Tổ chức hoạt động âm nhạc trong trường mầm non

Giáo viên có thể cho trẻ nghe bất kỳ lúc nào phù hợp như ngủ, chơi…Khi trẻ ngủ, nghỉ, lựa chọn bài hát, bản nhạc không lời êm dịu, nhẹ nhàng với cường độ vừa phải sẽ tác động tích cực v

NỘI DUNG

1- Các hình thức và nội dung tổ chức hoạt động âm nhạc trong trường

mầm non

2- Thực hành xây dựng tổ chức hoạt động âm nhạc

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

A TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC

Đối với hoạt động âm nhạc, cho trẻ tiếp cận nội dung và hình thức hoạt động theo hình

xoáy trôn ốc, tức là cho trẻ hoạt động từ

đơn giản đến phức tạp, dễ đến khó trên nền những kiến thức đã biết Ở độ tuổi nhà trẻ,

giáo viên chủ yếu cho trẻ nghe hát, nghe

nhạc (Gọi chung là nghe nhạc) Việc áp

dụng các hình thức nghe nhạc phong phú sẽ giúp trẻ làm quen dần và yêu thích âm nhạc hơn

TRẺ ĐỘ TUỔI 3-24 THÁNG

Giáo viên chủ yếu lựa chọn cho trẻ các bài hát đơn

giản, ngắn gọn mô tả những đồ dùng, vật dụng, môi trường gần gũi với trẻ, những hành động phù hợp với lứa tuổi của trẻ Nhạc không lời cho trẻ nghe có thể

là các ca khúc, đặc biệt là các bài dân ca các vùng

miền

* Trẻ từ 3- 12 tháng tuổi: Nghe nhạc một cách thụ động, không chủ đích Giáo viên có thể cho trẻ nghe bất kỳ lúc nào phù hợp như ngủ, chơi…Khi trẻ ngủ, nghỉ, lựa chọn bài hát, bản nhạc không lời êm dịu,

nhẹ nhàng với cường độ vừa phải sẽ tác động tích cực vào trí não của trẻ , giúp trẻ có thể ngủ, nghỉ ngơi

được tốt; khi trẻ chơi, tập lẫy, tập bò, tập đi…Sử dụng những bản nhạc vui nhộn sẽ gây hứng thú cho trẻ.

* Trẻ từ 12-24 tháng tuổi: Bên cạnh cho trẻ nghe nhạc cần cho trẻ tập hát các bài có ca từ thật đơn giản, dễ hiểu Việc tập hát cũng hỗ trợ cho trẻ tập nói, tập phát âm Khi cho trẻ hát giáo viên kết hợp

gõ theo phách, nhịp hoặc tiết tấu của bài bằng cách

vỗ tay, dùng các vật phát ra âm thanh khác nhau nhằm thu hút sự chú ý của trẻ và tạo hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động.

TRẺ ĐỘ TUỔI 6-24 THÁNG

* TRẺ ĐỘ TUỔI NHÀ TRẺ 24 –

36 THÁNG TUỔI VÀ TRẺ MG

Việc tổ chức các hoạt động âm nhạc phong phú đa dạng hơn dưới các hình thức như sau:

- Dạy hát

- Nghe nhạc, nghe hát

- Vận động theo nhạc

- Trò chơi âm nhạc

I DẠY HÁT

 Quá trình dạy trẻ hát có 3 phần chính:

- Cho trẻ làm quen với bài hát: Giáo viên

cần linh hoạt khi cho trẻ tiếp cận với bài hát:+ Với cách vào bài trực tiếp: Cần cho trẻ nghe trọn vẹn tác phẩm một cách sinh động, ấn

tượng

+ Với cách vào bài gián tiếp: Việc có một “kịch bản” tốt sẽ gây ấn tượng ban đầu tốt cho trẻ (VD: Giáo viên có thể có một vài câu hỏi ngắn, câu đố hướng vào bài sắp học để gây ấn tượng

về bài hát cho trẻ)

-Dạy trẻ hát: Dạy trẻ hát đúng, thuộc bài hát và thể hiện tình cảm, kết hợp rèn kỹ năng hát Tuỳ

theo mức độ khó hay dễ, dài hay ngắn, đơn giản

hay phức tạp của bài hát cô có thể chọn cách dạy

hát sao cho phù hợp với trẻ lớp mình.

- - GV hát 2 lần: Lần 1 có nhạc, lần 2: chậm,

không nhạc.

- - Dạy trẻ hát từng câu từ đầu đến hết bài Cả lớp hát: không nhạc, đệm nhạc Sau đó dùng nhạc cụ.

- Với bài dài: Dạy hát câu 1, 2, kết 1-2.

-Nếu bài khó thì chỉ dạy hát, không cần kết hợp nội dung khác (ở tất cả các độ tuổi)

DẠY HÁT

Cần dạy kỹ năng trên tiết, không nhất thiết dạy

mọi lúc, mọi nơi Nhạc cụ không cần quá nhiều loại.

- Luyện tập củng cố: Khi trẻ có thể tự hát được, dưới hình thức tổ nhóm, cá nhân xen

kẽ nhau, giáo viên khuyến khích trẻ tự hát theo đàn, theo giai điệu bài hát hay theo băng đĩa Lúc này có thể cho trẻ hát kết

hợp với các vận động nhẹ nhàng, đơn giản theo hướng dẫn của cô hoặc cho trẻ tự

sáng tạo ra Bên cạnh đó giáo viên chú ý tới việc phát âm chính xác lời ca của trẻ, giúp trẻ hát đều, nhịp nhàng hơn

II NGHE NHẠC, NGHE HÁT

Ở độ tuổi mẫu giáo, việc nghe nhạc sẽ có chủ đích hơn Ngoài việc vẫn cho trẻ nghe như khi còn ở lứa tuổi nhà trẻ, giáo viên cần mở rộng

hình thức tổ chức cho trẻ nghe Một điểm cần được lưu ý giáo viên không được “độc diễn”

trong khi cho trẻ nghe nhạc Khi trẻ nghe nhạc

từ băng đĩa cũng như khi cô biểu diễn, giáo

viên luôn quan sát thái độ của trẻ, hướng trẻ vào bài, khuyến khích trẻ vận động, múa hát theo nếu trẻ muốn cùng tham gia Nếu nhiều trẻ miễn cưỡng nghe hoặc bỏ ra khoỉ vị trí, giáo viên có thể chuyển đổi sang hình thức khác chứ không nhất thiết phải cho trẻ nghe hát đủ số lần như đã chuẩn bị

Để tổ chức hoạt động này có hiệu quả giáo viên cần lưu ý:

•*Lựa chọn bài hát, bản nhạc:

- Nên chọn bài hát phù hợp với chủ

đề, lứa tuổi và thực tế địa phương Không nên chọn các bài quá dài, bài có tiết tấu, giai điệu khó

- Chọn các bài hát nghe trong năm học khác nhau về nội dung, hình thức và thể loại

*Tổ chức cho trẻ nghe nhạc:

- Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi cho trẻ nghe nhạc tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ cảm nhận được bài tốt hơn Lớp học được trang trí một vài thứ khác với mọi ngày, có một vài đồ dùng, vật dụng, tranh ảnh phác hoạ nội dung bài; giáo viên mặc trang phục phù hợp nếu có thể

- - GV hát;

- - Ca sĩ hát (cô và cháu hưởng ứng theo)

- - Cô + cháu cùng hát

- Tất cả hình thức thể hiện đều phải để âm lượng vừa

phải, không quá to, không quá nhỏ, khi giáo viên biểu diễn cần có khoảng cách không gian nhất định giữa giáo viên và trẻ để trẻ đủ tầm quan sát các động tác, cử chỉ nét mặt của giáo viên

NGHE NHẠC, NGHE HÁT

Lưu ý:

- Giáo viên luôn quan sát chú ý thái độ của trẻ, hướng trẻ vào bài hát, cùng trẻ vận động múa hát theo nếu trẻ cùng muốn

tham gia Nếu trẻ miễn cưỡng nghe hoặc bỏ ra khỏi vị trí, giáo viên có thể đổi sang hình thức khác chứ không nhất thiết phải cho nghe đủ số lần như đã chuẩn bị.

III VẬN ĐỘNG THEO NHẠC

Giúp trẻ cảm nhận và thể hiện nhịp điệu

âm nhạc bằng các vận động của cơ thể phù hợp với giai điệu, tiết tấu và nội dung của bản nhạc, bài hát Các chuyển động truyền cảm theo âm nhạc sẽ giúp cho việc thưởng thức bài hát, bản nhạc được trọn vẹn hơn và giúp trẻ có cơ hội

hoạt động linh hoạt, khoẻ mạnh và sáng tạo

hơn Giáo viên hướng dẫn cho trẻ vận động

theo một hoặc kết hợp một số hình thức sau

trong một bài hát, bản nhạc:

VẬN ĐỘNG THEO NHẠC

- Vận động cơ bản: Là những động tác cơ bản, có thể một động tác xuyên suốt từ

đầu đến cuối bài hát (VD: Vừa hát vừa vỗ tay theo nhịp, phách, tiết tấu của bài, lắc

lư theo nhạc, giậm, nhún chân theo nhịp của bài…)

- Vận động múa các động tác minh hoạ

theo tính chất âm nhạc và nội dung bài hát: Các động tác nâng cao hơn, có thể vận động, múa đơn hoặc theo nhóm, theo đội hình

tạo, cảm thụ âm nhạc của riêng mình đề vận động, múa.

IV TRÒ CHƠI ÂM NHẠC

 Giúp trẻ cảm nhận về âm thanh tốt hơn, còn giúp trẻ phát triển trên nhiều lĩnh vực khác nữa Lúc tham gia chơi, trẻ được hoà vào không khí chung của nhóm, lớp, được vận động sáng tạo …

 Một số trò chơi thường được sử dụng: Nghe

và đoán tên bài hát, trò chơi tìm ô chữ, đi tìm xuất xứ bài hát…

Lựa chọn hoạt động, nội dung kết hợp:

Nhằm bổ sung thêm cho việc tiếp cận, tìm hiểu bài hát bản nhạc mà trẻ nghe được và giúp cho

tiết hoạt động phong phú hơn Có thể dạy cho trẻ chính bài hát mà các cháu vừa được nghe, tổ chức trò chơi hướng vào nội dung của bài hoặc sử dụng làm nhạc nền cho trò chơi, vận động theo bài hát, bản nhạc đó Phần mở rộng có thể cho trẻ nghe

thêm một bài hát bản nhạc cùng thể loại, cùng

vùng miền hoặc khác thể loại, khác vùng miền

cho trẻ có những khái niệm so sánh ban đầu

Việc lựa chọn các hoạt động kết hợp cần dựa vàomột số nguyên tắc sau:

- Cân đối về hình thức: Nếu hoạt động trọng

tâm là dạy hát thì hoạt động kết hợp có thể là vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc

Lựa chọn hoạt động, nội dung kết hợp:

- Tương quan về số lượng hoạt động ,

thời lượng hoạt động: Ngoài hoạt động trọng tâm, giáo viên chỉ lựa chọn thêm một hoặc tối đa là hai hoạt động kết hợp Nhất thiết phải dành thời gian cho hoạt động

trọng tâm lớn hơn toàn bộ hoạt động kết

hợp

- Hài hoà về nội dung: Nội dung của hoạt

động trọng tâm là chủ đạo, nổi bật và

xuyên suốt toàn bộ giờ hoạt động Các hoạt động kết hợp chỉ nhằm mục đích làm rõ

thêm nội dung của hoạt động trọng tâm,

hoặc làm thay đổi hình thức giúp trẻ khỏi

bị nhàm chán mà thôi

nữ, động tác mềm mại, nữ tính dành cho trẻ nữ và những động tác khoẻ khoắn,

cứng cáp dành cho trẻ nam Đặc biệt đạo

cụ, trang phục thì phải hết súc chú ý đến vấn đề giới tính

chức lễ hội cũng như xây dựng kịch bản chi tiết cho một lễ hội.

LẬP KẾ HOẠCH

Theo lịch sinh hoạt của trẻ ở trường, có

rất nhiều lúc dùng âm nhạc làm nền cho trẻ vui chơi, sinh hoạt cùng âm nhạc Đón trẻ, tập thể dục, lúc ăn trưa, khi nghỉ ngơi

Âm nhạc còn có thể làm hiệu lệnh cho trẻ thực hiện các sinh hoạt đó nữa Đối với

mỗi sinh hoạt cụ thể giáo viên chọn những bài hát có nội dung, tính chất âm nhạc sao cho phù hợp

LẬP KẾ HOẠCH

 Ngay từ đầu năm học nhà trường và các lớp xây dựng kế hoạch sử dụng âm nhạc vào các hoạt động như thế nào, lựa chọn các bài hát, bản nhạc vào từng giai đoạn, từng chủ đề (VD: Chọn các bài hát làm hiệu lệnh; chọn 4 bài hát thể dục cho 4 mùa trong năm hoặc cho các chủ đề của năm Chọn loại nhạc cho phần thi đua

trong trò chơi động hay trong hoạt động tạo hình v.v… )

biểu diễn sau mỗi chủ đề và lựa chọn hạt nhân cho các hoạt động văn nghệ của nhà trường.

BIỂU DIỄN VĂN NGHỆ

 Gồm có biểu diễn sau mỗi chủ đề và biểu diễn vào các ngày lễ hội Thông qua biểu diễn văn nghệ trẻ được củng cố rèn luyện các kỹ năng hoạt động

nghệ thuật.

 Để tổ chức hoạt động biểu diễn văn nghệ hiệu

quả giáo viên cần chú ý một số điểm sau:

hình thức đơn ca, song ca, tốp ca, múa…xen kẽ hài hoà Lưu ý phần mở màn, phần kết thúc và phần nhấn ( cao trào) trong chương trình.

phục có màu sắc tươi sáng, có thể sặc sỡ, hạn chế dùng gam màu tối, xỉn Trang phục nhất thiết

phải phù hợp với nội dung của tiết mục biểu diễn.

hợp với trẻ

KẾT LUẬN

Âm nhạc như làm nền cho các hoạt động, như phương tiện tiếp cận các khái niệm, các hình ảnh, các hoạt động một cách nhẹ

nhàng, vui vẻ phù hợp với trẻ mầm non

Tuy nhiên nếu quá lạm dụng âm nhạc vào các hoạt động khác sẽ có thể khiến trẻ

không tập trung vào hoạt động đó Do vậy mỗi khi đưa âm nhạc kết hợp với các hoạt động khác, giáo viên cần cân nhắc kỹ lưỡng dung lượng cần thiết và phù hợp