Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn (5 6 tuổi) với các đặc điểm cơ bản khác biệt so với các độ tuổi trước là: Trẻ ghi nhớ có chủ định và có khả năng tập trung tốt hơn, bền vững hơn. Khả năng tư duy trực quan hình tượng của trẻ phát triển mạnh mẽ.Ở tuổi này xuất hiện tư duy trực quan sơ đồ:+ Trẻ đi sâu tìm hiểu mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng và có nhu cầu tìm hiểu bản chất của chúng.+ Trẻ đã bắt đầu lĩnh hội được tri thức ở trình độ khái quát cao và một số khái niệm sơ đẳng.+ Ở trẻ phát triển chức năng ký hiệu của ý thức. Tuy nhiên, trẻ đang ở bước đầu của quá trình tư duy trìu tượng nên rất dễ nhàm chán và không hào hứng nếu như không được trực tiếp trải nghiệm với thực tế để thỏa mãn các nhu cầu nhận thức của trẻ. Trẻ “Chơi mà học, học bằng chơi”. Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động một cách vui vẻ. Kết hợp giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá nhân, chú ý đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục phù hợp. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra cho mỗi giáo viên là cần phải nắm vững phương pháp giáo dục trẻ từng độ tuổi; tạo ra sự hứng thú để phát huy tính tích cực trong trẻ, để trẻ vừa nắm được kiến thức, vừa hình thành rèn l
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
KHOA HỌC CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở TRƯỜNG
MẦM NON NGA GIÁP
Người thực hiện: Mã Thị Nguyệt Chức vụ : Giáo Viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Nga Giáp SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2015
A ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 2Hoạt động khám phá khoa học trong chương trình giáo dục mầm non baogồm các hoạt động: Tìm hiểu, thử nghiệm về thế giới xung quanh, làm thỏa mãnnhu cầu nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh Với đặc điểm của trẻ mầmnon thích tìm tòi, khám phá Hoạt động khám phá khoa học là một hoạt động trẻyêu thích Qua đó giúp trẻ có nhiều kinh nghiệm sống, mạnh dạn, tự tin hơntrong cuộc sống, giao tiếp ứng xử, và các mối quan hệ Dần dần giúp trẻ pháttriển ngôn ngữ mạch lạc, rõ ràng, có ý thức tập thể, biết giúp đỡ mọi người xungquanh.
Nếu như Văn học, Âm nhạc, Tạo hình trong trường mầm non là một mônnghệ thuật, như là một nguồn sữa nuôi dưỡng đời sống tinh thần của trẻ, cổ vũtinh thần của các cháu bằng những lời ru ngọt ngào, những câu chuyện kể đầytính nhân văn, thì “Khám phá khoa học” là một bộ môn khoa học, là một hoạtđộng thực sự hấp dẫn làm thỏa mãn nhu cầu nhận thức của trẻ, mở ra cho trẻcánh cửa rộng lớn hơn Một cái nhìn hoàn toàn mới về con người và cuộc sốngxung quanh trẻ, đưa trẻ đến với cuộc sống xung quanh là đưa trẻ đến với thế giới
có biết bao điều kỳ diệu, ở đó có trăng, sao, nắng, gió, chuyện ở ngoài thếgian.Vì sao lại thế, tại vì sao lại thế? sao không thế này, mà lại là thế kia? Đưatrẻ đến với thế giới xung quanh chính là chúng ta đã và đang dẫn trẻ đi nhữngbước đầu tiên hành trình khám phá khoa học với muôn vàn những điều lý thú vàmới lạ ở phía trước mà bất cứ ai cũng muốn tìm hiểu, khám phá
Khám phá khoa học cũng góp phần giáo dục tính thẩm mỹ cho trẻ Qua đótrẻ biết yêu quý cái đẹp, biết tự làm một số công việc như chăm sóc vật nuôi,cây trồng, biết tự tạo ra cái đẹp, biết yêu lao động, và quý trọng các sản phẩmlao động Đồng thời qua các trò chơi khám phá khoa học trẻ được vận động mộtcách khoa học hợp lý, góp phần giúp trẻ phát triển cả về thể lực và nhân cách.Nhận thức được vai trò, ý nghĩa của hoạt động khám phá khoa học đối với
sự phát triển toàn diện của trẻ Nên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sócgiáo dục trẻ tôi luôn quan tâm đến việc làm thế nào để nâng cao chất lượng hoạtđộng khám phá khoa học để hướng tới sự phát triển toàn diện cho trẻ
Từ những lý do và tầm quan trọng như trên đối với trẻ mầm non, đã thôi
thúc tôi đi sâu vào nghiên cứu áp dụng đề tài “Nâng cao chất lượng hoạt động
khám phá khoa học cho trẻ 5-6 tuổi trường mầm non Nga Giáp” năm học
2014 - 2015.
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Trang 3Khám phá khoa học là một hoạt động có chủ định trong chương trình giáodục mầm non Thông qua hoạt động khám phá khoa học giúp trẻ nhận thức vềthế giới xung quanh, thu hút được sự chú ý của trẻ sẽ kích thích được khả năng
tư duy sáng tạo, góp phần tích cực phát triển lĩnh vực nhận thức cũng như pháttriển toàn diện đối với trẻ
Khám phá khoa học với trẻ mầm non bao gồm tất cả các yếu tố của tự nhiên và
xã hội bao quanh đứa trẻ, các yếu tố này có mối quan hệ mật thiết với nhau và
có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sự tồn tại và phát triển của trẻ Vì vây, việccho trẻ khám phá khoa học là vô cùng cần thiết và quan trọng
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) với cácđặc điểm cơ bản khác biệt so với các độ tuổi trước là:
- Trẻ ghi nhớ có chủ định và có khả năng tập trung tốt hơn, bền vững hơn
- Khả năng tư duy trực quan hình tượng của trẻ phát triển mạnh mẽ
Ở tuổi này xuất hiện tư duy trực quan sơ đồ:
+ Trẻ đi sâu tìm hiểu mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng và có nhucầu tìm hiểu bản chất của chúng
+ Trẻ đã bắt đầu lĩnh hội được tri thức ở trình độ khái quát cao và một sốkhái niệm sơ đẳng
+ Ở trẻ phát triển chức năng ký hiệu của ý thức
Tuy nhiên, trẻ đang ở bước đầu của quá trình tư duy trìu tượng nên rất dễ nhàmchán và không hào hứng nếu như không được trực tiếp trải nghiệm với thực tế
để thỏa mãn các nhu cầu nhận thức của trẻ Trẻ “Chơi mà học, học bằng chơi”.Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hộicho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động mộtcách vui vẻ Kết hợp giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá nhân, chú
ý đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục phù hợp
Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra cho mỗi giáo viên là cần phải nắm vững phươngpháp giáo dục trẻ từng độ tuổi; tạo ra sự hứng thú để phát huy tính tích cực trongtrẻ, để trẻ vừa nắm được kiến thức, vừa hình thành rèn l
II THỰC TRẠNG
Năm học 2014- 2015 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp mẫu giáo
Trang 45 - 6 tuổi Bản thân tôi là một giáo viên luôn có trách nhiệm cao trong công tácchăm sóc giáo dục trẻ Đầu năm học khi tiếp cận lớp tôi thấy có những thuận lợi,khó khăn như sau:
1 Thuận lợi:
- Trường mầm non Nga Giáp nằm ở trung tâm xã nên thuận tiện cho tất
cả các cháu đến trường Trường có đội ngũ cán bộ quản lý giáo viên yêu nghềmến trẻ, có trình độ chuyên môn vững vàng góp phần nâng cao chất lượng chămsóc, giáo dục trẻ
- Trường mầm non Nga Giáp là trường đã đạt chuẩn quốc gia mức độ I,
nên cơ sở vật chất trang thiết bị cơ bản đầy đủ để thực hiện hoạt động chăm sócgiáo dục trẻ Trang thiết bị ở trường luôn được đầu tư nhằm nâng cao chất lượngdạy và học Môi trường giáo dục trong ngoài lớp đã được nhà trường quan tâmchỉ đạo xây dựng
- Trường tổ chức cho trẻ ăn ngủ bán trú tại trường nên thuận tiện cho việctích hợp khám phá khoa học cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
- Đa phần các bậc phụ huynh có nhận thức khá tốt về vai trò ý nghĩa củagiáo dục mầm non, có thái độ tích cực trong việc phối hợp giữa gia đình và nhàtrường trong việc thực hiện chăm sóc giáo dục trẻ
Tôi luôn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ phía phụ huynh như: Ủng hộnguyên vật liệu sẵn có tạo điều kiện cho giáo viên làm đồ dùng đồ chơi ở lớpđáp ứng nhu cầu giảng dạy Thường xuyên phối hợp với cô giáo để nắm bắt tìnhhình học tập của con em mình
- Lớp với tổng số cháu 34 cháu, trong đó 20 cháu nữ, 14 cháu nam, đại đa
số các cháu trong lớp ngoan ngoãn, mạnh dạn, nghe lời cô giáo
2 Khó khăn:
- Nga giáp là một xã phần lớn các bậc phụ huynh làm nông nghiệp nên đa
số trẻ là con em nông thôn vì vậy chưa có điều kiện để chăm sóc, quan tâm đếncon em mình
- Cùng một độ tuổi nhưng nhận thức của mỗi trẻ khác nhau chưa đượcđồng đều nên việc giảng dạy có nhiều bất lợi, khó khăn trong việc truyền đạtkiến thức đến cho trẻ
- Đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ nhưng chưa đa dạng về chủng loại,màu sắc, hầu hết là đồ dùng, đồ chơi tự làm nên tính thẩm mỹ và khoa học chưacao Các điều kiện để tổ chức các hoạt động thí nghiệm, thực nghiệm còn hạnchế
Trang 5Từ thực trạng trên, để thực hiện mục tiêu của đề tài nghiên cứu và chuẩn bị
cho việc tổ chức thực hiện: “Nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 5-6 tuổi” Tôi đã tiến hành khảo sát ban đầu
* Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm (Tháng 9/2015)
TT Nội dung đánh giá Tổng
Tỷ lệ%
Số trẻ
Tỷ lệ%
Số trẻ
Tỷ lệ%
Số trẻ
Tỷ lệ%
4 Phân nhóm, phân loại
theo dấu hiệu rõ nét 34 8 23.5 9 26.5 9 26.5 8 23.5
5 Suy luận, giải thích
được mối liên hệ đơn
giản của hiện tượng sự
tổ chức được các hoạt động khám phá cho trẻ đạt hiệu quả Và tôi mạnh dạn đưa
ra một số biện pháp để tổ chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ, cụ thểnhư sau:
III- GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN .
1 Nâng cao năng lực sư phạm.
Trang 6Khám phá khoa học cho trẻ mầm non không nhất thiết phải là một quá
trình khám phá hoàn chỉnh các khái niệm khoa học Bản thân khoa học khôngphải là một hoạt động, nhưng nó là cách thức để thực hiện các hoạt động và nókhông nhất thiết phải tách riêng ra khỏi sinh hoạt hàng ngày của trẻ mà nó có thểlồng ghép vào rất nhiều hoạt động khác nhau Yêu cầu giáo viên cần phải cókiến thức cơ bản, chính xác về các vấn đề Với mong muốn nâng cao chất lượnghoạt động cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh có hiệu quảtrước tiên bản thân tôi phải luôn tích cực hoạt động, nâng cao trình độ chuyênmôn nghiệp vụ và năng lực công tác của bản thân, nắm vững và vận dụng linhhoạt phương pháp hình thức tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động, nắm vững kiếnthức kỹ năng chăm sóc giáo dục trẻ đạt hiệu quả
Nắm vững yêu cầu của giáo dục mầm non, tự nghiên cứu tài liệu, sáchbáo, tập san, tạp chí mầm non, qua chương trình bồi dưỡng thường xuyên, thuthập thêm thông tin trên phương tiện thông tin đại chúng về kỹ năng tổ chứchoạt động khám phá khoa học có hiệu quả ở trẻ lứa tuổi mầm non và học hỏiqua đồng nghiệp của mình, tham gia dự giờ các hoạt động cho trẻ khám phákhoa học của đồng nghiệp, từ đó đúc rút kinh nghiệm cho bản thân Tham giacác lớp học chuyên đề do phòng giáo dục và nhà trường tổ chức Đặc biệt là quaviệc thực hiện chuyên đề: Mầm non mới “Lĩnh vực phát triển nhận thức” đây làmột chuyên đề trọng tâm quan trọng trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, khithực hiện chuyên đề tôi nghiên cứu kỹ tài liệu chuyên đề giáo dục mầm nonmới, áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào quá trình dạy học của mình, Từ
đó bản thân đã rút được kinh nghiệm và vận dụng một cách phù hợp và sáng tạo
ở lứa tuổi mình đang chủ nhiệm
Tôi nhận thấy rằng hoạt động cho trẻ khám phá khoa học về môi trườngxung quanh có tầm quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt trí tuệ,đạo đức, thẫm mỹ, thể lực và lao động
2 Giải pháp tạo môi trường cho trẻ khám phá khoa học.
Môi trường giáo dục tại trường lớp là một trong những điều kiện quantrọng để tổ chức hoạt động cho trẻ học tập vui chơi nói chung và hoạt độngkhám phá khoa học nói riêng Nhận thức được điều đó và căn cứ vào nội dungyêu cầu từng chủ đề, Tôi đã quan tâm đặc biệt để xây dựng môi trường tác độngđến hoạt động khám phá khoa học ở mỗi chủ đề cụ thể Bao gồm môi trườngtrong lớp, môi trường ngoài lớp
2.1, Tạo môi trường trong lớp:
* Xây dựng môi trường trong lớp theo chủ đề
Trang 7Với mục tiêu xây dựng môi trường trong lớp phục vụ cho hoạt động khámphá khoa học, tôi xây dựng lồng ghép trong xây dựng môi trường giáo dụcchung Nhưng để phục vụ riêng cho hoạt động khám phá khoa học, tôi đã quantâm xây dựng môi trường mở và đặc biệt là chuẩn bị môi trường cho trẻ đượctrải nghiệm sau các hoạt động khám phá khoa học cụ thể Sưu tầm và làm đồdùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động khám phá, tận dụng các nguyên vật liệusẵn có làm nguyên vật liệu cho trẻ thực nghiệm trải nghiệm để trẻ được làm, tạo
sự hứng thú và phát triển ở trẻ tư duy lôgic tính kiên nhẫn…
Hình ảnh 1: Xây dựng mảng chủ đề chính chủ đề “ Thế giới thực vật”.
- Xây dựng các góc trong lớp: Tôi cũng trang trí bằng hình ảnh các
loại quả làm tiêu đề các góc, để toát lên chủ đề
* Xây dựng góc khám phá khoa học: Tôi quan tâm đến xây dựng góc
khám phá khoa học trong lớp Nội dung của góc phù hợp với nội dung hoạt động
Trang 8tìm hiểu khám phá cụ thể theo chủ đề Thường xuyên thay đổi để tạo sự mới lạthu hút sự chú ý của trẻ Đồ chơi tại góc cũng được thay đổi theo nội dung chủ
đề, để thuận tiện cho trẻ trải nghiệm các hoạt động
Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật:
Ở góc khám phá khoa học, tôi chuẩn bị con chim Bồ Câu thật mà trẻđược tìm hiểu khám phá trong giờ hoạt động học tôi cho trẻ cùng quan sát, sờ,nhận xét về những điều được trải nghiệm qua con chim
Hình ảnh 2: Môi trường tại góc khám phá khoa học - Cô hướng dẫn trẻ thực
hành, trải nghiệm với chim bồ câu
- Tương tự, các chủ đề khác cũng vậy Khi chuẩn bị sang một chủ đề mới,tôi đều quan tâm lên kế hoạch về xây dựng môi trường giáo dục phù hợp với chủ
đề Kế thừa môi trường giáo dục của chủ đề trước và xây dựng bổ sung cho chủ
đề sau
2.2 Môi trường ngoài lớp:
Ngay từ đầu năm học, đầu mỗi chủ đề tôi hệ thống hóa các yêu cầu môitrường cần phải đáp ứng để phục vụ cho hoạt động khám phá khoa học của trẻtrong chủ đề đó
Tận dụng sân, vườn trường tạo nên góc cho trẻ thực nghiệm các hoạt động như:Thực nghiệm sự phát triển của cây, tạo góc thí nghiệm vật chìm nổi, chơi vớinước, với cát…khám phá theo dõi sự thay đổi của cây cối trong trường…
Trang 9Khi dạo chơi ngoài trời, trẻ có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với môi trường thiênnhiên và môi trường xã hội Các sự vật hiện tượng mà trẻ được tiếp xúc vừaphong phú, đa dạng vừa phản ánh sinh động các mối quan hệ và quan hệ trongthực tiễn nên chúng rất có giá trị đối việc cho trẻ khám phá môi trường xungquanh Vì vậy, việc tổ chức hoạt động ngoài trời sẽ giúp trẻ tiếp cận các sự vật,hiện tượng xung quanh một cách có hiệu quả Thông qua việc tiếp xúc với thiênnhiên và xã hội trong hoạt động ngoài trời góp phần hình thành cho trẻ nhữngbiểu tượng ban đầu chân thực về thế giới khách quan, giúp trẻ tích lũy kiến thức
và ứng dụng chúng vào thực tiễn, phát triển và rèn luyện cho trẻ các kỹ năngnhận thức như quan sát, so sánh, phán đoán, đo lường, ngoài ra cho trẻ hoạtđộng ngoài trời còn giúp trẻ tăng cường sức khỏe và thể lực cho trẻ thông quaviệc tiếp xúc với phong cảnh đẹp thiên nhiên, hít thở bầu không khí trong lành
và những vận động tích cực của trẻ trong một không gian rộng, thoáng Khôngchỉ thế tôi còn tham mưu với ban giám hiệu nhà trường để tổ chức các buổi thamquan, dạo chơi để trẻ được tìm hiểu một cách thực tế môi trường ngoài lớp.Đồng thời tôi luôn tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ đựơc tiếp cận với thế giới xungquanh ngoài lớp học như: Khuôn viên trường, nghĩa trang liệt sĩ, trạm y tế,trường tiểu học, các khu trang trại mô hình VAC
Hình ảnh 3: Trẻ quan sát vườn hoa thiên nhiên.
Ví dụ: Ở đề tài “Làm quen với một số loại hoa” tôi cho trẻ được khám phá
trực tiếp các loại hoa ở khuôn viên trường và 1 số vườn hoa ở gần trường
Với đề tài “ Làm quen với một số con vật nuôi trong gia đình và làm quen với một số loại rau” tôi kết hợp với nhà trường cho trẻ đi thăm quan mô hình
trang trại tại địa phương…
Trang 10Qua việc tạo môi trường cho trẻ khám phá khoa học mà tôi đã tổ chức thựchiện, đã đem lại cho trẻ sự hứng thú cao trong hoạt động học tập nói chung vàhoạt động khám phá khoa học nói riêng Từ sự hứng thú đó trẻ đã tiếp thu đượckiến thức kỹ năng dễ dàng trẻ nhớ lâu, nhớ sâu và có hệ thống.
3 Tổ chức các hoạt động học có chủ định giúp trẻ khám phá khoa học 3.1: Tổ chức trong giờ hoạt động khám phá khoa học:
Hoạt động học là hoạt động chính để giúp trẻ khám phá khoa học Tổ chứchoạt động hiệu quả là hết sức cần thiết Đây là nội dung bắt buộc trong chươngtrình phải thực hiện theo chương trình mầm non mới, để trẻ đến với hoạt độngkhám phá khoa học một cách nhẹ nhàng, thoải mái mà vẫn phát huy được tíchtích cực trong hoạt động trải nghiệm
Điều đầu tiên đối với bản thân phải thực hiện tốt các nội dung đề tài đượcgợi ý trong kế hoạch thực hiện của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ theochương trình mầm non do Bộ Giáo Dục ban hành
Vì vậy tôi luôn có thủ thuật để tạo sự chú ý cho trẻ trong suốt quá trình tổchức một hoạt động học cụ thể cho trẻ, gây ấn tượng cho trẻ vào hoạt động Khitrẻ đã hứng thú vào hoạt động thì trong suốt quá trình tổ chức hoạt động cũngcần phải duy trì các hình thức để trẻ tham gia một cách tích cực nhất Đây là mộthoạt động không phải dễ thực hiện Vì vậy tôi luôn có tâm huyết, tư duy để tìmtòi sáng tạo các hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ một cách hấp dẫn nhất.Nhận thức sâu sắc đặc điểm “Trẻ học bằng chơi, chơi mà học” tôi đã luôn tư duytìm ra các hình thức tổ chức cho trẻ thông qua các hoạt động vui chơi, giao lưu;các hình thức giới thiệu mang tính kích thích tính tò mò của trẻ
Để thu hút, lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực, chủđộng tôi chọn lựa thay đổi các hình thức tổ chức học phù hợp, hấp dẫn như:
* Thủ thuật tổ chức hội thi:
Ví dụ: Chủ đề Gia đình - Hoạt động khám phá tìm hiểu một số đồ dùng
trong gia đình Tôi lại tổ chức cho trẻ dưới hình thức hội thi “Gia đình tài tử”
Với chủ đề: thế giới thực vật “Tìm hiểu khám phá một số loại hoa” Tôi đặt
tên là “Tìm hoa bé yêu” với các phần như sau:
Phần 1: Bé thể hiện tài năng: Trình diễn thời trang của các loài hoa đi
xung quanh lớp để tất cả mọi trẻ cùng được chiêm ngưỡng, để chuẩn bị tốt chophần này tôi chuẩn bị đồ dùng , trang phục về các loại hoa kỹ lưỡng với bộ trangphục làm từ nguyên liệu là ni lông, các giấy bóng hoa vv điểm tô các hoa văntạo lên các bộ trang phục cho mỗi loại sặc sỡ phù hợp cho mỗi loại hoa như:Hoa Hồng mặc trang phục màu đỏ, Hoa cúc mặc trang phục màu vàng,… Vì thế
Trang 11khi màn trình diễn bắt đầu đã tạo cho trẻ tham gia vào hoạt động một cách tíchcực và thích thú.
Phần 2: Phần khám phá: Ở phần này đòi hỏi sự tập trung chú ý vào hoạt
động tích cực của trẻ với hình thức sử dụng phương pháp dạy học tích cực lấytrẻ làm trung tâm, khi khám phá đến hoa nào thì tôi cho trẻ đóng vai và trẻ tựgiới thiệu về mình và yêu cầu bạn khác nhận xét về cấu tạo, đặc điểm riêng khảnăng và hiểu biết của trẻ cứ như vậy để trẻ tự giao lưu trao đổi với nhau cô chỉ làngười hướng lái, gợi mở
Với từng đề tài cụ thể tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tính lôgic,
để đàm thoại với trẻ, hoặc những câu hỏi để trẻ đối thoại với nhau vv để pháthuy tính tích cực và chủ động của trẻ
+ Tôi là Hoa Hồng xin chào tất cả các bạn (Chúng em chào chị Hoa Hồng);Tôi là Hoa Hồng, các bạn có nhận xét gì về tôi? Các bạn hãy kể về tôi đi? Giúp trẻ tích cực hơn trong hoạt động khám phá trải nghiệm thì nội dungcâu hỏi còn phụ thuộc vào mục đích việc khám phá, vào nhiệm vụ cụ thể củamỗi hoạt động khám phá
Để kích thích trẻ hứng thú, tính tò mò của trẻ cần sử dụng câu hỏi nêu vấn
đề Đó là những câu hỏi về đặc điểm, dấu hiệu của sự vật, hiện tượng mà trẻchưa biết rõ
Chẳng hạn cho trẻ quan sát về Hoa Cúc:
+ Các con có nhận xét gì về bông Hoa Cúc? Hoa Cúc có cấu tạo như thể nào? + Hoa Cúc có lợi ích gì đối với con người?
Để trả lời được những câu hỏi nêu trên trẻ không có cách nào khác là phảitích cực quan sát, thử nghiệm
Để khuyến khích trẻ tìm kiếm cách thức khám phá , khảo sát đối tượng cóthể dùng các câu hỏi như” Có cách nào” hoặc “ Làm thế nào để biết”
Để hướng sự chú ý của trẻ vào việc khám phá các đặc điểm, dấu hiệu cácđặc trưng của sự vật, hiện tượng xung quanh, đồng thời kích thích hoạt động cácgiác quan
+ Con thấy nó thế nào? Con Thấy nó ra sao?
Trong quá trình trẻ khám phá khoa học rất cần có sự tham gia tích cực của
tư duy, có thể sử dụng các câu hỏi để kích thích hoạt động của tư duy
+ Con thấy hai loại hoa này như thế nào? Chúng giống nhau ở điểm nào?Khác nhau ở điểm nào? vv
Cứ như thế lần lượt cho trẻ tìm hiểu khám phá từng loại hoa, để thay đổitrạng thái cho trẻ trong hoạt động tránh ngồi lâu tôi có thể mời cả lớp đứng lênbiểu diển, múa hát bài “ Màu hoa”
