1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Luan an tien sy Nuyen Dang Hoang

139 336 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 139
Dung lượng 2,03 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

NËI DUNG THÜC NGHI›M.. Nëi dung thù nh§t.. Nëi dung thù hai.. Ho¤t ëng l mëtph÷ìng thùc gióp con ng÷íi tçn t¤i v ph¡t triºn... Mèi quan h» giúa chõ thº v kh¡ch thº l mèi quan h» bi»nchùn

Trang 1

PH†N MÐ †U 1 Ch÷ìng 1 CÌ SÐ L LUŠN V€ THÜC TI™N 7

1.1 TI˜P CŠN CC L LUŠN TÊNG QUAN V— HO„T ËNG - HO„T

ËNG D„Y HÅC Ð „I HÅC 7

1.1.1 Ti¸p cªn c¡c l½ luªn têng quan v· ho¤t ëng 7

1.1.2 Ho¤t ëng d¤y håc ¤i håc 10

1.2 HO„T ËNG D„Y HÅC BË MÆN PH×ÌNG PHP D„Y HÅC TON 17 1.2.1 Bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n ð tr÷íng HSP 17

1.2.2 H» thèng ho¤t ëng d¤y håc chõ y¸u cõa bë mæn PPDH To¡n 18 1.3 Kž N‹NG D„Y HÅC TON Ð TR×ÍNG THPT 19

1.3.1 Nhúng kh¡i ni»m cì b£n 19

1.3.2 H» thèng KNDH To¡n 22

1.3.3 Qu¡ tr¼nh h¼nh th nh k¾ n«ng d¤y håc To¡n 30

1.3.4 Tê chùc ho¤t ëng d¤y håc bë mæn theo ành h÷îng t«ng c÷íng k¾ n«ng d¤y håc 31

1.4 THÜC TR„NG R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC QUA HO„T ËNG D„Y HÅC BË MÆN PH×ÌNG PHP D„Y HÅC TON 32

1.4.1 ×u iºm 32

1.4.2 H¤n ch¸, khuy¸t iºm 33

1.4.3 Nguy¶n nh¥n 34

K˜T LUŠN CH×ÌNG I 35

Trang 2

PH×ÌNG PHP D„Y HÅC TON THEO ÀNH H×ÎNG T‹NG C×ÍNG R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC CHO

2.1 X…Y DÜNG V€ PHT TRIšN CH×ÌNG TRœNH BË MÆN THEO

ÀNH H×ÎNG T‹NG C×ÍNG R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC

TON CHO SINH VI–N 36

2.1.1 Ch÷ìng tr¼nh 36

2.1.2 C«n cù º x¥y düng ch÷ìng tr¼nh bë mæn PPDH To¡n 37 2.1.3 C§u t¤o cõa ch÷ìng tr¼nh 41

2.1.4 K¸t luªn gi£i ph¡p 1 52

2.2 LÇNG GH’P VI›C R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC TON TRONG TØNG M„CH TRI THÙC CÕA BË MÆN PH×ÌNG PHP D„Y HÅC TON 52

2.2.1 C¡c bi»n ph¡p cö thº 53

2.2.2 C¡c h¼nh thùc v  PPDH ÷ñc sû döng º thüc hi»n c¡c bi»n ph¡p 65

2.2.3 K¸t luªn gi£i ph¡p 2 74

2.3 THÜC HI›N HO„T ËNG NVSP TH×ÍNG XUY–N MÆN TON THEO ÀNH H×ÎNG T‹NG C×ÍNG R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC CHO SINH VI–N 75

2.3.1 C¡c c«n cù thüc hi»n 75

2.3.2 C¡c bi»n ph¡p cö thº 77

2.3.3 K¸t luªn gi£i ph¡p 3 85

2.4 X…Y DÜNG V€ SÛ DÖNG HI›U QUƒ CC PH×ÌNG TI›N D„Y HÅC TRONG VI›C R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC TON 86

2.4.1 Kh¡i ni»m v  vai trá cõa ph÷ìng ti»n trong ho¤t ëng d¤y håc 86

Trang 3

2.4.3 C¡c ph÷ìng ti»n chõ y¸u ÷ñc sû döng hé trñ r±n

luy»n k¾ n«ng d¤y håc trong håc ph¦n Ph÷ìng ph¡p

d¤y håc To¡n 88

2.4.4 Nhúng t¡c döng cõa ph÷ìng ti»n d¤y håc èi vîi ho¤t ëng r±n k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶n 93

2.4.5 K¸t luªn gi£i ph¡p 4 95

2.5 T‹NG C×ÍNG R‘N LUY›N Kž N‹NG SÛ DÖNG CÆNG NGH› THÆNG TIN CHO SINH VI–N TRONG D„Y HÅC BË MÆN PH×ÌNG PHP D„Y HÅC TON 96

2.5.1 D¤y håc kh¡i ni»m 96

2.5.2 D¤y håc ành l½ 101

2.5.3 D¤y håc gi£i b i tªp To¡n 102

2.5.4 K¸t luªn gi£i ph¡p 5 105

K˜T LUŠN CH×ÌNG II 105

Ch÷ìng 3 THÜC NGHI›M S× PH„M 107 3.1 MÖC CH V€ NHI›M VÖ THÜC NGHI›M 100

3.1.1 Möc ½ch 107

3.1.2 Nhi»m vö 107

3.2 NËI DUNG THÜC NGHI›M 107

3.2.1 Nëi dung thù nh§t 107

3.2.2 Nëi dung thù hai 108

3.2.3 Nëi dung thù ba 108

3.2.4 Nëi dung thù t÷ 108

3.3 TÊ CHÙC THÜC NGHI›M 108

3.4 NH GI K˜T QUƒ THÜC NGHI›M 108

Trang 4

3.4.2 Nëi dung thù hai 110

3.4.3 Nëi dung thù ba 112

3.4.4 Nëi dung thù t÷ 120

K˜T LUŠN CH×ÌNG III 121 K˜T LUŠN CHUNG CÕA LUŠN N 122

CC CÆNG TRœNH NGHI–N CÙU LI–N QUAN ˜N LUŠN

DANH MÖC T€I LI›U THAM KHƒO 125

Trang 5

PH†N MÐ †U

I L DO CHÅN — T€I

Gi¡o döc  o t¤o âng vai trá cèt y¸u trong vi»c giú g¼n, ph¡t triºn,truy·n b¡ v«n minh nh¥n lo¤i v  do â l  cé m¡y ch½nh t¤o ra nguçn nh¥nlüc cho x¢ hëi Nghà quy¸t hëi nghà l¦n thù 2 BCHT× £ng kho¡ VIII ¢ch¿ rã "N¥ng cao d¥n tr½, bçi d÷ïng v  ph¡t triºn nguçn lüc to lîn cõa conng÷íi Vi»t Nam l  nh¥n tè quy¸t ành th­ng lñi cõa cæng nghi»p ho¡, hi»n

¤i ho¡", "Gi¡o döc  o t¤o l  quèc s¡ch h ng ¦u, l  ëng lüc thóc ©y, l 

i·u ki»n cì b£n cho vi»c thüc hi»n möc ti¶u kinh t¸ x¢ hëi, x¥y düng v  b£ov» tê quèc - Ph£i coi ¦u t÷ cho gi¡o döc l  ¦u t÷ ph¡t triºn"

Trong H» thèng gi¡o döc, Gi¡o döc ¤i håc âng vai trá cüc k¼ quantrång V¼ th¸, nghà quy¸t hëi nghà l¦n thù 4 BCHT× £ng kho¡ VII kh¯ng

ành "Gi¡o döc ¤i håc câ vai trá ¡p ùng tèt nhu c¦u nh¥n lüc câ tr¼nh

ë cao cho sü nghi»p cæng nghi»p hâa, hi»n ¤i ho¡ v  vi»c ph¡t triºn b·nvúng §t n÷îc, thóc ©y ph¡t triºn khoa håc" L m th¸ n o º ¡p ùng tètnhu c¦u nh¥n lüc câ tr¼nh ë cao khi tri thùc cõa nh¥n lo¤i t«ng vîi mëttèc ë châng m°t v  t¡c ëng m¤nh m³ ¸n måi l¾nh vüc cõa íi sèng x¢hëi Rã r ng l  dò câ thay êi nëi dung ch÷ìng tr¼nh  o t¤o nh÷ th¸ n o

i ch«ng núa th¼ công khæng câ nh  tr÷íng n o câ thº cung c§p ¦y õ ki¸nthùc cho con ng÷íi sèng trong x¢ hëi khæng ngøng bi¸n êi nh÷ vªy Gi£iph¡p n¬m ð ché gi¡o döc ph£i t¤o cho con ng÷íi kh£ n«ng tü håc, tü  ot¤o "Ph÷ìng ph¡p gi¡o döc ¤i håc ph£i coi trång vi»c bçi d÷ïng n«ng lüc tühåc, tü nghi¶n cùu, t¤o i·u ki»n cho ng÷íi håc ph¡t triºn t÷ duy s¡ng t¤o,r±n luy»n k¾ n«ng thüc h nh, tham gia nghi¶n cùu thüc nghi»m gi¡o döc".Trong giai o¤n hi»n nay, còng vîi sü ti¸n bë cõa khoa håc k¾ thuªt, vi»cd¤y håc ð bªc ¤i håc ÷ñc °t trong bèi c£nh sau:

- Khèi l÷ñng thæng tin khoa håc t«ng nhanh "theo h m sè mô" v  nhúngk¸t luªn khoa håc công câ nhi·u thay êi, dò l  theo h÷îng ph¥n ho¡ chiti¸t hìn, s¥u s­c hìn, mð rëng kh¡i qu¡t hìn hay l  theo h÷îng phõ ành k¸tluªn cô v  thay v o k¸t luªn mîi v.v Do â c¡ch chuyºn ho¡ tø thæng tin

Trang 6

khoa håc sang thæng tin s÷ ph¤m công ái häi câ nhúng th½ch ùng kàp thíi

º £m b£o t½nh óng ­n v  hi»n ¤i cõa nëi dung, c¡ch truy·n ¤t côngnh÷ ti¸p thu ki¸n thùc công c¦n câ nhúng ph÷ìng thùc "ëng" hìn

- C¡c ph÷ìng ph¡p d¤y håc ng y mët a d¤ng, phong phó, ¡p ùng nhúngy¶u c¦u kh¡c nhau v· möc ½ch håc tªp

- Nhi·u ph÷ìng ti»n k¾ thuªt ÷ñc ¡p döng trong c¡c l¾nh vüc khoa håc k¾thuªt v  trong d¤y håc, ái häi vi»c d¤y håc ð ¤i håc ph£i câ nhúng ph÷ìngph¡p d¤y - håc th½ch hñp º n¥ng cao hi»u qu£  o t¤o

- Xu th¸ k¸t hñp gi£ng d¤y, håc tªp vîi nghi¶n cùu khoa håc, lao ëngs£n xu§t, vîi ho¤t ëng dàch vö x¢ hëi công £nh h÷ðng ¸n ph÷ìng ph¡pd¤y - håc ð ¤i håc Trong â nêi l¶n l  ph÷ìng ph¡p d¤y håc h÷îng v o gi£iquy¸t nhúng v§n ·, nhúng t¼nh huèng do thüc ti¹n °t ra

Trong c¡c ng nh  o t¤o ð bªc ¤i håc, ng nh s÷ ph¤m chi¸m mët và tr½

°c bi»t bði v¼ ph©m ch§t v  n«ng lüc ngh· nghi»p cõa gi¡o vi¶n l  nh¥n tèquan trång t¡c ëng ¸n ch§t l÷ñng gi¡o döc,  o t¤o nguçn nh¥n lüc Ch½nhv¼ th¸, mët trong b£y nhâm gi£i ph¡p lîn cõa chi¸n l÷ñc ph¡t triºn gi¡o döc2001-2010 nh¬m ¤t möc ti¶u "T¤o b÷îc chuyºn bi¸n cì b£n v· ch§t l÷ñnggi¡o döc theo h÷îng ti¸p cªn vîi tr¼nh ë ti¶n ti¸n cõa th¸ giîi, phò hñp vîithüc ti¹n Vi»t Nam" l  "Ph¡t triºn ëi ngô nh  gi¡o, êi mîi ph÷ìng ph¡pgi¡o döc"

N¸u nh÷ º ¡p ùng nhu c¦u khæng ngøng bi¸n êi cõa x¢ hëi, ph÷ìngph¡p d¤y håc ngay tø tr÷íng phê thæng ¢ ph£i ph¡t huy t½nh chõ ëngs¡ng t¤o cõa håc sinh, ph¡t huy t½nh t½ch cüc cõa hå, bçi d÷ïng cho hå n«nglüc ph¡p hi»n v  gi£i quy¸t v§n · th¼ c¡c tr÷íng s÷ ph¤m ph£i  o t¤o ranhúng ng÷íi th¦y câ õ tr¼nh ë, k¾ n«ng º thüc hi»n chùc tr¡ch n y.Nhúng °c iºm mîi cõa gi¡o döc ¤i håc, nhúng thay êi lîn ð tr÷íngTHPT ái häi mët sü thay êi m¤nh m³ trong c¡c tr÷íng ¤i håc nâi chung

v  ¤i håc s÷ ph¤m To¡n nâi ri¶ng

Bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n chi¸m mët và tr½ °c bi»t quan trångtrong ch÷ìng tr¼nh  o t¤o gi¡o vi¶n To¡n ð tr÷íng HSP Thæng qua mænhåc, sinh vi¶n ÷ñc trang bà cì sð l½ luªn v· d¤y håc To¡n, c¡c ph÷ìng ph¡p

Trang 7

d¤y håc To¡n, nghi¶n cùu c¡c t¼nh huèng iºn h¼nh trong d¤y håc to¡n, b÷îc

¦u t¼m hiºu v· ch÷ìng tr¼nh, SGK phê thæng v  ti¸p cªn vîi ngh· d¤y håcthæng qua c¡c ho¤t ëng nghi»p vö s÷ ph¤m, thüc tªp, ki¸n tªp, v.v º

¡p ùng möc ti¶u  o t¤o, vi»c êi mîi ph÷ìng thùc  o t¤o bë mæn Ph÷ìngph¡p d¤y håc mæn To¡n l  c¦n thi¸t Sü êi mîi n y li¶n quan ¸n nëi dung,ch÷ìng tr¼nh, ph÷ìng ph¡p d¤y håc, °c bi»t l  r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håcthæng qua bë mæn Hi»n nay, nhi·u nh  khoa håc, nh  gi¡o công h¸t sùc quant¥m ¸n v§n · n y GS.TSKH Nguy¹n B¡ Kim trong gi¡o tr¼nh "Ph÷ìngph¡p d¤y håc mæn To¡n" NXBGD (2003) ¢ bê sung mët sè iºm ti¸p cªntheo l½ thuy¸t d¤y håc hi»n ¤i GS.TS  o Tam trong gi¡o tr¼nh "Ph÷ìngph¡p d¤y håc H¼nh håc" NXBHSP HN 2006 ¢ cö thº hâa nhi·u v§n · l½luªn, vªn döng v o PPDH H¼nh håc C¡c nh  khoa håc nh÷ Ho ng Töy[103],Nguy¹n C£nh To n [94], L¥m Quang Thi»p [92], v.v trong c¡c b i vi¸t cõam¼nh · cªp nhi·u ¸n nhúng v§n · c¦n thay êi trong gi£ng d¤y ð bªc

¤i håc nâi chung, d¤y håc To¡n v  ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n nâi ri¶ng.Tuy nhi¶n, ch÷a câ mët cæng tr¼nh n o nghi¶n cùu ¦y õ, h» thèng v· r±nluy»n k¾ n«ng d¤y håc V¼ vªy chóng tæi lüa chån · t i Tê chùc ho¤t ëngd¤y håc bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng r±nluy»n k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶n, vîi mong muèn x¥y düng mët c¡ch câh» thèng v· l½ luªn v  h¼nh th nh mët sè gi£i ph¡p tê chùc c¡c ho¤t ëngd¤y håc bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íngr±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc, gâp ph¦n n¥ng cao ch§t l÷ñng d¤y håc bë mæn ðtr÷íng HSP, ¡p ùng y¶u c¦u mîi trong  o t¤o gi¡o vi¶n To¡n THPT

II MÖC CH NGHI–N CÙU

Tr¶n cì sð nëi dung, ch÷ìng tr¼nh, c¡c gi¡o tr¼nh Ph÷ìng ph¡p d¤y håcTo¡n hi»n h nh ð bªc ¤i håc - Cao ¯ng, xu th¸ ph¡t triºn cõa l½ luªn d¤yhåc hi»n ¤i v  tr¶n cì sð thüc ti¹n d¤y håc ð mët sè tr÷íng ¤i håc vòng

çng b¬ng sæng Cûu Long, °c bi»t l  tr÷íng HSP çng Th¡p, nghi¶n cùut¼m ra nhúng gi£i ph¡p cho ph²p d¤y håc câ hi»u qu£ bë mæn Ph÷ìng ph¡pd¤y håc To¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc nh¬mgâp ph¦n n¥ng cao ch§t l÷ñng  o t¤o gi¡o vi¶n To¡n THPT

Trang 8

III NHI›M VÖ NGHI–N CÙU

3.1 Nghi¶n cùu tê chùc ho¤t ëng d¤y håc ð ¤i håc nâi chung v  ð bë mænPh÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n nâi ri¶ng

3.2 L m rã kh¡i ni»m k¾ n«ng d¤y håc, k¾ n«ng d¤y håc To¡n, x¥y düng h»thèng k¾ n«ng d¤y håc To¡n THPT

3.3 Nghi¶n cùu hi»u qu£ vi»c r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶n thængqua nëi dung, ch÷ìng tr¼nh, c¡c gi¡o tr¼nh PPDH To¡n v  t¼nh h¼nh gi£ngd¤y bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n hi»n nay

3.4 · xu§t c¡c gi£i ph¡p tê chùc c¡c ho¤t ëng d¤y håc bë mæn PPDHTo¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng k¾ n«ng d¤y håc To¡n cho sinh vi¶n

IV GIƒ THUY˜T KHOA HÅC

N¸u tê chùc tèt c¡c ho¤t ëng d¤y håc bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håcTo¡n theo h÷îng t«ng c÷íng r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶n th¼s³ gâp ph¦n n¥ng cao ch§t l÷ñng, hi»u qu£ bë mæn PPDH To¡n ð tr÷íng

HSP, ¡p ùng y¶u c¦u " o t¤o ngh·" trong  o t¤o gi¡o vi¶n To¡n

V PH×ÌNG PHP NGHI–N CÙU

5.1 Ph÷ìng ph¡p nghi¶n cùu l½ luªn

- Möc ½ch: T¼m hiºu t¼nh h¼nh nghi¶n cùu v· nhúng v§n · câ li¶n quan,

ành h÷îng cho vi»c x¥y düng · c÷ìng nghi¶n cùu, ph¥n t½ch v  têng hñpmët sè quan iºm, v.v

- T i li»u: V«n ki»n cõa £ng, Nh  n÷îc; t¡c ph©m kinh iºn cõa chõngh¾a M¡c-L¶nin; T i li»u l½ luªn cì b£n v· Gi¡o döc håc, T¥m l½ håc, Tri¸thåc, LLDH, PPDH, v.v

5.2 Ph÷ìng ph¡p têng k¸t kinh nghi»m

- èi t÷ñng: kinh nghi»m gi£ng d¤y bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡ncõa c¡c gi£ng vi¶n mët sè tr÷íng ¤i håc, kinh nghi»m vªn döng c¡c ph÷ìngph¡p d¤y håc To¡n trong d¤y håc To¡n ð c¡c tr÷íng THPT, kinh nghi»m sûdöng c¡c Cæng ngh» d¤y håc v.v

Trang 9

- C¡ch thùc têng k¸t: mæ t£, ph¥n t½ch v  kh¡i qu¡t ho¡ sü ki»n.

5.3 Ph÷ìng ph¡p i·u tra quan s¡t

Thu thªp v  ph¥n t½ch c¡c dú li»u thæng qua quan s¡t qu¡ tr¼nh nhªnthùc cõa sinh vi¶n khoa To¡n, b i kiºm tra, c¡c hç sì håc tªp cõa tøng sinhvi¶n tham gia v o · t i v  k¸t qu£ phäng v§n sinh vi¶n v  gi¡o vi¶n

VII NHÚNG ÂNG GÂP CÕA LUŠN N

7.1 Luªn ¡n ¢ l m rã th¸ n o l  ho¤t ëng d¤y håc ð tr÷íng ¤i håc, ho¤t

ëng d¤y håc trong bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n

7.2 Luªn ¡n ¢ l m rã kh¡i ni»m k¾ n«ng d¤y håc, k¾ n«ng d¤y håc To¡n v 

· xu§t h» thèng k¾ n«ng d¤y håc to¡n ð THPT

7.3 Luªn ¡n ¢ · xu§t c¡c nëi dung tê chùc ho¤t ëng d¤y håc bë mænPh÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng r±n luy»n k¾ n«ngd¤y håc cho sinh vi¶n

7.4 Luªn ¡n · ra 5 gi£i ph¡p nh¬m gâp ph¦n tê chùc câ hi»u qu£ ho¤t ëngd¤y håc bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng r±nluy»n k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶n

7.5 C¡c thüc nghi»m ¢ kh¯ng ành t½nh kh£ thi v  hi»u qu£ cõa c¡c gi£iph¡p m  luªn ¡n ¢ · xu§t

Trang 10

VIII C‡U TRÓC LUŠN N

PH†N MÐ †U

Ch÷ìng 1 CÌ SÐ L LUŠN V€ THÜC TI™N

Ch÷ìng 2 TÊ CHÙC HO„T ËNG D„Y HÅC BË MÆN PH×ÌNG PHPD„Y HÅC TON THEO ÀNH H×ÎNG T‹NG C×ÍNG Kž N‹NG D„YHÅC CHO SINH VI–N

Ch÷ìng 3 THÜC NGHI›M S× PH„M

K˜T LUŠN

Trang 11

Ch֓ng 1.

CÌ SÐ L LUŠN V€ THÜC TI™N

º câ thº câ thº ¡p ùng nhu c¦u cõa x¢ hëi, PPDH ð bªc ¤i håc ph£i

êi mîi theo h÷îng ph¡t huy t½nh t½ch cüc cõa sinh vi¶n, nâi c¡ch kh¡c l t½ch cüc hâa ho¤t ëng cõa sinh vi¶n Cì ch¸ cõa ho¤t ëng công nh÷ qu¡tr¼nh ho¤t ëng håc tªp v  nhúng gi£i ph¡p º t½ch cüc hâa ho¤t ëng cõang÷íi håc ¢ ÷ñc · cªp nhi·u trong cæng tr¼nh nghi¶n cùu cõa mët sè nh khoa håc, nh÷ A.N.Leonchev [60], GS.TSKH Nguy¹n B¡ Kim [54], GS Tr¦nB¡ Ho nh [46], PGS.TS Tr¦n Ki·u [52], v.v

Trong ph¤m vi nghi¶n cùu cõa luªn ¡n, tr÷îc h¸t ph£i l m rã b£n ch§tcõa ho¤t ëng d¤y håc ð bªc ¤i håc

1.1 TI˜P CŠN CC L LUŠN TÊNG QUAN V—

HO„T ËNG - HO„T ËNG D„Y HÅC Ð „I HÅC

1.1.1 Ti¸p cªn c¡c l½ luªn têng quan v· ho¤t ëng

1.1.1.1 Kh¡i ni»m ho¤t ëng

Ho¤t ëng l  mët kh¡i ni»m, ph¤m trò m  c¡c nh  khoa håc ¢ nghi¶ncùu tø l¥u Nêi trëi trong â l  c¡c cæng tr¼nh cõa Tri¸t håc v  T¥m l½ håc.Theo Tri¸t håc: Ho¤t ëng l  qu¡ tr¼nh t¡c ëng cõa chõ thº v o kh¡ch thº

º t¤o ra s£n ph©m nh¬m thäa m¢n nhu c¦u cõa chõ thº Ho¤t ëng l  mëtph÷ìng thùc gióp con ng÷íi tçn t¤i v  ph¡t triºn

Trang 12

Theo quan iºm cõa c¡c nh  t¥m l½ håc, ho¤t ëng ÷ñc hiºu l  tê hñpc¡c qu¡ tr¼nh con ng÷íi t¡c ëng v o èi t÷ñng nh¬m ¤t ÷ñc mët möc ½ch

câ thº thäa m¢n mët nhu c¦u nh§t ành v  ch½nh k¸t qu£ cõa ho¤t ëng l¤ik½ch th½ch t¤o ra ho¤t ëng v  k¸t qu£ công l  sü cö thº hâa nhu c¦u cõachõ thº Ð kh¡i ni»m n y chóng ta câ thº rót ra nhúng k¸t luªn sau:

- Ho¤t ëng l  qu¡ tr¼nh t¡c ëng, t÷ìng t¡c, quy¸t ành sü vªn ëng,ph¡t triºn l¨n nhau giúa hai th nh ph¦n cì b£n trong ho¤t ëng l  chõ thº

v  kh¡ch thº Mèi quan h» giúa chõ thº v  kh¡ch thº l  mèi quan h» bi»nchùng Câ ngh¾a l  trong mèi quan h» §y chõ thº v  kh¡ch thº £nh h÷ðng,t÷ìng t¡c l¨n nhau thóc ©y nhau vªn ëng v  ph¡t triºn

- S£n ph©m cõa ho¤t ëng câ c£ ð hai ph½a chõ thº v  èi t÷ñng Ngo ivi»c chõ thº t¡c ëng v o èi t÷ñng nh¬m chi¸m l¾nh èi t÷ñng, bi¸n êi èit÷ñng theo möc ½ch cõa ho¤t ëng º tø â bi¸n èi t÷ñng th nh s£n ph©mthäa m¢n c¡c nhu c¦u cõa b£n th¥n th¼ ng÷ñc l¤i, tr÷îc, trong v  sau qu¡tr¼nh ho¤t ëng chõ thº công d¦n vªn ëng v  ph¡t triºn c¡c th nh tè trongc§u tróc t¥m l½, þ thùc v  nh¥n c¡ch cõa b£n th¥n chõ thº ¥y công ch½nh

l  t½nh hai chi·u cõa ho¤t ëng: chi·u chõ thº hâa èi t÷ñng v  chi·u ng÷ñcl¤i èi t÷ñng hâa chõ thº

Nh÷ vªy, chóng ta câ thº kh¯ng ành, t¥m l½, þ thùc, nh¥n c¡ch cõa conng÷íi ÷ñc h¼nh th nh, ph¡t triºn v  ho n thi»n trong v  b¬ng ho¤t ëng

1.1.1.2 °c iºm cõa ho¤t ëng

- T½nh èi t÷ñng: Ho¤t ëng câ èi t÷ñng, g­n vîi èi t÷ñng èi t÷ñng

l  c¡i m  ho¤t ëng h÷îng tîi, º chi¸m l¾nh, c£i bi¸n nâ th nh s£n ph©mnh¬m thäa m¢n cho nhu c¦u con ng÷íi èi t÷ñng cõa ho¤t ëng l  c¡i angsinh th nh trong quan h» sinh th nh cõa ho¤t ëng v  thæng qua ho¤t ëngcõa chõ thº Vîi c¡ch hiºu èi t÷ñng ho¤t ëng nh÷ vªy chóng ta c¦n nhªnthùc èi t÷ñng ho¤t ëng khæng ch¿ l  c¡c vªt ch§t cö thº m  câ thº l  c¡c

èi t÷ñng, c¡c quan h» trøu t÷ñng c¦n ÷ñc h¼nh dung, t÷ duy l  bëc lë nâvîi t÷ c¡ch l  ëng cì cõa ho¤t ëng, vîi t÷ c¡ch l  èi t÷ñng mang t½nh nhuc¦u Trong d¤y håc To¡n ð tr÷íng phê thæng v  tr÷íng ¤i håc èi t÷ñng

Trang 13

cõa ho¤t ëng l  hå c¡c t½nh huèng (c¡c sü vªt, c¡c ki¸n thùc v· c¡c èit÷ñng, c¡c quan h», quy luªt, ph÷ìng ph¡p, v.v ).

- T½nh möc ½ch: Ho¤t ëng câ möc ½ch, möc ½ch l  h¼nh £nh cõa s£nph©m trong t÷ìng lai Nâ l  c¡i vøa âng vai trá ành h÷îng vøa l  th nh

tè h¼nh th nh ho¤t ëng, çng thíi l  mët th nh tè quan trång trong qu¡tr¼nh i·u ch¿nh ho¤t ëng

- T½nh chõ thº: Ho¤t ëng do con ng÷íi thüc hi»n, con ng÷íi thüc hi»nho¤t ëng âng vai trá chõ thº cõa ho¤t ëng vîi sü t½ch cüc, tü gi¡c tø qu¡tr¼nh chu©n bà, tê chùc i·u khiºn cho ¸n k¸t thóc qu¡ tr¼nh ho¤t ëng

- T½nh gi¡n ti¸p: Ho¤t ëng c ng ph¡t triºn, c ng phùc t¤p th¼ t½nh gi¡nti¸p trong â c ng t«ng Câ ngh¾a l  con ng÷íi sû döng cæng cö, ph÷ìng ti»nt¡c ëng v o èi t÷ñng nh¬m ¤t ÷ñc möc ½ch cõa ho¤t ëng · ra

1.1.1.3 C§u tróc cõa ho¤t ëng

Theo A N Leonchev [60, tr 81]: "íi sèng méi c¡ nh¥n ÷ñc h¼nh th nhbði mët dáng li¶n töc c¡c ho¤t ëng kh¡c nhau Ho¤t ëng l  qu¡ tr¼nhchuyºn ho¡ l¨n nhau giúa hai cüc: chõ thº - kh¡ch thº"

Chùc n«ng v  sü chuyºn ho¡ chùc n«ng l  b£n ch§t t¥m l½ trong c§u tróccõa ho¤t ëng, l  ch¼a kho¡ º gi£i m¢ ph÷ìng di»n ph£n ¡nh t¥m l½ cõaho¤t ëng v  c¡c ìn và ph¦n tû cõa nâ C§u tróc chùc n«ng cõa ho¤t ëngbao gçm c¡c th nh tè, câ thº mæ h¼nh ho¡ nh÷ sau:

Trang 14

Trong mæ h¼nh n y, chóng ta th§y c¡c th nh tè cì b£n trong c§u trócho¤t ëng câ mèi quan h» dåc ngang çng thíi nâ cán câ kh£ n«ng t¡c ëngbi»n chùng v  chuyºn hâa cho nhau.

- Ho¤t ëng bao gçm nhi·u h nh ëng c§u th nh

- H nh ëng bao h m mët tê hñp c¡c thao t¡c t¤o n¶n

- ëng cì luæn chùa üng nhi·u möc ½ch trong â v  vi»c thüc hi»n méimöc ½ch l¤i ph£i nhí h» thèng cæng cö, ph÷ìng ti»n cö thº, phò hñp

- Ho¤t ëng ÷ñc thóc ©y bði mët ëng cì nh§t ành v  º ¤t ÷ñc

ëng cì §y th¼ ph£i câ mët h» thèng c¡c h nh ëng cö thº Méi h nh ëngl¤i ph£i nh¬m ¤t ÷ñc mët möc ½ch nh§t ành v¼ th¸, ng÷íi ta kh¯ng ành:

H nh ëng − möc ½ch l  "h¤t nh¥n" trong c§u tróc cõa ho¤t ëng

- Méi h nh ëng ÷ñc c§u th nh bði mët h» thèng c¡c thao t¡c, trongkhi â º ¤t ÷ñc möc ½ch c¦n ph£i sû döng nhúng cæng cö, ph÷ìng ti»nphò hñp Ph÷ìng ti»n cæng cö l¤i quy¸t ành ¸n h» thèng thao t¡c, k¾ n«ng

1.1.2 Ho¤t ëng d¤y håc ¤i håc

1.1.2.1 Kh¡i ni»m ho¤t ëng d¤y håc

Qu¡ tr¼nh d¤y håc l  qu¡ tr¼nh thèng nh§t bi»n chùng giúa ho¤t ëngd¤y cõa gi¡o vi¶n v  ho¤t ëng håc cõa håc sinh (gåi chung l  ho¤t ëng d¤yhåc) Câ r§t nhi·u quan iºm kh¡c nhau v· qu¡ tr¼nh d¤y håc, ð ¥y chóngtæi ch¿ ti¸p cªn quan iºm d¤y håc tr¶n cì sð l½ luªn ho¤t ëng

Theo quan iºm §y, ho¤t ëng d¤y håc l  qu¡ tr¼nh m  trong â d÷îi vai

Trang 15

trá chõ ¤o cõa ng÷íi d¤y, ng÷íi d¤y ành h÷îng, tê chùc, i·u khiºn, i·uch¿nh ho¤t ëng nhªn thùc cõa ng÷íi håc, trong qu¡ tr¼nh §y, ng÷íi håc ph£ichõ ëng, tü gi¡c, t½ch cüc, tü lüc, tü i·u khiºn, i·u ch¿nh ho¤t ëng nhªnthùc cõa b£n th¥n nh¬m ¤t ÷ñc möc ½ch d¤y håc · ra Nh÷ vªy trongho¤t ëng d¤y håc câ sü t÷ìng t¡c bi»n chùng cõa hai chõ thº (ng÷íi d¤y

- ng÷íi håc) èi t÷ñng cõa ng÷íi d¤y l  nh¥n c¡ch cõa ng÷íi håc cán èit÷ñng cõa ng÷íi håc l  vèn kinh nghi»m cõa nh¥n lo¤i câ ð tri thùc ng÷íid¤y cung c§p, vèn kinh nghi»m trong t i li»u v  t§t c£ vèn kinh nghi»m x¢hëi,làch sû cõa nh¥n lo¤i ÷ñc b£o tçn, cæ ång trong n·n v«n hâa (vªt thº,phi vªt thº)

C£ ho¤t ëng d¤y v  ho¤t ëng håc ·u h÷îng v o möc ½ch l  t¤o i·uki»n mët c¡ch phò hñp nh§t, tèi ÷u nh§t º h¼nh th nh, ph¡t triºn v  ho nthi»n nh¥n c¡ch cõa ng÷íi håc tr¶n cì sð thäa m¢n c¡c y¶u c¦u cõa möc ½chd¤y håc, c¡c ái häi cõa x¢ hëi Düa v o cì sð l½ luªn tr¶n, chóng ta câ thºkh¯ng ành: Qu¡ tr¼nh d¤y håc ð ¤i håc l  qu¡ tr¼nh thèng nh§t bi»n chùnggiúa ho¤t ëng d¤y cõa gi¡o vi¶n v  ho¤t ëng håc cõa sinh vi¶n "Qu¡ tr¼nhd¤y håc ð ¤i håc v· b£n ch§t l  qu¡ tr¼nh nhªn thùc ëc ¡o câ t½nh ch§tnghi¶n cùu cõa sinh vi¶n ÷ñc ti¸n h nh d÷îi vai trá tê chùc, i·u khiºn cõagi¡o vi¶n nh¬m thüc hi»n tèt nhi»m vö d¤y håc ð ¤i håc" [47, tr 37]

1.1.2.2 Ho¤t ëng d¤y

a Kh¡i ni»m ho¤t ëng d¤y

D¤y håc l  ho¤t ëng, qua â th¸ h» tr÷îc truy¸n cho th¸ h» sau nhúngtri thùc khoa håc làch sû, x¢ hëi èi t÷ñng cõa ho¤t ëng d¤y l  nh¥n c¡ch

to n di»n cõa ng÷íi håc, phò hñp vîi y¶u c¦u v  i·u ki»n cõa §t n÷îc.Nh¥n c¡ch â thº hi»n ð t½nh c¡ch m¤ng, t½nh n«ng ëng, t½nh s¡ng t¤o.Nhi»m vö cõa d¤y håc l  n¥ng cao nhªn thùc; n¥ng cao kh£ n«ng ëc lªp,t½ch cüc, chõ ëng trong håc tªp, cæng t¡c, bçi d÷ïng v  ph¡t huy t÷ duys¡ng t¤o cho ng÷íi håc Nh÷ vªy câ thº xem ho¤t ëng d¤y l  qu¡ tr¼nh gi£iquy¸t c¡c nhi»m vö li¶n quan ¸n qu¡ tr¼nh d¤y håc nh¬m chu©n bà ngh·cho sinh vi¶n

Trang 16

b °c iºm cõa ho¤t ëng d¤y [15]

- Trang bà nhúng ki¸n thùc chuy¶n s¥u v· chuy¶n ng nh

ng y c ng hi»n ¤i ho¡;

Gi¡o vi¶n l  chõ thº cõa ho¤t ëng d¤y Chõ thº ti¸n h nh c¡c ho¤t ëngt÷ìng ùng nh÷ i·u khiºn qu¡ tr¼nh x¥y düng ki¸n thùc, vªn döng ki¸n thùc

v o thüc t¸, æn tªp, kiºm tra, ¡nh gi¡ v  º ¤t möc ½ch ¢ ành, c¦nph£i câ, theo I.Ia Lecne [61], "h» thèng t¡c ëng li¶n töc cõa gi¡o vi¶n nh¬m

tê chùc ho¤t ëng nhªn thùc v  thüc h nh cho HS", hay theo Tr¦n Ki·u[52], "H» thèng c¡c thao t¡c nh¬m i tø i·u ki»n ban ¦u ¸n möc ½chnh§t ành" H» thèng c¡c t¡c ëng, c¡c thao t¡c â c§u th nh n¶n c¡i gåi l Ph÷ìng ph¡p d¤y håc

Ph¥n t½ch hi»n t÷ñng v  b£n ch§t cõa PPDH düa tr¶n cì sì t¥m l½ håc,gi¡o döc håc, l½ luªn d¤y håc, logic håc, chóng ta câ thº kh¯ng ành:

V· hi»n t÷ñng: PPDH l  sü vªn ëng câ ành h÷îng do gi¡o vi¶n x¡c

ành, ÷ñc h¼nh th nh bði y¸u tè kh¡ch quan l  °c iºm a d¤ng cõa nëidung, möc ti¶u, tr¼nh ë håc v§n, h¼nh thùc tê chùc, ph÷ìng ti»n d¤y håc v phö thuëc v o y¸u tè chõ quan cõa th¦y gi¡o (phong c¡ch, n«ng lüc chuy¶nmæn, ngh» thuªt s÷ ph¤m)

V· b£n ch§t: PPDH l  c§u tróc câ t½nh tü gi¡c tham gia v o ti¸n tr¼nhd¤y håc, l m cho nëi dung d¤y håc tçn t¤i v  vªn ëng trong mèi quan h»bi»n chùng vîi nhau

Tâm l¤i, düa tr¶n quan iºm t¥m l½ v· ho¤t ëng, chóng tæi thèng nh§t

Trang 17

vîi I.Ia Lecne [61]: "B§t k¼ mët ph÷ìng ph¡p n o công l  vi»c x¡c ành h nh

ëng v  c¡c d¤ng cõa nâ vîi mët tr¼nh tü nh§t ành, vîi nhúng ph÷ìng ti»nt÷ìng ùng º ¤t möc ½ch dü ki¸n", ch½nh v¼ th¸ m  PPDH ho n to n câthº k¸ ho¤ch ho¡ ÷ñc Trong qu¡ tr¼nh d¤y håc ð ¤i håc, gi¡o vi¶n l  chõthº cõa ho¤t ëng gi£ng d¤y v  giú vai trá chõ ¤o, gi¡o vi¶n vîi ho¤t ëngd¤y câ chùc n«ng tê chùc, i·u khiºn l¢nh ¤o ho¤t ëng cõa sinh vi¶n, £mb£o cho sinh vi¶n thüc hi»n ¦y õ v  câ ch§t l÷ñng cao nhúng y¶u c¦u ¢

÷ñc quy ành phò hñp vîi möc ½ch d¤y håc ð ¤i håc

1.1.2.3 Ho¤t ëng håc tªp cõa sinh vi¶n

a Kh¡i ni»m ho¤t ëng håc tªp

Câ nhi·u ành ngh¾a kh¡c nhau v· ho¤t ëng håc tªp [86, tr 88-89]:

- L.B.Enconhin n¶u l¶n vi»c l¾nh hëi tri thùc l  nëi dung cì b£n cõa ho¤t

ëng håc tªp v  ÷ñc x¡c ành bði c§u tróc v  mùc ë ph¡t triºn cõa ho¤t

ëng håc tªp

- A.N.Leonchev, P.Ia Galperin v  N.Ph.Tal÷zina xem qu¡ tr¼nh håc tªpxu§t ph¡t tø möc ½ch trüc ti¸p v  tø nhi»m vö gi£ng d¤y ÷ñc biºu hi»n ðh¼nh thùc t¥m l½ b¶n ngo i v  b¶n trong cõa ho¤t ëng â

- V.V av÷ov quan ni»m håc tªp düa tr¶n cì sð n¥ng cao tr¼nh ë t÷duy l½ luªn

- N.V Cudomina coi håc tªp l  H nhªn thùc cì b£n cõa sinh vi¶n ÷ñcthüc hi»n d÷îi sü h÷îng d¨n cõa c¡n bë gi£ng d¤y

M°c dò ch÷a câ sü thèng nh§t ho n to n trong vi»c quan ni»m v· ho¤t

ëng håc tªp, c¡c t¡c gi£ tr¶n ·u xem ho¤t ëng håc tªp ho°c câ li¶n quan

¸n nhªn thùc hay li¶n quan ¸n t÷ duy v  câ li¶n quan tîi ngh· nghi»p.Theo Ph¤m Minh H¤c [40, tr 63-64], 5 v§n · cì b£n nâi l¶n b£n ch§t cõaho¤t ëng håc tªp, bao gçm:

- èi t÷ñng cõa ho¤t ëng l  c¡c tri thùc, k¾ n«ng, k¾ x£o

- Möc ½ch cõa ho¤t ëng n y h÷îng v o vi»c l m thay êi ch½nh chõ thºcõa ho¤t ëng

Trang 18

- Ho¤t ëng håc tªp l  ho¤t ëng l¾nh hëi tri thùc, k¾ n«ng, k¾ x£o.

- Ho¤t ëng håc tªp khæng ph£i l  ho¤t ëng ch¿ ti¸p thu nhúng tri thùck¾ n«ng, k¾ x£o m  cán h÷îng v o vi»c ti¸p thu ch½nh nhúng tri thùc cõa b£nth¥n ho¤t ëng (nhúng h nh ëng håc tªp th½ch hñp nh¬m ¤t hi»u qu£ caotrong håc tªp)

Ho¤t ëng håc tªp cõa sinh vi¶n công câ b£n ch§t nh÷ vªy v  câ thº ànhngh¾a [86, tr 90]: "Ho¤t ëng håc tªp ð ¤i håc l  lo¤i ho¤t ëng t¥m l½ ÷ñc

tê chùc mët c¡ch ëc ¡o cõa sinh vi¶n nh¬m möc ½ch câ þ thùc l  chu©n

bà trð th nh ng÷íi chuy¶n gia ph¡t triºn to n di»n s¡ng t¤o v  câ tr¼nh ënghi»p vö cao Nhúng n²t °c tr÷ng cho ho¤t ëng n y l  sü c«ng th¯ng m¤nhm³ v· tr½ tu», trong â bao gçm c¡c qu¡ tr¼nh t¥m l½ cao c¡c ëng cì kh¡cnhau v  nh¥n c¡ch ng÷íi sinh vi¶n nâi chung"

b °c iºm ho¤t ëng håc cõa sinh vi¶n

Theo Tr¦n Kh¡nh ùc [39, tr 63], ho¤t ëng håc tªp cõa sinh vi¶n câ c¡c

°c iºm sau ¥y:

- Ho¤t ëng håc tªp l  mët ho¤t ëng nhªn thùc ho°c nhªn thùc − h nh

Trang 19

Nh÷ vªy, èi vîi ho¤t ëng håc ð sinh vi¶n ng÷íi ta · cao vai trá c¡ thº,v§n · ùng döng trong thüc ti¹n công nh÷ c¡c cì hëi º ti¸p töc håc tªp.

Do â, trong ho¤t ëng håc, chóng ta c¦n l÷u þ ¸n nhúng y¸u tè c§u th nhn¶n c¡c n«ng lüc tü håc sau ¥y:

- N«ng lüc nhªn bi¸t, t¼m tái v  ph¡t hi»n v§n ·

÷ñc nhúng ti¶u ch½ ch§t l÷ñng nh§t ành, phò hñp vîi y¶u c¦u cõa x¢ hëi.Düa v o ph¥n t½ch b£n ch§t cõa ho¤t ëng d¤y, ho¤t ëng håc ð bªc ¤ihåc v  mèi quan h» húu cì cõa chóng theo quan iºm cõa l½ thuy¸t ho¤t

ëng, çng thíi ¡p ùng y¶u c¦u êi mîi ph÷ìng ph¡p d¤y håc ð bªc ¤ihåc hi»n nay Chóng ta câ thº kh¯ng ành: D¤y håc ð bªc ¤i håc l  d¤y chong÷íi håc chõ ëng t÷ duy trong qu¡ tr¼nh ti¸p cªn tri thùc, bçi d÷ïng cho

hå n«ng lüc tü håc, tü thu nhªn thæng tin mët c¡ch câ h» thèng, r±n luy»n k¾n«ng ph¥n t½ch têng hñp, ph¡t triºn n«ng lüc c¡ nh¥n, t«ng c÷íng t½nh chõ

ëng, t½nh tü chõ cõa sinh vi¶n trong qu¡ tr¼nh håc tªp

1.1.2.4 Tê chùc ho¤t ëng d¤y håc

Theo Nguy¹n B¡ Kim [54, tr 107], méi nëi dung d¤y håc ·u li¶n h» mªtthi¸t vîi nhúng ho¤t ëng nh§t ành â l  nhúng ho¤t ëng ÷ñc ti¸n h nhtrong qu¡ tr¼nh h¼nh th nh v  vªn döng nëi dung â Ph¡t hi»n nhúng ho¤t

ëng ti·m t ng trong nëi dung l  v¤ch ÷ñc mët con ÷íng º truy·n thö nëidung â v  thüc hi»n nhúng möc ½ch d¤y håc kh¡c, çng thíi l  º truy·nthö nëi dung â v  ch¿ ÷ñc c¡ch kiºm tra vi»c thüc hi»n nhúng möc ½ch

Trang 20

n y Cho n¶n i·u cì b£n cõa PPDH l  khai th¡c ÷ñc nhúng ho¤t ëngti·m t ng trong nëi dung º ¤t ÷ñc möc ½ch d¤y håc Khi â PPDH giópng÷íi håc con ÷íng chi¸m l¾nh nëi dung v  ¤t ÷ñc nhúng möc ½ch d¤yhåc kh¡c.

Quan iºm n y thº hi»n mèi li¶n h» giúa möc ½ch, nëi dung v  PPDH

Nâ ho n to n phò hñp vîi luªn iºm cì b£n cõa gi¡o döc håc M¡c-x½t chor¬ng "Con ng÷íi ph¡t triºn trong ho¤t ëng v  håc tªp di¹n ra trong ho¤t

ëng" Nh÷ vªy tê chùc ho¤t ëng d¤y håc l  c¡ch thùc i·u h nh cõa gi¡ovi¶n ÷a sinh vi¶n v o qu¡ tr¼nh thüc hi»n c¡c ho¤t ëng håc b¬ng h» thèngthao t¡c x¡c ành thæng qua nhúng vi»c cö thº sau:

- X¡c ành nëi dung d¤y håc v  c¡c ho¤t ëng t÷ìng th½ch

- ÷a ra möc ti¶u, y¶u c¦u ngh¾a l  x¡c ành s£n ph©m håc tªp v  ti¶uchu©n cõa s£n ph©m â (th÷íng gåi l  y¶u c¦u cö thº v· ki¸n thùc, k¾ n«ng,th¡i ë) èi vîi méi ti¸t håc, b i håc hay mæn håc

- Lüa chån PPDH phò hñp vîi nëi dung v  c¡ch thùc tê chùc ho¤t ënghåc cõa sinh vi¶n

- Cung c§p ph÷ìng ti»n, i·u ki»n º sinh vi¶n thüc hi»n c¡c ho¤t ënghåc (nh÷ gi¡o tr¼nh, t i li»u, ph÷ìng ti»n d¤y håc)

- V¤ch ra tr¼nh tü thüc hi»n c¡c ho¤t ëng, c¡c thao t¡c (quy tr¼nh) v nhúng quy ành ch°t ch³ ph£i tu¥n theo khi thüc hi»n c¡c thao t¡c theo quytr¼nh â (quy ph¤m)

- H÷îng d¨n sinh vi¶n thüc hi»n theo quy tr¼nh, quy ph¤m çng thíi gióp

ï sinh vi¶n khi g°p khâ kh«n

- ¡nh gi¡ v  h÷îng d¨n sinh vi¶n tü ¡nh gi¡

Ho¤t ëng d¤y håc câ thº mang t½nh têng thº, ành h÷îng n¸u â l  ho¤t

ëng d¤y håc g­n vîi mët mæn håc, l  mët chuéi thao t¡c, h nh ëng n¸u

nâ g­n vîi mët b i håc cö thº Trong ph¤m vi nghi¶n cùu cõa · t i chóngtæi · cªp ¸n vi»c tê chùc c¡c ho¤t ëng mang t½nh ch§t ành h÷îng èi vîi

bë mæn PPDH To¡n

Trang 21

1.2 HO„T ËNG D„Y HÅC BË MÆN PH×ÌNG

PHP D„Y HÅC TON

1.2.1 Bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n ð tr÷íng

HSP

PPDH To¡n ÷ñc nghi¶n cùu vîi t÷ c¡ch l  mët chuy¶n ng nh khoa håc

v  PPDH To¡n vîi t÷ c¡ch l  mët bë mæn trong nh  tr÷íng S÷ ph¤m Vîit÷ c¡ch â, bë mæn PPDH To¡n còng vîi T¥m lþ håc, Gi¡o döc håc t¤on·n t£ng cho vi»c  o t¤o nghi»p vö v· lþ luªn công nh÷ thüc h nh d¤y håcTo¡n â l  mæn håc trang bà nhúng ki¸n thùc, k¾ n«ng, kinh nghi»m nghi»p

vö cho sinh vi¶n s÷ ph¤m Công ch½nh v¼ th¸, bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håcTo¡n gâp ph¦n t¤o n¶n nhúng tri thùc ¦u ti¶n v  quan trång v· "Ngh· d¤yhåc" cho gi¡o vi¶n To¡n trong suèt cuëc íi nh  gi¡o cõa hå Cö thº l :Thù nh§t, bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n trang bà nhúng ki¸n thùc

cì b£n v· d¤y håc mæn To¡n: nhúng ki¸n thùc cì b£n v· möc ½ch, nëi dung,c¡c nguy¶n t­c v  ph÷ìng ph¡p d¤y håc mæn To¡n, nëi dung, ch÷ìng tr¼nh

v  SGK To¡n ð phê thæng, kº c£ c¡c c§p m  m¼nh khæng trüc ti¸p gi£ng d¤y.Qua bë mæn, sinh vi¶n ÷ñc trang bà nhúng ki¸n thùc cö thº v· lªp k¸ ho¤chd¤y håc, chu©n bà v  ti¸n h nh tøng ti¸t l¶n lîp B¶n c¤nh â, nhúng ki¸nthùc v· làch sû To¡n håc nh¬m gióp sinh vi¶n hiºu ÷ñc kh¡i qu¡t nhúngquy luªt ph¡t triºn v  nhúng sü ki»n cì b£n cõa To¡n håc l  khoa håc m 

hå s³ gi£ng d¤y sau n y

Thù hai, bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n r±n luy»n nhúng k¾ n«ng cìb£n v· d¤y håc mæn To¡n nh÷: t¼m hiºu ch÷ìng tr¼nh, SGK, s¡ch gi¡o vi¶n

v  c¡c s¡ch tham kh£o, t¼m hiºu håc sinh, lªp k¸ ho¤ch d¤y håc, chu©n bàtøng ti¸t l¶n lîp, ti¸n h nh mët gií d¤y håc to¡n, thüc hi»n kiºm tra ¡nhgi¡ håc sinh, ti¸n h nh c¡c ho¤t ëng ngo¤i khâa To¡n håc, bçi d÷ïng håcsinh giäi, gióp ï håc sinh y¸u k²m

Thù ba, bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n gâp ph¦n bçi d÷ïng t¼nhc£m ngh· nghi»p, gióp sinh vi¶n th§y rã vai trá, và tr½ cõa c¡c ki¸n thùc v  k¾

Trang 22

n«ng to¡n håc, c¡i hay, c¡i khâ v  t½nh ch§t s¡ng t¤o cõa vi»c d¤y håc mænTo¡n, tø â n¥ng cao þ thùc tr¡ch nhi»m v  t¼nh c£m ngh· nghi»p çngthíi công r±n luy»n cho sinh vi¶n nhúng ph©m ch§t ¤o ùc c¦n thi¸t cõang÷íi th¦y gi¡o to¡n nh÷: ki¶n tr¼, v÷ñt khâ, c©n thªn, ch½nh x¡c, thâi quen

tü ph¶ b¼nh, kiºm tra v.v

Thù t÷, bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n gióp sinh vi¶n v  gi¡o vi¶n

ð c¡c tr÷íng phê thæng ph¡t triºn n«ng lüc tü  o t¤o, tü nghi¶n cùu v·Ph÷ìng ph¡p d¤y håc mæn To¡n º n¥ng cao ch§t l÷ñng håc tªp v  gi£ngd¤y; k¸t hñp qu¡ tr¼nh  o t¤o vîi qu¡ tr¼nh tü  o t¤o, bi¸n qu¡ tr¼nh  ot¤o th nh qu¡ tr¼nh tü  o t¤o trong håc tªp bë mæn, l m cho sinh vi¶n

câ kh£ n«ng tü håc v  nghi¶n cùu v· nghi»p vö; vi¸t v  b£o v» th nh cængnhúng b i tªp lîn, khâa luªn v  luªn v«n tèt nghi»p Vi»c ph¡t triºn n«nglüc tü  o t¤o, tü nghi¶n cùu gióp cho sinh vi¶n khi trð th nh gi¡o vi¶n s³

câ c¡c kh£ n«ng tü th½ch ùng vîi thay êi ch÷ìng tr¼nh v  SGK mæn To¡n ðTHPT (m  sü thay êi n y t§t y¸u di¹n ra sau tøng thíi gian nh§t ành); câkh£ n«ng vi¸t s¡ng ki¸n kinh nghi»m, · xu§t c¡c gi£i ph¡p húu ½ch nh¬mn¥ng cao ch§t l÷ñng gi£ng d¤y To¡n ð bªc THPT ho°c ti¸n h nh nghi¶ncùu nhúng · t i v· ph÷ìng ph¡p d¤y håc to¡n, gâp ph¦n ph¡t triºn chuy¶n

ng nh Ph÷ìng ph¡p d¤y håc mæn To¡n nâi ri¶ng v  n·n Khoa håc Gi¡o döcVi¶t Nam nâi chung

Nëi dung cõa bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n ÷ñc thº hi»n trongch÷ìng tr¼nh khung cõa Bë Gi¡o döc v   o t¤o C¡c ch÷ìng tr¼nh chi ti¸tph£i £m b£o nëi dung cì b£n cõa ch÷ìng tr¼nh khung, çng thíi câ sü phòhñp vîi °c iºm, i·u ki»n v  èi t÷ñng sinh vi¶n cõa tøng tr÷íng ¤i håc

1.2.2 H» thèng ho¤t ëng d¤y håc chõ y¸u cõa bë mæn

PPDH To¡n

C«n cù v o b£n ch§t cõa ho¤t ëng d¤y håc To¡n ð bªc ¤i håc, c«n cù

v o möc ti¶u, nëi dung cõa bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n, h» thèngho¤t ëng d¤y håc chõ y¸u cõa bë mæn bao gçm:

• H» thèng c¡c ho¤t ëng d¤y håc nhúng v§n · chung, kh¡i qu¡t v· l½ luªn

Trang 23

d¤y håc To¡n, vai trá cõa c¡c ng nh khoa håc èi vîi sü ph¡t triºn cõa l½luªn d¤y håc To¡n

ành h÷îng qu¡ tr¼nh d¤y håc mæn To¡n; C¡c th nh tè cõa ph÷ìng ph¡pd¤y håc mæn To¡n; Xu h÷îng d¤y håc khæng truy·n thèng; C¡c t¼nh huèng

iºn h¼nh trong d¤y håc To¡n; ¡nh gi¡ k¸t qu£ håc tªp To¡n cõa HS

• H» thèng c¡c ho¤t ëng d¤y håc c¡c tuy¸n ki¸n thùc trong ch÷ìng tr¼nhto¡n THPT, qu¡ tr¼nh chuyºn ho¡ s÷ ph¤m ki¸n thùc khoa håc th nh ki¸nthùc mæn håc

D¤y håc ph÷ìng tr¼nh, b§t ph÷ìng tr¼nh; D¤y håc vectì, to¤ ë; D¤y håcph²p bi¸n h¼nh; D¤y håc h m sè

• Ho¤t ëng NVSP

R±n luy»n c¡c KNDH To¡n ¢ üñc håc tªp nghi¶n cùu Thüc h nh d¤yhåc c¡c ìn và ki¸n thùc, tê hñp c¡c ìn và ki¸n thùc v.v

1.3 Kž N‹NG D„Y HÅC TON Ð TR×ÍNG THPT 1.3.1 Nhúng kh¡i ni»m cì b£n

1.3.1.1 K¾ n«ng

Câ c¡c þ ki¸n kh¡c nhau v· k¾ n«ng: "K¾ n«ng l  kh£ n«ng vªn döng trithùc khoa håc v o thüc ti¹n", trong â kh£ n«ng ÷ñc hiºu l  "sùc ¢ câ"(v· m°t n o â) º câ thº "l m tèt mët vi»c g¼" [16] "Méi k¾ n«ng bao gçmmët h» thèng thao t¡c tr½ tu» v  thüc h nh; thüc hi»n trån vµn h» thèng n ys³ £m b£o ¤t ÷ñc möc ½ch ¢ °t ra"[105] "K¾ n«ng bao gií công xu§tph¡t tø ki¸n thùc, düa tr¶n ki¸n thùc; k¾ n«ng ch½nh l  ki¸n thùc trong h nh

ëng" [31] "K¾ n«ng l  kh£ n«ng thüc hi»n h nh ëng, ho¤t ëng mët c¡ch

th nh th¤o, linh ho¤t, phò hñp vîi möc ti¶u trong c¡c i·u ki»n kh¡c nhau"[45, tr 220], ð ¥y y¸u tè linh ho¤t s¡ng t¤o l  ti¶u ch½ cì b£n, â l  cì sðcho ho¤t ëng ¤t hi»u qu£ cao Khi nghi¶n cùu v· k¾ n«ng câ hai c¡ch ti¸pcªn

Thù nh§t, xem x²t kh¡i ni»m k¾ n«ng nh÷ l  c¡ch thùc (ph÷ìng thùc), k¾

Trang 24

thuªt cõa h nh ëng Quan ni»m n y ch¿ ra r¬ng k¾ n«ng g­n li·n vîi thüchi»n h» thèng h nh ëng nh¬m ¤t ÷ñc möc ½ch ¢ x¡c ành di¹n ra trongc¡c i·u ki»n nh§t ành Ng÷íi câ k¾ n«ng l  ng÷íi n­m vúng tri thùc v·

h nh ëng v  thüc hi»n h nh ëng óng y¶u c¦u cõa nâ

Thù hai, quan ni»m k¾ n«ng khæng ch¿ ìn thu¦n l  k¾ thuªt h nh ëng

m  cán l  biºu hi»n n«ng lüc cõa con ng÷íi K¾ n«ng l  n«ng lüc thüc hi»n

câ k¸t qu£ mët kiºu nhi»m vö v· l½ luªn hay thüc ti¹n nh§t ành, l  sü vªndöng nhúng tri thùc, kinh nghi»m ¢ câ v o ho¤t ëng c¡ nh¥n

Trong vªn döng c¦n chó þ tîi c¡c °c iºm cõa k¾ n«ng Theo [88, tr 99] :

- B§t cù k¾ n«ng n o công ph£i düa tr¶n cì sð l½ thuy¸t, â l  ki¸n thùc,bði v¼ c§u tróc cõa k¾ n«ng bao gçm: hiºu möc ½ch - bi¸t c¡ch thùc i ¸nk¸t qu£ - hiºu nhúng i·u ki»n º triºn khai c¡c c¡ch thùc â

- Ki¸n thùc l  cì sð cõa k¾ n«ng khi ki¸n thùc â ph£n ¡nh ¦y õ c¡cthuëc t½nh b£n ch§t cõa èi t÷ñng, ÷ñc thû nghi»m trong thüc ti¹n v  tçnt¤i trong þ thùc vîi t÷ c¡ch l  cæng cö cõa h nh ëng

Tr¶n cì sð ti¸p nhªn nhúng þ ki¸n kh¡c nhau v· k¾ n«ng, v  º phò hñpvîi °c iºm cõa bë mæn PPDH To¡n, chóng tæi cho r¬ng k¾ n«ng khængch¿ ìn thu¦n l  m°t k¾ thuªt cõa h nh ëng m  cán l  kh£ n«ng hay n«nglüc vªn döng c¡c tri thùc, kinh nghi»m º gi£i quy¸t th nh cæng c¡c nhi»m

vö v· m°t l½ luªn hay thüc h nh Vªy K¾ n«ng l  h» thèng c¡c thao t¡c, c¡c

h nh ëng phùc hñp cõa mët ho¤t ëng, l  n«ng lüc vªn döng nhúng tri thùc

v  kinh nghi»m v o ho¤t ëng nh¬m thüc hi»n câ k¸t qu£ mët kiºu nhi»m vöv· l½ luªn hay thüc ti¹n

1.3.1.2 K¾ n«ng s÷ ph¤m (KNSP)

Theo quan iºm cõa c¡c nh  t¥m l½ håc, KNSP ÷ñc xem x²t nh÷ mët

th nh ph¦n thi¸t y¸u t¤o n¶n n«ng lüc s÷ ph¤m (NLSP) NLSP l  tê hñpc¡c thuëc t½nh t¥m lþ cõa ng÷íi gi¡o vi¶n ¡p ùng y¶u c¦u cõa ho¤t ëngs÷ ph¤m v  £m b£o cho ho¤t ëng â ¤t hi»u qu£ cao KNSP còng vîi trithùc nh÷ l  nhúng th nh ph¦n khæng thº thi¸u cõa NLSP v  KNSP ÷ñc coi

l  k¸t qu£ cõa qu¡ tr¼nh håc tªp v  r±n luy»n Tø quan ni»m v· KNSP nâi

Trang 25

tr¶n, câ thº kh¯ng ànhKNSP l  tªp hñp c¡c thao t¡c hay h nh ëng phùchñp cõa ho¤t ëng s÷ ph¤m, l  n«ng lüc vªn döng nhúng tri thùc v  kinhnghi»m s÷ ph¤m phò hñp vîi möc ½ch v  i·u ki»n nh§t ành nh¬m thüchi»n câ k¸t qu£ ho¤t ëng s÷ ph¤m[50, tr 17] °c tr÷ng nêi bªt cõa KNSP:

- KNSP khæng ch¿ l  m°t biºu hi»n cõa NLSP m  nâ cán mang y¸u tè k¾thuªt, thao t¡c, c¡ch thùc ho¤t ëng s÷ ph¤m

- KNSP l  sü vªn döng c¡c tri thùc, kinh nghi»m ¢ câ, thüc hi»n c¡cthao t¡c hay mët lo¤t c¡c thao t¡c v o ho¤t ëng s÷ ph¤m

- Vi»c thüc hi»n h» thèng thao t¡c â phò hñp vîi i·u ki»n, ho n c£nh

v  ph÷ìng ti»n nh§t ành

KNSP bao gçm h» thèng nhúng k¾ n«ng th nh ph¦n nhi·u t¦ng bªc C¡ch» thèng k¾ n«ng th nh ph¦n n y câ quan h» t÷ìng hé, an xen nhau, chùa

üng v  l m ti·n · cho nhau Theo c¡ch ph¥n lo¤i düa theo chùc n«ng cõang÷íi gi¡o vi¶n, KNSP bao gçm:

- K¾ n«ng tê chùc c¡c ho¤t ëng d¤y håc;

- K¾ n«ng tê chùc c¡c ho¤t ëng gi¡o döc;

- K¾ n«ng giao ti¸p s÷ ph¤m;

- K¾ n«ng xû l½ c¡c t¼nh huèng s÷ ph¤m; v.v

Trong c¡c KNSP, k¾ n«ng tê chùc c¡c ho¤t ëng d¤y håc gåi t­t l  k¾n«ng d¤y håc (KNDH) giú vai trá h¸t sùc quan trång bði nâ thº hi»n chùcn«ng cì b£n cõa gi¡o vi¶n l  d¤y håc KNDH l  tªp hñp c¡c thao t¡c hay

h nh ëng phùc hñp cõa ho¤t ëng d¤y håc, l  vi»c vªn döng ki¸n thùc (v·mæn håc, v· s÷ ph¤m) trong ho¤t ëng d¤y håc

1.3.1.3 C¡c c§p ë cõa k¾ n«ng

Trong d¤y håc câ thº sû döng c¡ch ph¥n chia c§p ë k¾ n«ng theo c¡chcõa B.S Bloom Theo â, k¾ n«ng ÷ñc ph¥n th nh 5 c§p ë theo thù tüt«ng d¦n:

- B­t ch÷îc: (l°p l¤i h nh ëng theo quan s¡t, h÷îng d¨n trüc ti¸p);

Trang 26

- L m ÷ñc: (thao t¡c, thüc hi»n óng tr¼nh tü h nh ëng ¢ ÷ñc h÷îngd¨n tr÷îc â;

- Ch½nh x¡c hâa: (h nh ëng hñp lþ, lo¤i bä thao t¡c d÷ thøa, tü i·uch¿nh h nh ëng);

- Bi¸n hâa: (ph¥n chia ho¤t ëng th nh c¡c y¸u tè hñp lþ, óng tr¼nh tü);

- Tü ëng - k¾ x£o: (chuyºn ti¸p linh ho¤t c¡c ëng t¡c, h nh ëng, gi£mthiºu sü tham gia cõa þ thùc)

Vi»c ph¥n chia c§p ë k¾ n«ng l  cì sð quan trång º x¡c ành quy tr¼nhr±n luy»n k¾ n«ng nâi chung v  k¾ n«ng d¤y håc nâi ri¶ng R±n luy»n k¾ n«ngd¤y håc ph£i g­n li·n vîi trang bà tri thùc d¤y håc, ch¿ nh÷ vªy vi»c r±nluy»n k¾ n«ng d¤y håc mîi hi»u qu£, gâp ph¦n n¥ng cao n«ng lüc s÷ phamcõa ng÷íi gi¡o vi¶n

1.3.2 H» thèng KNDH to¡n

º h¼nh th nh KNDH cho sinh vi¶n trong qu¡ tr¼nh  o t¤o, c¦n x¥ydüng, s­p x¸p c¡c k¾ n«ng theo mët h» thèng ch°t ch³ Theo [9], c¡c k¾ n«ngd¤y håc cì b£n l  c¡c th¡i ë, c¡c k¾ n«ng v  c¡c chi¸n l÷ñc cõa gi¡o vi¶nc¦n thi¸t º thóc ©y vi»c håc tªp cõa håc sinh C¡c k¾ n«ng d¤y håc cì b£nbao gçm c¡c k¾ n«ng sau ¥y:

1 £m b£o tê chùc lîp håc;

2 £m b£o cho c¡c ho¤t ëng håc tªp phò hñp vîi möc ti¶u håc tªp;

3 Læi cuèn sü chó þ cõa håc sinh;

4 £m b£o t½n hi»u ph£n hçi;

5 Gi¡m s¡t håc sinh;

6 Tâm t­t v  têng k¸t;

7 °t c¥u häi;

8 Th¡i ë v  k¾ n«ng dòng líi cõa gi¡o vi¶n

Xu¡t ph¡t tø l½ luªn cõa t¥m l½ håc ho¤t ëng v· k¾ n«ng, c«n cù v o

Trang 27

c¡ch ph¥n lo¤i k¾ n«ng theo l½ thuy¸t ph¥n chia n«ng lüc th nh c¡c k¾ n«ng,nhâm k¾ n«ng th nh ph¦n, chóng tæi quan ni»m: KNDH to¡n cì b£n l  KN

°c tr÷ng cho ho¤t ëng d¤y håc To¡n cõa ng÷íi gi¡o vi¶n To¡n, câ vai tráquy¸t ành ch§t l÷ñng v  hi»u qu£ cõa ho¤t ëng d¤y håc to¡n KNDH To¡n

cì b£n câ thº ph¥n chia th nh c¡c nhâm sau ¥y:

1.3.2.1 Nhâm k¾ n«ng ph¥n t½ch ch÷ìng tr¼nh º thi¸t k¸ b i d¤y

a K¾ n«ng x¡c ành v  di¹n ¤t möc ti¶u (x¡c ành rã y¶u c¦u cö thº v· nëidung v  mùc ë ph£i ¤t ÷ñc, kh£ n«ng tü thüc hi»n, phèi hñp th nh th¤oc¡c ëng t¡c, giao ti¸p, h nh vi, ngæn ngú, )

- Ki¸n thùc: hiºu bi¸t, vªn döng, ph¥n t½ch, têng hñp, ¡nh gi¡;

- Bi¸t t¼m tªp x¡c ành cõa h m sè ìn gi£n

- Bi¸t c¡ch chùng minh t½nh çng bi¸n, nghàch bi¸n cõa mët sè h m sètr¶n mët kho£ng cho tr÷îc

- Bi¸t x²t t½nh ch®n l´ cõa mët sè h m sè ìn gi£n

- Vªn döng c¡c kh¡i ni»m h m sè v o tr÷íng hñp cö thº

V· t÷ duy:

Gióp HS h¼nh th nh t÷ duy ph¥n t½ch, têng hñp, so s¡nh vªn ëng v 

Trang 28

bi¸n êi t÷ duy linh ho¤t ëc lªp.

V· th¡i ë:

Gióp HS x¥y düng ÷ñc mèi li¶n h» giúa To¡n håc v  thüc ti¹n R±n cho

HS t½nh c¦n cò, chàu khâ, ki¶n nh¨n, ch½nh x¡c

b K¾ n«ng ph¥n t½ch v  x¡c ành nëi dung phò hñp vîi y¶u c¦u cõa ch÷ìngtr¼nh v  möc ti¶u °t ra (nëi dung trång t¥m cõa b i d¤y)

c K¾ n«ng thüc hi»n chu©n bà cö thº cho b i d¤y (c¡c phi¸u håc tªp, phi¸ugiao vi»c, phi¸u ¡nh gi¡, ph÷ìng ti»n ç dòng håc tªp)

d K¾ n«ng thi¸t k¸ c¡c ho¤t ëng d¤y håc t÷ìng ùng vîi möc ti¶u v  °c iºm

b i d¤y Theo Nguy¹n B¡ Kim [54, tr 107-110], c¡c ho¤t ëng t÷ìng th½chvîi nëi dung c¦n chó þ: nhªn d¤ng v  thº hi»n; nhúng ho¤t ëng To¡n håcphùc hñp; nhúng ho¤t ëng tr½ tu» phê bi¸n trong mæn To¡n; nhúng ho¤t

ëng tr½ tu» chung; nhúng ho¤t ëng ngæn ngú

Nh÷ vªy, k¾ n«ng khai th¡c c¡c ho¤t ëng ti·m ©n trong mët nëi dung d¤yhåc bao gçm: k¾ n«ng ph¡t hi»n ho¤t ëng li¶n h» vîi nëi dung d¤y håc; k¾n«ng lüa chån mët sè trong nhúng ho¤t ëng ¢ ph¡t hi»n º tªp luy»n cho

HS düa v o möc ti¶u d¤y håc; k¾ n«ng ph¥n t½ch mët ho¤t ëng th nh nhúngho¤t ëng th nh ph¦n gióp gi¡o vi¶n tê chùc HS ti¸n h nh nhúng ho¤t ëngvîi ë phùc t¤p vøa sùc èi vîi HS

V½ dö: C¡c ho¤t ëng t÷ìng th½ch vîi kh¡i ni»m "H m sè li¶n töc t¤imët iºm"

- Ho¤t ëng tr½ tu» : Cho h m sè y = f(x) = 2x + 3, h¢y t½nh f(1) v lim

x→1f (x) So s¡nh hai gi¡ trà t¼m ÷ñc Ta nâi h m sè ¢ cho li¶n töc t¤i iºm

x = 1 H¢y ph¡t biºu trong tr÷íng hñp têng qu¡t!

- Ho¤t ëng nhªn d¤ng thº hi»n: X²t xem mët h m sè cö thº V½ dö

2

2 n¸u x = −1

2.li¶n töc vîi måi x ∈ R khæng? N¸u khæng th¼ ch¿ ra c¡c iºm gi¡n o¤n

Trang 29

- Ho¤t ëng ngæn ngú : Ph¥n bi»t c¡c kh¡i ni»m: li¶n töc, li¶n töc tr¡i,li¶n töc ph£i, li¶n töc tr¶n o¤n, kho£ng, gi¡n o¤n.

e K¾ n«ng h÷îng d¨n håc sinh tü nghi¶n cùu t i li»u trong gií håc (nëi dungc¦n tham kh£o, thíi iºm tham kh£o, )

g K¾ n«ng tr¼nh b y b i so¤n, thº hi»n ¦y õ nëi dung, y¶u c¦u c¡ch thùccõa tøng b÷îc l¶n lîp

1.3.2.2 Nhâm k¾ n«ng thüc hi»n b i d¤y (k¾ n«ng l¶n lîp)

a K¾ n«ng tê chùc lîp håc (th nh lªp nhâm håc tªp, tê chùc ho¤t ëng theonhâm, ph¥n phèi thíi gian, c¡c ho¤t ëng chung cõa tªp thº)

b K¾ n«ng phèi hñp c¡c ph÷ìng ph¡p, k¾ thuªt v  ph÷ìng ti»n d¤y håc theoh÷îng t½ch cüc hâa ho¤t ëng håc tªp cõa håc sinh, t«ng c÷íng t½nh thüc

h nh ùng döng

c K¾ n«ng xû l½ c¡c t¼nh huèng s÷ ph¤m n£y sinh trong gií håc

d K¾ n«ng r±n luy»n n«ng lüc ph¡t hi»n v  gi£i quy¸t v§n ·

e K¾ n«ng r±n luy»n t÷ duy logic

K¾ n«ng l¶n lîp l  k¾ n«ng °c tr÷ng cõa gi¡o vi¶n nâi chung v  gi¡o vi¶nTo¡n nâi ri¶ng Y¶u c¦u º thüc hi»n nhâm k¾ n«ng n y l  sinh vi¶n ph£i câki¸n thùc vúng ch­c v· m°t to¡n håc, c¡c nëi dung câ li¶n quan, n­m vúngnëi dung b i håc trong ch÷ìng tr¼nh phê thæng, n­m vúng c¡c ph÷ìng ph¡pd¤y håc To¡n, c¡ch thùc tê chùc ho¤t ëng d¤y håc, v.v V¼ vªy khi r±nluy»n nhâm k¾ n«ng n y c¦n l÷u þ ¸n t½nh to n di»n v  çng bë cõa c¡c k¾n«ng li¶n quan, chó trång h¼nh thùc tü r±n luy»n

V½ dö: º câ thº câ k¾ n«ng r±n luy»n t÷ duy logic cho håc sinh, sinhvi¶n ph£i hiºu v· t÷ duy logic, mèi quan h» giúa t÷ duy logic v  nëi dung b ihåc, n­m vúng c¡c bi»n ph¡p º r±n luy»n t÷ duy logic v  ngæn ngú ch½nh

Trang 30

x¡c, tü x¥y düng (câ sü t÷ v§n cõa gi¡o vi¶n) v· nhúng t¼nh huèng r±n luy»nt÷ duy logic Ch¯ng h¤n: R±n luy»n t÷ duy logic qua håc "kh¡i ni»m ph÷ìngtr¼nh mët ©n - S10 - n¥ng cao".

- Thù 1 : Khæng ch¿ håc thuëc láng c¥u chú m  ph£i hiºu rã nëi dung, ph¡tbiºu ch½nh x¡c b¬ng líi v  b¬ng k½ hi»u th½ch hñp "Cho hai h m sè y = f(x)

v  y = g(x) câ tªp x¡c ành l¦n l÷ñt l  Df v  Dg °t D = Df ∩ Dg M»nh

· chùa bi¸n f(x) = g(x) ÷ñc gåi l  ph÷ìng tr¼nh mët ©n; x gåi l  ©n sè(hay ©n) v  D gåi l  tªp x¡c ành cõa ph÷ìng tr¼nh Sè x0 ∈ D gåi l  nghi»mph÷ìng tr¼nh f(x) = g(x) n¸u f(x0) = g(x0) l  m»nh · óng" Trong d¤yhåc kh¡i ni»m n y c¦n nh§n m¤nh c¡c tø: ph÷ìng tr¼nh, tªp x¡c ành, nghi»m,l÷u þ l  khæng c¦n ch¿ rã tªp x¡c ành D cõa ph÷ìng tr¼nh m  ch¿ c¦n n¶u

i·u ki»n º x ∈ D, i·u ki»n â gåi l  i·u ki»n cõa ph÷ìng tr¼nh H m sè

÷ñc nâi ¸n ÷ñc cho b¬ng biºu thùc

- Thù 2 : X¡c ành i·u ki»n cõa ph÷ìng tr¼nh cö thº i·u ki»n cõaph÷ìng tr¼nh √x3 − 2x2 + 1 = 3 l  x3 − 2x2 + 1 ≥ 0

- Thù 3 : Sû döng óng ­n c¡c ph²p nèi logic ⇒ hay ⇔ Ph÷ìng tr¼nh

f1(x) = g1(x) t÷ìng ÷ìng vîi ph÷ìng tr¼nh f2(x) = g2(x) th¼ câ thº vi¸t

f1(x) = g1(x) ⇔ f2(x) = g2(x)

-Thù 4 : Uèn n­n kàp thíi nhúng sai l¦m thæng qua c¡c v½ dö Méi kh¯ng

ành sau ¥y óng hay sai?

a) √x − 1 = 2√

1 − x ⇔ x − 1 = 0.b) x +√x − 2 = 1 +√

x − 2 ⇔ x = 1.c) |x| = 1 ⇔ x = 1

Trang 31

mët c¡ch tü ph¡t trong mët t¼nh huèng c¦n kiºm tra, th÷íng ÷ñc sû döngkhi sü t÷ìng t¡c giúa ng÷íi häi v  ng÷íi èi thåai l  quan trång v.v

c K¾ n«ng tê chùc kiºm tra vi¸t

- K¾ n«ng so¤n c¡c c¥u häi tü luªn: c¡c c¥u häi buëc ph£i tr£ líi theod¤ng mð, HS ph£i tü m¼nh tr¼nh b y þ ki¸n trong mët b i vi¸t º gi£i quy¸tv§n · m  c¥u häi n¶u ra

- K¾ n«ng so¤n c¡c c¥u häi tr­c nghi»m kh¡ch quan: â l  nhúng c¥u häin¶u l¶n v§n · v  nhúng thæng tin c¦n thi¸t º HS câ thº tr£ líi ng­n gånvîi bèn d¤ng c¥u häi: óng - sai; nhi·u lüa chån; gh²p æi v  i·n khuy¸t

- K¾ n«ng phèi hñp giúa c¥u häi tü luªn v  c¥u häi tr­c nghi»m: phö thuëc

v o möc ti¶u cõa b i kiºm tra

- K¾ n«ng x¥y düng ¡p ¡n, thang iºm: cho ph²p ¡nh gi¡ óng mùc ëy¶u c¦u cõa b i kiºm tra, v.v

K¾ n«ng ¡nh gi¡ l  k¾ n«ng r§t quan trång trong d¤y håc nâi chung v d¤y håc To¡n nâi ri¶ng, k¸t qu£ cõa ¡nh gi¡ l  cì sð quan trång º i·uch¿nh möc ti¶u, nëi dung v  ph÷ìng ph¡p d¤y håc, v¼ vªy c¦n h¸t sùc chótrång r±n luy»n k¾ n«ng n y

V½ dö: Bi¶n so¤n · kiºm tra "Ch÷ìng II- S10- N¥ng cao, 2006" theo h¼nh thùc TNKQ k¸t hñp tü luªn ÷ñc thüc hi»n theo quy tr¼nhsau:

NXBGD-(1) X¡c ành möc ti¶u kiºm tra

- ¡nh gi¡ vi»c l¾nh hëi ki¸n thùc ch÷ìng II "H m sè bªc nh§t v  bªchai" cõa håc sinh

- Ph£n hçi èi vîi gi¡o vi¶n º i·u ch¿nh ph÷ìng ph¡p d¤y håc

(2) X¡c ành möc ti¶u d¤y håc cõa ch÷ìng

- Giîi thi»u möc ti¶u cõa ch÷ìng v· ki¸n thùc, k¾ n«ng, th¡i ë

- Möc ti¶u ki¸n thùc, k¾ n«ng ÷ñc cö thº hâa th nh c¡c mùc ë nhªnthùc:

Trang 32

Mùc ë nhªn thùc To¡n 10Ch÷ìng Chõ

Nhªn bi¸tchi·u bi¸nthi¶n, và tr½t÷ìng èi, tªpx¡c ành,

Vªn döng v o

b i to¡n thüc t¸

H m

sè bªcnh§t

Hiºu ÷ñc c¡c

°c tr÷ng nh÷

tåa ë ¿nh,

çng bi¸n,nghàch bi¸n,

Vªn döng v o

b i to¡n thüc t¸,v³ parabol,

(3) Thi¸t lªp b£ng °c tr÷ng (ma trªn)

(4) Thi¸t k¸ c¥u häi theo ma trªn

- Mùc ë, nëi dung ki¸n thùc v  h¼nh thùc c¥u häi ÷ñc bi¶n so¤n düatr¶n h» thèng möc ti¶u ¢ x¡c ành ð möc 2 v  b£ng °c tr÷ng ¢ thi¸t k¸

ð möc 3

- H¼nh thùc TNKQ sû döng d¤ng c¥u häi nhi·u lüa chån l  chõ y¸u (v¼

nâ câ ë tin cªy cao nh§t)

(5) X¥y düng ¡p ¡n v  thang iºm

Trang 33

1.3.2.4 Nhâm k¾ n«ng tê chùc c¡c ho¤t ëng ngo¤i khâa.

C¡c k¾ n«ng tê chùc ho¤t ëng ngo¤i khâa cõa gi¡o vi¶n To¡n, bao gçm:

a K¾ n«ng lüa chån c¡c ho¤t ëng ngo¤i khâa phò hñp vîi °c iºm, i·uki»n håc tªp cõa håc sinh trong tøng giai o¤n (nâi chuy»n ngo¤i khâa, thamquan, hëi to¡n - c¥u l¤c bë)

b K¾ n«ng tê chùc thüc hi»n c¡c ho¤t ëng ngo¤i khâa (huy ëng håc sinhtham gia, t«ng t½nh hi»u qu£ v  h§p d¨n, v.v )

V½ dö: Th nh lªp c¥u l¤c bë To¡n håc vîi c¡c ho¤t ëng chõ y¸u:

- Gi£i to¡n th÷íng k¼ theo th¡ng, vîi mùc ë theo tøng khèi, câ ¡nh gi¡khen th÷ðng

- S÷u t¦m tranh £nh, c¥u chuy»n cõa c¡c nh  To¡n håc, nhúng b i to¡nhay, nhúng ùng döng cõa To¡n håc

- Trao êi To¡n håc (trong nhúng buêi sinh ho¤t ành k¼) nhúng v§n ·To¡n håc gi¡o vi¶n ÷a ra ho°c håc sinh s÷u t¦m, · xu§t

- Xu§t b£n §n ph©m "thæng tin nëi bë"

- Nghi¶n cùu º thi¸t k¸ trang Web To¡n håc l m nìi giao l÷u trao êicõa c¡c th nh vi¶n c¥u l¤c bë v  nhúng ai quan t¥m y¶u th½ch To¡n håc.1.3.2.5 Nhâm k¾ n«ng têng k¸t kinh nghi»m d¤y håc bë mæn

D¤y håc nâi chung v  d¤y håc To¡n nâi ri¶ng l  qu¡ tr¼nh t½ch lôy, ócrót kinh nghi»m V¼ vªy, têng k¸t kinh nghi»m câ thº coi l  mët k¾ n«ng quantrång trong c¡c k¾ n«ng d¤y håc To¡n, bao gçm:

a K¾ n«ng têng k¸t kinh nghi»m tø nhúng iºn h¼nh ti¶n ti¸n (thæng qua t ili»u, s¡ch b¡o v  c¡c ph÷ìng ti»n thæng tin kh¡c)

b K¾ n«ng têng k¸t kinh nghi»m tø b¤n b±, çng nghi»p (thæng qua hëi th£o,trao êi kinh nghi»m, dü gií, th«m lîp)

c K¾ n«ng têng k¸t kinh nghi»m tø ch½nh b£n th¥n m¼nh (tø nhúng th nhcæng, th§t b¤i trong qu¡ tr¼nh chu©n bà b i d¤y, tê chùc thüc hi»n b i d¤y,kiºm tra ¡nh gi¡)

Trang 34

1.3.3 Qu¡ tr¼nh h¼nh th nh k¾ n«ng d¤y håc To¡n

Qu¡ tr¼nh h¼nh th nh k¾ n«ng d¤y håc To¡n tu¥n theo quy luªt, th÷íngb­t ¦u tø sü nhªn thùc (º thæng hiºu v· möc ½ch, þ ngh¾a, cì ch¸,ti¸nt¼nh) v  k¸t thóc ð h nh ëng cö thº Bao gçm ba giai o¤n ch½nh:

• Giai o¤n l¾nh hëi

¥y l  giai o¤n, gi¡o vi¶n ph£i ành h÷îng, t¤o ëng cì, nhu c¦u håctªp v  trang bà hiºu bi¸t k¾ thuªt cho sinh vi¶n

• Giai o¤n quan s¡t, t¤o düng ëng h¼nh

Thæng qua h» thèng b i tªp, c¡c thao t¡c k¾ thuªt, ph¥n t½ch cõa gi¡ovi¶n v· k¾ n«ng c¦n r±n luy»n º sinh vi¶n quan s¡t, rót ra nhúng k¸t luªnnhªn thùc cho ch½nh b£n th¥n m¼nh

B÷îc 1: Giîi thi»u v· ph¦n m·m v  c¡ch sû döng Giîi thi»u sì l÷ñc v·ph¦n m·m, vai trá cõa nâ trong hé trñ d¤y håc to¡n; giîi thi»u c¡c thao t¡ck¾ thuªt cì b£n (v³ h¼nh, t¤o v¸t, chuyºn ëng, tåa ë, thüc hi»n c¡c ph²pbi¸n h¼nh, v.v ) v  cho sinh vi¶n thüc h nh c¡c k¾ thuªt cì b£n â (l÷u þ

tü r±n luy»n cõa sinh vi¶n)

B÷îc 2: Sinh vi¶n quan s¡t, t¤o düng ëng h¼nh Thæng qua c¡c v½ dö cöthº do gi¡o vi¶n thüc hi»n, gi¡o vi¶n cho sinh vi¶n th§y vai trá cõa ph¦nm·m trong ph¡t hi»n, t¼m líi gi£i: (ph¡t hi»n quÿ t½ch, x¡c ành iºm cè

ành, t½nh èi xùng, t½nh song song, v.v )

B÷îc 3: H¼nh th nh k¾ n«ng Gi¡o vi¶n ÷a ra h» thèng b i tªp, ÷a ra y¶uc¦u cho sinh vi¶n thüc hi»n C¡c b i tªp n y ÷ñc thüc hi»n theo nhâm ho°cc¡ nh¥n, thüc hi»n t¤i lîp hay ð nh , khuy¸n kh½ch sinh vi¶n tü luy»n tªpvîi h» thèng b i tªp trong s¡ch gi¡o khoa To¡n THPT, åc c¡c t i li»u li¶n

Trang 35

quan º tøng b÷îc h¼nh th nh ð sinh vi¶n k¾ n«ng n y.

Vi»c x¡c ành ÷ñc h» thèng k¾ n«ng d¤y håc To¡n cì b£n cõa ng÷íi gi¡ovi¶n THPT, còng vîi ành h÷îng qu¡ tr¼nh h¼nh th nh c¡c k¾ n«ng l  cì sðquan trång º h¼nh th nh h» thèng bi»n ph¡p r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc chosinh vi¶n To¡n Hi»n nay câ nhi·u quan iºm kh¡c nhau v· r±n luy»n k¾ n«ngd¤y håc công nh÷ c¡ch thùc tê chùc r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶nc¡c tr÷íng s÷ ph¤m nâi chung v  sinh vi¶n To¡n nâi ri¶ng Tuy nhi¶n möc

½ch chung nh§t v¨n l  gâp ph¦n h¼nh th nh v  ph¡t triºn n«ng lüc chuy¶nmæn v  nghi»p vö cho ng÷íi gi¡o vi¶n To¡n t÷ìng lai

1.3.4 Tê chùc ho¤t ëng d¤y håc bë mæn theo ành

h÷îng t«ng c÷íng k¾ n«ng d¤y håc

Tø nhúng nghi¶n cùu v· ho¤t ëng d¤y håc bë mæn ph÷ìng ph¡p d¤yhåc To¡n, tr¶n cì sð h» thèng k¾ n«ng d¤y håc To¡n THPT ¢ ÷ñc x¥ydüng, nëi dung tê chùc ho¤t ëng d¤y håc bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håcTo¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng k¾ n«ng d¤y håc cho sinh vi¶n bao gçm:

- Trang bà cho sinh vi¶n ¦y õ nhúng ki¸n thùc cì b£n v· mæn håc, °cbi»t l  sü cªp nhªt c¡c ph÷ìng ph¡p d¤y håc hi»n ¤i, v§n · êi mîi ch÷ìngtr¼nh, SGK To¡n phê thæng, v.v

- Trong b§t cù mët ho¤t ëng d¤y håc n o cõa bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤yhåc To¡n, ng÷íi gi¡o vi¶n ·u câ þ thùc r±n luy»n c¡c k¾ n«ng d¤y håc câthº xu§t hi»n trong c¡c nëi dung â, thæng qua c¡ch tê chùc ho¤t ëng d¤yhåc (t«ng c÷íng tü håc, tü nghi¶n cùu)

- X¥y düng nëi dung RLNVSPTX phò hñp, £m b£o thíi gian hñp l½ chothüc h nh bë mæn, r±n luy»n NVSP °c bi»t l  r±n luy»n c¡c k¾ n«ng d¤y håcTo¡n nh÷ vi¸t b i so¤n, thüc h nh d¤y håc (tr÷îc nhâm nghi»p vö, tr÷îc HSphê thæng), r±n luy»n k¾ n«ng ùng döng CNTT v  truy·n thæng, c¡c ph¦nm·m d¤y håc trong d¤y håc to¡n

- G­n ho¤t ëng d¤y håc bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n vîi thücti¹n d¤y håc To¡n phê thæng qua dü gií, th«m lîp, ph¥n t½ch b i d¤y cõa

Trang 36

gi¡o vi¶n phê thæng, nghe b¡o c¡o kinh nghi»m d¤y håc, tham gia c¡c hëith£o, b¡o c¡o chuy¶n · v· êi mîi PPDH To¡n THPT.

- ÷a mët sè nëi dung d¤y håc cõa bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n

th nh ho¤t ëng th÷íng k¼ cõa sinh vi¶n: ho¤t ëng gi£i to¡n phê thæng,t¼m hiºu ùng döng cõa c¡c ph¦n m·m to¡n håc qua c¥u l¤c bë To¡n håc, c¡cbuêi b¡o c¡o chuy¶n ·, ngo¤i khâa

- Chó trång t½nh thüc h nh, t½nh ùng döng trong chõ · "¡nh gi¡ k¸tqu£ håc tªp cõa håc sinh"

ang trüc ti¸p gi£ng d¤y ð c¡c tr÷íng phê thæng trong t¿nh çng Th¡p, L¥m

çng, V¾nh Long còng 100 sinh vi¶n to¡n ð tr÷íng HSP çng Th¡p (phölöc 1) Chóng tæi thu ÷ñc c¡c k¸t qu£ nh÷ sau:

1.4.1 ×u iºm

- C¡c gi¡o vi¶n gi£ng d¤y bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n ð c¡c tr÷íng

¤i håc ph¦n lîn l  gi¡o vi¶n câ kinh nghi»m, câ tuêi ngh· v  tr¼nh ë kh¡cao (HSP TP Hç Ch½ Minh: 2PGS.TS+2TS; H C¦n Thì: 2TS+6ThS;

HSP çng Th¡p: 1TS+5ThS, tuêi ngh· trung b¼nh tr¶n 20 n«m)

- C¡c gi¡o vi¶n th÷íng xuy¶n cªp nhªt nhúng êi mîi ch÷ìng tr¼nh, SGK,PPDH To¡n ð THPT qua c¡c ñt tªp hu§n do Bë Gi¡o döc v   o t¤o têchùc v  l  c¡c b¡o c¡o vi¶n trüc ti¸p triºn khai èi vîi gi¡o vi¶n To¡n THPT

Trang 37

- Mët bë phªn gi¡o vi¶n bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n câ mèi li¶nh» ch°t ch³ vîi gi¡o vi¶n To¡n THPT thæng qua c¡c cuëc thi gi¡o vi¶n giäi,c¡c hëi th£o, chuy¶n · do sð Gi¡o döc v   o t¤o hay tr÷íng HSP têchùc.V¼ vªy, hå n­m b­t ÷ñc thüc ti¹n d¤y håc To¡n THPT.

- Ph¦n lîn gi¡o vi¶n ¢ cè g­ng ¦u t÷, c£i ti¸n ph÷ìng ph¡p d¤y håc,tªp trung v o c¡c ph÷ìng ph¡p th£o luªn, x¶mina, t«ng c÷íng ho¤t ëngnghi»p vö s÷ ph¤m nh¬m n¥ng cao ch§t l÷ñng d¤y håc bë mæn

- C¡c gi¡o vi¶n bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n ·u câ hiºu bi¸t v·CNTT, a sè sû döng th nh th¤o c¡c ph¦n m·m tr¼nh di¹n, ph¦n m·m to¡nhåc hé trñ d¤y håc bë mæn

- Mët bë phªn sinh vi¶n x¡c ành ÷ñc t¦m quan trång cõa bë mæn trong

 o t¤o ngh· Do â, ¢ câ þ thùc tü håc, tü nghi¶n cùu chi¸m l¾nh tri thùc

Trang 38

cán mang n°ng t½nh tr¼nh di¹n ch÷a thüc sü l  ph÷ìng ti»n hé trñ t½ch cüccho vi»c d¤y v  håc.

- Gi¡o tr¼nh cán mang n°ng t½nh l½ luªn, nhi·u v§n · tròng l°p vîi l½luªn gi¡o döc håc, g¥y sü ìn i»u trong gi£ng d¤y cõa gi¡o vi¶n v  tronghåc tªp cõa sinh vi¶n

- Mët bë phªn gi¡o vi¶n d¤y bë mæn Ph÷ìng ph¡p To¡n thi¸u thüc ti¹nd¤y håc ð phê thæng, do â nhúng v½ dö minh ho¤, nhúng b i m¨u câ thºch÷a thüc sü thuy¸t phöc èi vîi sinh vi¶n

- Ph¥n bè thíi gian cho tøng ph¦n trong gi¡o tr¼nh mæn håc ch÷a hñp l½.Ph÷ìng ph¡p gi£ng d¤y hi»n nay ch÷a êi mîi, chõ y¸u v¨n mang t½nh ch§tthuy¸t tr¼nh, gi£ng gi£i, sinh vi¶n v¨n h¦u nh÷ thö ëng ti¸p nhªn c¡c nëidung ki¸n thùc Mët mæn håc d¤y v· ph÷ìng ph¡p d¤y håc nh÷ng l¤i r§tkhâ thüc hi»n þ ç ph¡t huy t½nh t½ch cüc chõ ëng s¡ng t¤o cõa sinh vi¶n

do thíi gian v  vîi nhi·u nhúng l½ do kh¡c nhau

- Cì sð vªt ch§t, thi¸t bà d¤y håc phöc vö cho bë mæn Ph÷ìng ph¡p d¤yhåc To¡n ð tr÷íng cán thi¸u, h¤n ch¸ nhi·u ¸n vi»c gi£ng d¤y v  håc tªpcõa gi¡o vi¶n v  sinh vi¶n

- Thi¸u mæi tr÷íng thüc t¸ cho sinh vi¶n Hi»n nay, m°c dò ¢ h¼nh th nhmët sè tr÷íng v» tinh câ tr¡ch nhi»m l m cæng t¡c ki¸n tªp cho sinh vi¶n,tuy nhi¶n khung ch÷ìng tr¼nh  o t¤o ð phê thæng, ëi ngô gi¡o vi¶n, cð sðvªt ch§t, l· lèi l m vi»c v¨n ch÷a thüc sü thuªn lñi cho sinh vi¶n

- Nëi dung ch÷ìng tr¼nh phê thæng kh¡ n°ng, ph¥n phèi ch÷ìng tr¼nh

Trang 39

ch÷a hñp l½, lîp håc cán qu¡ æng (45 ¸n 50 håc sinh/lîp), êi mîi SGK

v  êi mîi kiºm tra ¡nh gi¡ ch÷a çng bë, þ thùc håc tªp cõa HS cán y¸u,nhi·u HS ang ngçi nh¦m ché

Nhúng trð ng¤i tr¶n muèn kh­c phöc ái häi ph£i câ sü né lüc cõa to nx¢ hëi, cõa ng nh gi¡o döc, cõa gia ¼nh phö huynh håc sinh, v.v Cán èivîi nhúng trð ng¤i do d¤y v  håc ð tr÷íng ¤i håc th¼ c¦n câ nhúng nghi¶ncùu cö thº t¼m ra gi£i ph¡p kh­c phöc Vi»c nghi¶n cùu · t i m  chóng tæiti¸n h nh công l  nh¬m gâp ph¦n kh­c phöc nhúng h¤n ch¸ â

K˜T LUŠN CH×ÌNG I

Luªn ¡n ¢ ÷a ra cì sð l½ luªn cõa ho¤t ëng d¤y håc bë mæn Ph÷ìngph¡p d¤y håc To¡n theo ành h÷îng t«ng c÷íng r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håccho sinh vi¶n â l  sü ph¥n t½ch, h» thèng hâa l m rã b£n ch§t cõa ho¤t

ëng d¤y håc ð bªc ¤i håc, tø â x¥y düng c¡c ho¤t ëng d¤y håc ð bëmæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n °c bi»t l  x¥y düng h» thèng k¾ n«ng d¤yhåc To¡n c¦n r±n luy»n cho sinh vi¶n

çng thíi qua kh£o s¡t thüc ti¹n ¢ kh¯ng ành ho¤t ëng d¤y håc bëmæn Ph÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n theo ành h÷îng d¤y ngh· c¦n ph£i quant¥m nghi¶n cùu mët c¡ch s¥u s­c

Trang 40

Ch֓ng 2.

CC GIƒI PHP GÂP PH†N TÊ CHÙC CÂ

HI›U QUƒ HO„T ËNG D„Y HÅC BË MÆN

PH×ÌNG PHP D„Y HÅC TON THEO ÀNH H×ÎNG T‹NG C×ÍNG R‘N LUY›N Kž N‹NG D„Y HÅC CHO SINH VI–N

º r±n luy»n k¾ n«ng d¤y håc To¡n cho sinh vi¶n thæng qua bë mænPh÷ìng ph¡p d¤y håc To¡n mët c¡ch câ hi»u qu£ C«n cù v o cì sð l½ luªn

v  thüc ti¹n ¢ tr¼nh b y ð ch÷ìng I, chóng tæi · xu§t 5 nhâm gi£i ph¡pchõ y¸u sau ¥y:

2.1. X…Y DÜNG V€ PHT TRIšN CH×ÌNG TRœNH BË

MÆN THEO ÀNH H×ÎNG T‹NG C×ÍNG R‘N LUY›NKž N‹NG D„Y HÅC TON CHO SINH VI–N

2.1.1 Ch÷ìng tr¼nh

¢ câ nhi·u tranh luªn v· ành ngh¾a thuªt ngú ch÷ìng tr¼nh d¤y håc,cho ¸n nay v¨n cán nhi·u þ ki¸n kh¡c nhau v· ành ngh¾a ch÷ìng tr¼nh Sükh¡c nhau â phö thuëc v o quan ni»m cõa c¡c nh  nghi¶n cùu v  c¡c nh thüc h nh khi suy ngh¾ thi¸t k¸ ch÷ìng tr¼nh

Têng k¸t, kh¡i qu¡t hâa c¡c ành ngh¾a v· ch÷ìng tr¼nh, GS TS Nguy¹nHúu Ch¥u ¢ tâm t­t v· ch÷ìng tr¼nh gi¡o döc nh÷ sau: "Ch÷ìng tr¼nh gi¡o

Ngày đăng: 30/06/2016, 14:12

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w