Pháp luật về bán đấu giá tài sản và thực tiễn tại địa phương

sánh, phương pháp phân tích chứng minh, phương pháp diễngiải, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê.5... Việc quy định thời gian niêm yết.

Trang 1

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT - -

NIÊN LUẬN

PHÁP LUẬT VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

VÀ THỰC TIỄN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Họ và tên sinh viên: TRẦN NGUYÊN NGỌC ANH

Huế, 03/2016

Trang 2

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT - -

NIÊN LUẬN KHÓA 37

PHÁP LUẬT VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

VÀ THỰC TIỄN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

TH.S PHAN THỊ HỒNG

SINH VIÊN THỰC HIỆN TRẦN NGUYÊN NGỌC ANH MSSV: 13A5011014 LỚP: LUẬT K37B

Huế, 03/2016

Lời cảm ơn

Trang 3

Quá trình là niên luận là khoảng thời gian đầy thử thách đối với mỗi sinh viên, qua đó giúp cho mỗi sinh viên tự trau dồi, rèn luyện bản thân để chuẩn bị cho mình hành trang vững chắc bước vào cuộc sống.

Được sự phân công của trường Đại học Luật – Đại học Huế và sự đồng ý của giảng viên hướng dẫn, em đã chọn cho mình đề tài “Pháp luật về bán đấu giá tài sản và thực tiễn tại địa phương”

Em xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy, cô trường Đại học Luật đã cho em kiến thức về ngành Luật Đặc biệt để hoàn thành niên luận này em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới giảng viên ThS Phan Thị Hồng đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành bài niên luận này.

Mặc dù có rất nhiều cố gắng để thực hiện đề tài một cách hoàn chỉnh nhất, song do lần đầu tiên làm quen với nghiên cứu khoa học thực tiễn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự thông cảm và góp ý của quý thầy, cô để bài niên luận được hoàn thiện hơn.

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn.

Huế, tháng 03 năm 2016

Sinh viên thực hiệnTRẦN NGUYÊN NGỌC ANH

Trang 4

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1 Lí do chọn đề tài: 3

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài: 3

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài: 4

4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài: 4

5 Cơ cấu của niên luận: 4

PHẦN NỘI DUNG 5

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN 5

1 Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam về bán đấu giá tài sản 5

1.1 Khái niệm, bản chất của hoạt động bán đấu giá tài sản: 5

1.2 Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về đấu giá tài sản ở Việt Nam 7

1.2.1 Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 1996 7

1.2.4 Giai đoạn từ năm 2010 đến nay 10

2 Những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong hoạt động bán đấu giá tài sản khi triển khai Nghị định số 17/2010/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan đến bán đấu giá tài sản 11

2.1 Khó khăn, vướng mắc của Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/03/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản 11

2.1.1 Về trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản 12

2.1.2 Về công tác quản lý 15

2.1.3 Các vấn đề khác 16

Trang 5

2.2 Khó khăn vướng mắc trong từng lĩnh vực cụ thể có liên quan đến hoạt

động bán đấu giá 17

2.2.1 Bán đấu giá quyền sử dụng đất 17

2.2.2 Bán đấu giá tài sản, tang vật vi phạm hành chính 18

2.2.3 Bán đấu giá tài sản Thi hành án 19

2.2.4 Bán đấu giá tài sản Nhà nước 20

2.2.5 Tài sản giao dịch đảm bảo 20

2.2.6.Hiện tượng thông đồng, dìm giá trong đấu giá vẫn diễn ra phức tạp 20

2.2.7 Quy định về mức thu phí tham gia đấu giá và mức phí của tổ chức bán đấu giá được thanh toán không đảm bảo cho hoạt động của tổ chức bán đấu giá 20

2.2.8 Quy định về tài sản bán đấu giá mang tính khái quát, không cụ thể.21 2.2.9 Việc thành lập Hội đồng đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất có giá trị lớn, phức tạp chưa được hương dẫn cụ thể 21

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM 22

2.1 Thực trạng pháp luật về hoạt động bán đấu giá tài sản ở Việt Nam 22

2.1.1 Thành tựu của pháp luật về bán đấu giá tài sản ở Việt Nam 22

2.1.2 Những hạn chế của pháp luật về bán đấu giá tài sản ở Việt Nam 23

2.2 Thực tiễn hoạt động bán đấu giá tài sản tại Tỉnh Ninh Bình 25

2.2.1 Những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong hoạt động bán đấu giá ở tỉnh Ninh Bình 25

2.3 Đề xuất, kiến nghị 27

2.3.1 Đề xuất, kiến nghị chung 27

2.3.2 Đề xuất, kiến nghị cụ thể của Tỉnh Ninh Bình 29

KẾT LUẬN 31

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

Trang 6

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Hoạt động Bán đấu giá tài sản trên Thế giới đã được pháttriển từ khá lâu, đặc biệt ở các nước có nền kinh tế phát triển.Đối với Việt Nam, thuật ngữ “Bán đấu giá tài sản” còn khá mớimẻ với công chúng, pháp luật Việt Nam chỉ chính thức ghinhận hoạt động bán đấu giá tài sản từ năm 1989 bằng sự rađời của Pháp lệnh thi hành án dân sự 1989 và chỉ áp dụngriêng đối với việc Bán đấu giá tài sản kê biên để đảm bảo thihành án Hoạt động bán đấu giá tài sản tại Việt Nam chỉ thựcsự có một văn bản quy phạm pháp luật quy định riêng choviệc bán đấu giá tài sản từ năm 1996 với sự ra đời của nghịđịnh 86/NĐ-CP/ ngày 19 tháng 12 năm 1996 của Chính phủban hành Quy chế Bán đấu giá tài sản

Mặc dù ra đời muộn nhưng hoạt động bán đấu giá tài sảnđã chứng minh được nó không chỉ quan trọng đối với nềnkinh tế mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp mà còn quan trọngđối với mỗi gia đình, mỗi cá nhân bởi lợi ích của nó đem lạithể hiện ở việc từ năm 1996 đến năm 2010 đã có 03 nghịđịnh của Chính phủ được ban hành để điều chỉnh hoạt độngbán đấu giá tài sản mà gần đây là nghị định 17/2010/NĐ-CPngày 04 tháng 03 năm 2010 Cũng chính bởi hoạt động bánđấu giá tài sản luôn gắn liền với lợi ích nên nhiều khó khăn,bất cập và cả tiêu cực cũng từ đó mà phát sinh Ở góc độ của

cơ quan quản lý, nhà nước cũng đã điều chỉnh hành lang pháplý cho phù hợp khi hội nhập kinh tế quốc tế, cũng như gópphần làm cho hoạt động bán đấu giá chuyên nghiệp hơn Bêncạnh những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, thực tế

Trang 7

cho thấy pháp luật hiện hành về bán đấu giá tài sản đã phátsinh nhiều bất cập, hạn chế cần được nghiên cứu, sửa đổi đểđược bổ sung kịp thời.

Chính vì những lí do trên em đã chọn “ Pháp luật về Bánđấu giá tài sản và thực tiễn tại địa phương” làm đề tài nghiêncứu của mình

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:

Hoạt động Bán đấu giá tài sản đã được quy định tại nghịđịnh 17/2010/NĐ-CP và thực hiện trong thực tiễn tại các địaphương trong nhiều năm qua Tuy nhiên, tình hình thực tế chothấy những quy định của pháp luật về hoạt động Bán đấu giátài sản vẫn tồn tại những bất cập, hạn chế Từ đó mục đíchnghiên cứu của niên luận là làm sáng tỏ cơ sở lý luận của hoạtđộng Bán đấu giá tài sản, đánh giá thực tiễn áp dụng nhữngquy định của pháp luật về hoạt động Bán đấu giá tài sản là cơsở để đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

Đối tượng nghiên cứu: Pháp luật về Bán đấu giá tài sản” Phạm vi nghiên cứu: Niên luận chủ yếu tập trung nghiêncứu những quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản, thựctrạng pháp luật về hoạt động bán đấu giá tài sản và thực tiễnhoạt động bán đấu giá tài sản tại Tỉnh Ninh Bình

4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài:

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luậncủa chủ nghĩa Mác-LêNin; tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểmcủa Đảng Cộng Sản về cải cách tư pháp và xây dựng nhànước pháp quyền Việt Nam Bên cạnh đó, các phương phápnghiên cứu khoa học chuyên ngành cũng được sử dụng mộtcách phù hợp với nội dung của đề tài như: phương pháp so

Trang 8

sánh, phương pháp phân tích chứng minh, phương pháp diễngiải, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê.

5 Cơ cấu của niên luận:

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệutham khảo thì phần nội dung của niên luận gồm 2 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận chung về bán đấu giá tài sản.

Chương 2: Thực trạng pháp luật về bán đấu giá tài sản ở Việt Nam.

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG VỀ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI

Trang 9

giá tuyệt đối” là cuộc bán đấu giá không yêu cầu giá khởiđiểm tối thiểu mà hàng hóa sẽ được bán cho người trả giá caonhất.

Ở Việt Nam, theo Từ điển Luật học thì “Bán đấu giá tàisản là hình thức bán công khai một tài sản, một khối tài sản;theo đó có nhiều người muốn mua tham gia trả giá, người trảgiá cao nhất nhưng không thấp hơn giá khởi điểm là ngườimua được tài sản”

Theo quy định của pháp luật thì khái niệm bán đấu giá trênđược xem xét trong nhiều lĩnh vực cụ thể: chẳng hạn trong lĩnhvực thương mại thì Luật Thương mại 2005 coi đấu giá hàng hóalà một trong số hoạt động thương mại cụ thể, theo đó người bánhàng tự mình hoặc thuê người tổ chức bán đấu giá thực hiệnviệc bán hàng hóa công khai để chọn người mua trả giá caonhất (khoản 1 điều 185) Những quy định liên quan đến đấu giáhàng hóa trong luật Thương mại 2005 nhằm phát triển hoạtđộng kinh doanh dịch vụ đấu giá hàng hóa, nâng cao hiệu quảvà hiệu lực pháp lý của hoạt động thương mại này Song trênthực tế, hoạt động bán đấu giá trong thương mại chưa thực sựphát triển mà chủ yếu là người bán hàng tự mình thực hiện việcbán hàng hóa qua thỏa thuận

Theo quy định của Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày04/03/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản thì bán đấugiá tài sản là hình thức bán tài sản công khai, có từ hai ngườitrở lên tham gia đấu giá và tuân theo các quy định của phápluật về bán đấu giá Như vậy, khái niệm về bán đấu giá tàisản có những đặc điểm sau đây:

-Bán đấu giá tài sản là hình thức bán công khai theonguyên tắc và thủ tục luật định

-Chủ thể tham gia bán đấu giá từ hai chủ thể trở lên

Trang 10

-Người được mua tài sản là người trả giá cao nhất

Bản chất của bán đâu giá tài sản là quan hệ dân sự vềmua bán tài sản thông qua hình thức đấu giá nhằm bán đượctài sản với giá cao nhất Hoạt động bán đấu giá tài sản đượcdiễn ra theo ý chí của chủ sở hữu và người được chủ sở hữuủy quyền yêu cầu tổ chức có chức năng bán đấu giá hoặc tàisản thực hiện việc bán đấu giá

Tài sản đấu giá rất đa dạng Căn cứ vào trình tự, thủ tụcquy định cho việc bán đấu giá tài sản thì các loại tài sản bánđấu giá có thể được chia ra làm hai loại tài sản: tài sản thuộcsở hữu của cá nhân, tổ chức được bán theo hình thức tựnguyện và tài sản tư pháp được bán theo hình thức bắt buộc.Tài sản thuộc sở hữu của cá nhân, tổ chức là những tài sảnđược phép giao dịch theo quy định của pháp luật, ví dụ nhưhàng hóa, một số loại đồ cổ, tác phẩm nghệ thuật, đồ sưutầm, phương tiện giải trí, bất động sản, đồ dùng gia đình,hàng tiêu dùng, đồ văn phòng, máy tính, v.v Tài sản tư phápbao gồm tài sản để thi hành án theo quy định của pháp luậtvề thi hành án; tài sản là tang vật phương tiện hành chính bịtịch thu sung quỹ nhà nước theo quy định của pháp luật về xửlí vi phạm hành chính; tài sản bảo đảm theo quy định củapháp luật về giao dịch có bảo đảm; hàng hóa lưu giữ do ngườivận chuyển đường biển, đường hàng không; đường bộ lưu giữtại cảng, kho; tài sản nhà nước phải bán đấu giá tài sản theoquy định của pháp luật về quản lí tài sản nhà nước

Đấu giá tài sản là một dịch vụ lâu đời và tương đối pháttriển ở các nước có nền kinh tế thị trường đầy đủ Tuy nhiên, ởnước ta, hoạt động đấu giá tài sản chỉ mới thực sự bắt đầuphát triển khi Đảng và Nhà nước ta áp dụng chính sách mởcửa, chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế tập trung, quan liêu,

Trang 11

bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa với sự hình thành và phát triển của pháp luật về bánđấu giá tài sản qua từng giai đoạn cụ thể.

Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về đấu giá tài sản ở Việt Nam

Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 1996

Có thể nói dịch vụ bán đấu giá tài sản tại Việt Nam đượchình thành và phát triển từ việc bán đấu giá tài sản thi hànhán dân sự Bởi lẽ, các quy định về bán đấu giá tài sản đượcxuất hiện đầu tiên trong pháp luật về thi hành án dân sự

Pháp luật về bán đấu giá tài sản được đánh dấu bằng sự

ra đời của Pháp lệnh thi hành án dân sự ngày 28 tháng 8 năm

1989 (Pháp lệnh năm 1989) quy định về bán đấu giá tài sảnđể thi hành án

Để thực hiện Pháp lệnh 1989, Tòa án nhân dân Tối cao,Viện kiểm sát nhân dân Tối cao và Bộ Tư pháp có Thông tưliên ngành số 06-89/TTLN ngày 07 tháng 12 năm 1989 hướngdẫn thực hiện một số quy định của Pháp lệnh 1989 Mục VIcủa Thông tư có quy định về bán đấu giá tài sản đã kê biêntheo

Năm 1994, Pháp lệnh thi hành án dân sự được ban hànhmới thay thế cho Pháp lệnh thi hành án dân sự 1989 (Pháplệnh 1994) Pháp lệnh 1994 bổ sung thêm một số quy định vềbán đấu giá tài sản thi hành án Quy định cụ thể hơn về thànhphần Hội đồng định giá gồm đại diện cơ quan tài chính, cơquan chuyên môn có liên quan và do chấp hành viên chủ trìđể đánh giá sơ bộ tài sản đã kê biên (Điều 34 của Pháp lệnh1994), người được thi hành án, người phải thi hành án đượctham gia ý kiến vào việc định giá, nhưng quyền quyết định giá

Trang 12

thuộc Hội đồng định giá Tài sản không bán được thì đượcđịnh giá lại để tiếp tục bán đấu giá

Trang 13

Giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2005.

Năm 1995, Bộ luật Dân sự đầu tiên ở nước ta được Quốchội khóa IX, kì họp thứ 8 thông qua Đây là một văn bản phápluật quan trọng, điều chỉnh các quan hệ dân sự trong đó cóquan hệ về bán đấu giá tài sản Bộ luật dân sự năm 1995 đãquy định giao cho Chính phủ ban hành quy chế bán đấu giá.Trên cơ sở đó, ngày 19/12/1996 Chính phủ đã ban hành Nghịđịnh số 86/1996/CP về việc ban hành quy chế bán đấu giá tàisản Đây là văn bản pháp lý chuyên ngành đầu tiên điều chỉnhvề lĩnh vực bán đấu giá tài sản với những quy định về tài sảnbán đấu giá, người bán đấu giá, trình tự, thủ tục bán đấu giá,giải quyết khiếu nại tranh chấp về bán đấu giá Có thể nóihoạt động bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp ở nước ta đượchình thành từ năm 1997 trên cơ sở của Bộ luật dân sự và Nghịđịnh số 86/CP ngày 19/12/1996 của Chính phủ ban hành Quychế bán đấu giá tài sản

Theo quy định tại Điều 4 của Nghị định số 86/1996/CP thìNgười bán đấu giá là Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sảnbán đấu giá được thành lập theo quyết định của Chủ tịch Ủyban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, do Sở

Tư pháp trực tiếp quản lý Người bán đấu giá cũng có thể làdoanh nghiệp nhà nước được thành lập theo Luật Doanhnghiệp nhà nước, Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty cổphần được thành lập theo Luật Công ty hoạt động bán đấu giáchuyên nghiệp và không kinh doanh ngành nghề khác do Sở

Tư pháp quản lý về nghiệp vụ Cũng theo quy định tại Nghịđịnh này thì việc bán đấu giá tài sản được tiến hành sau khingười có tài sản bán đấu giá ký hợp đồng ủy quyền bán đấugiá tài sản với người bán đấu giá, xác định giá khởi điểm đểbán đấu giá Người bán đấu giá tài sản phải niêm yết, thông

Trang 14

báo công khai việc bán đấu giá, tài sản bấn đấu giá, giá khởiđiểm…Người muốn tham gia đấu giá bất động sản hoặc độngsản có giá khởi điểm từ mười triệu đồng trở lên phải đăng kímua chậm nhất là hai ngày trước ngày mở cuộc bán đấu giávà phải nộp một khoản tiền đặt trước bằng 1% giá khởi điểm.Ngày 07 tháng 04 năm 1997 Bộ Tư pháp ban hành Thông

tư số 399/PLDSKT hướng dẫn một số quy định về bán đấu giátài sản Ở đa số địa phương, quán triệt tinh thần Nghị định số86/CP và Thông tư số 399/PLDSKT ngày 07 tháng 04 năm

1997 của Bộ Tư pháp, các trung tâm đã tổ chức bán đấu giácông khai, rộng rãi, đúng trình tự, thủ tục; khách hàng thamgia đấu giá ngày càng nhiều Giá tài sản bán được phần lớntăng hơn nhiều so với giá khởi điểm, làm lợi cho người có tàisản bán đấu giá Khoản lệ phí nộp ngân sách đạt được chỉ tiêumà các Trung tâm đề ra, đảm bảo cho hoạt động bán đấu giáđược liên tục và có hiệu quả

Nghị định số 86/1996/CP là văn bản pháp luật quan trọngđặt nền móng cho dịch vụ đấu giá trong nền kinh tế thịtrường Tuy nhiên, nội dung của Nghị định số 86/1996/CPđược ban hành trong những năm đầu của nền kinh tế thịtrường định hướng XHCN Việt Nam nên vẫn chứa đựng nhiềucác điều khoản bất cập, hạn chế nhất định, không còn phùhợp và cần thay đổi cho hợp với thực tế

Giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2010.

Ngày 18/01/2005, Nghị định số 05/2005/NĐ-CP của Chínhphủ về bán đấu giá tài sản được ban hành thay thế Nghị địnhsố 86/1996/CP, ngay sau khi Nghị định số 05/2005/NĐ-CP cóhiệu lực thi hành, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số03/2005/TT-BTP hướng dẫn một số quy định của Nghị định số05/2005/NĐ-CP

Trang 15

Nghị định số 05/2005/NĐ-CP là văn bản pháp luật chuyênngành, là cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển dịch vụ bánđấu giá tài sản trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.Tuy nhiên, cùng với Nghị định số 05/2005/NĐ-CP thì còn cónhiều văn bản quy phạm pháp luật cùng điều chỉnh hoạt độngbán đấu giá tài sản như Bộ luật Dân sự năm 2005; LuậtThương mại năm 2005; Luật quản lý và sử dụng tài sản nhànước năm 2008; Luật kinh doanh bất động sản năm 2006;Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnhsửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh xử lý vi phạmhành chính năm 2002, Quyết định số 216/2005/QĐ-TTg củaThủ tướng Chính phủ về bán đấu giá quyền sử dụng đất đểgiao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất Nghị địnhsố 159/2007/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2007 về xử phạt viphạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng vàquản lý lâm sản; Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng

10 năm 2004 về thi hành án luật đất đai; Nghị định số84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 quy định bổ sungvề việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất,thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗtrợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếunại về đất đai; Thông tư liên tịch số 38/2004/TTLT/BTNMT-BNVngày 31/12/2004 hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn và tổ chức của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất vàTổ chức phát triển quỹ đất

Sau khi Nghị định số 05/2005/NĐ-CP được ban hành, hoạtđộng bán đấu giá tài sản đã đạt được những kết quả đang kể,tạo ra cơ sở pháp lý quan trọng đối với việc củng cố và pháttriển các tổ chức bán đấu giá tài sản ở các tỉnh, thành phốtrực thuộc Trung ương, góp phần thống nhất pháp luật về

Trang 16

trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản và đáp ứng phần lớn nhucầu của cá nhân, tổ chức trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, phápluật về hoạt động bán đấu giá tài sản trong thời kỳ này cònnhiều vấn đề bất cập

Giai đoạn từ năm 2010 đến nay.

Ngày 04/03/2010, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP của Chínhphủ về bán đấu giá tài sản được ban hành thay thế Nghị địnhsố 05/2010/NĐ-CP Ngay sau khi Nghị định số 17/2010/NĐ-CPcó hiệu lực thi hành, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số23/2010/TT-BTP ngày 06/12/2010 hướng dẫn thi hành Nghịđịnh số 17/2010/NĐ-CP Ngày 05/01/2012 Bộ tài chính banhành thông tư số 03/2012/TT-BTC về hướng dẫn mức thu, chếđộ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí đấu giá, phí tham gia đấugiá và lệ phí cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá tài sản Sau đóngày 16 tháng 03 năm 2012 Bộ tài chính tiếp tục ban hànhthông tư số 48/2012/TT-BTC về hướng dẫn việc xác định giákhởi điểm và chế độ tài chính trong hoạt động đấu giá quyềnsử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuếđất

Kể từ khi Nghị định 17/2010/NĐ-CP có hiệu lực và đượctriển khai có hiệu quả đã góp phần nâng cao tính chuyênnghiệp hóa và tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động bánđấu giá tài sản, thúc đẩy hoạt động bán đấu giá phát triển,góp phần tăng thu ngân sách, tạo việc làm cho một bộ phậnngười lao động, ngăn ngừa tiêu cực, tránh thất thoát tài sản,nhất là tài sản công, bảo đảm quyền lợi cho các tổ chức bánđấu giá tài sản, tổ chức có tài sản và người tham gia đấu giá.Tuy vậy, trong thực tiễn thi hành thì một số quy định của nghị

Trang 17

định 17/2010/NĐ-CP vẫn còn gặp nhiều vướng mắc, bất cậpcần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

2 Những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong hoạt động bán đấu giá tài sản khi triển khai Nghị định số 17/2010/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan đến bán đấu giá tài sản.

Khó khăn, vướng mắc của Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/03/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản.

Đa số các địa phương đã quan tâm, chỉ đạo sâu sát việctriển khai kịp thời việc thực hiện Nghị định số 17/2010/NĐ-CP.Bên cạnh đó vẫn còn một số địa phương chậm triển khai nhưBạc Liêu, Lai Châu, Phú Thọ…

Hơn nữa, hệ thống pháp luật về bán đấu giá tài sản hiệnhành chưa đồng bộ Hoạt động bán đấu giá tài sản đang đượcđiều chỉnh bởi nhiều văn bản quy phạm pháp luật và chưa cósự thống nhất quy định của pháp luật chuyên ngành về bánđấu giá (Nghị định số 17/2010/NĐ-CP) với các văn bản quyphạm pháp luật khác nhau như Luật Thương mại, Luật tần số

vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Đất đai, Luật Khoángsản, Luật Chứng khoán, Luật Quản lý và sử dụng tài sản nhànước…Ngoài ra, còn có nghị định của Chính phủ, Quyết địnhcủa Thủ tướng Chính phủ, Thông tư liên tịch của Bộ, ngànhquy định về trình tự, thủ tục bán đấu giá Trình tự, thủ tục quyđịnh tại một số văn bản này còn phức tạp, nhiều điểm chưahợp lý, không khả thi gây khó khăn cho quá trình thực hiện (vídụ, quy định về thời hạn niêm yết, thông báo công khai cònquá dài ) Văn bản pháp lý chuyên ngành có giá trị cao nhấtvề bán đấu giá tài sản mới chỉ là Nghị định nên phạm vi, đốitượng điều chỉnh còn hạn chế và chưa khắc phục được nhữngmâu thuẫn, chồng chéo về quy trình, thủ tục bán đấu giá tài

Trang 18

sản giữa các văn bản hiện hành, làm giảm hiệu quả của hoạtđộng bán đấu giá, gây khó khăn cho công tác quản lý nhànước về bán đấu giá, tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến tiêu cực,gây thất thoát tài sản, nhất là tài sản Nhà nước.

Về trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản.

-Về thời hạn đăng kí mua tài sản bán đấu giá: quy địnhtại điểm g Khoản 3 Điều 28 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP quyđịnh thời hạn đăng kí mua tài sản đấu giá do từng tổ chức bánđấu giá quyết định sẽ dẫn đến tình trạng tùy tiện, ảnh hưởngđến quyền lợi khách hàng khi đăng kí mua tài sản

-Về bước giá: có thể thấy chưa có quy định cụ thể về mứcchênh lệch của mỗi lần trả giá nên đã gây khó khăn cho cáctổ chức bán đấu giá tài sản trong thực tiễn áp dụng

-Về việc niêm yết bán đấu giá tài sản: có khá nhiềuvướng mắc trong việc thực hiện niêm yết bán đấu giá tài sản.Những vướng mắc này có thể xuất phát từ nguyên nhân thểchế hoặc do những nguyên nhân khách quan gặp phải trongquá trình thực hiện

Việc quy định thời gian niêm yết Cụ thể, Điều 28 Nghị

định số 17/2010/NĐ-CP quy định thời gian niêm yết bán đấugiá tài sản là bất động sản chậm nhất 30 ngày là quá dài; hơnnữa, thủ tục xin chủ trương đấu giá của tỉnh/thành phố, thủtục lập phương án đấu giá và thủ tục phê duyệt kết quả trúngđấu giá mất nhiều thời gian trong bối cảnh thị trường bấtđộng sản không ổn định, giá khởi điểm trước đó sẽ không sátvới giá quyền sử dụng đất tại thời điểm đấu giá dẫn tới tâm lý

e ngại đăng ký tham gia đấu giá quyền sử dụng đất, làm giảmhiệu quả của hoạt động bán đấu giá tài sản

Vướng mắc về quy định địa điểm niêm yết, cụ thể, việcniêm yết bán đấu giá tài sản tại nơi có bất động sản theo như

Trang 19

quy định tại Điều 28 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP rất khó thựchiện khi phải tiến hành niêm yết tại khu bán đấu giá là khuđất trống.

Bên cạnh vướng mắc về thể chế, thì vấn đề chủ tài sản vàchính quyền sở tại cản trở hoặc không hợp tác trong việcniêm yết bán đấu gia tài sản Thi hành án hoặc tài sản bấtđộng sản, trong khi đó, các tổ chức bán đấu giá thường khôngnhận được sự hỗ trợ kịp thời từ phía các cơ quan chức năngkhi thực hiện việc niêm yết

-Về việc xử lý tiền đặt trước khi người trúng đấu giákhông hoàn thành nghĩ vụ tài chính: trong trường hợp ngườimua được tài sản bán đấu giá, đặc biệt với tài sản là quyền sửdụng đất công không hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quyđịnh (không nộp hoặc chậm nộp tiền) theo pháp luật về bánđấu giá tài sản thì không được thu tiền đặt trước của ngườimua tài sản bán đấu giá nhưng chưa có quy định cụ thể đểlàm căn cứ xử lý trong trường hợp này, gây ảnh hưởng đếnhiệu quả công tác bán đấu giá

-Về quy định bán đấu giá trong trường hợp chỉ có mộtngười tham gia: Điều 37 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP quy địnhviệc bán đấu giá khi chỉ có một người tham gia bán đấu giákhông áp dụng trong trường hợp bán đấu giá quyền sử dụngđất, quy định này không phù hợp với tình hình hiện nay là thịtrường bất động sản đang “đóng băng”, số lượng người đăngký tham gia đấu giá tài sản ít, do đó, quy định như vậy sẽ làmhạn chế những người có nhu cầu mua bất động sản, giảmhiệu quả của hoạt động bán đấu giá tài sản và công tác bánđấu giá quyền sử dụng đất cũng gặp nhiều khó khăn hơn

-Về quy định bán đấu giá không thành: Nhiều ý kiến chorằng hiện nay chưa có quy định cụ thể hặc hướng dẫn mang

Trang 20

tính quy phạm đối với trường hợp bán đấu giá không thànhtheo quy định tại Điều 104 Luật Thi hành án dân sự và quyđịnh bán đấu giá không thành tại các Điều 38, Điều 39 củaNghị định số 17/2010/NĐ-CP đã gây nên rất nhiều khó khăn,vướng mắc cho các tổ chức bán đấu giá tài sản trong thựctiễn.

-Về quy định giảm giá tài sản để tổ chức bán đấu giá lại:Điều 49 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP quy định việc giảm giátài sản không quá 10% giá khởi điểm sau mỗi cuộc bán đấugiá không thành, quy định này còn kẽ hở, dẫn đến thất thoáttài sản Bên cạnh đó, vẫn chưa có quy định cụ thể về trình tựhoàn trả để giảm giá và mức giá bao nhiêu % giá khởi điểmcho mỗi lần giảm giá đối với 03 loại tài sản: Tài sản nhà nước,tài sản đảm bảo, quyền sử dụng đất gây khó khăn cho các tổchức bán đấu giá trong thực tiễn thực hiện

-Về giao tài sản: những bất cập trong việc giao tài sản,bao gồm cả chuyển giao tài sản để bán đấu giá và chuyểngiao tài sản cho người trúng đấu giá đã ảnh hưởng không nhỏđến niềm tin của người dân khi mua tài sản bán đấu giá

Một số tổ chức bán đấu giá tài sản đã phản ánh về việc cơquan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính khi ra quyếtđịnh tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính khôngthực hiện chuyển giao đúng thời hạn quy định, cộng thêmđiều kiện về kho bãi cho nên việc quản lý, bảo quản tang vật,phương tiện không đảm bảo dẫn đến ảnh hưởng tới giá trị tàisản Do việc chuyển giao không kịp thời nên khi tổ chức bánđấu giá tài sản đã bị hư hỏng, giá trị không còn do đó làm thấtthoát không nhỏ nguồn thu cho ngân sách nhà nước nhất làcác phương tiện giao thông như: xe máy, ô tô…

Trang 21

Đặc biệt, tại hầu hết các địa phương để phản ánh các tổchức bán đấu giá tài sản còn gặp khó khăn trong việc chậmgiao tài sản bảo đảm và tài sản thi hành án cho người trúngđấu giá nên đã gây áp lực rất lớn cho các tổ chức bán đấu giávà người trúng đấu giá Nguyên nhân của việc chậm hoặckhông giao được tài sản có thể do người phải thi hành án cóhành vi đe dọa hoặc tài sản thi hành án liên quan đến bản ánbị khiếu nại kéo dài Từ đó, khách hàng thường có tâm lý engại tham gia mua tài sản thi hành án.

-Về hủy kết quả bán đấu giá tài sản: Quy định tại Điểm aKhoản 1 Điều 48 Nghị định 17/2010/NĐ-CP thì việc hủy kếtquả bán đấu giá tài sản thi hành án phải do sự thỏa thuậngiữa người có tài sản bán đấu giá, người mua được tài sản bánđấu giá, tổ chức bán đấu giá tài sản và người thi hành án Tuynhiên, trong một số trường hợp (bản án bị kháng nghị của cơquan có thẩm quyền, quyết định đình chỉ thi hành án ) thìngười phải thi hành án không hợp tác cơ quan thi hành án đểhủy kết quả bán đấu giá Điều này làm ảnh hưởng đến quyềnlợi của người mua được tài sản bán đấu giá, vì tài sản khôngthể giao được, mà giao dịch cũng không thể hủy được đểngười mua được tài sản bán đấu giá nhận lại tiền

-Về mức thu phí: Việc áp dụng mức thu phí của ngườitham gia đấu giá và mức phí bán đấu giá được thanh toán nhưhiện nay còn quá thấp, không đảm bảo cho hoạt động bánđấu giá; đặc biệt trong trường hợp phải thực hiện thông báonhiều lần, hoặc qua giảm giá nhiều lần mới bán được

Về công tác quản lý.

-Về cơ chế phối hợp giữa Sở Tư pháp và Sở Kế hoạch đầutư: Hệ thống văn bản pháp luật hiện nay còn thiếu quy địnhvề cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý (Sở Tư pháp) và cơ

Trang 22

quan cấp phép (Sở Kế hoạch đầu tư) đối với các doanh nghiệpcó chức năng bán đấu giá tài sản nên nhiều khi Sở Tư phápkhông nắm được các doanh nghiệp có chức năng bán đấu giátại địa phương mình nên không thể tiến hành thanh tra, kiểmtra hoạt động bán đấu giá tài sản và yêu cầu các doanhnghiệp này báo cáo Hơn nữa, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP chỉquy định trách nhiệm của doanh nghiệp phải thông báo choSở Tư pháp nơi đặt trụ sở chính mà không quy định về việcbáo cáo cho Sở Tư pháp nơi đặt trụ sở Chi nhánh và Vănphòng đại diện gây khó khăn trong công tác quản lý hoạtđộng bán đấu giá taì sản tại nơi có Chi nhánh và Văn phòngđại diện của doanh nghiệp bán đấu giá tài sản mà trụ sởchính của doanh nghiệp đặt tại các tỉnh, thành phố khác.

-Về thẩm quyền cấp thẻ Đấu giá viên: Pháp luật cần quyđịnh cấp thể đấu giá viên là Sở Tư pháp Vì hiện nay, Bộ Tưpháp cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá thì sẽ gửi Quyết địnhvề việc cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá cho Sở Tư pháp nơingười được cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá thường trú.Nhưng chủ yếu các đấu giá viên ngay sau khi được cấp chứngchỉ hành nghề không hành nghề tại nơi mình đăng kí hộ khẩuthường trú mà hành nghề ở tỉnh, thành phố khác Vậy, quyđịnh Sở Tư pháp có thẩm quyền cấp Thẻ đấu giá viên chonhững đấu giá viên hành nghề tại địa phương mình quản lý sẽthuận lợi cho công tác quản lý Hơn nữa, theo quy định hiệnhành thì việc Giám đốc trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sảnvà doanh nghiệp bán đấu giá tài sản tự cấp thẻ đấu giá viêncho mình là không hợp lý

-Về việc đăng kí danh sách đấu giá viên: Do pháp luậtchưa có quy định chặt chẽ về đăng kí danh sách đấu giá viênnên Sở Tư pháp gặp khó khăn trong việc quản lý các đấu giá

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	268,99 KB