Cac nuo'c Chau Phi va Trung Dong co nhi~u net tuong d6ng, nhungcung co nhfrng net lillac bi~t.. Net tuang d6ng la h~u hSt cac nuac nay d~u diithoat kh6i chS dQ thuQc dia, nay dang xay d\
Trang 1VI:¢N KHOA HQC xA IH)I VI:¢T NAM VI:¢N NGHIEN CUD CHAD PHI vA TRUNG DONG
TOM TAT DE TAl cAp BO
CUA CHAU PHI, TRUNG DONG GIAI DOAN 2011-2020 vA TA.C DONG DEN VIET NAM
Chu nhi~m d~ tili: PGS.TS DB Du'c DinhCooquan chu tri: Vi~n Nghicn clru Chau Phi va Trung Dong
Trang 2T~p th~hie ghi:
1 PGS.TS. D6 Dll'CDinh (Chil nhi~m d§ tai)
2 TS Thai Van Long
3 ThS TrclnThi Lan Huang
Trang 3DANH MUC TUVIET. TAT 7
CHUONG I: C.AI CACH THE CHE CHINH TRI, vA KINH TE 13
Li}.NH DEN NAY
1 Cai cach th~ ch~ chfnh trj lr chftu Phi va Trung Dong 131.1 NQi dung cai cachth@ ch~ chinh hi (;chau Phi vaTnmg Bong 131.2 Xu hu6ng cai cach th@ch~ chinh tri (; chau Phi va Tnmg Bong 21d~n nam2020
2 Cai cach th~ ch~ kinh t~ 0' chftu Phi va Trung Dong 242.1 NQi dung cai cach th@ch~ kinh t~ (; chau Phi va Trung Bong 242.2 Xu hu6ng cai cach th@ch~ kinh t~ (; chau Phi va Trung Bong d~n 30nam 2020
2.3 Banh gia t6ng quan cai cach th@ch~ kinh t~, chinh trt (; chau Phi 35
va Trung Bong
CHUONG II: VANDE sAc TQC vA KH.A NANG GI.AI QUYET 38MAU THUA.N sAc TQC 0 CHAU PHI vA TRUNG DONG
2.1 Chi~n trauh, xung dQt s~c tQCva nhu'ng giiH phap mang l~i 38
thanh qua bmyc d~u lr khu V\l'Cchftu Phi va Trung Dong
2.2 Nhfrng di~m nong v~ xung dQt s~c tQc 0' chftu Phi - Trung 41Dong va kha nang giai quy~t
2.2.1 Israel - Palestine: S~c tQc - mQt cQingu6n Cllaxung dQt
Trang 42.2.2 Nigeria: Xung GQtsac tQc g~n v6'i xung GQtton giao 462.2.3 Rwanda: TiT xung GQt sac t6c G~n nsm di~t Chlll1g va chinh sach 50hoa hgp dan tQc
CHlfONG Ill: TON GIAO CHAD PHI vA TRDNG DONG
3.1.1 Cac IO';liton giao (; chau Phi hi~n nay 58
3.1.2 Tuang quan anh hu6ng cua cac IO';litOn giao (; chau Phi 643.1.3 D\I doan v~ cac vein d~ ton giao (; chau Phi d~n 2020 72
CHAD PID vA TRUNG DONG TV' SAD CHIEN TRANH L~NH
DEN NAY
4.1 Chinh sach'ciia cac nlf6'c 16'noBi v6'i chuu Phi 1004.1.1 Chinh sach cua My d6i v6'i chau Phi
4.1.2 Chinh sach cua Trung QU6c d6i v6'i chau Phi
4.1.3 Chinh sach cua Lien minh chau Au d6i v6'i chau Phi
4.1.4 Chinh sach Clla Nh~t Ban d6i v6'i chau Phi
100108121127
Trang 54.1.5 Chinh sach cua Lien bang Nga d6i vcS'ichau Phi 132
4.2 Chinh sach cua dic nlf<Yc16'nd6i vO'iTrung Dong 1364.2.1 Chinh sach cua My d6i v6i Trung Bong 1364.2.2 Chinh 'sach CllaTrung Qu6c d6i v6i Trung Bong 1454.2.3 Chinh sach cua Lien minh chau Au d6i v6i Trung Bong 1484.2.4 Chinh sach clla Nh~t Ban d6i v6i Trung Dong 1524.2.5 Chinh sach cua Nga d6i vcS'iTrung Bong 156
4.3 Phan tich tang th~ v~ vai tro, tAm anh hlrO'ng va ttro'ng quan 157
hyc hrgng gifra cac ntr6'c 16'n & chau Phi va Trung Dong
PHI 5.1 Th\fc tqmg tru' hrgng dAu mo va khi d6t t~i Trung Dong va 160
chau Phi 5.2 Kha nang san xuiit va mirc tH~u th\l dAu mo va khi d6t cua 166
Trung Dong va chilu Phi
5.2.1 Kh<\nang san xuftt d~u ma va 1illi d6t cua Trung Bong va chau 166Phi
-tIP', ,
5.2.2 MQt s5 t6 chuc va cong ty khai thac va san xuftt d§u £na va 1illi
d6t n6i ti~ng cua Trung Bong va chau Phi5.2.3 Muc tieu th\1 dftuma va 1illid6t cua Trung Bong va chau Phi
5.3 CO'hQi va thach thu'C
5.3.1 Ca hQi5.3.2 Thach thtfC
5.4 Danh gia tang quat v~ ngu6n dAu mo va khi d6t t~i Trung Dong va chau Phi d~nnam 2020
•
173181181187194
Trang 6TRUNG DONG - BAC PHI CUOI NAM 2010 - DAU NANI 2011 -,
MQT K.:ET C1}C KHONG TRANH KHOI CUA NHIEU VAN DE
NOI CQM LAU NGA.y KHONG DU(1C GIA.I QUYET
6.1 Di~n bi~n va tinh chAt cua Ian song n6i d~y t~i Bilc Phi - Trung 196Dong
6.2 Nhfrng nguyen nhiln chinh cua cUQcn6i d~y t~i Trung Dong - 197Bilc Phi
CHUONG VII: TAc DONG CUA NHUNG VAN DE CHiNH TRl 206
- KINH TE NOI B!T 0 CHAU PHI - TRUNG DONG HOI VOl
TAc VI~T NAM - CHAU PHI - TRUNG DONG
7.1 Danh gia t6ng quat, dl! bao tri~n vQng nhfmg vftn o~ chinh trj 206
- kinh t~ n6i b~t cua chilu Phi - Trung Dong giai oo~n 2011-2020
va nhfrng kha nang hgp hic cua Vi~t Nam vo'i hai khn V\I'C nay
7.2 Tac oQng cua cai cach th~ ch~ kinh t~, chinh trj oBi v6'i quan 210h~ Vi~t Nam v6'i chan Phi va Trung Dong
7.3 Thl)'c tqlllg quan h~ hgp tac gifra Vi~t Nam v6'i cac nll'o'c chilu 214Phi - Trung Dong tho; gian qua
7.4 Tri~n vQng'va giai phap tang cU'(yngphat tri~n quan h~ hgp 166tac cua Vi~t Nam v6'i cac ntr6'c chau Phi - Trung Dong tir nay d~n
nam 2020 va xa hO'n
7.4.1 TriSn vQng
7.4.2 Giai phap
230231
Trang 7KET LUL;\N
236238
Trang 8TOM TAT NHiJ'NG NOI DUNG CHiNH CUA DE TAl
1 Nhu'ng v~n d~n6i b~t drr<!cnghien cfru trong d~ tiliChau Phi va Trung Dong 1a hai khu vvc 1i~n k~ nhau, co vi tri dia -chinh tri mang tinh chiSn 1ugc, nai tiSp giap cua cac chau l\lc Ian A - Au -Phi, g6m tren 70 qu6c gia vai t6ng di~n tich khoang 40 tri~u km2, dan s6 1,2
ty nguai, 1a nai co nhi~u tai nguyen khoang san quan tHing, nh~t 1a d~u Ilia,
d6ng thai la mQt thi truang buon ban va d~u tu Ian.
Cac nuo'c Chau Phi va Trung Dong co nhi~u net tuong d6ng, nhungcung co nhfrng net lillac bi~t Net tuang d6ng la h~u hSt cac nuac nay d~u diithoat kh6i chS dQ thuQc dia, nay dang xay d\-rngxii hQi mai vai nhfrng th@chS chinh tri,xii h9i va kinh tS mai dva tren cO'So' cua n~n dQc l?p dan t(k diigianh l';1idugc ill tay cac nuac th\Xcdan trong thS ky xx,ph~ Ian cac nuac
di theo hai tan giao Ian 1a H6i giaova Kito giao Net 1illac bi~t 1a giua cac
nuac nay co nhung sv 1illac nhau v~ th@chS chinh tri - kinh t~ C\l th@,conuac dii th\Xchi~n nhung cai cach theo huang dan chu, kinh tS thi truang vahQi nh?p qU6c tS tuang d6i m';1nh,co mrac vfu1duy tri nhung h~ th6ng giao
ly d';1oH6i n~ng nS, van hoa, ngon ngu da d';lilg,tru lugng tai nguyen cua cacnuac 1illac nhau, mQt s6 nuac gi~lUtai nguyen, da s6 ngheo tai nguyen, conuac dii th\Xchi~n nhUng cm cach kinh t~ - xii hQi kha thanh cong, d';1tmuctang truang 5-6%/nam, trong khi nhi~u nuac th~t b';1itrong phit tri@nkinh tS
- xii hQi, co nuac d';1tmuc thu nh?P d~u nguai nit cao, tai h0'n muo'i ty USD,trong khi nhi~u nuac co muc thu nh?P r~t th~p, VaGIO';1ingheo nh~t thS giai
Do cac nuac Chau Phi va Trung Dong n~m trong hai khu v\-rcco vi tri dia lyliSn k~ nhau, tuy co nhUng net khac bi~t, nhung (16ng tho'i co nhi~u nettuang d6ng vai nhau, nen trong cong trinh nghien ctm nay chCmgtoi khong
-" ,'., .
•
Trang 9nghien CLruhQ mQt cach tach rai, ma nghien ell'll 119trong mQt t6ng th~chung.
Quan h~ hQ'ptac CllaVi~t N am vO'icac nuO'c nay cung v~y, co nhungnet rieng vO'i tLrngnuO'c 0' m6i khu V\TC,d6ng thai co nhi@unet chung, conhfrng nuO'c da co quan h~ hQ'p tac vO'iVi~t Nam kha phat tri~n nhu NamPhi, Th6 Nh! Ky, Ai C~p, DAB , nhung v6i nhi@unu6c khac quan h~ hQ'Ptac chua phat tri~n duQ'Cbao nhieu Nhin t6ng th~ chung ta da co quan h~hQ'Ptac v6i hQ tl! thai ky d~u tranh giai phong dan tQc trong th~ ky XX, nayc~n duQ'cnang cao len mQt tfun cao moi
Cong trinh nghien clm nay t~p trung di sau phan tich v@nhung v~n d@chinh tri va kinh t~ n6i b~t Clla cac nu6c Chau Phi - Trung Dong giai do~2011-2020 va tac dQng d~n Vi~t Nam, nh~m cung c~p mQt s6 cu 1i~ukhoahQCgap phful van vi~c xay d\Tngva th\Tcthi cac chinh sach hQp tac cua Vi~t
Nam v6i cac nuO'c chau Phi va Ttung Dong, d6ng thai cung c~p nhung
thong tin cful thi~t cho cac nha nghien Clm,nha kinh doanh, cho cac hQc viencao hQc, d?i hQc va b~ dQc khac quan tam d~n khu V\!Cchau Phi va TrungDong Nhfrng n<)idung duQ'cnghien cuu trong dS tai g6m 6 v~n d@1O'n1a:S\Tthay d6i vS thS ch~ chinh tfi va)dnh t~; v~ d@s~c tQc; v~n d@ton giao; m6iquan h~ v6i cac nuO'c 16n; ngu6n tai nguyen d~u lira; va m6i quan h~ hQ'ptacvO'iVi~t N am
Ngom nhung v~ dS n6i b~t mang tinh thucmg xuyen tren day, congtrinh con danh them mQt chuang (Chuang VI) d~ nghien clm v@mQt v~n d@mO'in6i 1en nhung co anh huang r~t100 t6i ti~n trinh phat tri~n 0' khu V\TCvatren th~ giO'i, do la cUQcn6i d~y cua dan chlmg cac nu6c B~c Phi va TrungDong trong nhung thang g~ day tl! cu6i nam 2010 d~n d~u nfun 2011
DuO'i day la nQi dung C\1th~ cua nhung v~ dS Ion va n6i b~t neu tren
Trang 10nhfrng ca hQi cho vi~c m6 rQng hQ'ptac gifra hai ben Trong Id1id6 c6 nhfrng
nu6'c ho~c khong thay d6i, bam ch~t vao nhfrng gia tft c6 huu Cllky, bao th1:1,bi~t l~p, khong phil hqp v6'i xu hu6'ng toan c~u hoa, dan chu hoa va phattri~n kinh tS thi tnrcmg hi~n d(;1i,ho~c di theo duang 16i qrc doan, tiSp taycho khlmg b6, d6i v6'i nhfrng qu6c gia di theo xu hu6'ng nay, vi~c m6 rQngh9'P tac la rAtkh6 khan, vi cahQi it, ma thach thuc thi nhi~u
Thu' hai fa vein aJ sac tpc - rnpt win aJ reit phuc tgp va nan giai achau Phi
va Trung Dong. Ben c(;lIlhnhfrng nu6'c c6 xu hu6'ng hoa hQ'p dan tQc nhuNam Phi hay th6ng nhAt giua cac vuang qu6c nhu Lien hi~p cac tiSu vuangqu6c Ar~p th6ng nhAt (DAB) thi l(;1ico nhtrng nu6'c nhu Ruanda chi vi mauthuful gifra hai s~c tQc Hutu va Tutsi ma d~n dSn cUQc~Qi chiSn di~t chungd~m mau, mQt trang ba cUQcdi~t chung tham kh6c nhAt trong lich su the •~giai hi~n d(;1i,sau sv tan sat hang 10(;1tnguai Do Thai giua thS leYxx va n(;lildi~t chlmg tieu di~t g~ mQt n1ra dan s6 Campuchia M6i quan h~ phuc t(;1Pgiua thS giai Ar~p va nguai Do Thai 6 Trung Dong vai biSu hi~n n6i b~t lacUQcsung dQt keo dai hang n1ra thS leYchua chAm dill gWa nguai Palextin
va Israen la mQt vi d\l khac v~ sung dQt s~c tQc 6 Trung Dong Nhfrngnghich ly tren day d~t ra cho.nguai Vi~t Nam khong it kh6 khan r~c r6i lilliphai xac l~p chinh sach hqp taco R6 rang hqp tac vai nhung nu6'c co chinhsach hoa hqp va th6ng nhAt dan tQc thu~n lQ'ihan nhi~u so vai nhung nuo'ctheo du6i chinh s,ach phan bi~t d6i xu, chia reo
ThLr ba fa ton giao - mpt vein aJ khong kern ph~rc tr;tpso vo'i vein aJ s6c tpc.
Nhi~u nuac chau Phi va Trung Dong da ap dVng chinh sach t'g do ton giaov6'i da s6 giao dan theo d(;1o1:mghQ chinh quySn trang cac n6 l\rc xay d1,mg
va phat triSn dAtnu6'c, nha d6 dam bao duQ'choa binh va phat triSn; nhungcling co lTIQts6 nuac lQ'i d\mg ton giao dS muu c~u 19'i ich rieng d~n dSnsung dQt ton giao, th~m chi su dVng ton giao vao cac hO~ltdQng Id1lmg b6,
Trang 11gay b~t 6n xa hQi Sung dQt tOn giao khong chi di6n ra giCracac ton giao 0'cac qu6c gia khac nhau, ma gifra cac ton giao a trang cling mQt nu6'c, haygifra cac nhanh ho~c cac dong trong Clll1gmQt ton giao nhu gifra dong Si-ai
va dong Su-ni Clla d?-o H6i Khi d6i m~t v6'i truong h91) tren day, r6 ranghgp tac v6i nhfmg qu6c gia co sung dQt ton giao kho Id1an hon nhiSu so vo'inhfrng qu6c gia co S\I hgp tac va hoa hgp ton giao, dam bao hoa bin-ll, 6ndinhva an ninh
Thu tu la quan h¢ voi cac nuo'c lon, v6n dJ nay khong chi phtrc t9P, ma nhiJu khi con lam thay d6i, th(tm chi lai ca m6i quan h¢ cua cac nuo'c khac vai cac nu'oc chdu Phi va Trung Dong theo t~m 2mh huo'ng Clla nu6'c lo'n.
Trang th\Ic tS, tuarig quan gifra cac nu6c 16n v6i cac nu6c trang khu V\ICluon co S\I thay d6i theo thai cUQCva theo th\Ic l\Ic Clla cac nu6c 16n Tru6cchiSn tranh thS gi6i II, nhung nu6'c co 2mhhuang 16n 0' chau Phi va TrungDong la cac nu6c Tay Au, nh~t la Anh va Phap Tu sau chiSn tranh thS gi6i
II dSn cu6i th~p ky 1980 cua thS ky xx, Lien XO va My da thay Tay Audong vai tro chi ph6i klm V\IC.TLf Idli Lien xo tan ra VaGd~u th~p ky 1990dSn nay, My da thua co vuqt len gianh anh huang dQc ton te;tikhu V\IC.Trang tuong Iai, dV bao dSn nam 2020 va 2-3 th~p ky ti&p sau do co thSTrung Qu6c se vuqt Ien tranh gianh anh huang khong thua kem gi My aIdluvvc DSn giua thS ky XXI, co Ie My va Trung Qu6c se la hai cuo'ng qu6c coanh huang 1611va tuong d6i ngang t~m nhau a ca chau Phi va Trung Dong.Trong b6i canh do, nSu Vi~t Nam Idlong xac dinh r5 tfun nhin va d6i sachthich hgp thi Idlong nhung se dS m~t cO'hQi, ma th~m chi con co thS bi thuathi~t
Thu nam la ngu6n tai nguyen khoang san, nh6t la ddu hra, la 19'ithi cila cac nU'ac chdu Phi va Trung Dong, d6ng th&i cung la m(5tyiu t6 quan tr9ng trong m6i quan ,h¢ h9'P tac b6 sung cho nhau gifra Vi¢t Nam va cac l1U'ac chdu Phi va Trung Dong Ngoai Idloang san, chau Phi va Trung Dong can
co nhung vlmg d~t dai rQng Ion co thS phat triSn cac ngu6n tai nguyen Idlacnhu hong san, thuy san nhung dSn nay nhfrng 19i thS nay it dU9'Cphcit huy,d~n dSn tinh tr?-l1gthiSu doi Iuong thvc, th\Ic ph~m D6i v6'i Vi~t Nam, vi~cphat triSn cac ngu6n tai nguyen nong san, thuy san l?-ila mQt 19i thS, mQt
Trang 12kha nang d@Vi~t N am c6 th@phat tri@nquan h~ b6 sung, h6 trQ'nhau, clingc6 lQ'ivai dic nuac chau Phi - Trung Bong.
2 Th\fC tqmg, tri~n vqng va ghli phap tang cU'(ynghQ'p tac giffaVi~tNam v&i cac nlr&c Chau Phi - Trung Dong
~
, •• 0
2.1 Th{t'c tr(lng quan h? giira Vi?t Nam vO'icacnU'O'c chilli Phi va
TrungDong trong thili gian qua
- Quan It? cltfnlt trj - ngo(d giao
Vi~t Nam vai cac nuac chau Phi va Trung Bong da c6 m6i quan h~chinh tr! - ngo~i giao truyen th6ng lau dai duQ'c vun d~p tLY g~n mQt th@kyqua Nhfing di@mwang d6ng vs lich su va nguy~n vQng chay bong ve dQcl~p dan tQc, xay d\IDg mQt th@giai tuO'i dyp d~ mQi dan tQc deu duQ'c s6ngt1'onghoa binh, 6n d~nh va phcittri@nda lam cho nhan dan Vi~t Nam va nhandan cac nuac chau Phi va Trung Bong them g~n b6 Trong nhung nam d~utranh gianh dQc l~p, Vi~t N am luon nh~ duQ'cS\I ung hQ nhi~t tinh Cllanhandan cac nuac chau Phi va Trung Dong NguQ'c l~ cac dan tQc chau Phi vaTrung Dong cilng nh~ duQ'c S\Ic6 vil nhi~t tinh CllaVi~t N am dUng len d~utranh ch6ng ach do hQ cua thvc dan Th~p ky 60 Clla th@ley XX tro' thanhth~p ley gianh dQCl~p dan tQc cua h~u h@tcac nuac chau Phi va Trung Dong,m6 ra ky nguyen mai: ky nguyen dQc l~p dan tQc va ti@nbQ xa hQi Clla cacnuac a hai khu V\CCnay Day cilng chinh la thai di@mquan h~ ngo~i giaogiua Vi~t Nam vai nhieu nu6c chau Phi va Trung Bong chinh thuc duQ'cthiSt l~p, d\Ia tren cO'sa d6 Vi~t Nam da gui chuyen gia sang giup mQt s6nu6c chau Phi va Trung Dong dao t~o, xay d\Ing dQingil quan ly d~t nu6c
Tu d6 dSn nay, quan h~ ngo~i giao gifra Vi~t Nam v6i cac nu6c chauPhi va Trung Dong da tUng bu6c duQ'c m6 rQng va phat tri~n thong qua vi~ctang cuang cac cUQcg~p gO'tiSp XllCgifra hai ben trong nhihllInh V\IC.DSnnay, Vi~t Nam d2ithi6t l~p quan h~ ngo~i giao v6i 49 trong t6ng s6 54 nu6cchau Phi va v6i t~t ca 16/16 nu6c Trung Dong, d2iley g§n 100 hi~p dinh hQ'Ptac a c~p chinh phu, trong d6 c6 14 nu6c thuQc Trung Dong va 28 nu6cthuQc chau Phi: Hi~n nay, Vi~t Nam c6 d~i su quan va thuO'ng Vl,l t~i cacnu6c chau Phi la: Angieri, Libi, AngOla, Nam Phi, Tandania, Ai C~p, Mar6c
va Nigieria; ve phia chau Phi cac nu6c d2i c6 6 d~i SLY quan t~i Vi~t N amg6m: Angeri, Nmn Phi, Ai C~p, Mar6c, Angola, Nigieria va Sudang V6iTrung Dong, Vi~t Nam d2i c6 d~i SLY quan t~i Cata, DAE, Ar~p - Xeut,Ix1'aen, Iran va Th6 NhI ley Cac d~i slr quan cua cac nu6'c T1'ung Dong t~iVi~t Nam bao g6m: Ixraen, Iran, Ir~c, Palextin Hang nam, Vi~t Nam vanhieu nu6c chau Phi, Trung Bong thuang xuyen t1'ao d6i cac dOM lanh d~o
Trang 13c~p cao, dic hi~p hQi kinh t{~,cac doanh nghi~p, cac chuyen gia trong caclInll vvc nghien clm khoa hQc, giao dvc va dao t~o, trong nong nghi~p, xaydVng Nhfrng chuy6n tham va cac cUQctrao d6i, ti6p SllCnhu v~y ngaycang tang len t~o tinh cam g~n b6, khang khft gifra hai ben, d6ng tho'ima ra
nhling ca hQi m6i trong quan h~ gifra hai ben vS chinh trio ngo~i giao, hQ'P
tac kinh t6, thuang m~i, d~u tu, trao d6i chuyen gia
BiSn hinh trong s6 nhfrng cUQcti6p SllCrQng rai gifra Vi~t Nam va cacnu6c chau Phi la hai cUQchQi thao auQ'c t6 chilc t~i Ha NQi l~n thlr nh~t van
thang 5 nmn 2003 vS chu dS "Vi?t Nam - chilu Phi: NhiJ:ngcO' h(Ji hr;p tac trang thi kY XXI" va l~n thil hai van thtmg 8 nffin 2010 vS chil as "Vi?t Nam
- chilu Phi: Hr;p tac cimg phat tridn b~n viJ:ng".Bay la nllli'ng S\Iki~n quan
trQng g6p phfrn tang cuang S\I hiSu bi6t va thllC d~y quan h~ hgp t{ICnhiSu
m~t tren ca sa song phuang va da phuong gifra Vi~t N am va cac nu6c chauPhi, th~t ch~t them m6i quan h~ truySn th6ng, d6ng thai chia se nhfrng kinhnghi~m trong vi~c phit triSn d~t nu6c HQi t~lao can gap phk tich cvc van
vi~c th\Tchi~n " Chuang trinh hcmh d(Jng quac gia thuc dily quan h? hr;p tac
Vi?t Nam - chilu Phi giai daqn 2004 - 2010" ClIaChinh phu Vi~t Nam.
Ben c<;tnhcac quan h~ song phuang truySn th6ng t6t dyp, quan h~chinh trt - ngo<;tigiao gifra Vi~t Nam v6i cac nu6c chau Phi - Trung Dongcling da g6p phk van vi~c xay d\Illg va cung c6 nSn hoa binh cua khu V1JC
va th6 gi6i Trong nhfrng nam qua, Vi~t Nam luon d6ng hanh, tham gia tichcvc van cac ho<;ttdQng chinh trt nh~m ung hQ va thuc d~y nhfrng giai phaphoa binh cho cac nu6c c6 xung dQt ho~c dang tai thi6t san chi6n tranh t~ichau Phi va Trung Bong, d6ng thai ung hQ lIDfrngn6 l\Ic nh~m giai quy6tmQt cach hoa binh cac v~n dS philc t~p gifra cac ben lien quan, cling nhu k6thgp v6i S\I hqp tac cua LHQ va cQng d6ng qu6c t6 Ngoai ra, Vi~t Nam canthS hi~n quan diSm cua minh b~ng vi~c keu gQi cac n6 lvc hoa binll tif cacben xung dQt cling nhu keu gQi S\Tung hQ tif cQng d6ng qu6c t6 trong vi~cxay d\Tngva duy tr1 nSn hoa binh lau dai
Nam 2008 la nam Vi~t Nam tich cvc tham gia chia se v6i cac nu6cchau Phi va Trung Bong vS quan diSm va l~p truang chung vi nSn hoa binh
va sv 6n dtnh chinh trt achau Phi va Trung Bong B~c bi~t ngay 23 thang 7,tren cuang vi chu tich HBBA Lien Hqp Qu6c, B~i Slf Le Luong Minh, d~idi~n thuang tr\Ic cua Vi~t Nam t~i HDBA, da ti6p va trao d6i v6i 6ngRamtane Lrnnamra - Dy vien vS Hoa binh va An ninh ClIaDy ban AU - vScac v~n dS chau Phi trong Chuang trinh nght sv ClIaHDBA, d6ng thai thongbao mQt s6 di~n bi@nqurnl trQng trang cong vi~c clla HDBA vS cac v~n dSchau Phi cling nhu nhfrng d6ng g6p th\Ic ch~t va tieh cVc CllaVi~t N am vancong vi~c cua HBBA lien quan d@ncac v~n dS chau Phi hr Idli tra thanhthanh vien khong thuang tr~fc HDBA Trang d6 c6 cac v~n dS dang thu hllt
-" ,.·t·'
Trang 14S\Tquan tam clh AU nl1u Dimbabue, Xomali va ding thing hi~n nay gifraToa an Hinh sv Qu5c t~ (ICC) va Xudang, Qua d6 khing dinh Vi~t Namiuon chia se I~p trucmg chung cua AU va s~n sang ph5i hQ'p,tham v~n v6i
AU v~ cac vk d~ khu vvc, d6ng g6p tich cvc vao cong vi~c CllaHDBA vatim giai phap thoa dang cho cac v~n d~ 0' chau Phi Danh gia cao vai tro vaI~p tfUerngnguyen t~c tich qrc ma Vi~t Nam da va dang th~ hi~n v~ cac v~nd~ chau Phi,·d<;lidi~n AU cho ring di~u nay minh chimg cho quan h~ t5t dypgifra Vi~t Nam v6i cac nu6c AU, d6ng tho'i AU cling khing dinh mongmu6n ph6i hQp va tham v~n ch~t che han nfra vo'i Vi~t N am nhim thilC dAyhQ'ptac gifra AU v6i HDBA n6i chung va v6i Vi~t Nam n6i rieng trong vi~cgiai quy~t cac xung de>t0 khu VVC,
V6i cac nu6c Trung Dong, trong nhfrng nam g~n day hai ben da tangcuerng cac chuy~n tham I~n nhau 0 c~p cao, d<;ltdugc nhfrng bu6c ti~n quantrQng trong quan h~ chinh trt - ngoi;ligiao D6 Ia cue>cvi~ng tham Vi~t NamCllaBe>truong Nong nghi~p H6i giao Iran Mohammad Reza Eskeandari vao
ngay 31/1/2008; doan Cata do Thu tuang, Be>twang ngoi;li giao Hamad
Anthani d~n d~u vao ngay 3/4/2008; doan cua Be>Tai chinh va Be>NgOi;ligiao Ixraen tu ngay 06 d~n 10/01/2008 Ngugc Ii;li,Vi~t Nam cung da c6nhi~u doan sang thfun cac nu6c Tnmg Dong nhu: Chuy~n tham Ixraen vaPalextin cua Thu truong Be> Ngoi;li giao Vu Dung vao ngay 31/3 d~n03/4/2008; Chuy~n thfun UAE cua doan Vi~t Nam do Be>truong, Chll nhi~mVan phong chinh phu NguySn Xuan PhilC d~ d~u tiT ngay 10 d~n14/8/2008 " Cac chuy~n tham nay da gopph~n tang cuO'ng m6i quan h~chinh trt - ngo<;ligiao, thvc hi~n vi~c ky k~t cac van ki~n quan trQng tronghgp tac nhi~u m~t Ben Ci;lnhdo, hai ben ti~p tvc mo cac di;liSiTquan ti;lim6iben, t6 chuc IS ky ni~m thi~t I~p quan h~ ngo<;ligiao, cac ngay IS Io'n ti;lim6inu6c.,
Co th~ noi, quan h~ chinh tri - ngoi;li giao truy~n th6ng t6t dyp gifraVi~t Nam v6i cac nu6c chau Phi va Tnmg Dong trong g~n nlTath~ ky quangay cang duQ'c khing dinh, cang tro nen g~ b6 va khong ngimg phat tri~n,M5i quan h~ nay da tro thanh n~n tang, Ia co' so cho S\T hinh thanh va phattri~n Cllacac quan h~ hgp tac thi~t thvc va hi~u qua tren nhi~u lInh Vl,ICkhacgifra cac ben
- Quan hf kinh Ii
Tuy quan h~ kinh t~ phat tri~n ch~m han quan h~ ngo<;ligiao, nhunghi~n nay day Ia lInh vvc quan h~ co ban, mang 1i;lihi~u qua cao va thi~t th\Icnh~t Di tien phong trong cac quan h~ kinh t~ gifra Vi~t N am v6i cac nu6cchau Phi va Trung Dong 1ah9'P tac thuang mc;ti, m~c dli dic quan h~ nay v~n
di sau so v6i cac quan h~ chinh tri - ngoi;ligiao him nghi Ia nhfrng quan h~ dac6 tmy~n th6ng phat tri~n g~l1b6 ttf giiIa th~ ky XX Trong thvc tS, cac quan