue luc cho viec kiem sdng va cho su thanh dat trong nghe la gan nhu nhau, mac du hoi nghieng ve thoa man nhu cau kiem sdng Tuy nhien, ngay nay vdi xu hudng ngay cang ft tri thuc nhin nhan gia tri cua su thanh dat nghe nghiep trong viec tao nen cam nhan ve su thanh cdng trong cudc sdng thi cach ung xir

vi loi fch ca nhan se co xu hudng ngay cang noi troi hon Vdi xu hudng dd thi

duong nhifin, trong hoat ddng nghi nghiep, nd luc cho nhung sang tao, tao ra nhfing tri thu’c mdi se khong duoc tri thirc uu tien, tham tri co the co vi tri thuc day thap hon nhung muc tieu khac.

Trong thuc the, co the quan sat thay trong boi canh tmh canh tranh ngay cang gay gat, co khdng it tri thu'c co the rat nd luc hoc tap, lam viec, song su n6 luc do chua chac da hudng den muc tieu thuc hien tot hon cac chufc nang

xa hoi cua tang ldp tri thu'c, ma hudng den nhung muc tieu mang tmh ca nhan, dap ung nhung nhu cSu ca nhan cua ban than ho Va thuc trang nay cung phan anh rang giua nhung gia tri ma tri thuc de cao va hanh ddng thuc tiin cua ho khdng hoan toan nha't quan vdi nhau

Cau hoi dat ra la: Tai sao lai co su chenh lech nhu vay? Nguyen nhan phai chang hoan toan phu thuoc vao ngudi tri thu'c? Theo chung tdi, nhung nhan to khach quan co y nghia rat ldn trong viec tao ra tinh trang nay Thuc te

la hien nay mdi trudng xa hoi (bao gom ca mdi trudng xa hoi noi chung va mdi trudng lam viec trong co quan noi rieng) chua phai la mdi trudng that su thuan loi de ngudi tri thu’c hien thuc hoa duoc dinh hudng gia tri nghe nghiep cua minh trong thuc tien cuoc sdng

* Nd luc y chi cua tri thiec trong hoat ddng nghe nghiep

- Ket qua cua mot sd nghien cun tren tri thurc trong khoang thdi gian tir

2000 den 2010 cho thay mdt xu hudng chung la trong hoat dong nghe nghiep, tri thu’c nude ta ngay cang co tinh than nd luc nhieu hon Bdi canh phat trien vdi nhung co hoi duoc md rdng nhieu hon, nhung ddi hdi tmh canh tranh cao hon da thuc day tri thuc phai nd luc nhieu hon de phat trien va dat duoc nhung

muc tieu ma ban than ho da di ra Tuy nhien, khdng nhieu tri thuc co nhung

nd luc vuot bac de dat muc tieu de ra Vi vay, nhin tong the, hieu qua cdng viec cua ho cung chi dat mire kha

- Nhin chung tri thirc da nd luc mot cach kha lien tuc, ho lien tuc co gang de hoan thanh cdng viec duoc giao (85,5%) Tuy nhien, cung co khoang 1/6 sd ngudi khdng co duoc ph&n chat kien tri nhu vay

- Nhung nd luc cua tri thuc hudng tdi ca hai loai muc dfch: vuon tdi nhung thanh tich cao hon, dong thdi de ne tranh that bai (de tranh cam thay thua kern ngudi khac) Neu nhu khoang hon 80% sd ngudi nd luc de? co duoc

su am hieu sau hon trong chuyen mdn, de dat duoc nhung muc tieu cao hon trong hoat dong nghe nghiep thi cung co khoang hon 90% sd ngudi nd luc de tranh cam thay bi that bai Co thi day la mot bieu hien cua van hoa dan tdc, mot nen van hoa trong dd cai ca nhan chua that su duoc de cao, dong thdi quan he con ngudi lai la nhan td chi phoi rat manh cuoc sdng cua mdi con ngudi Vi vay, khdng ft ngudi khdng san sang chap nhan nhung cdng viec mao