Thực hiện pháp luật khiếu nại trên địa bàn huyện nam trà my, tỉnh quảng nam

Từ đó có thểhiểu rõ hơn về việc thực hiện các quy định của pháp luật đó trên thực tế ở địabàn huyện Nam Trà My.5.2 Ý nghĩa thực tiễn: Qua các con số thống kê ở thực trạng việc thực hiện

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

- -NIÊN LUẬNKHÓA 37THỰC HIỆN PHÁP LUẬT KHIẾU NẠI

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NAM TRÀ MY,

TỈNH QUẢNG NAM

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: SINH VIÊN THỰC HIỆN: TH.S MAI THỊ DIỆU THÚY HỒ THỊ HÀ MAI

MSSV: 13A5012002 LỚP: K37E LUẬT HỌC

Huế, 6/2016

Lời Cảm Ơn

Để hoàn thành bài niên luận này, em xin gửi lời cảm ơnchân thành nhất đến các thầy giáo, cô giáo giảng dạy tại trườngđại học Luật Huế đã hết lòng giảng dạy, trang bị kiến thức cho

em trong suốt quá trình học tập tại trường Đặc biệt, em xin bày

tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến Thạc Sĩ Mai Thị Diệu Thúy – người đãtrực tiếp hướng dẫn, nhiệt tình giúp đỡ, động viên em trong suốtquá trình làm niên luận này Em cũng xin cảm ơn sự hỗ trợ nhiệttình, giúp đỡ, động viên của toàn thể bạn bè, người thân trongsuốt quá trình làm bài niên luận này Mặc dù đã có những cốgắng song niên luận không thể tránh khỏi những thiếu sót Kínhmong quý thầy giáo, cô giáo cùng toàn thể bạn bè góp ý để đềtài được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên thực hiện

Hồ Thị Hà Mai

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 5

1 Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Mục đích nghiên cứu 5

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 6

3.1 Phạm vi nghiên cứu 6

3.1.1 Phạm vi về không gian 6

3.1.2 Phạm vi về thời gian 6

4 Phương pháp nghiên cứu 6

5 Ý nghĩa của đề tài: 6

5.1 Ý nghĩa lý luận: 6

5.2 Ý nghĩa thực tiễn: 7

6 Kết cấu bài niên luận 7

B PHẦN NỘI DUNG 8

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT KHIẾU NẠI 8

1.1 Khái quát về khiếu nại và quyền khiếu nại 8

1.1.1 Khái niệm khiếu nại 8

1.1.2 Khái niệm quyền khiếu nại 9

1.1.3 Đặc điểm quyền khiếu nại: 9

1.1.4 Những quy định của pháp luật hiện hành nhằm bảo đảm quyền khiếu nại của công dân 10

1.2.Thưc hiện pháp luật về khiếu nại 14

1.2.1 Khái niệm thực hiện pháp luật khiếu nại 14

1.2.2 Các hình thức thực hiện pháp luật khiếu nại 14

1.3 Những quy đinh của pháp luật hiện hành về thực hiện pháp luật khiếu nại 15

1.3.1 Chủ thể 15

1.3.2 Nội dung: 16

1.3.2.1 Quyền và nghĩa vụ của nguời khiếu nại: 16

1.3.2.2 Quyền và nghĩa vụ người bị khiếu nại 20

1.3.2.3 Quyền và nghĩa vụ của người giải quyết khiếu nại lần đầu 21

1.2.3.4 Quyền và nghĩa vụ của người giải quyết khiếu nại lần hai 22

1.3.3 Cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm 23

1.3.4 Thời hiệu khiếu nại: 23

1.3.5 Để thực hiện việc khiếu nại, người khiếu nại phải khiếu nại đến 24

1.3.6 Những trường hợp khiếu nại không được thụ lý để giải quyết 25

1.3.7 Thời hạn giải quyết khiếu nại 25

1.3.8 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại 26

1.4 Ý nghĩa của quyền khiếu nại và giải quyết khiếu nại 26

1.4.1 Ý nghĩa của quyền khiếu nại 26

1.4.2 Ý nghĩa của giải quyết khiếu nại 27

CHƯƠNG 2: THƯC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO THỰC HIỆN QUYỀN KHIẾU NẠI TẠI HUYỆN NAM TRÀ MY 28

2.1 Thưc trạng và giải pháp đảm bảo thưc hiện quyền khiếu nại tại huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam 28

2.1.1 Điều kiện về kinh tế - xã hội của huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam 28

2.1.2 Thực trạng thực hiện pháp luật khiếu nại tại huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam 29

2.1.2.1 Thực trạng 29

2.1.2.2 Kết quả đạt được 30

2.1.2.3 Những tồn tại và hạn chế trong việc thưc hiện quyền khiếu nại tại huyện Nam Trà My 31

2.1.2.4 Nguyên nhân 32

2.2 Đề xuất nâng cao hiệu quả hoạt động thực hiện pháp luật khiếu nại 35

2.2.1 Tăng cường phát huy trách nhiệm của cấp uỷ đảng trong công tác giải quyết khiếu nại 35

2.2.2 Tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực khiếu nại của cá

cơ quan chức năng và tích cực chủ động thanh tra kiểm tra xử lý vụ việc 362.2.3 Nâng cao chất lượng đổi mới công tác tiếp dân giải quyết khiếu nại với thưc hiện có hiệu quả cải cách hành chính 362.2.4 Phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị trong công tác tiếpdân giải quyết khiếu nại 372.2.5 Tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến giáo duc pháp luật khiếu nại 37

C KẾT LUẬN 39 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

PT – TH : Phát thanh truyền hình

UBMT : Uỷ ban mặt trận

UBND : Uỷ ban nhân dân

HĐND : Hội đồng nhân dân

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Khiếu nại là những quyền cơ bản của công dân , quyền này được sử dụngkhông hạn chế ở bất cứ lĩnh vực nào và được ghi nhận trong Hiến pháp 2013.Việc Hiến pháp ghi nhận quyền khiếu nại của công dân cho thấy vị trí, vai trò vôcùng quan trọng của quyền năng pháp lý này Trong những năm qua, thông quacông tác tiếp dân, nỗ lực giải quyết khiếu nại của các cấp, các ngành nói chung,huyện Nam Trà My nói riêng đã phát huy được tính dân chủ trong đời sống xãhội, phát hiện ra nhiều tiêu cực, những bất cập, kẽ hở trong cơ chế, chính sáchcủa Nhà nước Các hoạt động này đã góp phần khôi phục lại quyền và lợi íchhợp pháp của công dân, thu hồi tiền, tài sản bị thất thoát về cho Nhà nước, tậpthể và công dân bị chiếm đoạt trái phép, xử lý kỷ luật cán bộ sai phạm, nghiêmkhắc với những kẻ lợi dụng dân chủ trong khiếu nại để trục lợi, kiến nghị cácgiải pháp, bổ sung sửa đổi cơ chế chính sách cho Nhà nước, địa phương, củng

cố lòng tin của quần chúng nhân dân với Đảng và Nhà nước Bên cạnh nhữngviệc đã làm được trong công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại thì trong công tácnày ở địa bàn huyện Nam Trà My vẫn còn bộc lộ những hạn chế đó là: Việc tổchức tiếp dân ở một số phòng ban chuyên môn, cơ sở xã huyện còn chạy theohình thức chưa tuân thủ các quy trình tiếp công dân, giải quyết khiếu nại một sốnơi chưa đúng pháp luật hoặc giải quyết qua loa đại khái, kéo dài thời hạn giảiquyết và né tránh, đùn đẩy giải quyết đơn thư gây ra những điểm “nóng” tronggiải quyết khiếu nại, xử lý tình trạng những kẻ lợi dụng khiếu nại để vu cáo bôinhọ chính quyền, những kẻ kích động lôi kéo quần chúng nhân dân nên cá biệt ởmột số xã bất ổn do khiếu nại gây ra Xuất phát từ tình hình đó, cùng với nhữngkiến thức tiếp thu được, em đã chọn đề tài: “ Thực hiện pháp luật khiếu nại trênđịa bàn huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam ”

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của việc nghiên cứu đề tài này là dựa trên các cơ sở những quyđịnh của luật thực định để tìm hiểu và phân tích, lý giải một số bất cập và hạn

chế trong việc tiếp nhận đơn thư khiếu nại và giải quyết khiếu nại, đồng thờikiến nghị những phương án giải quyết khiếu nại để nâng cao hiệu quả thực hiệnpháp luật khiếu nại của công dân cũng như các cơ quan nhà nước có thẩm quyềntrong việc giải quyết đơn thư khiếu nại.

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

3.1 Phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Phạm vi về không gian

Thưc hiện pháp luật khiếu nại là vấn đề rộng và được quy định trong nhiềulĩnh vực trên phạm vi lãnh thổ toàn quốc nên không thể trình bày được hết cácvấn đề đó vì vậy để tập trung nghiên cứu vấn đề lý luận và thực tiễn thưc hiệnpháp luật khiếu nại trên địa bàn huyện Nam Trà My tỉnh Quảng Nam

3.1.2 Phạm vi về thời gian

Sử dụng số liệu trong báo cáo kết quả công tác thanh tra của huyện Nam Trà

My từ năm 2012 đến tháng 12/2015 của phòng Thanh tra huyện Nam Trà My

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các quy đinh của pháp luật hiện hành về quyền khiếu nại

Thực trang khiếu nại và giải quyết khiếu nại tại Ủy ban nhân dân huyệnNam Trà My

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài có sử dụng phương pháp nghiên cứu cơ bản như: phân tích các quyđịnh pháp luật Việt Nam về vấn đề thực hiện pháp luật và giải quyết khiếu nại,tổng hợp vấn đề cần nghiên cứu so sánh, đối chiếu số liệu thu thập thông quaphương pháp điều tra xã hội học

5 Ý nghĩa của đề tài:

5.1 Ý nghĩa lý luận:

Khi nghiên cứu các quy định pháp luật về vấn đề khiếu nại và thực hiệnkhiếu nại giúp em có cái nhìn tổng quan về các quy định của pháp luật về vấn đềnày Cụ thể là làm rõ được các vấn đề như: chủ thể có quyền khiếu nại, chủ thể

có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, những vấn đề nào được phép khiếu nại,những hành vi nào bị nghiêm cấm khi thực hiện khiếu nại và người khiếu nại có

thể rút khiếu nại bất cứ thời điểm nào trong quá trình khiếu nại Từ đó có thểhiểu rõ hơn về việc thực hiện các quy định của pháp luật đó trên thực tế ở địabàn huyện Nam Trà My.

5.2 Ý nghĩa thực tiễn:

Qua các con số thống kê ở thực trạng việc thực hiện pháp luật khiếu nại tạihuyện Nam Trà My em nhận thấy được một số bất cập như việc hiểu luật khácnhau dẫn đến tình trạng thực hiện pháp luật không đồng nhất, các văn bản phápluật chưa rõ ràng làm cho người có thẩm quyền lúng túng trong việc áp dụng vàviệc giải quyết khiếu nại còn quanh co không công bằng Qua thực trạng còn tồntại đó thì em xin mạnh dạn đề ra các giải pháp ý kiến mang tính cá nhân để màkhắc phục

6 Kết cấu bài niên luận

Bao gồm các phần sau:

Phần mở đầu

Phần nội dung bao gồm:

Chương 1: Lý luận về thực hiện pháp luật khiếu nại

Chương 2:Thưc trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện quyền khiếu nại tại huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam.

Phần kết luận

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN

PHÁP LUẬT KHIẾU NẠI

1.1 Khái quát về khiếu nại và quyền khiếu nại

1.1.1 Khái niệm khiếu nại

Khiếu nại là một trong những hoạt động của công dân đã được ghi nhận tạiHiến pháp năm 2013 Đó là hiện tượng phát sinh trong đời sống xã hội như là mộtphản ứng của con người trước một quyết định, một hành vi nào đó mà ngườikhiếu nại cho rằng quyết định hay hành vi đó là không phù hợp với các quy tắc,chuẩn mực trong đời sống cộng đồng, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp phápcủa mình Dưới góc độ pháp lý, khiếu nại được hiểu là: “việc công dân, cơ quan,

tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật khiếu nại, tố cáo quy định đềnghị với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hànhchính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn

cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợiích hợp pháp của mình” (Khoản 1 Điều 2 Luật khiếu nại, tố cáo)

Từ khái niệm có thể thấy: khiếu nại là đề nghị của cá nhân, cơ quan, tổchức chịu tác động trực tiếp của quyết định hành chính hay hành vi hành chínhhoặc là đề nghị của cán bộ, công chức chịu tác động trực tiếp của quyết định kỷluật đối với cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại

Đề nghị này xuất phát từ nhận thức chủ quan của người khiếu nại khi họcho rằng quyền và lợi ích chính đáng của mình bị xâm phạm bởi quyết định

hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc Cơ quan nhà

nước có thẩm quyền chỉ có thể kết luận là có sự vi phạm hay không sau khi đãxem xét một cách khách quan và thận trọng nội dung vụ việc cùng những tài liệu

và chứng cứ có liên quan

Như vậy, khiếu nại là hành vi của các chủ thể như cơ quan nhà nước, tổ

chức và cá nhân, còn hoạt động giải quyết khiếu nại là hoạt động mang tính

quyền lực nhà nước, chỉ được thực hiện bởi người có thẩm quyền trong cơ quan

hành chính nhà nước theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Quyền khiếunại của công dân xuất hiện trong mối liên hệ với quá trình thực hiện chức năngquản lý nhà nước Quá trình công dân thực hiện quyền khiếu nại chính là quátrình cung cấp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền các tài liệu, chứng cứ về sự

vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân từ phía cơ quan và người có

thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước.

Bởi người khiếu nại không được sử dụng quyền lực nhà nước trong lĩnhvực giải quyết khiếu nại nên họ không thể tự mình khôi phục lại những quyền vàlợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm, do đó họ phải đề nghị cơ quan nhà nước hoặcngười có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tiến hành giải quyết khiếu nại của họtheo thủ tục mà pháp luật quy định Các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân cóthẩm quyền giải quyết khiếu nại một mặt sử dụng những tài liệu, chứng cứ tiếpnhận từ người khiếu nại; mặt khác thu thập, xác minh thêm thông tin, tài liệu từnhững nguồn khác để làm căn cứ cho việc giải quyết

1.1.2 Khái niệm quyền khiếu nại

Quyền khiếu nại là những quyền cơ bản của công dân, được Hiến pháp,pháp luật ghi nhận và bảo đảm thực hiện Điều 30 Hiến pháp 2013 quy định rõ:

“Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩmquyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân”

1.1.3 Đặc điểm quyền khiếu nại:

Khiếu nại là một phương thức thể hiện quyền dân chủ của nhân dân và làmột trong những phương thức thực hiện quyền giám sát của nhân dân đối với bộmáy Nhà nước Xuất phát từ tư tưởng “lấy dân là gốc”, từ bản chất chính trị củachế độ dân chủ nhân dân, ngay từ khi mới thành lập chính thể mới, cùng vớiviệc thiết lập chính quyền các cấp, Đảng, Bác Hồ và Chính phủ đã khẳng địnhquyền làm chủ của nhân dân

Là quyền của cá nhân cơ quan tổ chức cán bộ công chức yêu cầu cơ quannhà nước, tổ chức xã hội hoặc người có chức vụ giải quyết vi phạm các quyềnhoặc lợi ích hợp pháp của bản thân người khiếu nại khi người khiếu nại cho rằng

quyết định hoặc hành vi của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội hoặc người cóchức vụ trái pháp luật xâm hại quyền lợi ích hợp pháp của mình.

Đó là sự phản kháng của người dân một cách chính thức trực tiếp về sựkhông hài lòng của mình đến cơ quan, cá nhân tổ chức có thẩm quyền đối vớiquyết định hành vi của họ Sự phản kháng của người khiếu nại có thể là do quyếtđịnh, hành vi pháp lý trái pháp luật xâm phạm thẩm quyền lợi ích hợp pháp của

họ và cũng có thể do sự khác biệt về mong muốn của người khiếu nại với quyếtđịnh của cơ quan giải quyết khiếu nại

Quyền khiếu nại là cơ chế nhằm đảm bảo nhân dân truyền đạt ý chí mongmuốn của mình đến cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cá nhân được traoquyền thực hiện quyền lực nhà nước

Sự khác nhau về đối tượng tác động và mối quan hệ pháp luật mà mỗiquyền hướng đến dẫn đến không thể sử dụng quyền này để thay thế quyền khác

mà mỗi quyền trở thành phương diện pháp lý để nhân dân bảo vệ các quyền vàlợi ích của mình trong mỗi lĩnh vực của đời sống xã hội vì thế mà quyền khiếunại là cơ chế pháp lý quan trọng nhất đảm bảo cho nhân dân có thể tự mình bảo

vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình trong mối quan hệ với cơ quan nhà nước, tổchức xã hội, cá nhân được trao quyền trong các mối quan hệ được gắn liền vớitrật tự quản lý Nhà nước Qua đây ta thấy được quyền khiếu nại như là một công

cụ hữu hiệu để nhân dân thực hiện tốt quyền làm chủ và giám sát hoạt động của

cơ quan nhà nước, góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước đồng thời qua đóphát huy dân chủ tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa

1.1.4 Những quy định của pháp luật hiện hành nhằm bảo đảm quyền khiếu nại của công dân

Việc giải quyết khiếu nại phải chính xác, khách quan, công khai dân chủ,

kịp thời, đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật bảo vệ nhà nước tập thểquyền lợi ích của tổ chức, cá nhân

Trách nhiệm giải quyết khiếu nại và phối hợp giải quyết khiếu nại của các

cơ quan, tổ chức, cá nhân được quy định tại Điều 5 Luật Khiếu nại năm 2011,theo đó, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan, tổ

chức, cá nhân có trách nhiệm:

- Tiếp nhận, giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các khiếu nại, xử lý nghiêmminh người vi phạm; áp dụng biện pháp cần thiết nhằm ngăn chặn thiệt hại cóthể xảy ra; bảo đảm cho quyết định giải quyết khiếu nại được thi hành nghiêmchỉnh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình

- Phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong việc giảiquyết khiếu nại; cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan đến việc khiếu nại theoyêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân đó

- Kiểm tra, xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyếtđịnh kỷ luật của mình; nếu trái pháp luật phải kịp thời sửa chữa, khắc phục,tránh phát sinh khiếu nại

Nhà nước khuyến khích việc hòa giải tranh chấp giữa các cơ quan, tổ chức, cánhân trước khi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đó

Trong quá trình thực hiện việc khiếu nại, giải quyết khiếu nại không phảilúc nào người khiếu nại, người bị khiếu nại, người giải quyết khiếu nại hoặc cơquan, tổ chức, cá nhân khác tham gia quan hệ này cũng thực hiện theo đúng quyđịnh của pháp luật Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó cónguyên nhân là do nhận thức về pháp luật của các chủ thể liên quan còn hạn chếhoặc do vì lợi ích chưa thoả đáng cho nên đã cố ý không thực hiện, thậm chíchống đối, gây mất ổn định an ninh chính trị, trận tự an toàn xã hội Để phápluật được thực hiện nghiêm chỉnh, đưa việc khiếu nại, giải quyết khiếu nại đạthiệu quả, tránh việc lợi dụng quyền khiếu nại hoặc quyền công dân để gây rốilàm mất ổn định xã hội, Luật khiếu nại đã có các quy định cấm đối với một sốhành vi trong quá trình khiếu nại, giải quyết khiếu nại tùy theo đối tượng, tínhchất, mức độ vi phạm, người có hành vi vi phạm sẽ bị xử lý hành chính hoặctruy cứu trách nhiệm hình sự Nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường hoặc bồihoàn theo quy định của pháp luật

Trên cơ sở kế thừa các quy định của Luật khiếu nại năm 1998, Điều 6 củaLuật khiếu nại năm 2011 đã đưa ra 9 hành vi bị nghiêm cấm Cụ thể là: cản trở,gây phiền hà cho người thực hiện quyền khiếu nại; đe doạ, trả thù, trù dập ngườikhiếu nại; thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết khiếu nại; không giải quyếtkhiếu nại; làm sai lệch các thông tin, tài liệu, hồ sơ vụ việc khiếu nại; cố ý giảiquyết khiếu nại trái pháp luật; ra quyết định giải quyết khiếu nại không bằng hìnhthức quyết định; bao che cho người bị khiếu nại; can thiệp trái pháp luật vào việcgiải quyết khiếu nại; cố tình khiếu nại sai sự thật; kích động, xúi giục, cưỡng ép,

dụ dỗ, mua chuộc, lôi kéo người khác tập trung đông người khiếu nại, gây rối anninh trật tự công cộng; lợi dụng việc khiếu nại để tuyên truyền chống Nhà nước,xâm phạm lợi ích của Nhà nước; xuyên tạc, vu khống, đe dọa, xúc phạm uy tín,danh dự của cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, ngườithi hành nhiệm vụ, công vụ khác; vi phạm quy chế tiếp công dân; vi phạm cácquy định khác của pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại

Đây là một trong những điều luật được đưa ra dựa trên thực tiễn hiện naycòn nhiều vấn đề trong vấn đề khiếu nại Điều luật được đưa ra nhằm hạn chế

những hành vi gây cản trở, phiên hà cho người khiếu nại, sự thiếu trách nhiệm từphía cán bộ, cơ quan hành chính trong việc tiếp nhận khiếu nại Đồng thời, hiệnnay các đối tượng chống phá nhà nước đang lợi dụng việc khiếu nại để chốngphá Nhà nước gây nguy hại đến việc ổn định an ninh, trật tự xã hội Điều luật đãđưa ra những quy định khá cụ thể và xác đáng Nó giúp việc ngăn chặn, nghiêmcấm các hành vi sai phạm trong thực tiễn tiến hành khiếu nại Đồng thời hỗ trợtốt cho người khiếu nại trong quá trình tiến hành khiếu nại.

Bên cạnh đó, để đảm bảo quyền lợi của người khiếu nại trong việc thựchiện quy trình khiếu nại, luật Khiếu nại 2011 cũng đã quy định về quyền rútkhiếu nại của người khiếu nại như sau: “Người khiếu nại có thể rút khiếu nại tạibất cứ thời điểm nào trong quá trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại; việc rútkhiếu nại phải được thực hiện bằng đơn có chữ ký hoặc điểm chỉ của ngườikhiếu nại; đơn xin rút khiếu nại phải gửi đến người có thẩm quyền giải quyếtkhiếu nại” ( điều 10, luật Khiếu nại 2011)

Rút khiếu nại là một trong những quyền của người khiếu nại được Luậtkhiếu nại năm 2011 kế thừa pháp luật về khiếu nại trước đây và được quy địnhthành một điều riêng Bản chất của việc khiếu nại là người khiếu nại đề nghịxem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằngquyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp phápcủa chính họ Do đó, khi người khiếu nại thay đổi về nhận thức hoặc vì lý dokhác mà cho rằng quyết định, hành vi đó không trái pháp luật, không xâm phạmđến quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì họ có quyền rút khiếu nại

Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại khi nhận được đơn xin rút khiếunại thì đình chỉ việc giải quyết và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại

về việc đình chỉ giải quyết khiếu nại

Việc ghi nhận quyền rút khiếu nại giúp người khiếu nại và cơ quan có thẩmquyền giải quyết tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền bạc khi người khiếunại cảm thấy thỏa mãn với quyết định hành chính, hành vi hành chính

Và trình tự khiếu nại được quy đinh tại khoản 1, điều 7 luật khiếu nại 2011

“1 Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính làtrái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thìngười khiếu nại khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc

cơ quan có người có hành vi hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa

án theo quy định của Luật tố tụng hành chính

Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lầnđầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì cóquyền khiếu nại lần hai đến Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩmquyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa ántheo quy định của Luật tố tụng hành chính

Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếunại lần hai hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì cóquyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật tố tụnghành chính”

Việc quy định này nhằm đưa ra trình tự cụ thể đối với quá trình tiến hànhkhiếu nại nhằm đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại Đồng thờitạo ra một quy trình minh bạch, rõ ràng trong việc khiếu nại để tránh những hiệntượng gây phiền hà, thiếu minh bạch, ảnh hưởng tiêu cực đến người khiếu nại

Qua đây cũng cho thấy rằng Đảng và Nhà nước luôn bảo vệ những quyền

và lợi ích hợp pháp chính đáng của người khiếu nại và những người những chủthể có liên quan đến khiếu nại

1.2.Thưc hiện pháp luật về khiếu nại

1.2.1 Khái niệm thực hiện pháp luật khiếu nại

Thực hiện pháp luật khiếu nại là một quá trình hoạt động có mục đích làmcho những quy định của pháp luật khiếu nại đi vào cuộc sống, trở thành nhữnghành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật

1.2.2 Các hình thức thực hiện pháp luật khiếu nại

Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật, khoa học pháp lý

đã xác định những hình thức thực hiện pháp luật sau:

* Tuân thủ pháp luật khiếu nại: Là một hình thức thực hiện pháp luật khiếu

nại, trong đó các chủ thể pháp luật kiềm chế không tiến hành những hoạt động

mà pháp luật cấm tại điều 6 Luật Khiếu nại 2011

* Thi hành pháp luật khiếu nại: Là một hình thức thực hiện pháp

luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng

hành động tích cực Chẳng hạn các đối tượng nộp thuế cho nhà nước đầy đủ,đúng hạn

Khác với tuân thủ pháp luật, trong hình thức thi hành pháp luật đòi hỏi chủ

thể phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý dưới dạng hành động tích cực

* Sử dụng pháp luật khiếu nại: trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện

quyền chủ thể của mình Chẳng hạn thực hiện các quyền khởi kiện, khiếu nạitrong khuôn khổ pháp luật quy định

* Áp dụng pháp luật khiếu nại: trong đó nhà nước thông qua các cơ quan

nhà nước có thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể pháp luậtthực hiện những quy định của pháp luật khiếu nại, hoặc tự mình căn cứ vàonhững quy định của pháp luật khiếu nại để tạo ra các quyết định làm phát sinh,thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể

Áp dụng pháp luật là hình thức luôn luôn đòi hỏi phải có sự tham gia của

các cơ quan nhà nước hoặc nhà chức trách có thẩm quyền

Hình thức khiếu nại là cách thức thực hiện quyền khiếu nại của công dân đểbảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình Theo quy định tại Điều 8 của Luậtkhiếu nại 2011 thì người khiếu nại có thể khiếu nại bằng hai hình thức là khiếunại thông qua đơn hoặc trực tiếp đến khiếu nại

Trường hợp khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn khiếu nại phảighi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu nại; tên, địa chỉcủa cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại; tài liệu liênquan đến nội dung khiếu nại và yêu cầu giải quyết của người khiếu nại Đơnkhiếu nại phải do người khiếu nại ký tên hoặc điểm chỉ

Trường hợp người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì người tiếp nhận

khiếu nại ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản và yêu cầu người khiếu nại ký hoặcđiểm chỉ xác nhận vào văn bản, trong đó ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên,địa chỉ của người khiếu nại; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếunại; nội dung, lý do khiếu nại; tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại và yêucầu giải quyết của người khiếu nại.

1.3 Những quy đinh của pháp luật hiện hành về thực hiện pháp luật khiếu nại

là công dân Việt Nam và họ có quyền khiếu nại

Về nội dung khiếu nại của cơ quan, tổ chức các văn bản pháp luật về khiếunại trước đây chỉ quy định quyền khiếu nại của công dân mà không quy địnhquyền khiếu nại của cơ quan, tổ chức Trên thực tế không chỉ có công dân màcác tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội cũng chịu sự tác động của các quyết địnhhành chính, hành vi hành chính Trong quá trình quản lý nhà nước nhiều khi các

cơ quan quản lý nhà nước có những quyết định hành chính, hành vi hành chínhảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan nhà nước khác Vì vậy Luật Khiếu nạiquy định cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại bao gồm: Cơ quan nhà nước, Tổchức Chính trị, Tổ chức Chính trị xã hội, Tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chứckinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân có quyền khiếu nại Việc khiếu nại của các cơquan, tổ chức phải thông qua người đại diện hợp pháp Trong xu thế hội nhập và

mở cửa có rất nhiều người nước ngoài đến Việt Nam làm ăn, sinh sống, học tậphay tham quan du lịch, họ cần phải tuân thủ pháp luật Việt Nam và cũng được

pháp luật Việt Nam bảo vệ Nếu họ bị cản trở hoặc gây khó khăn trái phép hoặc

bị một quyết định hành chính, hành vi hành chính gây thiệt hại đến lợi ích hợppháp thì họ cũng có quyền khiếu nại như bất kỳ công dân Việt Nam nào (Hiệntại Luật khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành chưa quy định người nướcngoài khiếu nại, trên thực tế đã xảy ra.)

1.3.2 Nội dung:

Bao gồm các quyền và nghĩa vụ của cá nhân, cơ quan, tổ chức thực hiệnpháp luật khiếu nại, đuợc quy định như sau:

1.3.2.1 Quyền và nghĩa vụ của nguời khiếu nại:

(Căn cứ Khoản1, Khoản 2, Điều12 Luật khiếu nại 2011)

* Quyền của người khiếu nại

Người khiếu nại có quyền tự mình khiếu nại, ở một số trường hợp đặc biệtngười khiếu nại không thể tự mình khiếu nại được như :

+ Người khiếu nại là người chưa thành niên , người mất năng lực hành vidân sự thì người đại diện theo pháp luật của họ sẽ thực hiện khiếu nại thay họ+ Nếu như người khiếu nại ốm đau, già yếu, có nhược điểm về thể chấthoặc một số lý do khách quan nào đó không thể tự mình khiếu nại được thì được

ủy quyền cho cha, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột, con đã thành niên hoặcngười khác có năng lực hành vi dân sự đầy đủ để thực hiện việc khiếu nại

Qua đó cho thấy nhà nước cũng tạo mọi điều kiện cho người khiếu nại đểthực hiện quyền khiếu nại một cách tốt nhất

Và ngoài ra, người khiếu nại vốn không am hiểu sâu về pháp luật thì có thểnhờ luật sư tư vấn pháp luật hoặc ủy quyền cho luật sư khiếu nại để bảo vệquyền, lợi ích hợp pháp của mình Trong trường hợp nếu như người khiếu nại làngười được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật thì được nhờ trợ giúpviên pháp lý tư vấn về pháp luật hoặc ủy quyền cho trợ giúp viên pháp lý khiếunại để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình Đây là quy định thể hiện tínhnhân văn sâu sắc của Nhà nước ta chăm lo đến các đối tượng chính sách ngườinghèo, người già yếu, cô đơn, đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm giúp họ về mặt

- Người khiếu nại có quyền tham gia đối thoại hoặc ủy quyền cho người đạidiện hợp pháp tham gia đối thoại Việc người khiếu nại tham gia đối thoại rất có lợicho người khiếu nại, người tham gia đối thoại có quyền phát biểu ý kiến và đưa ranhững bằng chứng liên quan đến vụ việc khiếu nại và những yêu cầu của mình.

- Được biết, đọc, sao chụp, sao chép, tài liệu, chứng cứ do người giải quyếtkhiếu nại thu thập để giải quyết khiếu nại, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật nhànước Điều này đã giúp cho người khiếu nại tiếp cận được nguồn thông tin cầnthiết để làm căn cứ cho việc khiếu nại của mình

- Yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đang lưu giữ, quản lýthông tin, tài liệu liên quan tới nội dung khiếu nại cung cấp thông tin, tài liệu đócho mình trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày có yêu cầu để giao nộp cho ngườigiải quyết khiếu nại, trừ thông tin, tài liệu thuộc bí mật nhà nước Việc quy địnhtrên đã tạo điều kiện thuận lợi cho người khiếu nại tiếp cận với tài liệu chứng cứliên quan đến việc khiếu nại để làm cơ sở cho việc khiếu nại của mình Điều này

đã giải tỏa được gánh nặng của người khiếu nại khi phải đi xin tài liệu ở cơ quan

tổ chức đang lưu giữ

- Được yêu cầu người giải quyết khiếu nại áp dụng các biện pháp khẩn cấp

để ngăn chặn hậu quả có thể xảy ra do việc thi hành quyết định hành chính bịkhiếu nại Quy định này sẽ giúp làm tránh những thiệt hại không thể khắc phụcđược do phải thi hành quyết định hành chính có sai trái

- Đưa ra chứng cứ về việc khiếu nại và giải trình ý kiến của mình về chứng

cứ đó Theo đó, người khiếu nại có quyền đưa ra các chứng cứ để chứng minhcho việc khiếu nại của mình là đúng và giải trình để bảo vệ ý kiến của mình

- Nhận văn bản trả lời về việc thụ lý giải quyết khiếu nại, nhận quyết địnhgiải quyết khiếu nại Quyền này của người khiếu nại liên quan đến trách nhiệmcủa người giải quyết khiếu nại trong việc gửi văn bản thông báo về việc thụ lýgiải quyết khiếu nại và gửi quyết định giải quyết khiếu nại cho người khiếu nại

- Được khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm; được bồi thườngthiệt hại theo quy định của pháp luật Đây là quyền rất quan trọng của ngườikhiếu nại và đó cũng chính là mục đích của việc khiếu nại Căn cứ làm phát sinh