1.tính cấp thiết của đề tài Hiện nay đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNHHĐH nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng văn minh. Điều này đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ nhiều vấn đề lớn, trong đó việc đẩy mạnh phát triển giáo dục đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu, là động lực để thúc đẩy đất nước phát triển, nhanh, mạnh, ổn định, bền vững. Lịch sử đã để lại cho chúng ta một nền giáo dục què quặt,nghèo nàn,lỗi thời,phản đông.vì vậy để đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước,phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội quan tâm và phát triển giáo dục lại càng trỏ nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chủ tịch hồ chí minh vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc việt nam là một nhà chính trị nhà văn hóa vô cùng kiệt xuất ,người đã để lại cho nhân loại một tài sản vô giá, trường tồn và bất diệt đó là “tư tưởng hồ chí minh”, tư tưởng ấy trở thành kim chỉ nam ngọn cờ soi đường cho đảng ,nhân dân ta tiến lên xây dựng và phát triển đất nước, với mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh. Trong di sản to lớn ấy “tư tưởng hồ chí minh về giáo dục và đào tạo là một bộ phận có giá trị hết sức quan trọng cả về mặt lí luận và thực tiễn. tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lí luận cho việc xác định chiến lược đào tạo con người ,chủ trương đường lối chỉ đạo phát triển nền giáo dục việt nam của đảng qua các thời kì cách mạng, mà còn là những bài học,những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực, hiệu quả đối với người làm công tác giáo dục nói riêng,nghành giáo dục nói chung hiện nay. Ngay sau khi đất nước được độc lập, trong thư gửi học sinh nhân ngày khai giảng đầu năm, Người viết “non song việt nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc việt nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”. có thể thấy chủ tịch hồ chí minh rất quan tâm đến vấn đề giáo dục,đào tạo và rèn luyện con người, bởi vì theo Người con người vừa là mục tiêu,vừa là động lực của cách mạng vừa là trung tâm trong phát triển kinh tế xã hội của đát nước và đào tạo ra những nhân tài cho quốc gia, dân tộc thì giáo dục đóng vai trò bậc nhất. Bài học thành công trong quá trình phát triển một nền sản xuất công nghiệp và thực hiện công nghiệp hóa dựa trên sự phát triển giáo dục của nhiều nước trên thế giới đã chỉ ra rằng: việc xây dựng một nền giáo dục theo hướng mở, hoànthiện,phát triển đồng bộ.. là con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất, quyết định thành công của quy trình phát triển công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước,tạo tiền đề vững chắc để xây dựng thành công chủ nghia xã hội. trong bối cảnh đó việc nghiên cứu và vận dụng đúng đắn sáng tạo những tư tưởng giáo dục của chủ tịch hồi chí minh vào thực tiễn tổ chức, xây dựng nền giáo dục việt nam hiện nay càng là vấn đề có ý nghĩa quan trọng.Trong khuôn khổ sự hiểu biết và tìm hiểu của bản thân, em lựa chọn đề tài: “Nội dung giáo dục trong tư tưởng hồ chí minh”
Trang 1Mở đầu 1.tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐHnhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng vănminh Điều này đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ nhiều vấn đề lớn, trong đó việcđẩy mạnh phát triển giáo dục đào tạo được coi là quốc sách hàng đầu, là độnglực để thúc đẩy đất nước phát triển, nhanh, mạnh, ổn định, bền vững Lịch sửđã để lại cho chúng ta một nền giáo dục què quặt,nghèo nàn,lỗi thời,phảnđông.vì vậy để đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước,phụcvụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội quan tâm vàphát triển giáo dục lại càng trỏ nên quan trọng hơn bao giờ hết
Chủ tịch hồ chí minh vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc việt nam là mộtnhà chính trị nhà văn hóa vô cùng kiệt xuất ,người đã để lại cho nhân loạimột tài sản vô giá, trường tồn và bất diệt đó là “tư tưởng hồ chí minh”, tưtưởng ấy trở thành kim chỉ nam ngọn cờ soi đường cho đảng ,nhân dân ta tiếnlên xây dựng và phát triển đất nước, với mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hộicông bằng dân chủ văn minh Trong di sản to lớn ấy “tư tưởng hồ chí minh vềgiáo dục và đào tạo là một bộ phận có giá trị hết sức quan trọng cả về mặt líluận và thực tiễn tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lí luận cho việc xác địnhchiến lược đào tạo con người ,chủ trương đường lối chỉ đạo phát triển nềngiáo dục việt nam của đảng qua các thời kì cách mạng, mà còn là những bàihọc,những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực, hiệuquả đối với người làm công tác giáo dục nói riêng,nghành giáo dục nói chunghiện nay
Ngay sau khi đất nước được độc lập, trong thư gửi học sinh nhânngày khai giảng đầu năm, Người viết “non song việt nam có trở nên tươi đẹpđược hay không, dân tộc việt nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai vớicác cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở cônghọc tập của các cháu” có thể thấy chủ tịch hồ chí minh rất quan tâm đến vấn
Trang 2đề giáo dục,đào tạo và rèn luyện con người, bởi vì theo Người con người vừalà mục tiêu,vừa là động lực của cách mạng vừa là trung tâm trong phát triểnkinh tế xã hội của đát nước và đào tạo ra những nhân tài cho quốc gia, dân tộcthì giáo dục đóng vai trò bậc nhất
Bài học thành công trong quá trình phát triển một nền sản xuất côngnghiệp và thực hiện công nghiệp hóa dựa trên sự phát triển giáo dục của nhiềunước trên thế giới đã chỉ ra rằng: việc xây dựng một nền giáo dục theo hướng
mở, hoànthiện,phát triển đồng bộ là con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất,quyết định thành công của quy trình phát triển công nghiệp hóa và hiện đạihóa đất nước,tạo tiền đề vững chắc để xây dựng thành công chủ nghia xã hội.trong bối cảnh đó việc nghiên cứu và vận dụng đúng đắn sáng tạo những tưtưởng giáo dục của chủ tịch hồi chí minh vào thực tiễn tổ chức, xây dựng nềngiáo dục việt nam hiện nay càng là vấn đề có ý nghĩa quan trọng.Trong khuôn
khổ sự hiểu biết và tìm hiểu của bản thân, em lựa chọn đề tài: “Nội dung giáo dục trong tư tưởng hồ chí minh”
2 đối tượng nghiên cứu
Trên cơ sở những vấn đề chung về lý luận và phương pháp luận nghiêncứu nguồn lực con người, tiểu luận tập trung vào việc nghiên cứu nội dunggiáo dục trong tư tưởng hồ chí
3.Tình hình nghiên cứu
Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, phát triển KH – CN luôn là mốiquan tâm lớn của các quốc gia, vì nó đã trở thành yếu tố quyết định đến sựphát triển của các nước.tuy nhiên để phát triển mạnh mẽ KH-CN giáo dục đàotạo đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc tạo ra nguồn nhân lực chấtlượng cao.mở đường cho KH-CN phát triển mạnh mẽ.nắm rõ tầm quan trọngđó của giáo dục đào tao Đảng và Nhà nước ta coi vấn đề hoàn thiện giáo dụcđào tạo là mối quan tâm hàng đầu, bởi vậy đã có nhiều các công trình khoahọc, các tài liệu, sách báo… nghiên cứu vấn đề này, song ở nhiều tài liệu,hoặc là số liệu về thực trạng chưa được cập nhật, hoặc chỉ nghiên cứu một
Trang 3khía cạnh của GD-DT, hoặc chưa đưa ra được giải pháp hữu hiệu Vì vậy, đềtài sẽ góp phần nhỏ trong việc nghiên cứu thực trạng, đưa ra những giải phápphát triển mạnh mẽ hơn nữa GD-DT ở Việt Nam hiện nay.
4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Giải thích, làm sáng tỏ các khái niệm như “giáo dục” những tư tưởng
cơ bản về giáo dục trong tư tưởng hồ chí minh.khẳng định vai trò của nó đốivới công cuộc đổi mới hiện nay của đất nước
5 Phạm vi nghiên cứu
tập trung nghiên cứu nội dung giáo dục trong tư tưởng hồ chí minh
6 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận: Đề tài dựa trên thế giới quan, phương pháp luận
của Chủ nghĩa duy vật biện chứng Mác – Lênin,tư tưởng Hồ Chí Minh
Phương pháp cụ thể: đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu như:
phương pháp phân tích tài liệu, phương pháp lập luận, so sánh, phương pháptrừu tượng, phương pháp logic, lịch sử…
7 Kết cấu đề tài
Đề tài gồm phần Mở đầu, phần Kết luận cùng với 3 chương
Chương 1: Khái quát chung về giáo dục-đào tạo va tưởg hồ chí minh
về giáo dục đào tạo.
Chương 2: nhưng nét đặc sắc trong tưởng hồ chí minh về giáo dục Chương 3: vận dụng nội dung giáo dục trong tu tưởng hồ chí minh vào công cuộc đổi mới hiện nay.
Do trình độ nhận thức còn hạn chế, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều,nên chắc chắn đề tài sẽ có nhiều thiếu sót, kính mong các thầy cô góp ý, giúp
đỡ
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4B nội dung
Chương 1: khái quát chung về giáo dục và giáo dục
trong tưởng hồ chí minh
I quan niện về giáo dục
Trong di sản tư tưởng của Hồ Chí Minh , tư tưởng về giáo dục luôn có
ý nghĩa lí luận và thực tiễn sâu sắc đối với sự nghiệp giáo dục nước nhà
Tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh không chỉ bó hẹp trong việc giáodục tri thức, học vấn cho con người, mà có tính bao quát, sâu xa, nhưng lại vôcùng sinh động và thiết thực, nhằm tạo ra những con người toàn diện, có trithức, lý tưởng, đạo đức, sức khoẻ, thẩm mĩ…
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục vừa là thành qủa của sự chắt lọctinh tế tinh hoa văn hoá dân tộc và nhân loại, vừa mang đậm hơi thở của cuộcsống Do vậy, ở Hồ Chí Minh, lý luận giáo dục và thực tiễn giáo dục có sựthống nhất hữu cơ, không tách rời nhau Đúng như Nghị quyết UNESCOđánh giá: "Sự đóng góp quan trọng về nhiều mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minhtrong các lĩnh vực văn hoá, giáo dục và nghệ thuật là kết tinh của truyền
Trang 5thống hàng ngàn năm của nhân dân Việt Nam và những tư tưởng của Ngườilà hiện thân của những khát vọng của các dân tộc trong việc khẳng định bảnsắc dân tộc của mình và tiêu biểu cho việc thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau” HồChí Minh đã đưa ra quan điểm hết sức sâu sắc và mới mẻ về vai trò, mụcđích, nội dung và phương pháp giáo dục.
Người đã chỉ rõ mục đích của việc học đó là: học để yêu Tổ quốc, họcđể yêu nhân dân, học để yêu lao động, học để yêu đạo đức, học để phụng sựTổ quốc, học để phụng sự nhân dân
Mục đích giáo dục lớn nhất trong tư tưởng của Hồ Chí Minh là vì con người, cho con người, là xây dựng con người mới, đào tạo ra những conngười biết làm chủ nước nhà
B Nhiệm vụ giáo dục:
Người đã đặt ra nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp học, cấp Đại học, cấpTrung học, cấp tiểu học Ở cấp trung học, Người nói rằng cần phải đảm bảocho học trò những tri thức phổ thông chắc chắn, thiết thực, thích hợp với nhucầu và tiền đồ xây dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết cho đờisống thực tiễn
C Về nội dung giáo dục:
Để xây dựng xã hội chủ nghĩa theo Người: “trước hết cần phải có conngười xã hội chủ nghĩa” Đào tạo con người xã hội chủ nghĩa không có conđường nào khác ngoài giáo dục tri thức khao học và lý tưởng, đạo đức xã hộichủ nghĩa Đó là nền giáo dục nhằm phát triển con người toàn diện trong thời
Trang 6đại mới Hồ Chí Minh cho rằng phải xây dựng cho ngưoiừ học toàn diệnnhững mặt chính sau: trí dục, đức dục, thể dục, mĩ dục, giáo dục lao động kỹthuật Ngoài ra cần phải học lý luận Mác Lênin kết hợp với đấu tranh và côngtác hàng ngày, phải luyện tài, rèn đức, trong đó Hồ Chí Minh đặc biệt nhấnmạnh tới giáo dục đạo đức Người nói “dạy cũng như học là phải biết chútrọng cả tài và đức”, đức được coi như là “cái gốc” của cấy, “nguồn” củasông, nếu không có đức thì người có tài cũng vô dụng.
D Về phương pháp giáo dục:
Tuy Hồ Chí Minh không để lại cho chúng ta một tác phẩm, một hệthống lý luận về phương pháp giáo dục, nhưng những việc làm thiết thực,những bài viết ngắn gọn, súc tích của Người đã hàm chứa các phương phápgiáo dục mẫu mực Người lấy nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễnlàm nguyên tắc cơ bản cho việc xây dựng các phương pháp về giáo dục Nóđược coi như "kim chỉ nam" để lồng dẫn nhận thức, hành động và bồi dưỡngtinh thần yêu nước cho tất cả mọi người Hơn nữa, nguyên tắc này có tínhchất quyết định trong việc chuyển hướng giáo dục và trở thành đặc trưng củanền giáo dục xã hội chủ nghĩa Người nhấn mạnh: "Học phải suy nghĩ, họcphải liên hệ với thực tế, phải có thí nghiệm và thực hành Học với hành phảikết hợp với nhau”
Để nâng cao trình độ nhận thức của người lao động, Hồ Chí Minh chorằng cần có quan điểm dân chủ, thẳng thắn, không thức nhồi sọ và cần có sựđối thoại trong quá trình học tập, nhận thức
Trong giáo dục, theo Hồ Chí Minh, cần có phương pháp phù hợp vớiđiều kiện giáo dục và đối tượng giáo dục Giáo dục phải căn cứ vào "trình độvăn hoá, thói quen sinh hoạt, trình độ giác ngộ, kinh nghiệm tranh đấu, lòngham, ý muốn, tình hình thiết thực của quần chúng" Cần có phương pháp tổchức giáo dục sao cho bảo đảm được sự phù hợp giữa điều kiện, hoàn cảnhgiáo dục với đối tượng giáo dục
Trang 7Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc kết hợp các hình thức giáo dục,không tuyệt đối hoá bất cứ một hình thức giáo dục nào Người viết: "Giáo dục
dù trong nhà trường có tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoàixã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn"
Đối với Hồ Chí Minh, tất cả các phương pháp giáo dục như phươngpháp đối thoại, phương pháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn,phương pháp làm gương, phương pháp kết hợp giữa gia đình, nhà trường vàxã hội đều nhằm mục đích "nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tưtưởng", nâng cao nhận thức, chất lượng và hiệu quả giáo dục Các phươngpháp này vừa mang tính truyền thống, lại vừa hiện đại, vừa hệ thống, khoahọc, lại vừa cụ thể, thiết thực, luôn gắn với đời sống và thời đại
Nhận thức sâu sắc về vai trò của giáo dục, Hồ Chí Minh đã gắn bó cả cuộc đời mình với việc chăm lo, mở mang và xây dựng một nền giáo dục mới, nền giáo dục xã hội chủ nghĩa - một nền giáo dục mà mọi người đều có cơ hội phát huy khả năng sáng tạo, mọi người đều được học hành, không phân biệt giai cấp, tuổi tác, trình độ, giới tính Hơn 50 năm qua, tư tưởng Hồ Chí Minh về phương châm, chiến lược, mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo con người luôn soi sáng sự nghiệp trồng người ở Việt Nam Tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lý luận cho việc xác định chiến lược đào tạo con người, chủ trương, đường lối chỉ đạo phát triển nền giáo dục Việt Nam của Đảng ta qua các thời kỳ cách mạng, mà còn là những bài học, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực và hiệu quả đối với người làm công tác giáo dục nói riêng, ngành giáo dục nói chung hiện nay.
Chương 2 : Nhưng điểm nổi bật trong tư tưởng hồ chí minh về giáo dục
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà hoạt động chính trị lỗi lạc, lãnh tụ vĩ đại
Trang 8của cách mạng Việt Nam, đồng thời là nhà giáo, nhà văn hoá lớn của thếgiới, Người sáng lập, đặt nền móng và chỉ đạo việc xây dựng nền giáo dụcmới Việt Nam Chỉ riêng về giáo dục, tư tưởng Hồ Chí Minh cũng đã là mộtkho tàng, ở tầm chiến lược và ngày càng ngời sáng trong thực tiễn
I Nói đến tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, trước hết, phải nói
đến tư tưởng giải phóng con người thoát khỏi tăm tối, lạc hậu, đưa dân tộc ta trở thành một dân tộc văn minh, tiến bộ
Đây vừa là mục tiêu, vừa là khát vọng "tột bậc" của Người Trong mỗigiai đoạn cách mạng, dù ở trong hoàn cảnh nào, Người cũng là chiến sĩ tiênphong đi vào phong trào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ,huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập ; giải phóng họ thoátkhỏi ách áp bức bóc lột của thực dân phong kiến, thoát khỏi sự ràng buộccủa hệ tư tưởng lạc hậu, tạo mọi điều kiện cho mỗi dân tộc và mỗi người dânđứng lên làm chủ nền văn hoá, làm chủ vận mệnh và tương lai của mình Chủ tịch Hồ Chí Minh là người kế tục và phát triển cao hơn cuộc đấu tranhđòi quyền dân sinh, dân chủ, dân trí của thế hệ những người Việt Nam yêunước cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Người đã tố cáo đanh thép chế độ thựcdân Pháp trong việc "làm cho dân ngu để trị", "gieo rắc một nền giáo dục đồibại, xảo trá và nguy hiểm hơn cả sự dốt nát",một nền giáo dục “nhồi sọ”
“đần độn hóa’’ Đồng thời, Người vạch rõ tình trạng thiếu trường học mộtcách tệ hại trong chính sách "khai hóa văn minh” của thực dân Pháp Theođó, ở Đông Dương, "nhà tù nhiều hơn trường học” và tệ hại hơn nữa là "cómột nghìn năm trăm ty rượu và thuốc phiện cho một nghìn làng trong khi chỉcó mười trường học”.Người tích cực đấu tranh đòi quyền "tự do học tập" và
"thực hành giáo dục toàn dân" Đồng thời, Người đã dày công tìm kiếm, pháthiện và giới thiệu cho đất nước những nét tiến bộ mới của nền giáo dục kiểumới của nhân dân lao động - nền giáo dục Việt Nam xã hội chủ nghĩa mangtính nhân đạo và tính dân chủ cao cả, bảo đảm cho sự phát triển toàn diện
Trang 9những năng lực sẵn có của con người Người cùng với các đồng chí củaNgười ngay từ năm 1926 tại quảng châu đã có những nổ lực lớn chọn lọn lựathanh thiếu niên ưu tú việt nam đến nga học tập.
Cùng với thắng lợi vĩ đại của cách mạng tháng tám và sự ra đờicủa nước việt nam dân chủ cộng hòa ngày mùng 2-9-1945, hồ chí minh đãkhai sinh cho đất nước nền giáo dục mạng tính dân tộc, khoa học, dân chủ,đại chúng.trong hoàn cảnh cực kì khó khăn của buổi đầu mới giành được độclập, giữa lúc nền kinh tế kiệt quệ,thiên tai và nạn đói hoành hành,thù tronggiặc ngoài ra sức chống phá cách mạng,người đã kêu gọi toàn dân thực hiện
ba nhiệm vụ trọng đại và cấp bách: diệt giặc đói, diệt giặc dốt,diệt giặc ngoàixâm
Tiếp theo bản tuyên ngôn độc lập mà người long trọng đọc trướcquốc dân đồng bào tuyên bố sự ra đời của nước việt nam dân chủ cộng hòavới thế giới,chính phủ của người đã nêu ra chương trình nội chính của đấtnước,trong đó mục tiêu của giáo dục được khẳng định: “nền giáo dục mớiđang ở thời kì tổ chức,chắc chắn là bậc sơ học sẽ cấp bách.trong thời hạn rấtngắn sẽ thi hành việc bắt buộc chữ quốc ngữ để chống nạn mù chữ đến triệtđể.vấn đề vô cùng quan trọng ấy,chúng ta chẳng chờ đến lúc sự sinh hoạt trởnên bình thường mới giải quyết ,ngay trong hoàn cảnh eo hẹp này,chúng tacũng phải quyết tiến hành”
Trong suốt thời gian lãnh đạo đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn
nhắc nhở toàn Đảng, toàn dân: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là
một việc rất quan trọng và cần thiết" Người chỉ rõ cho chúng ta thấy mối
quan hệ biện chứng giữa giáo dục với cách mạng ; giữa giáo dục với sự
nghiệp giải phóng dân tộc và kiến thiết đất nước Người khẳng định: "Muốn
giữ vững nền độc lập, muốn cho dân mạnh, nước giàu, thì mỗi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ" Muốn cho dân mạnh, nước giàu thì dân trí phải cao, phải "đa
Trang 10dạng hoá các loại hình đào tạo, mở trường vừa học, vừa làm để tạo điều kiện cho người lao động, cán bộ, chiến sỹ được đi học" Khi dân trí cao sẽ
xuất hiện nhiều nhân tài tham gia xây dựng đất nước Người chỉ cho chúng tacon đường đưa đất nước thoát khỏi cảnh yếu hèn - đó là con đường phát triển
giáo dục Người nói : "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" và kêu gọi mọi
người thi đua học tập để đưa dân tộc ta trở thành một dân tộc văn minh, tiếnbộ
II nội dung cơ bản của giáo dục là phải đào tạo ra những con
người xây dựng chủ nghĩa xã hội "vừa hồng vừa chuyên"
Đây là một tư tưởng then chốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáodục Người nhấn mạnh, trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước
ta, mỗi cô giáo, thầy giáo phải là những chiến sỹ trên mặt trận đó Nhiệm vụcủa nền giáo dục cách mạng là : "phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân, phụcvụ đường lối chính trị của Đảng và Chính phủ, gắn liền với sản xuất và đờisống của nhân dân" Giáo dục phải tạo ra được những người lao động mới.Đó là những người có lòng yêu nước nồng nàn, "trung với nước, hiếu vớidân", có đạo đức trong sáng, có chí khí hăng hái vươn lên, không sợ hy sinhgian khổ, có tinh thần gan dạ, dũng cảm, khiêm tốn, thật thà, cần cù, tiếtkiệm, trong sạch, giản dị, có tri thức và sức khoẻ để trở thành những ngườichủ tương lai của đất nước, "những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của các cô giáo, thầy giáo
đối với xã hội "Những người thầy giáo tốt là những người vẻ vang nhất, là
những người anh hùng vô danh" Muốn được như vậy, các cô giáo, thầygiáo, trước hết, phải trau dồi đạo đức cách mạng, không ngừng rèn luyệnchuyên môn, phải là tấm gương trong sáng để học sinh noi theo, phải gươngmẫu từ lời nói đến việc làm, phải thương yêu chăm sóc học sinh như con em
Trang 11ruột thịt của mình, phải thật sự yêu nghề, yêu trường, phải không ngừng họchỏi để tiến bộ mãi Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn tin tưởng và mong muốn cácthế hệ học sinh không ngừng cố gắng học tập và rèn luyện tốt để mai sau trởthành những người có ích cho Tổ quốc Trong thư gửi học sinh nhân ngàykhai trường tháng 9 năm 1945, Người viết : "non sông Việt Nam có trở nêntươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánhvai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phầnlớn ở công học tập của các cháu" Lời dạy của Người đã đi sâu vào lòng dân,tạo thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ cho hàng triệu thầy giáo và học sinhthi đua dạy tốt - học tốt Bức thư Người viết đã trở thành chân lý của thờiđại, hoàn toàn phù hợp với quy luật phát triển của các nước đi từ lạc hậu lêntiên tiến và hiện đại, từ nông nghiệp đi lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá
III Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng phương châm giáo dục thiết thực, cụ thể.
Người nói : "Chúng ta phải tẩy rửa những thành kiến giữa các dân tộc, phải đoàn kết thương yêu nhau như anh em một nhà Nhiệm vụ của các cháu là thi đua học tập để sau này góp phần mở mang quê hương của mình
và xây dựng nước Việt Nam yêu quý của chúng ta" Ngay trong hoàn cảnh cực
kỳ khó khăn của buổi đầu mới giành được độc lập, giữa lúc kinh tế kiệt quệ,thiên tai, nạn đói hoành hành, thù trong giặc ngoài ra sức chống phá để tiêudiệt cách mạng, Người kêu gọi toàn dân ra sức thực hiện đồng thời ba nhiệmvụ vô cùng trọng đại và cấp bách là diệt giặc đói, diệt giặc dốt và diệt giặcngoại xâm Nhờ vây, từ chỗ hơn 95% mù chữ, dân ta đã trở thành một dântộc có văn hoá, khoa học, đủ khả năng giành độc lập, tự do cho đấtnước Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở những người làm công tác giáo
dục phải "nhận thức đúng tầm quan trọng của giáo dục, coi giáo dục là sự
nghiệp của quần chúng, là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân" Do đó, các
Trang 12cấp uỷ, chính quyền, các ngành các giới, các đoàn thể quần chúng và toàn xãhội phải thật sự quan tâm đến phương châm giáo dục mới như : phát huy caođộ dân chủ trong nhà trường để tạo nên sự đoàn kết nhất trí giữa thầy vớithầy, thầy với trò, trò với trò, tạo ra mối quan hệ mật thiết giữa nhà trường -gia đình - xã hội cùng cộng đồng trách nhiệm để phát triển giáo dục Trongcông tác quản lý giáo dục, Người đã chỉ thị "phải đi sâu vào việc điều tranghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm Chủ trương phải cụ thể, thiết thực, đúngđắn ; kết hợp chặt chẽ chủ trương chính sách của trung ương với tình hìnhthực tế và kinh nghiệm quý báu và phong phú của quần chúng, của cán bộ vàcủa địa phương" Phải coi "giáo dục thiếu nhi là một khoa học" Mặc dù bậntrăm công nghìn việc, Người vẫn giành thì giờ để chỉ đạo cụ thể, sát sao cácphong trào thi đua, như phong trào "dạy tốt, học tốt", đề xuất công tác TrầnQuốc Toản, phong trào "kế hoạch nhỏ" cho các cháu thiếu niên, nhi đồngnhằm tạo nên môi trường xã hội rộng lớn và thuận lợi cho công tác giáodục
IV Nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là
phương pháp giáo dục con người toàn diện.
Một là: Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” - đó là tất yếu lịch sử đã
được chứng minh và thực tiễn cách mạng Việt Nam kiểm nghiệm Nhận thấy
rõ tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chútrọng một nền giáo dục mới - một nền giáo dục mà mục tiêu, nội dung vàphương pháp phải hướng đến việc phát triển con người toàn diện, cũng nhưđộng viên mọi lực lượng tham gia sự nghiệp giáo dục và đào tạo
phát triển toàn diện con người là mục đích cơ bản của nền giáo dụcmới Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định mục đích trọng tâm và xuyên suốtcủa nền giáo dục mới là vì con người, cho con người và hướng tới việc xâydựng con người mới - con người xã hội chủ nghĩa Muốn xây dựng và hoàn
thiện con người theo Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là “giáo dục và tự giáo
Trang 13dục” Đây là phương pháp tốt nhất để "đào tạo các em nên những người
công dân hữu ích cho nước Việt Nam và làm phát triển hoàn toàn nhữngnăng lực sẵn có của các em" Người nhấn mạnh : "Muốn xây dựng chủ nghĩaxã hội, trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa" và "vì lợi íchmười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người" Vìthế, nền giáo dục mới phải thực hiện phương pháp dạy và học mới để đạtđược mục tiêu : "Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để phụng sựđoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại" "Học để tu dưỡng đạođức cách mạng", "học để tin tưởng" và "Học để hành" Tư tưởng này khôngchỉ phản ánh truyền thống quý báu của dân tộc ta mà còn phản ánh yêu cầuvừa cấp bách, vừa lâu dài của đất nước trong tiến trình đi lên chủ nghĩa xãhội Phương pháp giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh là "phải chú trọng đủcác mặt ; đạo đức cách mạng, giác ngộ xã hội chủ nghĩa, văn hóa, kỹ thuật,lao động và sản xuất" Đây là những nhiệm vụ giáo dục hết sức cơ bản, gắnbó chặt chẽ với nhau, làm nền tảng cho sự phát triển con người Việt Nammới Nhà trường phải bảo đảm cho thế hệ trẻ vươn lên làm chủ kho tàng kiếnthức văn hóa của nhân loại, trang bị đầy đủ vốn hiểu biết về văn hóa, tri thứckhoa học, công nghệ Thế hệ trẻ cần phải được giáo dục về lý tưởng và đạođức xã hội chủ nghĩa – hạt nhân của nhân cách người lao động mới Ngườicăn dặn : Phải có phương pháp giáo dục tốt để giáo dục đạo đức cách mạngcho đoàn viên và thanh niên Theo Người : "Đạo đức cách mạng không phảitrên trời sa xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triểnvà củng cố, cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càngtrong"
Hai là: nội dung giáo dục phải phong phú, toàn diện, lấy chất lượng
làm cốt Để phát triển con người toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ, Hồ ChíMinh cho rằng cần phải có một nền giáo dục toàn diện, trong đó, nội dunggiáo dục phải tổng hợp tri thức nhiều lĩnh vực như văn hóa, chính trị, thể
Trang 14chất, khoa học - kỹ thuật, quân sự, đạo đức cách mạng, lý tưởng cách mạng,xây dựng nếp sống văn hóa… Đồng thời, trang bị, cung cấp kiến thức, pháttriển năng lực tư duy, mở mang trí tuệ; tăng cường giáo dục chính trị tưtưởng, đạo đức cách mạng cho người học Đó chính là yêu cầu bắt buộc củamột nền giáo dục mới để đào tạo ra những con người mới Mặc dù vậy, HồChí Minh luôn lưu ý, nội dung giáo dục được đưa vào giảng dạy phải theonguyên tắc "quý hồ tinh bất quý hồ đa”
Ba là: nền giáo dục mới phải bảo đảm quyền bình đẳng học tập cho tất
cả mọi công dân
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, hiếm có lãnh tụ nào quan tâm đếnsự nghiệp giáo dục một cách toàn diện như Chủ tịch Hồ Chí Minh Ngườikhẳng định rằng: mọi người Việt Nam đều phải được giáo dục, phải có kiếnthức để tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà
Hồ Chí Minh rất quan tâm đến thế hệ trẻ, đặc biệt là thanh, thiếu niên Đàotạo thế hệ trẻ là đào tạo thế hệ tương lai cho đất nước Trong Lời kêu gọichống nạn thất học (10-1945), Người viết: "Mọi người Việt Nam phải hiểubiết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thểtham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biếtviết chữ quốc ngữ”(4) Tư tưởng này của Chủ tịch Hồ Chí Minh phù hợp vớiTuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền đã được Đại Hội đồng Liên hợp quốcthông qua và công bố vào ngày 10-12-1948 Điều 26 của Tuyên ngôn ghi rõ:
"Mọi người đều có quyền được giáo dục Giáo dục phải được miễn phí, ítnhất là ở bậc tiểu học và căn bản Giáo dục tiểu học phải bắt buộc Giáo dục
kỹ thuật và chuyên nghiệp phải được mở rộng và giáo dục đại học phải được
mở rộng bình đẳng cho mọi người, trên căn bản tài năng xứng đáng…”
Trang 15Trong Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (năm 1946) do Chủ tịchHồ Chí Minh soạn thảo, Điều 6 và 7 ghi rõ: "Tất cả công dân Việt Nam đềungang quyền về mọi phương diện: chính trị, kinh tế, văn hóa”, "Tất cả côngdân Việt Nam đều bình đẳng trước pháp luật, đều được tham gia chính quyềnvà công cuộc kiến quốc tuỳ theo tài năng và đức hạnh của mình” Người cònlưu ý rằng: "Ngòai sự bình đẳng về quyền lợi, những quốc dân thiểu số đượcgiúp đỡ về mọi phương diện để chóng tiến kịp trình độ chung” (Điều 8).
V Kiến giải những phương pháp giáo dục khoa học, cách mạng
Hồ Chí Minh không chỉ đưa ra những quan điểm lý luận có ýnghĩa quan trọng đối với công cuộc xây dựng nền giáo dục mới, mà còn cónhững kiến giải khoa học và sáng tạo về phương pháp giáo dục Người yêucầu phải căn cứ vào đặc điểm, nhu cầu của đối tượng, nội dung giáo dục, vàcác điều kiện cơ bản của nhà trường mà xác định các phương pháp dạy họcphù hợp Theo đó, phải lấy nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễnlàm nguyên tắc cơ bản cho việc xây dựng các phương pháp về giáo dục Dạyvà học phải gắn tri thức lý luận với thực tiễn cuộc sống Học và hành phảiluôn đi đôi với nhau, gắn bó mật thiết với nhau Người nhấn mạnh: "Họcphải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải có thí nghiệm và thực hành.Học với hành phải kết hợp với nhau”
Phát huy dân chủ, thẳng thắn, cần có sự đối thoại trong quá trình học tập,nhận thức "Mọi người được hoàn toàn tự do phát biểu ý kiến, dù đúng hoặckhông đúng” vì "khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý, lúcđó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý” Dân chủ,thẳng thắn trong dạy học đòi hỏi người thầy và học sinh phải có tinh thầnđoàn kết, kỷ luật nhưng phải quán triệt nguyên tắc "trò phải kính thầy, thầyphải quý trò, chứ không phải là "cá đối bằng đầu”
Trang 16Lấy phương pháp nêu gương để giáo dục, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầungười giáo viên phải "làm kiểu mẫu về mọi mặt: tư tưởng, đạo đức và lốilàm việc” Người lấy tinh thần "Học, học nữa, học mãi,” của Lê-nin và tinhthần "học không biết chán, dạy không biết mỏi” của Khổng Tử làm mẫu sốchung cho giáo viên và yêu cầu mọi người phải khắc ghi, thực hành lời dạyấy Bản thân Người là tấm gương sáng về tinh thần tự học, tự tìm tòi, kiên trìvượt quan khó khăn
Phương pháp giáo dục phải thiết thực, lấy tự học làm cốt, học tập suốt đời,đồng thời phải dạy cách học cho người học Chủ tịch Hồ Chí Minh từ rấtsớm đã khẳng định giáo dục phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học, tự giáodục cho người học, "không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa Phảibiết tự động học tập”
Nhận thức sâu sắc về vai trò của giáo dục, Hồ Chí Minh đã gắn bó cả cuộcđời mình với việc chăm lo, mở mang và xây dựng một nền giáo dục mới, nềngiáo dục xã hội chủ nghĩa - một nền giáo dục mà mọi người đều có cơ hộiphát huy khả năng sáng tạo, mọi người đều được học hành, không phân biệtgiai cấp, tuổi tác, trình độ, giới tính
Huy động mọi lực lượng tham gia giáo dục và đào tạo con người,hướng đến xã hội hóa giáo dục
Trên cơ sở tiếp thu quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin: cách mạnglà sự nghiệp của quần chúng, Hồ Chí Minh khẳng định rằng giáo dục và đàotạo là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, của mỗi gia đình, nhà trường vàcác lực lượng xã hội Mỗi thành phần trong lực lượng đó đều có vai trò, vị tríquan trọng khác nhau nhưng cần có sự hợp lực, thống nhất trong quá trình
Trang 17giáo dục - đào tạo thế hệ trẻ Vì, chỉ có kết hợp chặt chẽ các yếu tố này mớitạo thành sức mạnh tổng hợp để đưa sự nghiệp "trồng người” đi đến thắnglợi
Từ nhận thức giáo dục và đào tạo là vấn đề trung tâm của đời sống xã hội,quyết định tương lai của mỗi con người, quốc gia, dân tộc, Hồ Chí Minhnhấn mạnh: phải phát huy mối liên hệ mật thiết giữa nhà trường - gia đình -xã hội trong giáo dục và đào tạo Đây là lực lượng cơ bản nhất, quan trọngnhất Điều này được thể hiện trong bài nói của Người tại Hội nghị cán bộĐảng ngành giáo dục (6-1957): "Giáo dục trong nhà trường dù tốt mấynhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngòai xã hội thì kết quả cũng khônghoàn toàn” Trong Thư gửi cán bộ, thầy giáo, cô giáo, học sinh nhân dịp khaigiảng năm học mới, Người khẳng định: "Giáo dục là sự nghiệp của quầnchúng Cần phải phát huy đầy đủ dân chủ xã hội chủ nghĩa, do đó cácngành, các cấp đảng và chính quyền địa phương phải thật sự quan tâm hơnnữa đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, đẩy sự nghiệpgiáo dục của ta lên những bước phát triển mới”
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo là nền tảng quan trọng đểĐảng và Nhà nước ta hoạch định chiến lược giáo dục Việt Nam trong nhữngnăm qua và thời gian tới Nhận thức được vị trí, vai trò của giáo dục và đàotạo đối với cách mạng Việt Nam, kế thừa tư tưởng giáo dục Hồ Chí Minh,Đảng ta luôn xác định "giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệlà quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước” Do đó, phải không ngừng "Đổi mới chương trình,nội dung, phương pháp dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên vàtăng cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độclập suy nghĩ của học sinh, sinh viên Coi trọng bồi dưỡng cho học sinh, sinhviên khát vọng mãnh liệt xây dựng đất nước giàu mạnh, gắn liền lập nghiệp
Trang 18bản thân với tương lai của cộng đồng, của dân tộc, trau dồi cho học sinh,sinh viên bản lĩnh, phẩm chất và lối sống của thế hệ trẻ Việt Nam hiện đại”
Những kiến giải của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo nói chungtrở thành tài sản quý báu của dân tộc, là ngọn hải đăng soi đường sự nghiệptrồng người của Đảng và Nhà nước ta; là cơ sở lý luận cho việc xác địnhchiến lược đào tạo con người, đề ra các chủ trương, chính sách, đường lối chỉđạo phát triển nền giáo dục Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển.Thực trạng nhức nhối của nền giáo dục Việt Nam hiện nay đã và đang đặt ranhững vấn đề cần phải nghiên cứu Do đó, phải quán triệt những quan điểmcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo, đồng thời, phải khôngngừng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục là một trong những giải phápquan trọng cần được thực hiện
VI Tư tưởng về giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra phương hướng cơ bản cho chiến lược con người, chiến lược phát triển
giáo dục ở nước ta trong suốt mấy chục năm qua và cả thời gian sắp tới.
Quán triệt tư tưởng của Người, Đảng ta hết sức quan tâm đến giáodục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực của sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Có thể nói, những nỗ lực củaĐảng, Nhà nước và nhân dân ta trong thời gian qua đã đánh dấu một mốcson mới trong công cuộc chấn hưng giáo dục nước nhà, góp phần giữ vữngmục tiêu định hướng xã hội chủ nghĩa Nước ta đã đạt chuẩn quốc gia về xóanạn mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học, bắt đầu phổ cập trung học cơ sở ởmột số thành phố và tỉnh, trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực đượcnâng lên Hoàn thiện thêm một bước hệ thống giáo dục quốc dân, mở rộngmạng lưới trường học đến hầu hết các thôn bản, hiện có hơn 23 triệu người
đi học, góp phần giữ vững sự ổn định chính trị, xã hội của đất nước Quy mô
Trang 19và cơ sở vật chất giáo dục được phát triển Hệ thống các trường học dân tộcnội trú tỉnh, huyện được củng cố và mở rộng Mạng lưới các trường đại học,cao đẳng, các trường chuyên nghiệp đang từng bước được tổ chức sắp xếplại Hệ thống các trường đào tạo nghề đã được phục hồi và bắt đầu phát triển.Chất lượng giáo dục có chuyển biến bước đầu, hạn chế được một số hiệntượng tiêu cực, nổi cộm trong giáo dục Thấu suốt tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, từ nay đến năm 2010, toànĐảng, toàn dân mà nòng cốt là đội ngũ giáo viên và cán bộ giáo dục tiếp tụcđổi mới mạnh mẽ và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Tạo chuyểnbiến cơ bản về chất lượng giáo dục, trước hết nâng cao chất lượng đội ngũnhà giáo Thực hiện giáo dục toàn diện, đặc biệt chú trọng giáo dục tư tưởng
- chính trị, nhân cách, đạo đức, lối sống cho người học Tăng cường phối hợpgiữa nhà trường và gia đình, phát huy vai trò giáo dục gia đình Đổi mới nộidung, chương trình, phương pháp giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đạihóa, tăng cường giáo dục tư duy sáng tạo, tăng năng lực tự học, tự tu dưỡng,tự tạo việc làm Đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp, đáp ứng nhu cầu nguồnnhân lực của đất nước và các địa phương, vùng miền Một số trường đại họcphải sớm đạt chất lượng ở trình độ quốc tế Hoàn thiện hệ thống cơ chế,chính sách, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, đáp ứng yêu cầucông nghiệp hóa, hiện đại hóa Sớm xây dựng chính sách sử dụng và tônvinh các nhà giáo, cán bộ quản lý giỏi, có công lớn trong sự nghiệp giáo dục,đào tạo Nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học, chấn chỉnh việc phong
Phát triển quy mô giáo dục cả đại trà và mũi nhọn, trên cơ sở đảm bảo chấtlượng và điều chỉnh cơ cấu đào tạo, gắn đào tạo với yêu cầu phát triển kinhtế – xã hội, đào tạo với sử dụng Mở rộng hệ thống trường lớp giáo dục mầmnon trên mọi địa bàn dân cư, đặc biệt ở miền núi, vùng dân tộc ít người,nông thôn Hoàn thành cơ bản phổ cập trung học cơ sở năm 2010, củng cốkết quả phổ cập tiểu học, đặc biệt ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa Tiếp tục
Trang 20xóa mù chữ, ngăn ngừa tái mù chữ, giáo dục cho người lớn Điều chỉnh cơcấu đào tạo, tăng nhanh dạy nghề và trung học chuyên nghiệp Hiện đại hóamột số trường dạy nghề nhằm chuẩn bị đội ngũ công nhân bậc cao có trìnhđộ tiếp thu và sử dụng công nghệ mới và công nghệ cao Phát triển giáo dụckhông chính quy, các hình thức học tập công đồng ở các xã, phường gắn vớinhu cầu thực tế của đời sống kinh tế – xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho mọingười có thể học tập suốt đời, hướng tới xã hội học tập Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục Có chính sách hỗ trợ học sinh,sinh viên thuộc các gia đình nghèo và các đối tượng chính sách xã hội Ưutiên phát triển giáo dục ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số Củng cốvà tăng cường hệ thống nội trú, bán trú cho học sinh dân tộc thiêu số ; từngbước mở rộng quy mô tuyển sinh, đáp ứng yêu cầu đào tạo toàn diện đi đôivới cải tiến chính sách học bổng cho học sinh các trường này Thực hiện chếđộ miễn phí học tập, cung cấp sách giáo khoa cho học sinh vùng cao, vùngsâu, vùng xa, học sinh dân tộc thiểu số Thực hiện tốt chính sách cử tuyển,đào tạo theo địa chỉ với vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa có nhiều
Cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ có một hammuốn, ham muốn đến tột bậc Đó là "làm sao cho nước ta được hoàn toànđộc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, aicũng được học hành" Tư tưởng đó của Người đến nay vẫn còn nguyên giátrị, vẫn tỏa sáng tính cách mạng, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc Đẩymạnh và phát triển toàn diện sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đổi mớihôm nay là thực hiện ham muốn tột bậc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhanhchóng đưa nước ta "sánh vai với các cường quốc năm châu"
Đánhgiá cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Chủ Tịch Hồ ChíMinh, tiến sĩ M.Atmet_Giám đốc UNESCO khu vực châu Á – Thái BìnhDương viết: “ Chỉ có ít nhân vật trong lịch sử trở thành một bộ phận của
Trang 21huyền thoại ngay khi còn sống và rõ ràng Hồ Chí Minh là một trong số đó.Người sẽ được ghi nhớ không chỉ là người giải phóng cho Tổ quốc và nhândân bị đô hộ, mà còn là một nhà hiền triết hiện đại đã mang lại một viễn cảnhvà hi vọng mới cho nhưng người đang đấu tranh không khoan nhượng để loạibỏ bất công, bất bình đẳng khỏi trái đất này”
Chương 3: Vận dụng tư tưởng hồ chí minh trong phát triển giáo dục ở nước ta hiện nay của đảng và nhà nước
I ĐỊNH HƯỚNG VÀ CHỦ TRƯƠNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC
1 Các tư tưởng chỉ đạo, chủ trương và nhiệm vụ phát triển giáo dục
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đã đượcxác định trong các văn kiện của Đảng:
- Về mục tiêu giáo dục: Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàndiện, có lý tưởng, đạo đức, có tính tổ chức và kỷ luật, có ý thức cộng đồng vàtính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức hiện đại, có tư duy sáng tạo, kỹ năngthực hành, tác phong công nghiệp và có sức khoẻ, đáp ứng yêu cầu xây dựngvà bảo vệ Tổ quốc
- Về quan điểm chỉ đạo: Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu.Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân Pháttriển giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, gắn với nhucầu phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh
- Các nhiệm vụ trọng tâm là: Nâng cao chất lượng và hiệu quả giáodục; phát triển quy mô giáo dục cả đại trà và mũi nhọn trên cơ sở đảm bảochất lượng và điều chỉnh cơ cấu đào tạo, gắn đào tạo với sử dụng; thực hiệncông bằng xã hội trong giáo dục; đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục và xây dựngxã hội học tập