Khảo sát thực trạng rối nhiễu hành vi của học sinh trung học phổ thông hà nội

Kluich thl nghien c«u: Hcsinh THPT Ha N¢i being khao sat thl!c tien t;lim¢t so twang PTTH tren dia ban Ha N¢i d~n thang 12/2001 tam nha twang va chiu anh huang cua moi twang xung quanh x

TRUNG TAM KHOA HOC xA H01 vA NHAN VAN QU6C GIA

VIEN TAM LV HOC.

Chu Ilhi¢m de'tai: TS Nguy~n Phuong Hoa

Hit N6i 2001 .

I Gioi thi~u t6ng quat ve de U.i

1.1 Ly do chQn d~ tai

1.2 Ml;1cdich nghien coo

1.3 Nhi~m vl;1nghien coo

1.4 Doi tUQ'ng,khach th~ va giai h~n nghien coo

1.5 Gia thuyet nghien coo

1.6 NQi dung nghien coo

1.7 PhuO'ng phap nghien coo

1.8 Cau truc cua d~ tai

1.9 Tien dQ thlfc hi~n d~ tai

II CO'so Iy Im)n cua de tai

2.1 T6ng quan v~ tlnh hlnh nghien coo roi nhi~u hanh vi (RNHV)

(jtrong va ngoai nuac

2.2 MQt so khai ni~m cO'ban

"",,' '" "" K ? ? ,

THVCTIEN

I Gioi thi~u t6ng quat ve khach th~ nghien CUu va phuong

phap nghien cuu

1.1 Di;icdi~m khach th~

1.2 PhuO'ng phap nghien coo

II Danh gia chung ve th1!c tr~ng RNHV 0 hQc sinh THPT Ha

nQi

III Bi~u hi~n tram cam 0 hQc sinh THPT Ha nQi

IV Dinh huoog gia tri cUQcsong cua hQc sinh THPT Ha NQi

V Hoan canh xiihQi cua hQc sinh THPT Ha nQi

VI Van de suc khoe cua hQc sinh THPT Ha nQi

212325

26

KET LUAN vA KIEN NGHI

TAl LIJ:;U THAM KHAo

cAe cuer VIET TAT

,,' " K

? , •• ? ~,

I. GIOI THI~U TONG QUAT vE DE TAl

1.1 Ly do chQn de tili

Nghien coo nay cua chung t6i lam sang to ty l¢ tre em mac phai nhfing roinhieu hanh vi trong so hQc sinh THPT Ha NQi Giup tra Ibi cho cAu hoi: v6'i tUnglua tu6i cac RNHV d~c tnrng cua cac em la gi? TUng RNHV lien quan nhu thenao t6'i mQt so d~c diem ca nhan, hoan canh gia dinh va dieu ki¢n song cua cacem? Cac cAu hoi nay se cho phep phan nao dl! do an nguyen nhAn cua vi¢c hinh

nham khac phl;lCva h~n che chung

RNHV cua hQc sinh THPT Ha NQi va tim hieu mQt so nhAn to hie dQng den vi¢clam xuat hi¢n nhfing RNHV Tu d6 dua ra mQt so kien nghi va giai phap nham

nhAn to anh huang den chung Danh gia cac nguyen nhAn cua cac roi nhieuhlmh vi d6

bao sl! phat trien lanh m~nh cua nhAn cach tre

1.4 D6i tUQ'ng, khach th~ va gioi h1;lnnghien c.ru:

1 D61 tUlfIlgnghien c«u: Cac RNHV cua h<;>csinh THPT Ha N¢i va cac nguyennhan, tac nhan gay nen chung

2 Kluich thl nghien c«u: H<;>csinh THPT Ha N¢i

being khao sat thl!c tien t(;lim¢t so twang PTTH tren dia ban Ha N¢i

d~n thang 12/2001

tam

nha twang va chiu anh huang cua moi twang xung quanh

xa h¢i cung vai tro cua chung trong sl! hlnh thanh, phat trien va hoan thi¢nnhan cach con nguai v v

+11m hi~u mQt s6 v~n d~ nhu sl! phat sinh, cac bi~u hi~n, nguyen nhan, anhhuang cua RNHV tai sl! phat tri~n va hoan thi~n nhAn cach, d~c bi~t la atre

em Cac RNHV dff duqc nghien coo nhu the nao tren the giai va a Vi~tNam

+ R6i nhi~u atre em khac vai r6i nhi~u anguai Ian nhu the nao

2 Die'u tra th'!c tien cac RNHV cua hlJc sinh THPT t{li ml)t so trztO'ngif Ha Nl)i

- Khao sat va danh gia thl!c trC;lngRNHV cua hQc sinh THPT: c6 bao nhieuphan tram cac em c6 tlnh trC;lngRNHV a muc bao dQng? di~u tra se duqctien hanh a mQt s6 truang PTTH nhtlm phat hi~n ty l~ tre mac RNHV vadanh gia nhfing IOC;liRNHV thuang g~p

- Nghien coo, phan tich va ma ta cac RNHV hay g~p atre

- 11m cac RNHV d~c trung cho tUng nh6m tu6i cua tre, theo giai Hnh, theotruang hQc

- Tren C(1 so cac m6i lien quan c6 y nghia trong t6ng hqp ket qua khao sat,dua ra mQt s6 nh~n dinh chung v~ cac nguyen nhan gay ra cac r6i nhi~u d6

3 Phan tich ml)t so nhan t6' anh hztdng den RNHV cua hlJc sinh THPT Ha Nl)i

- Dinh huang gia tri cUQcs6ng

- Muc dQ tram cam

- D~ xuat m<?tso kien nghi trong vi~c cham soc tn~ em a lua tu6i hQc sinhTHPT

- D~ xuat m<?tso kien nghi cho vi~c nghien CUll tiep theo v~ roi nhi~u b tn~

em Vi~tNam

1 PhuO'ng ph~p nghien CUll ho sO',tai li~u

2 Cac trfic nghi~m tam 19

3 Bang hoi danh cho khao sat di~n r<?ng

4 PhuO'ng phap toan thong ke va xu 19 so li~u bai chucmg trlnh SPSS forWindow vession 7.5

Bao cao t6ng ket gom hai phan chinh:

Phan th~ nhat: CO'sa 19lu~n cua d~ taiPhan thu hai: Phan tich ket qua khao sat th'!c ti~nKet lu~n va kien nghi

- L~p d~ cuO'ngd~ tai Tir 8/2000 T~p cac dfi' li~u

- Suu tam, dich, t6ng thu~t tu li~u den 12/2000 th6ng tin

- Thiet ke phieu di~u tra

- Chinh sua phieu di~u tra den 4/2001 qua sau di~u tra

- Di~u tra chinh thuc

Xu 19 phieu di~u tra Tir 5/2001 Cac bang so li~u

den 11/2001Viet bao cao t6ng ket Tir 8/2001 Bao cao t6ng ket

den 11/2001 Bao cao tom tMT6 chuc nghiem thu d~ tai 12/2001

., , , •.• ., ~

2.1 T6ng quan ve Hnh hlnh nghien cUll r6i nhieu hanh vi trong va ngoainu6'c

Tu cuoi th~p ky 60, roi 10i;lnh~mh vi, hay con gQi la roi nhi~u hanh vi(khai ni¢m Cl;lth~ chung ta se d~ c~p Wi0 phan tiep theo) 0 tha~h thieu nien da

la m¢t van d~ tam ly xa h¢i lam boi roi xa h¢i phucmg Tay Hi¢n nay, van d~ naydang phat tri~n 0Vi¢t Nam va tro thanh moi 10ngi;licua tUng gia dinh va toan xah¢i Nganh tam than hQc Vi¢t Nam da tien hanh nghien CUllroi 10i;lnhanh vi 0thanh thieu nien tu 10 den 17 tu6i tren phi;lmvi ca nuac, d\la tren cac tieu chuAnchAn doan cua ml;lc F91, Bang dt;t thao phan 10i;lib¢nh quoc te 10 Ti l¢ thanhthieu nien c6 RLHV (nghien Cll'u 21.960 doi tUQ'Ilgtu 10-17 tu6i trong so124.134 nguai) la 3,7% D6 la hi¢n tUQ'ngdang 10 ngi;li (Theo Giao su Nguy~nVi¢t - Bach khoa toan thu b¢nh hQc - t~p 1, trang 212)

Tu nam 1940, Hewit va Jenkins khi nghien Cll'unhftng vi thanh nien phi;lmphap da b~hdau phan 10i;licac roi 10i;lnhanh vi theo nhftng nh6m khac nhau Denth~p ky 60 -70, Quay va cac c¢ng st;tda hoan chinh vi¢c ma ta va phan 10i;licacRLHV cua thanh thieu nien phi;lm phap Nhftng ket qua nghien CUllcua cac tacgia tren duQ'cphan anh m¢t phan trong ml;lcRLHV (312) cua ICD9 (1979)

Den th~p ky 80-90, T6 chuc y te the giai WHO da xep RLHV cua thanhthieu nien vao ml;lc F91 - ICD 10 Nhu v~y la RLHV dUQ'cchinh thuc coi nhum¢t b¢nh can dUQ'cnghien Cll'u,cham s6c va di~u trio

Nam 1999, H¢i tam ly hQc Ha N¢i cling chu iri m¢t d~ tai nghien CUllnh~n di¢n va ban v~ dt;tphong RNHV va t¢ ni;lnxa h¢i trong thanh thieu nien hQcsinh m¢t so truang PITH ti;liHa N¢i M~c du rat duQ'cquan tam, vi¢c nghien CUlldanh gia th\lc tri;lngRNHV trong nuac con g~p khang it kh6 khan Kh6 khan thunhat la kh6 khan v~ vi¢c It;tachQn phuong ti¢n nghien Cll'u.Tren the giai, hi¢nnay c6 m¢t so thang do v~ hanh vi l¢ch chuAn cua thanh thieu nien, v~ roi 10i;ln10

au, tram dun, thang do ve cac h~mhvi vi phi;lmphap lu~t , nhung chua dUQ'cVi~t hoa va chuan hoa cho nghi~n coo tr~n nguoi Vi~t nam.

Kho khan thu hai la vi~c danh gia chua dung muc sl! anh hUOngnghi~m tn;mg cua cac bieu hi~n RNHV, l~ch li;lCve hanh vi b thanh thi€uni~n t6'i sl! hoan thi~n nhan cach sau nay Trong nha truOng, h9c sinh dUQ'cdanh gia di;lOduc btmg diem hi;lnhkiem va du6'i day- theo khao sat cua chung

Wi - khong tim thffy m6i quan h~ tuy€n tinh giua diem h~h kiem va RNHV

b cac em Ti;li gia dinh, b6 my cling chi nhin nh~n con minh chu y€u qua

diem h9C va diem hi;lnhkiem Dieu nay th'!c sl! con chua du de hieu ve tn~vagiup do chung VUQ'tqua nhung kho khan trong qua trinh phat trien va hoanthi~n nhan cach

De VUQ'tqua nhung kho khan ve ly thuy€t cling nhu thl!c tien cua vi~cnghi~n cuu RNHV b tre, chung toi xin dUQ'cxem xet khai ni~m r6i nhieuhanh vi va xin dUQ'cgi6'i hi;ln nghi~n coo cua minh 6 vi~c khao sat m¢t s6

bieu hi~n RNHV C\lthe b tre.

2.2 Khai ni~m ve r6i nhieu hanh vi

Theo dinh nghia cua nganh Him thfin h9C, RLHV theo F91 la cac hanh

vi r6i lOi;lnho~c phi;lm phap cua thanh thi€u ni~n, di;lt d€n m¢t muc d¢ nhfftdinh, l~p di, l~p li;linhieu Mn, thanh m¢t dinh hinh, t~p tinh, keo dai it nhfft la

6 thang Cac nha tam thfin h9c da li~t k~ ra nhung tri~u chung C\l the vanguy~n uk chan doan r6i lOi;lnhanh vi

.

Tu cach tiep c~n cua tfun ly h9C, d~c bi~t la tam ly h9C lam sang va trili~u Him ly h9C, cac nha tam ly h9C rfft quan tam d€n tre em va thanh thi€uni~n co nhung bieu hi~n r6i lOi;lnhanh vi Rfft hay g~p b lua tu6i h9C sinh lacac r6i nhieu hanh vi don thufin Cac r6i lOi;lnhanh vi co the xufft hi¢n nhum¢t phfin tri¢u chung cua m¢t h¢i chung b¢nh nao do, ho~c xufft hi¢n m¢tcach ri~ng bi¢t

Vi v~y, khi tach roi b¢nh canh, nguoi ta gQi do la cac r6i nhi~u hanh vi

do'n thufin R6i nhi~u hanh vi don thufin bao g6rn: roi nhieu hanh vi xli h(ii, ro'i nhieu hanh vi tl!d(ing, roi nhieu hanh vi ban nang, roi nhieu hanh vi Vijn d(Jng.

Trong nghien ct'ru khao sat cua minh, chung toi d~t trQng tAm khao satvao cac r6i nhi~u hanh vi sau dAy: cac bi~u hi¢n dau bl;lng, dau dfiu, ngatxlu khong 19do; trfirn carn; r6i lO'.lnan u6ng; r6i lO'.lnngu; co nguy co' tt! tucao; hay bi lic ch~; TIC; sg bftn; nhung r6i lO'.lncac hanh vi tt! d¢ng; sut cAn;

an dip; danh nhau; hay gi~n giu; noi d6i; luoi lao d¢ng; b6 hQc; b6 nha; cob'.lc; hanh h'.l cac con v~t Trong nhiing RNHV li¢t ke ra atren, c6 nhiing RNanh huang trt!c ti~p ngay tai rnoi truong va xa h¢i ben ngoai ca nhAn, nhu: anc~p; danh nhau; hay gi~n giu; n6i d6i; luoi lao d¢ng; b6 hQc; b6 nha; co b'.lc;

su dl;lng cac chat gAy nghi¢n; hanh h'.l cac con v~t - chung toi gQi d6 la

nhung RNHV IO{li hu6'ng ngo{li, gAy thi¢t h'.li ro r¢t cho xa h¢i ben ngoai.

Con l'.li la nhftng roi nhieu IO{li hU6'ng n(ii, nhu: cac bi~u hi¢n dau bl;lng,

dau dfiu, ngat xlu khong 19do; trfirn carn; r6i lO'.lnan u6ng; r6i IO'.lnngu; c6nguy co' tt! tu cao; hay bi lic ch~; TIC; sg bfin; su dl;lng cac chat gAy nghi¢n;nhung r6i lO'.lncac hanh vi tt! d¢ng; sut cAn, anh huang nhi~u tai ban thAn

cac ca nhAn, lam cu¢c s6ng cua hQ tra nen kh6 khan va can tra truac h~t la

cac hO'.ltd¢ng s6ng cua chfnh ca nhAn d6

Thong thuang nhiing r6i nhi~u hanh vi lO'.lihUOOgngo~i se gAy st! chu

9 nhi~u hon cua xa h¢i, nhung nhung hanh vi r6i nhi~u lo~i hUOOgn¢i clingc6 tac h~i to Ian khong kern, vi chung tan pha nhAn cach va cu¢c s6ng cuarn6i ca nhAn

2.3 Trt~ em, gia diDh, Dha truOng va xii hQi

Tre em, tu khi sinh ra va 100 len phai s6ng qua ba m6i truang khacnhau: gia dinh, nha truang va xa h¢i Chung ta hay dugc nghe n6i v~ st! ph6ihgp cua gia dinh, nha truang va xa h¢i trong vi¢c giao dl;lCthanh thie'u nien

L9 do la vi kh6 c6 th~ tach roi h~n nhung tac d¢ng cua chung ra khi xem xetanh huang cua chung t6'i tn~ M~t khac, chung b6 xung cho nhau trong vi¢chinh thanh va phat tri~n nhAn cach tn~

Khac vai mQi loai, con nguoi khi sinh ra hoan toan btit Il!C.Tre khong th~song, neu khong duqc u tim, duqc cho an va duqc cham soc Spitz dii chUng minhhQi chUng "xa my" (hospitalism) b tre: nhfrng tre sa sinh se khong co nhieu ca

hQi song sot neu thieu tlnh thuang va sl! au yem cua nguoi my, ho~c cua nguoithay the my chung, ngay ca khi chung duqc cho an, m~c day duo

SI! hlnh thanh tinh cach cua tre dii co mam mong tu rtit sam Nhfrng

nghien coo mai nhtit cua cac hQc gia nguoi Dc theo tuyen dQc, suot 16 nam, diichUng minh nhfrng moi lien h~ co 9 nghia trong nhfrng bi~u hi~n khi chtit cua tre

tu luc 6 - 9 thang tu6i voi nhltng tinh cach chung co sau nay, vi dl;l nhu nhfrngbi~u hi~n cam xuc am tinh va kha nang thfch nghi xii hQi khi Ian len cac nhanghien coo Winnicot, Kleine noi nhieu ve nhfrng anh huang cua sl! 10 au b ba mykhi mang thai tai sl! phat tri~n v& dq 6n dinh cam xuc cua tre trong tuang lai

Khong chi moi quan h~ va cam xuc gifra tre voi nguoi my, ma voi nguoicha, vai anh chi va e~ chung , cling anh huang rtit nhieu tai tam 19tre Gia dlnh

la t6 tim, nai sinh ra tre, cho chung ca hQi song Nhung cling b gia dlnh, tre coth~ phai chiu nhfrng t6n thuang tam 19to lan, can trb Sl!phat tri~n lanh m~nh cuachung: tang toc, bo my chia ly, xung dQt gia dlnh, b~o ll!c b gia dlnh Trong giadlnh, quan trQng nhtit la Hnh yeu thuang gifra cac thanh vien, la Sl! phan bi~t rovai tro cua tUng nguoi: cua nguoi cha, nguoi my, cua con cai, va trong cac giadlnh nhieu the h~ - cua ong ba va cac thanh vien khac nfra Trong van hoa Vi~tNam co truyen thong tho cung t6 tien, mang nhfrng anh huang tich cl!c tai vi~cgiao dl;lCtruyen thong gia dlnh, dong hQ, lam nhy bOt ganh n~ng cua nhfrng tang- toc Ben c~nh do cling t~o mQt suc ep tam 19 nhtit dinli d~t len vai nguoi truangnam cua dong hQ va cung co tu tuang phai co con trai noi doi

Tre em khi sinh ra chua th~ tach roi nguoi my, nguoi dap Ung mQi nhu caucua no qua tieng no khoc, qua nhfrng dtiu hi~u kho hi~u ma no dua ra, khi tiy tre

va ba my la mQt Qua cac giai do~n phat tri~n, no dan nh~n ra my la mQt nguoi

khac vai minh, no se dAn dQc l~p vai my, khong can khoc va 10 Hlng khi thieu

my, va cuoi cling no tl! t~o l~p duQ'c kha nang b mQt minh Tu bay gia, tre bat

dAu buac vao qua trinh xa hQi hoa qua giao tiep va tiep xuc vai the giai xungquanh, kham pha nhiing doi tuqng mai, khltng dinh tfnh tfch Cl!Cva vai tro sangt~o cua minh

"Luc b nha my cling la co giao, khi den truang co giao nhu my hien "khong tn~ nao la khong thuQc nhiing cau hat ay Chung khltng dinh vai tro giao

dl;lCva nuoi duang duQ'cthl!c hi~n ca b gia dinh va b truang hQc PhAn Ian cac ba

my b Vi~t Nam deu di lam va dua tn~ den truang hQc (nha tre) tu rat sam Sau

nha tn~ la truang mau giao, r6i truang ph6 thong Nhiing tre may man se theohQCtat ca ba cap' hQc ph6 thong va thi vao d~i hQc, chQn cho minh mQt nganhnghe theo du6i ca dai Nhiing tre co ft kha nang dUQ'ChQc t~p hem, se nglrng vi~chQc t~p bmQt luc nao do d~ di hQc nghe, d~ kiem mQt vi~c lam phu hqp vai dieuki~n cua chung

Nhu v~y, cung vai gia dinh, nha truang la noi chUng kien tre l6'n len, hoan

thi~n qua trinh xa hQi hoa va truang thanh Chfnh b nha truang, ben c~nh vi~c

tiep thu kien thuc tre can tiep thu nhiing kinh nghi~m giao tiep xa hQi, moi quanh~ vai thAy co giao, vai b~n be d6ng trang lua, nhiing trai nghi~m cam xuc, cachche ngl! nhu cAuV ••v Neu chi chu 9 tai vi~c cung cap kien thuc, khien tre tiepthu mQt cach thl;l dQng, khong dQng vien dUQ'Csl! phat tri~n trf tu~, oc sang t~o,cling nhu neu khong chu 9 tai qua trinh xa hQi hoa btre se can trb qua trinh phattri~n tam 19 b tre Thong thuang, chfnh thAy co giao la nhiing nguai phat hi~n ranhiing l~ch l~c trong hanh vi va tam 19tre, nguai gtri tre tai kham bcac nha tam

19hQc lam sang cling thuang la cac thAy co giao

CUQcsong cua mQt tre em, nhat la bgiai do~n thanh thieu nien, khong th~tach rai Sl! anh huang cua toan xa hQi, thong qua nhiing kenh truyen thong,nhiing nhom b~n, quan h~ hang xom v v Thanh thieu nien duang nhu thoatdAn fa khoi vong tay cua chaomy, khoi sl! ki~m soat cua nha truang va roi vao

fmh hu6'ng cua gu6ng may xa hQi Nhii'ng tre it may man, se roi vao nhii'ng nhomb(;lnxau va vuong vao cac t~ n(;lnxa hQi Th~t ra cling co rat nhi~u tre khong mayman nhung I(;litru6'ng thanh va tr6' thanh nhii'ng nguai tot Nhii'ng anh hu6'ng xau,tot cua xa hQi tac dQng den tUng tre cling trai qua nhii'ng phin 19C ben trong chinhnhii'ng tre do Nhii'ng thanh thieu nien ng6 nguqc, dQ 6n dinh cam xuc kern V ••v

se Ia nhii'ng nguai co it co hQi tranh anh hu6'ng xau han nhii'ng tre biet ki~m checarn xuc cling nhu nhu cau cua mlnh

Tom I(;li,ca gia dlnh, nha truang va xa hQi Iuon co anh hu6'ng va khong th~

bo qua bat crr ye~ to nao trong ba yeu to do, khi xem xet v~ tam 19 va sl! phattri~n 6' mQt tre em, nhat Ia trong vi~c khao sat nhii'ng roi nhi~u hanh vi 6' tre

1 D«)cdi~m khach th~

Nham tlm hieu tht;rc tn;mg h~mh vi roi nhi~u cua hQc sinh ph6 thong trunghQc Ha NQi, chung Wi dff tien hanh khao sat tht;rc ti~n theo hai dqt: Dqt mqt -khao sat thu va dqt hai - khao sat chinh thuc Dqt khao sat thu duqc tht;rchi~n vaist;rtham gia cua 43 hQc sinh lap 11 va duqc tien hanh hai Hin tren cung mqtkhach the M6i Hin cach nhau mqt tuan vai ml;lc dich xac dinh dq tin c~y va dq6n dinh cua cac trflc nghi~m va bang h6i, tu do chinh sua, b6 xung va bien t~pchung cho chinh xac va hoan thi~n hon

Tham gia khao sat dqt hai - khao sat chinh thuc co 1100 hQc sinh dang hQct~i 4 truong thuqc hai qu~n Hai Ba Trang va Ba Dlnh Do la cac truang- PTfHPh~m H6ng Thai, PTTH Chu Van An, PTfH Phan Dlnh Phung va PTTH dan l~pPhuO'ng Nam Cac truong nay duQ'cIt;rachQn dt;ratheo hi~u qua thi dua cua thay

va tro trong toan truong vai cac muc dq khac nhau St;rdanh gia xep lo~i nayduqc tht;rchi~n mqt cach tuong d6i vai st;rgiup do cua Sa giao dl;lCHa Nqi TrencO'sa nay, chung toi dff khao sat bon truong wa neu a tren Trong do bao g6mmqt truong di~m, mqt truang kha, mqt truong co nhi~~-van d~ va mqt truong danl~p Vi~c It;rachQn lap phai duQ'Ctht;rc hi~n sao cho m6i truong co 6 lap duQ'ckhao sat thuqc ba khoi 10, 11 va 12, m6i khoi g6m 2 lap Cac khach the tham giadqt khao sat chinh thuc duQ'c It;rachQn mqt cach ngau nhien g6m tat ca cac emhQc sinh co mcTltt~i lap khi chung toi tien hanh khao sat Nhu v~y la khach thetham gia vao dqt khao sat nay se g6m cac hQc sinh cua 24 lap Cl;lthe la cac emhQc sinh thuqc 8 lap 10, 8 lap 11 va 8 lap 12

SO'do 1: SO'do chfJn mdu nghien cUu

HQc sinh 0 cac truongph6 thong trung hQc HaNQi

1 Truong

gi6i

trungblnh kha

Bang 1: Phan b6 khach th~ nghien coo theo cac tieu chi

tien nay chung t6i da ket hQ'Pnhihlg phuang phap nghien coo khac nhau Do laphuong phap nghien coo h6 so, tai liel;!;trilc nghi~m do djnh huang gia trj cUQcsong; nghi~m phap Beck; phuong phap anket; phuang phap phong van sau vaphuong phap phan tich so li~u thong ke.

Trilc nghi~m do djnh huang gia trj cUQc song duQ'c Dzemx Kramb6 va

Leonard Makh6lic ~ien d6i va hoan thi~n tit trilc nghi~m do "ml;!c dfch cUQc

song" Phuang phap lu~n cua trilc nghi~m nay duQ'c cac tac gia soe;tnthao dl!atren co SfJ cua hQc thuyet khat vQng gia trj va li~u phap logo cua Victo Phran vamQt loe;ttcac khai ni~m v~ cam giac mat gia trj va chUng loe;tnthAn kinh chucnang NQi dung cua cac khai ni~m nay la sl! kh6ng thanh c6ng cua con nguaitrong vi~c tim kiem y nghia cUQcsong cua mlnh va bilt ngu6n tit no ma cam giac

mat mat y nghia la nguyen nhan cua 16'pb~nh t~t tinh thAn co ban - b~nh loe;tnthAn kinh chuc nang ma b~nh nay khac vai cac de;tngloe;tnthAn kinh da duQ'c

mieu ta truac kia Sii' dl;!ngtrilc nghi~m nay truac tien c~c tac gia da co gilng chi

ra phuong phap do muc dQ cam giac mat mat y nghia (m\lc dfch) trong cac thu~tngfr cua Victo Phran, djnh r6 d~c tinh doi vai nhihlg nguai b~nh tam thAn vakhflng'djnh no kh6ng d6ng nhat vai tam b~nh hQc

Trac nghi~m do djnh hU6ng gia trj cUQcsong la mQt bQ gom 20 items M8iitem la,mQt c~p cau hoi khlmg dinh nguqc nghia nhau Duai day la mQt vi dl;lv~mQt trong nhfrng item d6.

Khach th~ se chQn trong hai slJ kh~ng djnh d6 mQt phuong an ma hQ thayhqp vai minh han va khoanh tron vao mQt trong nhfrng so tuong tffig Trong d6cac so 1, 2, 3 - bi~u hi~n muc dQ tu it tlJ tin cho den rat tlJ tin vao sl! chQn IlJacua minh So 0 th~ hi~n la ca hai sl! kh~ng djnh d~u c6 sl! bQc IQnhu nhau

Trac nghi~m duqc djch tu blm tieng Nga ra tieng Vi~t va dii duqc hi~u chinhnhieu Ian vai phien ban cuoi cung dua ra su dl;lng dii duqc hoi thu nham ki~m tra

ve m~t ng6n ngii, dQ tin c~y va dQ 6n djnh cua trac nghi~m

Nghi~m phap Beck dung d~ do milc dQ tram cam cua khach th~ nghien cUu.Nghi~m phap nay g6m 21 cau hoi M8i cau se c6 nhi~u phuong an tra lai khacnhau Khach th~ tlJ chQn mQt phuong an giong nhat so vai tinh tr(;lng cua minhtrong thai gian gan day Di~m cua m8i khach th~ se duqc Hnh bang cach cQng tat

ca di~m b 21 cau hoi thuQc nghi~m phap nay va t6ng di~m cua cac em hQc sinhtham gia khao sat se duqc phan thanh cac cap dQ sau:

- Duai 13 di~m: kh6ng tram cam

- Tu 14- 19 di~m: Tram cam nhy

- Tu 20- 29 di~m: Tram cam vua

- Tu 30 di~m trb len: Tram cam n~ng

*PhuO'Izg phap anket

MQt bang hoi vai 31 cau hoi gom ca cau hoi d6ng va cau hoi mb duqcchung t6i dua ra nham ml;lcdich tim hi~u mQt so van d~ chu yeu sau:

- Thl!C tri;lngr6i nhi~u h~mhvi ahQc sinh THPT Ha NQi

- Quan h~ trong gia dlnh cua cac hQc sinh tham gia khao sat va quan h~gifra cac hQc sinh nay v6'i thay co giao va bi;lnbe cua hQ

* Phuung philp phdn tich soli¢u thong ke

So 1i~u di~u tra duQ'c xU 19 bai chuang trlnh thong ke SPSS dung cho moitrucmg Window, phien ban 7.5

II DANH GIA CHUNG VE THl}C TR~NG ROI NHIEU HANH VI 0

HOC SINH TRUNG HOC PH6 THONG HA N(n

Trong so 1055 h<;>csinh dugc khao sat, co 5,4% (57 em) co nhfrng bi~uhi~n RNHV rat dang 10 ng~i Con so nay 16'nhon so v6'i con so dieu tra cuanganh tam than h<;>cVi~t Nam - nam 1989 tren 21.960 thanh thieu nien d¢tu6i 10-17: ty l~ roi lo~n hanh vi la 3,7% (GS Nguyen Vi~t - " Trao d6i m¢t

so van de ve suc khoe tam than anu6'c ta hi~n nay")

So sanh v6'i cac nghien cuu cua nu6'c ngoai, chung ta co cac roi lo~nhanh vi tu6i h<;>ctro dugc u6'c tinh tu 5% t6'i 15% trong lua tu6i 6 t6'i 15(Goldberg 1., Pediatrics, 1984, 73, 278 - 293 ), nhung chung chi dugc cacnha nhi khoa phat hi~n 1% t6'i 2% (Cortello E J., Pediatrics, 1986, 78,1044-1051) Nhu v~y co th~ thay ICingnganh y te m6'i chi quan tam dugc dengan het nhung truang hgp b~nh 19va bo qua gan nhu tat ca nhung truang hgpnhy hon Cac roi nhieu nay deu can phai dugc phat hi~n s6'm va can thi~p kipthai Chung rat ·co th~ tra thanh "co cau tam If' (khong con a muc d¢ phanung hay dap ung, dau hi~u) nua, co phuong h~i den slJ phat tri~n m¢t nhancach lanh m~nh sau nay

1 ThlJc tr~ng RNHV cua h<;>csinh THPT Ha N¢i la m¢t hi~n tugng ratdang quan tam Trong nhung bi~u hi~n RNHV cua cac em thl nhung bi~uhi~n lo~i huoog n¢i la nhung bi~u hi~n n6i tr¢i hon ca Tren thlJC te, chungdang de do~ t6'i suc khoe tinh than va th~ chat cua cac em Day la nhung roinhi~u noi ve cac cang thling ma cac em dang phai chiu dlJng, ve nhu cau cuacac em doi hoi dugc quan tam cham soc nhieu hon nua

ThlJc tr~ng nay doi hoi phai co nhung nghien CUlltiep wc, sau r¢ng hon

va nhung giai phap Hnh the cling nhu chien lugc d~ cai thi~n tlnh hlnh nay

2 Khao sat khong Hm thay moi quan h~ tuyen tinh giua cac yeu to ve tU6i, nghenghi~p va trinh d¢ van hoa cua bo my Chung ta se con tf(11~i van de tuong quangiUa RNHV cua tn~ vai cac yeu to gia dinh CJnhfrng phan sau va ad6 chung ta c6th~ kh~ng dinh tam quan tn;mg cua chat luqng va so luqng thai gian giao tiepgiua cha my va con cai trong gia dinh.

3 Khong c6 moi quan h~ tuyen tinh giua vi~c phan lo~i truo-ng theo ket qua hQCt~p, ren luy~n cua hQc sinh va rnleCdQ roi nhieu hanh vi Vi~c danh gia cac roinhieu hanh vi khong th~ chi dl;Tavan vi~c phan lo~i CJ truo-ng hQc Suc ep tronghQc t~p cling t~o nen nhfrng van de roi nhieu rat dang quan tam

4 Cac nghien CUlltam 19 d6ng vai tro rat quan trQng d~ phat hi~n nhfrng roinhieu btre em va vi~c cham s6c, chua tri nhfrng chUng roi nhieu d6 mQt cach kipthai l~i cang quan trQng hon

Bang 2 Ty I~(% )hQc sinh mac phai nhfrng r6i nhi~u hanh vi

1 Dau dau, n~;at xiu khong ly do 32,9

~ " A' ? ? , "

Theo ket qua cua h¢ so ttro'ng quan r va xac suat tuong U'ngchi cap dq co y

nghia cua h¢ so ttrong quan b so' do 2 thl gifra cac rnuc dq bi~u hi¢n TC· vaRNHV co rnoi ttro'ng quan co nghia nhung khong cao lflrn (r=0,257, p<O,Ol) H¢

so ttro'ng quan Ian ho'n 0 gifra tram cam va RNHV noi len ding di~rn cua tramcarn cang cao thl di~rn cua RNHV cling cang cao Di~u nay co nghia la rnuc dqbi~u hi¢n TC cang n~ng thl cang co nhi~u RNHV va nguqc IC;li,rnuc dq bi~u hi¢n

TC cang nht; cang co it RNHV ~Moi ttrong quan nay phil hqp vai nhi~u nghiencoo khac v~ TC

SO'do 2: Tuung quan gift a bilu hi¢n train cam vOi tirng IO{liRNHV

RNHV huang ngoC;li

~

Tram carnKet qua nghien coo rnoi Wong quan gifra cac IOC;liRNHV vai bi~u hi¢ntram carn dtrqc th~ hi¢n qua h¢ so ttrong quan r So' do 3 cho thay h¢ so ttro'ngquan r gifra bi~u hi¢n tram carn vai RNHV IOC;lihuang nqi la co y nghia(r=0,396, p<O,O1) H¢ so ttro'ng quan gifra bi~u hi¢n TC vai RNHV IOC;lihuangngoC;lila khong co y nghia

H¢ so ttro'ng quan r > 0 gifra bi~u hi¢n TC vai RNHV huang nqi noi lendi~rn cua bi~u hi¢n TC cang cao thl di~rn cua RNHV IOC;lihuang nqi cling cangcao, do la wang quan thu~n Di~u nay co nghia la cae em hQc sinh co rnuc dqbi~u hi¢n TC cang n~ng thl cac em cang rnflc phai nhi~u nhfrng RNHV IOC;lihtrang nqi Gifra bi~u hi¢n TC vai RNHV IOC;lihtrang ngoC;likhong co rnoi ttro'ngquan

Ket qua phAn Hch tren dAy co th~ la mQt dinh huang cho cha my hQc sinh,cac nha giao dl;lc, cac bac si, cac nha tAm Ii tri li~u co nhfrng can thi~p, nhfrngphuong phap tri li~u thich hqp.

Ve trfim c3m ah9c sinh trung h9C ph6 thong Hit NQi, chung ta co mQts6 nh*n xet nhu sau:

1 Khao sat cho thay, tram cam khong chi ph6 bien bnguai Ion Ty l~ tram camvua va nc)ngbhQc sinh THPT Ha NQi la rat dang quan tAm

2 Tram cam cling khong co moi quan h~ tuyen Hnh vai slJ phAn lo~i hQc sinhtheo hQc llJCva h~nh ki~m, cling nhu phAn lo~i truOng

3 Mac dQ tram cam b hQc sinh nit Ian han hQc sinh nam, dc)c bi~t ty l~ tramcam nc)ngb hQc sinh nit cao gap doi hQc sinh nam

4 Tram cam khong co moi quan h~ co y nghia v~ mc)tthong ke vai cac RNHVlo~i huang ngo~i, nhung co quan h~ vai nhfrng RNHV lo~i huang nQi Nhu

v~y, neu chi quan tAm tai cac hanh vi pha roi b~ n6i cua tre em se b6 qua mat

cac roi lo~n nQi tAmbtre