1. Tính cấp thiết của đề tài “Với khoảng 70% dân số là nông dân, Việt Nam luôn coi trọng những vấn đề liên quan tới nông dân, nông nghiệp và nông thôn. Nền kinh tế Việt Nam trong hơn 20 năm Đổi mới vừa qua (1986 – 2008) đã đạt được những thành tựu phát triển khả quan. Trong lĩnh vực nông nghiệp, các loại nông sản đều tăng, nổi bật nhất là sản lượng lương thực đều tăng với tốc độ cao từ năm 1989 đến nay. Năm 1989 là năm đầu tiên sản lượng lương thực vượt con số 20 triệu tấn, xuất khẩu 1,4 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 310 triệu USD. Đến năm 2007 vừa qua sản lượng lương thực đã đạt đến con số kỷ lục 39 triệu tấn và đã xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 1,7 tỷ USD. Trong bài “ Phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở Việt Nam” trên website của Bộ ngoại giao Việt Nam có nhắc tới sự phát triển của nông nghiệp. Trong quá trình lãnh đạo đất nước, với nhận thức sâu sắc về đặc điểm của nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nền nông nghiệp lạc hậu, Đảng cộng sản Việt Nam luôn khẳng định tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Sự đột phá đầu tiên về chính sách của Đảng trong thời kỳ đổi mới cũng được khởi đầu từ lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Tiếp sau đó, nhiều nghị quyết của Đảng đã bàn tới vấn đề này, qua đó góp phần bổ sung hoàn thiện hơn quan điểm chỉ đạo của Đảng đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở mỗi giai đoạn phát triển của đất nước. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta tiếp tục đưa ra những quan điểm chỉ đạo đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đại hội XI đã khẳng định những thành tựu trong phát triển kinh tế xã hội nói chung, những kết quả đạt được của nông nghiệp, nông dân, nông thôn nói riêng và nhấn mạnh: “Sự phát triển ổn định trong ngành nông nghiệp, nhất là sản xuất lương thực đã đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Kinh tế nông thôn và đời sống nông dân được cải thiện hơn trước. Việc tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, đầu tư, phát triển giống mới có năng suất, chất lượng cao, phát triển các cụm công nghiệp, làng nghề, tiểu thủ công nghiệp... đã có tác động tích cực đến việc sản xuất, tạo việc làm và xóa đói, giảm nghèo”. Tuy nhiên, cùng với những thành tựu đạt được, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta trong giai đoạn hiện nay cũng còn tồn tại nhiều hạn chế và yếu kém. Nghị quyết Đại hội XI của Đảng tiếp tục chỉ rõ: “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa còn chậm”; “Tình trạng thiếu việc làm còn cao”; “Đời sống của một bộ phận dân cư, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn. Xóa đói, giảm nghèo chưa bền vững, tình trạng tái nghèo cao. Khoảng cách chênh lệch giàu nghèo còn khá lớn và ngày càng dãn ra. Chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe còn thấp, hệ thống y tế và chất lượng dịch vụ y tế chưa đáp ứng được yêu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân, nhất là đối với người nghèo, đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số; hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển chậm, thiếu đồng bộ, đặc biệt đối với khu vực đồng bào dân tộc thiểu số; trình độ phát triển giữa các vùng cách biệt lớn và có xu hướng mở rộng”; môi trường ở nhiều nơi đang bị ô nhiễm nặng; tài nguyên đất đai chưa được quản lý tốt, khai thác và sử dụng kém hiệu quả, chính sách đất đai có mặt chưa phù hợp”. Những quan điểm về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng là sự khẳng định, bổ sung và tiếp tục phát triển chủ trương, đường lối lãnh đạo đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn được đặt ra từ Nghị quyết Trung ương 7 khóa X của Đảng. Quán triệt sâu sắc và vận dụng hiệu quả những quan điểm chỉ đạo trên của Đảng là cơ sở vững chắc để nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta có những bước phát triển mới.
Trang 1DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GDP: Tổng thu nhập Quốc nội
KHKT: Khoa học kĩ thuật
KTTB: Kỹ thuật tiến bộ
CNH – HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
NTM: Nông thôn mới
NTNN: Nông thôn Ngày nay
WTO: Tổ chức thương mại thế giới
HTX: Hợp tác xã
XHXN: Xã hội chủ nghĩa
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
“Với khoảng 70% dân số là nông dân, Việt Nam luôn coi trọng những vấn
đề liên quan tới nông dân, nông nghiệp và nông thôn Nền kinh tế Việt Namtrong hơn 20 năm Đổi mới vừa qua (1986 – 2008) đã đạt được những thànhtựu phát triển khả quan Trong lĩnh vực nông nghiệp, các loại nông sản đềutăng, nổi bật nhất là sản lượng lương thực đều tăng với tốc độ cao từ năm
1989 đến nay Năm 1989 là năm đầu tiên sản lượng lương thực vượt con số
20 triệu tấn, xuất khẩu 1,4 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 310 triệu USD Đếnnăm 2007 vừa qua sản lượng lương thực đã đạt đến con số kỷ lục 39 triệu tấn
và đã xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 1,7 tỷ USD Trong bài “ Pháttriển nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở Việt Nam” trên website của Bộngoại giao Việt Nam có nhắc tới sự phát triển của nông nghiệp
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, với nhận thức sâu sắc về đặc điểm củanước ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nền nông nghiệp lạc hậu, Đảng cộngsản Việt Nam luôn khẳng định tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân,nông thôn Sự đột phá đầu tiên về chính sách của Đảng trong thời kỳ đổi mớicũng được khởi đầu từ lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn Tiếp sau
đó, nhiều nghị quyết của Đảng đã bàn tới vấn đề này, qua đó góp phần bổsung hoàn thiện hơn quan điểm chỉ đạo của Đảng đối với vấn đề nông nghiệp,nông dân, nông thôn ở mỗi giai đoạn phát triển của đất nước
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta tiếp tục đưa ra nhữngquan điểm chỉ đạo đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Đại hội
XI đã khẳng định những thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội nói chung,những kết quả đạt được của nông nghiệp, nông dân, nông thôn nói riêng vànhấn mạnh: “Sự phát triển ổn định trong ngành nông nghiệp, nhất là sản xuấtlương thực đã đảm bảo an ninh lương thực quốc gia Kinh tế nông thôn và đời
Trang 4sống nông dân được cải thiện hơn trước Việc tập trung đầu tư xây dựng kếtcấu hạ tầng nông thôn, đầu tư, phát triển giống mới có năng suất, chất lượngcao, phát triển các cụm công nghiệp, làng nghề, tiểu thủ công nghiệp đã cótác động tích cực đến việc sản xuất, tạo việc làm và xóa đói, giảm nghèo”.Tuy nhiên, cùng với những thành tựu đạt được, nông nghiệp, nông dân,nông thôn nước ta trong giai đoạn hiện nay cũng còn tồn tại nhiều hạn chế vàyếu kém Nghị quyết Đại hội XI của Đảng tiếp tục chỉ rõ: “Chuyển dịch cơcấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa còn chậm”; “Tình trạngthiếu việc làm còn cao”; “Đời sống của một bộ phận dân cư, nhất là ở miềnnúi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn Xóa đói, giảm nghèo chưa bềnvững, tình trạng tái nghèo cao Khoảng cách chênh lệch giàu nghèo còn khálớn và ngày càng dãn ra Chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cònthấp, hệ thống y tế và chất lượng dịch vụ y tế chưa đáp ứng được yêu cầukhám, chữa bệnh của nhân dân, nhất là đối với người nghèo, đồng bào vùngsâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số; hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển chậm,thiếu đồng bộ, đặc biệt đối với khu vực đồng bào dân tộc thiểu số; trình độphát triển giữa các vùng cách biệt lớn và có xu hướng mở rộng”; môi trường ởnhiều nơi đang bị ô nhiễm nặng; tài nguyên đất đai chưa được quản lý tốt,khai thác và sử dụng kém hiệu quả, chính sách đất đai có mặt chưa phù hợp”.Những quan điểm về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong Nghịquyết Đại hội lần thứ XI của Đảng là sự khẳng định, bổ sung và tiếp tục pháttriển chủ trương, đường lối lãnh đạo đối với nông nghiệp, nông dân, nôngthôn được đặt ra từ Nghị quyết Trung ương 7 khóa X của Đảng Quán triệtsâu sắc và vận dụng hiệu quả những quan điểm chỉ đạo trên của Đảng là cơ sởvững chắc để nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta có những bước pháttriển mới.
Báo chí là diễn đàn của nhân dân dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Báochí có nhiệm vụ trong việc cung cấp thông tin, định hướng dư luận cho nhân
Trang 5dân Và công tác tuyên truyền về nông nghiệp, nông dân, nông thôn có ýnghĩa đặc biệt quan trọng giúp bà con nông dân lựa chọn được giống câytrồng, vật nuôi đạt hiệu quả, năng suất cao; những biện pháp kĩ thuật trongtrồng trọt, chăn nuôi cũng như những biện pháp phòng trừ sâu bệnh…
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trước đó, cũng đã có một số công trình nghiên cứu về tin, bài viết về nôngnghiệp, nông dân, nông thôn trên một số tờ báo, đài truyền hình, đài phát thanh Trong đề tài nghiên cứu của mình, tôi đã dựa trên kết quả của một số côngtrình nghiên cứu trước đó để nhận thấy hết tính cấp thiết của đề tài cũng nhưphương pháp nghiên cứu hay ý nghĩa khoa học của nó để từ đó tìm ra mộthướng đi, những giải pháp thích hợp Trong khóa luận, tôi đi sâu vào báoNông thôn Ngày nay cũng như chất lượng tin, bài trong chuyên đề tam nôngđược phản ánh trên tờ báo này, tìm ra một số giải pháp thích hợp, chia sẻ kinhnghiệm của những phóng viên chuyên sâu trong lĩnh vực tam nông, ngoài ra
đó còn là sự định hướng thông tin của tờ báo đối với bà con nông dân, đặcbiệt là bà con ở vùng sâu vùng xa, vùng có hoàn cảnh khó khăn
3. Mục đich và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài:
3.1 Mục đích:
Nêu thực trạng đưa tin về nông nghiệp, nông thôn, nông dân trongchuyên đề “ Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay từ đó đưa ranhững giải pháp, kiến nghị để nâng cao chất lượng thông tin bài viết
Trong 3 tháng thực tập tại báo Nông thôn Ngày nay cũng là khoảngthời gian tôi được tiếp xúc, gặp gỡ, trò chuyện với bà con nông dân đểthực sự hiểu họ hơn Mặc dù đề tài về những người nông dân, về nôngthôn, nông nghiệp là những đề tài gần gũi nhưng việc truyền tải thôngtin những chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước tới bà con cũngnhư truyền tải tâm tư, nguyện vọng, mong muốn, giải quyết những bứcxúc không phải là chuyện dễ dàng Chính vì vậy những biện pháp
Trang 6nhằm nâng cao hiệu quả tác động của báo chí đối với lĩnh vực nôngnghiệp là thực sự cần thiết.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nhằm đạt được những mục đích như trên, tác giả phải thực hiện những nhiệm
vụ sau:
Nghiên cứu, đánh giá vị trí, vai trò của chuyên đề tam nông
Đánh giá thực trạng, chất lượng của chuyên đề trên 2 phương diệnthành công và hạn chế
Đề xuất các giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Chất lượng chuyên đề “ Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
Tất cả các số báo Nông thôn Ngày nay từ ngày 1.10.2012 đến ngày 1.4.2013
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp luận: Đề tài được tiến hành dựa trên phương pháp luận
của chủ nghĩa duy vật biện chứng, quan điểm, chủ trương, chính sách củaĐảng, Nhà nước và lý luận báo chí
Phương pháp chung : Nghiên cứu văn bản, khảo sát, thống kê, tổng
hợp, phân tích
Thông qua phiếu thăm dò, điều tra, tổng hợp và phân tích các kết quả
để đánh giá nhu cầu của độc giả đối với chuyên đề “Tam nông” trên báoNông thôn Ngày nay
Trao đổi, phỏng vấn sâu các phóng viên trong chuyên đề “Tam nông”
để rút ra bài học kinh nghiệm
6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của khóa luận
Trang 76.1 Ý nghĩa lý luận
Khằng định vị trí, vai trò của báo chí với vấn đề nông nghiệp và xâydựng nông thôn trong quá trình CNH _HĐH đất nước
Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của chuyên đề
“Tam nông” đối với báo chí nói chung và tờ báo Nông thôn Ngày nay nói riêng
6.2 Giá trị thực tiễn
Khóa luận góp phần làm rõ nội dung nhận thức về nông nghiệp, nôngdân, nông thôn Việt Nam và vị trí của chuyên đề “Tam nông” trên báo Nôngthôn Ngày nay
Thông qua những giải pháp của khóa luận sẽ là nguồn tài liệu tham khảo
có ích đối với những sinh viên đang theo học ngành Báo chí, hoặc cá nhân, tổchức nào quan tâm tới vấn đề này Đặc biệt, đối với phóng viên, biên tập viêntrong chuyên đề “Tam nông” tham khảo và nâng cao chất lượng của chuyên đề
6. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục đề tài gồm 3 chương sau:
Chương 1: Vai trò của chuyên đề “Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay Chương 2: Thực trạng chất lượng chuyên đề “Tam nông”
Chương 3: Những giải pháp góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề và định
hướng tới bà con nông dân
Trang 8CHƯƠNG 1
VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA CHUYÊN ĐỀ “TAM NÔNG” TRÊN BÁO
NÔNG THÔN NGÀY NAY 1.1 Định nghĩa “Tam nông”
“Tam nông” chính là viết tắt của : Nông thôn, nông dân, nông nghiệp
1.1.1 Nông thôn:
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia “ Nông thôn Việt Nam là danh
từ chỉ những vùng đất trên lãnh thổ Việt Nam, ở đó, người dân sinh sống chủyếu bằng nông nghiệp Ở Việt Nam, cho đến năm 2009, có đến 70,4% dân sốsống ở vùng nông thôn, trong khi tỷ lệ này vào năm 1999 là 76,5% Con số đónhững năm trước còn lớn hơn rất nhiều Chính vì thế cuộc sống và tổ chứcnông thôn ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến toàn xã hội”
Theo định nghĩa trong Từ điển tiếng việt của Viện ngôn ngữ học xuất bảnnăm 1994, thì nông thôn là khu vực dân cư tập trung chủ yếu làm nghề nông
Trong cuốn sách “Công nghiệp hóa Nông nghiệp, nông thôn các nướcChâu Á và Việt Nam”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia của tác giả NguyễnĐiền, tác giả đã đưa ra khái niệm về nông thôn như sau: “ Về địa lý tự nhiên,nông thôn là một địa bàn rộng lớn trải ra thành các vành đai bao quanh cácthành thị Về kinh tế, nông thôn là địa bàn hoạt động chủ yếu của các ngànhsản xuất vật chất nông, lâm, ngư nghiệp và các ngành nghề sản xuất - kinhdoanh, dịch vụ nông nghiệp Về tính chất xã hội, cơ cấu dân cư ở nông thônchủ yếu là nông dân và gia đình họ, ngoài ra cũng có một số người làm việc ởnông thôn Mật độ dân cư ở nông thôn thường thấp hơn ở đô thị Về mặt vănhóa, nông thôn thường là nơi còn bảo tồn và lưu giữ được nhiều di sản văn
Trang 9hóa của mỗi quốc gia như các phong tục tập quán cổ truyền về đời sống, lễhội, các ngành nghề cổ truyền, y phục, nhà ở, di tích, văn hóa, lịch sử, danhlam thắng cảnh…Nông thôn là kho tàng văn hoá dân tộc, là nơi nghỉ ngơi và
du lịch xanh hấp dẫn đối với dân đô thị trong và ngoài nước Về trình độ vănhóa khoa học và công nghệ nói chung ở nông thôn thấp kém hơn đô thị Về cơ
sở hạ tầng ở nông thôn như điện, nước, giao thông vận tải, thôn tin liên lạcthường kém hơn đô thị”
Nông thôn trong thời kì đổi mới cùng với sự phát triển về ngành kinh tếnông nghiệp, hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế và xã hội cần được hoàn chỉnhtheo hướng HĐH, các lĩnh vực hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế được nângcấp rõ ràng, các quan hệ xã hội được hoàn thiện, tạo ra một lối sống côngnghiệp năng động, cởi mở, văn minh
1.1.2 Nông dân:
Cũng theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia định nghĩa về nông dânnhư sau: “ Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham giasản xuất nông nghiệp Nông dân sống chủ yếu bằng ruộng vườn, sau đó đếncác ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai Tùy từng quốc gia, từngthời kì lịch sử, người nông dân có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất Họhình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí, vai trò nhất định trong xã hội.Ngày nay, nông dân có sinh hoạt tổ chức khác nhau trên từng địa phương,quốc gia Nhìn chung, nông dân là những người nghèo, bị phụ thuộc ở cáctầng lớp trên Ở các quốc gia vùng châu thổ các sông lớn ở Đông Nam Á,người nông dân lao động nặng nhọc nhưng hiệu quả công việc và năng suấtlao động thấp Ở các nước phương tây, trung nông là tầng lớp quan trọng,tầng lớp tiểu nông ngày càng ít đi Ở Mỹ, chủ trang trại có sự hợp đồng vớicác công ty vật tư, hóa chất, cơ khí và sử dụng các nhân công tạm thời
Trang 10Những người làm nông nghiệp chiếm 10% dân cư nhưng nông dân làm ra haiphần sản lượng nông nghiệp của Mỹ”
1.1.3 Nông nghiệp
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia “ Nông nghiệp là ngành sảnxuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi,khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu đểtạo ra lương thực, thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp Nôngnghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt,chăn nuôi, sơ chế nông sản , theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp,thủy sản”
Cũng theo nguồn từ Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, trong thời mởcửa, nền Nông nghiệp Việt Nam ngày càng có nhiều cơ hội phát triển vươn rahội nhập thế giới Ngày càng có nhiều dự án hợp tác về nông nghiệp với nướcngoài được kí kết, ngoài ra còn nhiều dự án hỗ trợ khẩn cấp từ nguồn vốnODA nhằm giúp người nông dân Việt Nam khắc phục thiên tai, dịch bệnh
Trong nông nghiệp cũng có hai loại chính, việc xác định sản xuất nôngnghiệp thuộc dạng nào cũng rất quan trọng:
Nông nghiệp thuần nông hay nông nghiệp sinh nhai là lĩnh vực sản xuấtnông nghiệp có đầu vào hạn chế, sản phẩm đầu ra chủ yếu phục vụ cho chínhgia đình của mỗi người nông dân Không có sự cơ giới hóa trong nông nghiệpsinh nhai
Nông nghiệp chuyên sâu: là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp đượcchuyên môn hóa trong tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sửdụng máy móc trong trồng trọt, chăn nuôi hoặc trong quá trình chế biến sảnphẩm nông nghiệp Nông nghiệp chuyên sâu có nguồn đầu vào sản xuất lớn,
Trang 11bao gồm cả việc sử dụng hóa chất diệt sâu, diệt cỏ, phân bón, chọn lọc, lai tạogiống, nghiên cứu các giống mới và mức độ cơ giới hóa cao Sản phẩm đầu rachủ yếu vào mục đích thương mại, làm hàng hóa bán ra trên thị trường hayxuất khẩu Các hoạt động trên trong sản xuất nông nghiệp chuyên sâu là sự cốgắng tìm mọi cách để có nguồn thu nhập tài chính cao nhất từ ngũ cốc, cácsản phẩm được chế biến từ ngũ cốc hay vật nuôi…
Nông nghiệp hiện đại vượt ra khỏi sản xuất nông nghiệp truyền thống,loại sản xuất nông nghiệp chủ yếu tạo ra lương thực cho con người hay làmthức ăn cho các con vật Các sản phẩm nông nghiệp hiện đại ngày nay ngoàilương thực, thực phẩm truyền thống phục vụ cho con người còn có các loạikhác như: sợi dệt, sợi bông, sợi len, lụa, sợi lanh), chất đốt (mê tan, dầu sinhhọc, ethanol…), da thú, cây cảnh, sinh vật cảnh, chất hóa học (tinh bột,đường, mì chính, cồn, nhựa thông), lai tạo giống, các chất gây nghiện cả hợppháp và không hợp pháp (thuốc lá, cocaine
Trong công ước số 184 Công ước về An toàn vệ sinh lao động trongnông nghiệp, 2001 đã đưa ra khái niệm về nông nghiệp như sau: “ Nôngnghiệp là những hoạt động nông, lâm nghiệp tiến hành tại các cơ sở nôngnghiệp, bao gồm trồng hoa màu, trồng rừng, chăn nuôi động vật và côn trùng,
sơ chế nông sản do cơ sở hoặc nhân danh cơ sở thực hiện Việc sử dụng vàbảo dưỡng máy, thiết bị, công cụ, dụng cụ và các nhà xưởng nông nghiệp, kể
cả quy trình, kho tàng, phương tiện điều hành hoặc vận chuyển trong cơ sởnông nghiệp nào có liên quan tới sản xuất nông nghiệp”
1.2 Vai trò, vị trí của Tam nông trong nền kinh tế Việt Nam
Sinh thời, Bác Hồ luôn quan tâm đến vấn đề nông nghiệp, nông dân vànông thôn Người cho rằng, nông nghiệp phải là mặt trận hàng đầu, muốnphát triển đất nước phải coi trọng cả nông nghiệp và công nghiệp
Trang 12Khi cuộc chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ ở miền Bắc diễn ra ác liệt,Bác dành thời gian xuống tận các hợp tác xã (HTX) thăm hỏi, động viên nôngdân Hình ảnh Bác xắn quần lội ruộng, cùng tát nước, cùng đạp guồng nướcchống úng với bà con là những hình ảnh đẹp trong lòng người dân Khi biếttin đê sông Hồng ở khu vực Hưng Yên, Thái Bình bị vỡ, Bác trực tiếp xuốngkiểm tra việc khắc phục hậu quả Bác hỏi cặn kẽ có mấy người bị nạn, dặn dòtrước hết phải lo cái ăn để dân khỏi đứt bữa, sau đến nơi ở và ổn định sinhhoạt cho mọi người, tập trung nhân tài vật lực để đắp lại chỗ đê bị vỡ Báchứa khi nào đắp xong Bác sẽ xuống thăm Giữ đúng lời hứa, bốn tháng sauBác xuống dự khánh thành đoạn đê vừa mới đắp Bác đi kiểm tra, nhìn chỗgiáp ranh đê mới đê cũ, Bác nhắc nhở phải tăng cường gia cố mới an toàn.Bác khen đắp nhanh nhưng chưa lèn chặt, cần tăng cường lực lượng đầm thật
kỹ mới đảm bảo lâu dài
Trong “Thư gửi nông dân thi đua canh tác” vào tháng 2-1951, Bác viết:
“Thực túc thì binh cường! Chiến sĩ ở trước mặt trận thi đua giết giặc lập côngthì đồng bào ở hậu phương phải thi đua tăng gia sản xuất Ruộng rẫy là chiếntrường, cuốc cày là vũ khí, nhà nông là chiến sĩ, hậu phương thi đua với tiềnphương” Bức thư đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Bác với giai cấp nôngdân và sản xuất nông nghiệp
Cũng trong bài viết : “Phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn ởViệt Nam”, đăng trên trang web của Bộ ngoại giao ( Nguồn từ Báo Đầu tưngày nay 10/9/2008, Báo Nông thôn Ngày nay ngày 19 và ngày 25/8/2008;thời báo kinh tế Việt Nam ngày 8 và 9.9.2008; website Đảng cộng sản ViệtNam) có nói tới tốc độ tăng trưởng nhanh của nông nghiệp Việt Nam: “ Từmột nước thường xuyên thiếu đói, hàng năm phải nhập hàng triệu tấn lươngthực của nước ngoài, hơn thập niên qua đã trở thành nước xuất khẩu gạo đứngthứ ba trên thế giới ( sau Thái Lan và Mỹ) GDP trong lĩnh vực nông nghiệp
Trang 13bình quân tăng 3,3%; thu nhập và đời sống nhân dân ngày càng cải thiện, tỉ lệ
hộ nghèo ở nông thôn giảm bình quân 1,5% năm; bộ mặt nông thôn thay đổitheo hướng văn minh; trình độ văn hóa khoa học kỹ thuật của nhiều nông dânđược nâng cao hơn trước
Nông nghiệp ngày càng có nhiều đóng góp tích cực hơn vào tiến trìnhphát triển, hội nhập của kinh tế cả nước vào nền kinh tế toàn cầu Năm 1986,kim ngạch xuất khẩu Nông – Lâm – Thủy sản mơi đạt 400 triệu USD Đếnnăm 2007 đã đạt tới 12 tỷ USD, tăng gấp 30 lần Nhờ có những thành tựu, kếtquả đó, nông nghiệp không chỉ đã góp phần quan trọng vào việc ổn địnhchính trị - xã hội nông thôn và nâng cao đời sống nông dân trên phạm vi cảnước, mà nông nghiệp đã ngày càng tạo ra nhiều hơn nữa những tiền đề vậtchất cần thiết, góp phần tích cực vào sự đẩy nhanh tăng trưởng kinh tế và đẩymạnh CNH, HĐH đất nước trong những năm qua”
Thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá trình CNH-HĐHđất nước theo định hướng XHCN đều khẳng định tầm vóc chiến lược của vấn
đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Chính vì vậy, Đảng ta luôn đặt nôngnghiệp, nông dân, nông thôn ở vị trí chiến lược quan trọng, coi đó là cơ sở vàlực lượng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, ổn định chính trị, bảo đảm
an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môitrường sinh thái
1.3 Lịch sử ra đời và phát triển của báo Nông thôn Ngày nay
Báo Nông thôn Ngày nay_một tờ báo hàng đầu Việt Nam chuyên sâu vềlĩnh vực nông nghiệp, là cơ quan ngôn luận của Trung ương Hội nông dânViệt Nam, là kênh thông tin quan trọng để lãnh đạo Trung ương Hội nắm bắttình hình nông dân, nông thôn, tâm tư, nguyện vọng của hội viên, nông dân,
Trang 14cán bộ hội các cấp, phục vụ công tác xây dựng tổ chức hội vững mạnh và chỉđạo các phong trào nhân dân.
Nông thôn Ngày nay với những bài viết đa dạng, được thể hiện trên từngtrang báo, những bài viết phong phú, chuyên sâu, phản ánh kịp thời chủtrương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là những chính sách liênquan tới nông nghiệp, nông thôn, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của nhândân, phát triển nông thôn và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả antoàn và bền vững NTNN là tờ nhật báo ra đều đặn 6 số /tuần (từ thứ 2 tới thứ 7)với số lượng hàng chục ngàn bản/kỳ, bên cạnh đó là các ấn phẩm làng cười, thếgiới và hội nhập, nguyệt san với số lượng phát hành ngày càng tăng
29 năm hình thành và phát triển cũng là 29 năm báo NTNN sát cánh, đồnghành cùng người nông dân Việt Nam Trong suốt chặng đường một phần tưthế kỷ qua, với tư cách là cơ quan ngôn luận của Trung ương Hội nông dânViệt Nam, báo NTNN luôn thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm, là tiếng nói chântình, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và công cuộc xây dựng đất nước của nôngdân _lực lượng xã hội đông đảo nhất của đất nước và xây dựng nông thônmới, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới do Đảng ta lãnh đạo
Ngày 7/5/1984, bản tin “Nông dân mới” ra số 1 Ông Phạm QuangMinh_Trưởng Ban tuyên huấn Ban trù bị Đại hội liên hiệp nông dân tập thểViệt Nam được phân công kiêm nhiệm phó Tổng Biên Tập Tờ tin ra 3 thángmột kỳ, đây cũng là tiền thân của báo NTNN
Ngày 24/2/2010 là ngày kỉ niệm tạp chí Nông thôn mới ra số báo đầutiên (2/1996), 15 năm chung một con đường với nông dân, nông thôn, nôngnghiệp Tạp chí Nông thôn mới đã có chỗ đứng trong lòng bạn đọc, khẳngđịnh vị trí trong làng báo chí cách mạng Việt Nam.Từ xuất bản 2 tháng /kỳ,đến nay mỗi tháng tạp chí xuất bản 2 kỳ cùng với ấn phẩm Nông thôn mới,
Trang 15tạp chí còn có các ấn phẩm “Học nghề làm giàu” phát hành đến các xã,phường, huyện, thị, thành phố có tổ chức Hội nông dân trong cả nước.
Báo giữ vững tôn chỉ, mục đích của báo Nông thôn Ngày nay, là cầunối thông tin không thể thiếu của bà con nông dân, đặc biệt là các vùng sâuvùng xa Bạn đọc có thể cập nhật các thông tin, chính sách của Đảng & Nhànước, các chủ trương của Trung ương hội, tham khảo, học tập và chia sẻphương pháp nuôi trồng, kinh doanh
Sự lớn mạnh của Nông thôn Ngày nay thể hiện ở đội ngũ cán bộ phóngviên, từ 10 người lúc đầu ở tòa soạn tại Hà Nội khi khởi nghiệp, đến nayngoài tòa soạn tại Hà Nội báo còn 5 văn phòng đại diện và thường trú với trên
130 cán bộ có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu làmbáo hiện đại Cơ quan báo chí có chi bộ Đảng với 28 Đảng viên và các tổchức đoàn thể công đoàn, Đoàn thanh niên, chi hội nhà báo và mạng lướicộng tác viên rộng khắp trong nước, đảm bảo thông tin nhanh, chính xác vàtin cậy Điều đó còn thể hiện bởi sự tin tưởng của Đảng & Nhà nước cũngnhư bạn đọc đối với tờ báo Chính phủ đã đưa báo NTNN vào chương trìnhcấp báo cho các xã đặc biệt khó khăn, vùng sâu vùng xa Nhiều cấp hội đã tổchức phong trào ‘Đọc và làm theo báo hội”, nhiều cán bộ hội coi tờ báo là
“cẩm nang” trong công tác và hoạt động của mình
Báo Nông thôn Ngày nay với cái nhìn khách quan, nhiều chiều, đi sâuvào các khía cạnh của cuộc sống với các mảng đề tài phong phú, đa dạng, bắtnhịp với sự phát triển của đất nước, đặc biệt là khu vực nông thôn, báo đi sâuvào cuộc sống của người nông dân trong lĩnh vực nông nghiệp Từ các biệnpháp kỹ thuật, chăm sóc cây trồng, vật nuôi, các loại phân bón cũng như cácchế phẩm phòng trừ các vi sinh vật gây hại cho tới những chính sách, chuyểnbiến trong cơ cấu kinh tế, mô hình kinh tế tiêu biểu, hiệu quả, năng suất cao,cách thức xử lý, phục hồi sức khỏe đất cũng như cây trồng với các biện pháp
Trang 16thâm canh, xen canh tăng vụ Báo đi sâu, bám sát vào thực tiễn đời sống bàcon nông dân khu vực nông thôn, đặc biệt là người dân vùng sâu vùng xa,đồng bào các dân tộc thiểu số Báo đã tích cực làm việc với các chuyên giakinh tế trong lĩnh vực nông nghiệp, phát triển nông thôn, bởi đó cũng là mụcđích, tôn chỉ mà báo NTNN đã, đang và sẽ hướng tới Nông nghiệp, nôngthôn là một lĩnh vực có vị chí chiến lược đặc biệt quan trọng Báo NTNN cóvai trò trong việc cung cấp thông tin, truyền tải các thông điệp, định hướngngười dân, tác động dư luận, nâng cao hiệu quả sản xuất phát triển kinh tế đấtnước nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp
1.4 Vai trò của chuyên đề “Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay
Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy, những tin, bài nằm trong chuyên đề
“Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay phản ánh đa dạng, sâu sắc các vấn
đề về nông thôn, nông dân, nông nghiệp Từ những tấm gương sáng trong lĩnhvực nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu, sử dụng phân bón đạt hiệu quả, côngtác phòng chống sâu bệnh, chính sách khuyến nông, phong trào nông thônmới cho đến những ý kiến, chia sẻ, tư vấn của các chuyên gia trong quá trìnhtrồng trọt, chăn nuôi để tăng hiệu quả sản xuất
Chuyên đề “Tam nông” có vị trí đặc biệt quan trọng trong những số báocủa Nông thôn Ngày nay Với tư cách là cơ quan ngôn luận của Trung ươngHội nông dân, Báo Nông thôn Ngày nay nói chung, chuyên đề “ Tam nông”nói riêng phản ánh sâu sắc các khía cạnh đời sống nông nghiệp cũng như tâm
tư, nguyện vọng, bức xúc của bà con nông dân Với các chuyên mục cụ thểnhư : Khuyến nông, tiếng dân, 360 độ nhà nông, công tác Hội…
Thông qua những số báo Nông thôn Ngày nay, chúng ta đã biết tới rấtnhiều tấm gương người nông dân dám nghĩ dám làm, làm giàu từ bàn tay khối
óc của mình, làm giàu trên chính quê hương của mình Thời gian gần đây khivắng bóng các công trình khoa học dành cho nông nghiệp, nông thôn thì
Trang 17người nông dân ở khắp nơi trong cả nước liên tục cho ra đời những sáng chế,những sáng kiến cải tiến kỹ thuật làm tăng năng suất, góp phần giải phóng sứclao động cho người dân Những người nông dân nghèo hiến đất làm trường,làm đường Sự cùng cực của những người lính trở về quê hương với thươngtật chiến tranh, con cái bị nhiễm chất độc da cam Rồi sự hạch sách, nhũngnhiễu của chính quyền địa phương đối với người dân…Báo Nông thôn Ngàynay chính là cầu nối giữa Đảng, nhà nước và bà con nông dân ở khắp mọimiền tổ quốc, là một trong những tờ báo hàng đầu về tam nông.
Đánh giá về vai trò của báo Nông thôn Ngày nay, đặc biệt là những bàiviết trong chuyên đề Tam nông, ông Giàng Seo Phử - Ủy viên Trung ươngĐảng, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc nhận định: “ Từ khi ra đời đếnnay, NTNN đã đem lại rất nhiều thông tin bổ ích, những tri thức quý báu,giúp người nông dân nâng cao về nhận thức, trình độ văn hóa, các kỹ năngsản xuất nông nghiệp, trồng trọt, chăn nuôi, là nhịp cầu giao lưu, kết nối nôngdân trên khắp các vùng miền của cả nước…góp phần quan trọng vào côngcuộc hiện đại hóa và đổi mới nông thôn NTNN cũng dành sự quan tâm đặcbiệt đến nông thôn vùng dân tộc, đến đồng bào dân tộc thiểu số, trăn trở cùngđồng bào để làm sao thoát khỏi lạc hậu, đói nghèo, mang lại cuôc sống ấm no
ở vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn Vượt qua bao khó khăn, đường
xa, núi cao, suối sâu cách trở NTNN đã đến với đồng bào, truyền tải nhiềuthông tin hữu ích góp phần mang ánh sáng văn hóa đến bà con các dân tộc”
TIỂU KẾT CHƯƠNG:
Ở chương 1, tôi tập trung đi sâu vào phân tích vai trò, vị trí của chuyên đề tamnông trên báo Nông thôn Ngày nay Nhấn mạnh tới lịch sử ra đời và phát triểncủa báo Nông thôn Ngày nay; vai trò của tam nông đối với sự phát triển trongnền kinh tế Việt Nam và đặc biệt là vai trò của chuyên đề này trên mỗi số báo
Trang 18của Nông thôn Ngày nay; giải thích khái niệm về nông nghiệp, nông dân,nông thôn từ các nguồn đáng tin cậy.
CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG, CHẤT LƯỢNG CỦA CHUYÊN ĐỀ “TAM NÔNG”
TRÊN BÁO NÔNG THÔN NGÀY NAY
Chuyên đề “Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay được khảo sát từngày 1.10.2012 đến 1.4.2013 Đây là một chuyên đề phản ánh chuyên sâu vềnông nghiệp, nông thôn, nông dân với đội ngũ phóng viên, cộng tác viên đôngđảo từ Bắc chí Nam
Trên báo Nông thôn Ngày nay, trừ những trang viết dành cho Kinh tế Chính trị; Thể thao – Văn hóa; Thế giới còn lại tất cả đều dành đăng tải nhữngtin bài liên quan đến nông nghiệp, nông thôn, nông dân với những vấn đề như: quá trình xây dựng nông thôn mới; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi;phân bón; giống mới cho năng suất cao; đào tạo nghề cho bà con ở khu vựcNông thôn…
-2.1Các vấn đề được đề cập
2.1.1 Gương người tốt việc tốt
Những bài viết trong chuyên mục này có tên gọi chúng là “ Bí quyếtlàm ăn” được đăng tải trên Nông thôn Ngày nay với tần suất liên tục, đều đặnchủ yếu nói về mô hình trang trại làm ăn của bà con nông dân đạt hiệu quảkinh tế cao
Mục đích của những bài viết này nhằm ca ngợi những tấm gương làm
ăn xuất sắc, điển hình trong quá trình lao động sản xuất Những tấm gươngngười nông dân dám nghĩ dám làm, dám vượt qua những khó khăn về vốn
Trang 19cũng như kĩ thuật nuôi trồng để có được những mô hình trang trại đạt hiệuquả kinh tế cao.
Mô hình kinh tế trang trại là “ Một hình thức tổ chức sản xuất cơ sởtrong nông – lâm – thủy sản Với mục tiêu chủ yếu là sản xuất hàng hóa cóquy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất khác đủ lớn, vượt trội so với kinh tế
hộ nông dân, cách thức tổ chức sản xuất và quản lý tiến bộ, trình độ kỹ thuậtcao và gắn với thị trường”
Từ khái niệm trên cho thấy: Kinh tế trang trại là một hình thức tổ chức
sản xuất, nói đến kinh tế trang trại là nói đến sản xuất hàng hóa, sản xuất ra sản phẩm để bán và gắn chặt với thị trường.
Quy mô sản xuất của trang trại đủ lớn, bao gồm quy mô về ruộng đất, vốn sản xuất, sức lao động.
Cách thức tổ chức sản xuất và quản lý tiến bộ, từng bước thực hiện hạch toán kinh tế, áp dụng các tiến bộ khoa học – công nghệ vào sản xuất.
Những bài viết về gương người tốt việc tốt với những mô hình kinh tếtrang trại đạt hiệu quả cao như : trang trại lợn rừng, trang trại gà, chim trĩđỏ… Báo Nông thôn Ngày nay rất chú trọng tới chuyên mục này, những bàibáo dạng này được cập nhật một cách thường xuyên, đều đặn
Dưới đây là một số bài viết tiêu biểu nằm trong chuyên mục bí quyếtlàm ăn đề cập tới những trang trại đạt hiệu quả kinh tế cao
Bài báo “ Đi học để làm trang trại”, số ra ngày 2.4.2013 của tác giảHồng Minh nói về cậu thanh niên dám nghĩ dám làm Nguyễn Quý Hào, sinh
ra và lớn lên ở thôn 2, xã Thạch Thán, huyện Quốc Oai, Hà Nội, sau khi tốtnghiệp THPT, cậu đã chọn ngành thú y, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
Trang 20để học Năm 2004, anh tốt nghiệp đại học, cũng là lúc địa phương khuyếnkhích làm trang trại, anh viết đơn trình bày nguyện vọng của mình và được xãủng hộ Sau khi nhận 4.500m2 đất xã giao, anh dành 3.00m2 xây chuồng nuôilợn, gà; diện tích còn lại anh trồng rau và cây ăn quả.
“ Trang trại của tôi lúc nào cũng có lợn sinh sản Lợn con nuôi gần 1 tháng thì tách mẹ để cai sữa và có thể xuất bán Giống lợn ngoại chóng lớn, giá bán cao hơn giống lợn nội Hiện trang trại có 80 con nái đẻ và gần 400 con lợn thịt Tôi đang tiếp tục đầu tư mở rộng khu chuồng nuôi để tăng số lượng đầu lợn” Hỏi về doanh thu, anh tiết lộ, mỗi năm khoảng 650 triệu đồng từ lợn, gia cầm và cây ăn quả, rau” Anh Hào là 1 trong 300 nhà nông trẻ giỏi toàn quốc và được Trung ương Đoàn trao tặng Giải thưởng Lương Định Của năm 2012.
Những tấm gương kinh tế tiêu biểu, những mô hình kinh tế trang trạiđạt hiệu quả cao cần được tuyên truyền rộng rãi và Nông thôn Ngày nay đãlàm tốt điều này, tạo động lực cho họ làm giàu bằng chính sự dẻo dai, nghịlực và quyết tâm của mình
Trong số báo ngày 28.3.2013 có bài báo “ Ông chủ tịch làm trang trại
giỏi” của tác giả Trương Hồng có viết về ông chủ tịch hội nông dân huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam làm kinh tế giỏi, tác giả mở đầu với sapo ngắn gọn : “Ông Đỗ Thọ - Chủ tịch Hội ND huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam, không những là một cán bộ năng động, nhiệt tình, mà còn là điển hình làm kinh tế giỏi ở địa phương, với doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm từ nuôi gà, cá…” Tác giả nhấn mạnh “ Trang trại nuôi gà, cá trê của ông Thọ với diện tích hơn 1,5 ha nằm ven bờ kênh chính Phú Ninh (Tam Vinh, huyện Phú Ninh) Ông Thọ kể: Năm 2005, vùng đồi núi Rừng Dàn, thôn Vĩnh Quý, xã Tam Vinh không một bóng người Thấy đồi núi rất thuận lợi để mở một trang
Trang 21trại, tôi quyết định cùng vợ con ra phát dọn Lúc đầu tôi phát dọn gần 1ha, rồi trồng keo xung quanh để tạo thành một vòng rào bảo vệ Khoảng giữa, tôi thành lập một gia trại nuôi gà và đào ao nuôi cá trê”
Những kinh nghiệm làm ăn, bí quyết chọn giống cây trồng, vật nuôiphù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai…
Việc nhân rộng các mô hình kinh tế trang trại đạt hiệu quả kinh tế caogóp phần giúp bà con nông dân học hỏi, tiếp thu những cách thức, bí quyếttrong trồng trọt, chăn nuôi
2.1.2 Khuyến nông
Khuyến nông là một trong những chuyên mục được đánh giá cao trênbáo Nông thôn Ngày nay tập hợp tất cả những bài viết liên quan tới chuyểnđổi cơ cấu bao gồm cả cây trồng, vật nuôi; những chính sách hỗ trợ bà connông dân
Tất cả những bài báo về Tam nông nằm trong chuyên mục khuyếnnông đều là những vật nuôi, cây trồng đạt hiệu quả cao, được khuyến khíchsản xuất hay những việc làm, dự án, mô hình khuyến khích sự phát triển củanông nghiệp
Những bài báo nằm trong chuyên mục này được viết với mục đíchnhằm hỗ trợ các hộ nông dân, chủ trang trại vay vốn, mở rộng và phát triểncác mô hình khuyến nông tiên tiến đã được chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cóhiệu quả thành vùng sản xuất hàng hóa chất lượng cao
Nằm trong chuyên mục khuyến nông, báo Nông thôn Ngày nay thườngtập trung về hai vấn đề chính đó là chuyển đổi cơ cấu và chính sách hỗ trợ
2.1.2.1 Chyển đổi cơ cấu
Trang 22Chuyển đổi cơ cấu là một trong những kế hoạch cần thực hiện củachương trình 05/CTr – TƯ ngày 10.5.2006 và đó cũng là một phần trongchuyển dịch cơ cấu sản xuất Nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tậptrung đạt chất lượng, hiệu quả kinh tế cao Với nội dung cụ thể là giảm nhanhdiện tích trồng lúa sang các loại cây trồng chất lượng cao, nuôi trồng thủy sản
và sử dụng các dịch vụ khác
Bài báo “Cà chua VNS 390 – lựa chọn để sản xuất hàng hóa” của haitác giả Trang Thảo – Minh Nguyệt đề cập tới giống cà chua VNS 390 củaCông ty cổ phần Giống cây trồng Miền Nam cho năng suất và chất lượng cao,quả cứng, bảo quản được lâu, chất lượng ăn tươi rất ngon, rất phù hợp để sảnxuất hàng hóa
Cà chua VNS 390 được đánh giá là loài cây trồng cho năng suất, hiệuquả cao, những kỹ thuật trồng và chăm sóc cà chua sẽ được các chuyên gianông nghiệp hướng dẫn
“Nhận định về giống cây trồng mới này, ông Phạm Quang Duẩn – kỹ sư
khoa học cây trồng (Công ty cổ phần giống cây trồng Miền Nam) cho biết: So với các giống cà chua cũ, giống cà chua VNS 390 chống chịu sâu bệnh tốt, dễ chăm sóc, màu sắc quả chín rất đẹp, chất lượng quả rất ngon, có thể dùng ăn tươi Đặc biệt quả cà chua VNS 390 khi chín có độ cứng tốt, dễ bảo quản ( có thể bảo quản trong điều kiện thoáng mát hơn 20 ngày), thuận lợi trong vận chuyển.
Để cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng cà chua VNS 390 một cách tốt nhất tới bà con nông dân, trong năm 2012 và những năm tiếp theo công ty đã và sẽ tổ chức hàng chục cuộc hội thảo tư vấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh trực tiếp tại ruộng cho bà con nông dân ở các tỉnh
Trang 23như: Bắc Ninh, Thái Nguyên, Bắc Giang, Hưng Yên, Hà Nội, Hải Dương… giúp bà con có được kỹ thuật tốt nhất”.
Trong chuyên mục khuyến nông, số ra ngày 28.1.2013 có bài “ Chạynước rút” chăm gà đồi Yên Thế của tác giả Thanh Xuân Tác giả mở đầu với
sapo ngắn gọn nhưng hết sức cụ thể “ Chưa năm nào, nông dân nuôi gà đồi ở
huyện Yên Thế ( Bắc Giang) lại nhận được đơn đặt hàng chính thức như năm nay, khi TP Hà Nội mua tới 5 triệu con gà Các hộ dân ở đây đang tất bật chăm sóc để chuẩn bị đưa những con gà đầu tiên về thủ đô”
Với 2 cái tít “ Cán bộ cũng nuôi gà” và “ Gột gà chất lượng cao” tác giả
đã cho độc giả thấy được không khí sản xuất gà ở Yên Thế rất nhộn nhịp, từngười già, tới trẻ nhỏ đều được huy động vào việc chăm gà Và tác giả không
quên nhấn mạnh “ Không chỉ người dân, ngay cả lãnh đạo xã ở Đồng Kỳ
cũng hăm hở nuôi gà” và kết quả “ Dù chưa tới ngày xuất bán, nhưng một tuần nay đã có đến hàng chục thương lái vào chuồng nuôi ngó nghiêng, có người đã đòi đặt cọc với giá 250.000 đồng/kg” anh Hoàng Văn Lương, ở thôn
Cống Huyện, xã Đồng Kỳ cho biết
Những bài viết về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi cho năng suất caođang được Nông thôn Ngày nay đặc biệt chú trọng, những bài viết trongchuyên mục này đã giúp bà con nông dân đạt được hiệu quả nuôi, trồng caonhất, nuôi con gì?, trồng cây gì để phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu, thuđược năng suất, hiệu quả cao nhất và đặc biệt là nhu cầu tiêu thụ của xã hội ởvùng đất đó
2.1.2.2 Chính sách hỗ trợ
Hoạt động khuyến nông gắn liền với công tác xây dựng các mô hìnhtrình diễn, ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, quản lý trong sản
Trang 24xuất nông, lâm thủy sản, bảo quản, chế biến và tiêu thụ nông sản hàng hóa.Mục khuyến nông trên báo Nông thôn Ngày nay đề cập nhanh nhạy, kịp thời
là kênh thông tin quan trọng phản ánh những chính sách ưu đãi, những vậtnuôi, giống cây trồng cho năng suất và hiệu quả cao, gúp các chủ trang trại,
hộ sản xuất nắm bắt được tình hình qua đó có thể vay vốn với mức chi phíthấp để đầu tư sản xuất hàng hóa tập trung, giúp bà con nông dân khai tháctiềm năng về đất đai, lao động, ngành nghề, tiềm năng về khoa học- kỹ thuật,thúc đẩy kinh tế trang trại, vùng sản xuất hàng hóa tập trung và xây dựngnông thôn mới
Việc xây dựng các cơ chế chính sách hỗ trợ hợp lý, đồng bộ, cụ thểgồm 3 chính sách hỗ trợ sau: Chính sách hỗ trợ đầu tư vốn; Ngân sách xâydựng hạ tầng kỹ thuật nông thôn; Chính sách hỗ trợ sản xuất, bảo quản, chếbiến, tiêu thụ và quản lý chất lượng rau an toàn; Chính sách hỗ trợ đầu tư cáccụm chăn nuôi tập trung theo hướng công nghiệp ngoài khu dân cư
Trong khoảng thời gian khảo sát báo Nông thôn Ngày nay từ ngày1.10.2012 đến ngày 1.4.2013 chúng ta có thể chú ý tới những bài báo sau đây:
Bài báo “ Đồng hành cùng nhà nông làm giàu”, số ra ngày 18.3.2013của tác giả Hữu Thông đề cập tới quỹ khuyến nông Hà Nội Đây là Quỹkhuyến nông (QKN) đầu tiên của cả nước, sau hơn 10 năm thành lập, QKN
Hà Nội thực sự là động lực quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển nôngnghiệp nói chung và nâng cao thu nhập của nông dân thủ đô
“Ông Nguyễn Văn Chí – Giám đốc Trung tâm KN Hà Nội cho biết,
sau 10 năm hoạt động (2003 – 2013), QKN Hà Nội đã giải ngân cho 2.079 lượt hộ vay vốn, với tổng số vốn quay vòng là 259,425 tỷ đồng Qua đó, giải quyết việc làm cho khoảng 6.500 lao động ở khu vực nông thôn với thu
Trang 25nhập bình quân 2-3 triệu đồng/ tháng, tạo ra gần 800 tỷ đồng hàng hóa nông sản an toàn”.
Đặc biệt, nhờ vốn vay từ quỹ, nhiều nông dân đã có cơ hội thúc đẩyhình thành kinh tế trang trại, tích tụ ruộng đất, đầu tư máy móc thiết bị kỹthuật Thậm chí, theo ông Chí, giá trị sản phẩm từ các phương án, dự án tăng
từ 10- 30% so với khi chưa được vay vốn từ quỹ "Trong hơn 10 năm qua,
QKN của chúng tôi đã góp phần tạo ra hàng nghìn tỷ đồng giá trị sản phẩm hàng hóa chất lượng cao"- ông Chí cho biết thêm QKN Hà Nội cũng đã góp phần tạo ra hàng chục điểm nhấn cho nền nông nghiệp thủ đô.
Trong số ra ngày 11.4 2013 có bài “ Thêm vốn ưu đãi về làng” của tácgiả Phương Đông
“Ngày 16.4, Quyết định (QĐ) 15 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng
đối với hộ cận nghèo có hiệu lực Thông tin về Nhà nước có chính sách cho
hộ cận nghèo vay vốn ưu đãi nhanh chóng lan truyền từ T.Ư tới các xã, phường, thị trấn…”
“Anh Nguyễn Văn Thiệu – Phó Giám đốc chi nhánh Ngân hàng CSXH tỉnh Hòa Bình kiêm Giám đốc Phòng giao dịch huyện Đà Bắc chia sẻ :Toàn huyện có 20 xã, thị trấn, địa hình chia cắt, đi lại khó khăn Một số xã cách trung tâm huyện tới gần 90km Mỗi cán bộ ngân hàng phụ trách 6-7 xã nên thời gian làm việc rất "căng", thứ Bảy, Chủ nhật vẫn phải đi giao dịch là chuyện bình thường Triển khai QĐ 15, mừng vì dân có thêm vốn, nhưng cán
bộ ngân hàng sẽ thêm việc, có vất vả cũng phải cố gắng thôi…”
Những chính sách ưu đãi từ nhà nước luôn được bà con nông dân quantâm bởi những chính sách đó luôn gắn liền với quyền và lợi ích của bà con.Nông thôn Ngày nay với vai trò là tiếng nói tiên phong trong lĩnh vực tamnông đã có những bài viết về chính sách hỗ trợ, kịp thời tới bà con nông dân
2.1.3 Nông thôn mới
Trang 26Trong số báo ra ngày 2.3.2013 có bài báo “ 70 xã sẽ về đích trong năm2013” của tác giả Xuân Nguyễn đề cập tới phong trào xây dựng nông thônmới trên địa bàn Hà Nội Trong năm 2013, TP Hà Nội đã đặt mục tiêu sẽ có
ít nhất 70 xã hoàn thành các chỉ tiêu về xây dựng Nông thôn mới (NTM).Hiện huyện Từ Liêm đang là địa phương dẫn đầu với 4 xã đã cơ bản đạt đủ 19chỉ tiêu NTM
Bài báo cho rằng, để xây dựng tốt NTM cần phải hợp lòng dân Tác giả
nhấn mạnh những chi tiết như : “ Điểm nổi bật của Hà Nội là toàn thành phố
đã huy động được nguồn lực tổng hợp với kinh phí đầu tư khoảng trên 8.500
tỷ đồng, trong đó người dân đóng góp hơn 426 tỷ đồng, không kể người dân hiến hàng nghìn mét vuông đất và hàng chục nghìn ngày công lao động”.
Tuy nhiên bài báo cũng nói tới những khó khăn, thử thách của quá trìnhxây dựng NTM như: “Nhận thức của một bộ phận cán bộ và nhân dân chưađầy đủ nên tiến độ thực hiện ở một số xã, huyện chậm; nguồn lực chưa bảođảm, việc huy động kinh phí đóng góp của dân và doanh nghiệp còn hạn chế;các dự án phát triển sản xuất còn lúng túng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vậtnuôi chậm nên thu nhập của nông dân vẫn thấp; việc lập đề án chưa sát thực
tế, còn khoán trắng vào tư vấn nên tính khả thi chưa cao; sản xuất nôngnghiệp còn manh mún, thiếu bền vững, chưa khai thác hết tiềm năng của đấtđai; số lượng mô hình và điển hình tiên tiến, ứng dụng kỹ thuật công nghệ cònquá ít, việc triển khai nhân ra diện rộng còn hạn chế ”
Bài báo “Xây dựng nông thôn mới: Hết tiền là hết xây!” của tác giảNgọc Lê, số ra ngày 17.4.2013 là một trong ít bài báo mạnh dạn lên tiếng thựctrạng xây dựng nông thôn mới hiện nay ở nước ta
Tác giả mở đầu: “ Có tiền thì xây dựng cơ sở hạ tầng rầm rộ, không thì ngồi
chờ “ trên” cấp vốn, đó là thực trạng xây dựng nông thôn mới (NTM) ở rất
Trang 27nhiều xã huyện Thậm chí, nhiều xã vì muốn làm NTM trong thời gian ngắn
đã ôm nợ cả chục tỷ đồng.
Với hai cái “ tít” đơn giản, ngắn gọn “Dừng thi công vì không có tiền”
và “ không chỉ là câu chuyện ở Phượng Mao” tác giả đã thẳng thắn đề cập tớithực trạng dở khóc dở cười trong quá trình xây dựng Nông thôn mới ở nước
ta hiện nay
Tác giả đề cập tới chi tiết: Phượng Mao (Quế Võ) là 1 trong 8 xã điểmcủa tỉnh Bắc Ninh về xây dựng NTM Khi mới được chọn làm “ điểm”, xãnày đã rất hăng hái phấn đấu và đạt liền một mạch tới 15/19 tiêu chí NTM,còn 4 tiêu chí chủ yếu liên quan đến là xây dựng cơ sở hạ tầng, giao thôngchưa hoàn thành Theo kế hoạch, để xây dựng NTM, Phượng Mao cần tới 81
tỷ đồng, song cho đến nay mới được tỉnh cấp gần 13 tỷ đồng Cũng chính vìthiếu tiền, nên việc xây dựng NTM ở Phượng Mao đã dừng từ tháng 4.2012
Cho đến thời điểm này, các công trình hạ tầng ở Phượng Mao hầu hếtvẫn còn dở dang, ngoài khu chợ mới ra, đường giao thông, hệ thống thủy lợicủa xã vẫn còn ngổn ngang nằm chờ… vốn Không những thế, vào thời điểmnày, Phượng Mao còn đang “ôm” nợ rất nhiều
Câu chuyện ở Phượng Mao kể trên không phải là cá biệt trong quá trìnhxây dựng NTM hiện nay Trên thực tế, tại nhiều địa phương trên cả nước hiệncũng tắc ở vấn đề vốn, dẫn đến tắc trong triển khai xây dựng NTM Theo tínhtoán, trung bình để làm NTM, phải cần ít nhất trên dưới 100 tỷ đồng, thậm chínhư Hà Nội còn cần tới trên 220 tỷ đồng Phần lớn số vốn trên, khi lập dựtoán, các xã đều trông chờ vào ngân sách và huy động doanh nghiệp là chủyếu, song cả 2 nguồn vốn này đều không thể đáp ứng được
Trang 28Bên cạnh việc tuyên truyền tích cực những địa phương làm tốt công tácxây dựng Nông thôn mới Báo Nông thôn Ngày nay cũng đã chú trọng tớiviệc đi sâu phân tích, mổ sẻ bản chất vấn đề từ thực trạng bên trong Nhữngbài báo như vậy sẽ được các cơ quan, chính quyền Đảng và nhà nước có nhìnnhận thực tế, khách quan để từ đó kịp thời đưa ra những giải pháp, hướngđiều chỉnh đúng đắn.
Tuy nhiên những bài viết như vậy vẫn chưa nhiều
2.1.4 Kĩ thuật chăm sóc cây chồng, vật nuôi
Ở chuyên mục này, chúng ta thường được tiếp cận với những bài viếtcủa các chuyên gia nông nghiệp, những bài báo của họ là sự hướng dẫn quytrình, cách thức, kĩ thuật chăm sóc các loại cây trồng, vật nuôi đat hiệu quả,năng suất cao cũng như cách phòng trừ sâu bệnh Chuyên gia Nguyễn LânHùng là một trong những cộng tác viên quen thuộc của Nông thôn Ngày nay
Số báo ra ngày 04.10.2012 có bài viết “ Nuôi ốc hương: có tới 4 cách”chuyên gia Nguyễn Lân Hùng có nói tới 4 cách nuôi ốc hương Theo nhận
định của chuyên gia “Ốc hương yêu cầu càng ngày càng cao, ta không lo ế…
Ốc hương dễ phân biệt được với các loài ốc khác Vỏ của nó màu trắng ngà
và mang trên đó những vết màu nâu hoặc màu tím có hình chữ nhật hoặc hình thoi Chúng xếp thành hàng chạy vòng xoắn ốc quanh vỏ Và có tới 4 cách để nuôi loài ốc này: Nuôi trong đăng, nuôi trong lồng, nuôi trong bể xi măng hoặc nuôi trong ao đất Tuỳ điều kiện của từng gia đình mà ta chọn lấy cách nuôi riêng Tuy nhiên, điều kiện chung để nuôi ốc hương là nguồn nước phải sạch, không bị ô nhiễm Nền đáy nên là cát hoặc cát san hô, có ít bùn.
Độ mặn của nước cần ổn định từ 25-35% chỗ nuôi phải tránh được tác động của các dòng sông khi mưa to sẽ dồn nước ra biển, làm cho lượng nước ngọt tăng vọt Nếu nuôi trong đăng, trong lồng thì phải chọn chỗ có độ sâu từ
Trang 291,5m trở lên để cắm cọc Giống ốc hương rất nhỏ, nó chỉ khoảng 10.000 con/kg.
8.000-Khi lấy giống về, ta cần để cho ốc giống thích nghi dần dần với nhiệt độ nguồn nước chỗ nuôi, tránh làm nó bị sốc Nếu nuôi trong đăng, trong lồng hoặc trong bể xi măng, ta có thể thả mật độ khá dày từ 500-1.000 con/m2, còn trong ao nuôi thì chỉ nên thả từ 50-100 con/m2.
Thức ăn của nó là cua, cá, ghẹ, trai nước ngọt, sò, hầu… Ta phải băm nhỏ hoặc đập vỡ vỏ để ốc dễ ăn Mỗi ngày cho ăn 1 lần vào chiều tối”
Những kĩ thuật, phương pháp nuôi Ốc hương đều đươc giải thích cặn
kẽ, chi tiết, vừa đơn giản, vừa ngắn gọn nhưng vẫn dễ hiểu, dễ làm theo Vớitần suất liên tục, những bài viết của chuyên gia Lân Hùng sẽ giúp cho bà con
có những kĩ thuật chăm sóc và nuôi trồng đạt hiệu quả cao nhất
Bên cạnh những bài viết hướng dẫn kĩ thuật chăm sóc, nuôi trồng,chúng ta không thể không nói tới những bài viết về giống cây trồng mới hayhiện tượng phân bón giả mà loạt bài về “ Chung tay triệt phân bón giả” củacác tác giả Hữu Danh, Hoàng Mai, Đình Thắng đã giúp bà con nông dân sửdụng phân bón đúng tiêu chuẩn, tránh các loại phân bón giả ngày một tràn lantrên thị trường
Bài viết đã đưa ra những trường hợp mua phải phân bón giả sau đây:Tại xã Thoại Giang (huyện Thoại Sơn, An Giang), nhiều nông dân dính “quảđắng” khi mua phân bón và thuốc trừ sâu được khuyến mãi” cả ti vi, tủ lạnh,
“bèo” lắm cũng là cái điện thoại màn hình cảm ứng của Trung Quốc “Tôi
có 5,5ha lúa, đại lý dỗ ngọt mua trọn gói 8 triệu đồng vật tư/ha thì được thưởng cái tủ lạnh Tôi bỏ ra hơn 40 triệu mua hàng, dè đâu lúa ra toàn hạt lép Đi khiếu nại thì đại lý nói họ cũng bị lừa vì ôm cả đống hàng, tiền đã thanh toán cho công ty sản xuất mà hàng thì bán không được” – nông dân
Năm Miểu bức xúc khi kể lại vụ việc
Trang 30Nhắc đến phân bón giả, người dân trồng hoa ở làng hoa Mỹ Phong (xã
Mỹ Phong, TP.Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang) vẫn còn thấy khiếp sợ Cách đâykhông lâu, người trồng hoa ở đây đã rơi vào thảm cảnh khi mua phải phânbón kém chất lượng Tổng cộng có hơn 30.000 giỏ hoa sau khi sử dụng phânbón hiệu Lân Đỏ (do Công ty TNHH Phân bón Vì Dân ở Hóc Môn, TP.HCMsản xuất) đã bị cháy lá, tổng thiệt hại hàng trăm triệu đồng Ông NguyễnQuốc Thanh ở ấp Mỹ Hưng, xã Mỹ Phong trồng trên 1.000 chậu hoa bị thiệt
hại do sử dụng phân bón này, cho biết: “Vườn hoa nhà tôi đang xanh tốt,
nhưng khi sử dụng phân bón Lân Đỏ thì bị cháy lá te tua, thất thu mấy chục triệu đồng”.
Cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự như ở Tiền Giang, nhiều nông dân ở
xã Hòa Thuận (huyện Giồng Riềng, Kiên Giang) mua thuốc Amistar Top(Thụy Sĩ) về sử dụng cho gần 10ha lúa Sau đó, lúa bị nghẹn đòng và lép đenlàm giảm năng suất từ 15-20% Cơ quan quản lý thị trường vào cuộc, xácđịnh đây là thuốc Amistar Top giả được tung ra thị trường với thủ đoạn “vỏthật ruột giả” Nông dân khiếu nại nhưng thấy khó được đền bù, cuối cùngchấp nhận thua thiệt
Những bài viết nằm trong chuyên đề tam nông trên đã giúp bà connông dân phân biệt được thật – giả, tốt – xấu Phân bón có vai trò vô cùngquan trọng với nhà nông, nếu không có những phát hiện, những cảnh báo kịpthời từ cơ quan chức năng, từ các chuyên gia do báo chí đăng tải thì bà conkhó có thể phân biệt được đâu mới là phân bón thật
2.1.5 Đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho bà con nông dân
Đào tạo nghề, giải quyết việc làm là một nhiệm vụ trong công tác xâydựng hạ tầng nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại Trong đó, yêu cầuphải triển khai thực hiện đề án dạy nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn;xây dựng đề án chuyển đổi nghề; giải quyết lao động cho vùng bị mất đấtnông nghiệp; hỗ trợ làng nghề phát triển
Trang 31Trong số báo ra ngày 1.2.2013 có bài “ Cần chính sách cụ thể hỗ trợlàng nghề” của tác giả Phương Đông Mong muốn làng nghề phát huy hết thếmạnh, tiềm năng là mong muốn của nhiều đại biểu tại Hội thảo “ Xây dựngNTM và phát triển làng nghề” do Hội ND thành phố Hà Nội, Hiệp Hội làngnghề Việt Nam phối hợp tổ chức tại Hà Nội ngày 31.1
Với hai cái tít đơn giản, ngắn gọn, cụ thể “ Cha truyền, con không nối”
và “ Chính sách cần sát thực tế”, tác giả đã nêu lên bản chất vấn đề với cái
nhìn khách quan nhất, thực tế nhất “ Thừa nhận thủ đô là đất trăm nghề, sản
phẩm làng nghề tinh xảo mang bản sắc văn hóa, nhưng tại hội thảo, các đại biểu cũng thừa nhận một thực tế đau lòng là hiện nay các làng nghề đang sống cầm chừng Không chỉ Hà Nội mà cả nước có tới 50% làng nghề không tìm được đầu ra; 80% số làng nghề, nông dân làm nghề truyền thống không được vay vốn của chính phủ; cơ sở hạ tầng cho làng nghề chưa được đầu tư đồng bộ…” Những ý kiến của các đại biểu được nêu ra về chính sách phát
triển làng nghề hiệu quả nhất và cuối cùng, tác giả đi tới kết luận “ Một trong
những kế sách vực dậy làng nghề truyền thống mà nhiều đại biểu đề xuất là kết hợp với du lịch văn hóa, du lịch tâm linh”.
Cũng đề cập tới vấn đề việc làm, bài “ Nông dân liên kết sản xuất tămhương” của tác giả Thanh Nga, số ra ngày 15.1.2013 đề cập tới vấn đề xâydựng tổ liên kết nông dân ở xã Dương Hòa, thị xã Hương Thủy – Thừa ThiênHuế và tổ nghề tăm hương của chi hội nông dân thôn Hạ là một mô hình liênkết này Thôn Hạ có 101 hộ thì có tới 80 hộ làm nghề tăm hương, thu nhập từ1,5 – 2 triệu đồng/lao động/tháng
Mặc dù thu nhập nghề tăm hương là không cao nhưng mô hình liên kếtnày đã tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương lúc nông nhàn vànhiều hộ đã thoát nghèo từ nghề này
“ Nhờ nghề tăm hương, không chỉ cuộc sống người dân sung túc mà diện mạo
của thôn hạ cũng thay đổi theo Nhà cửa người dân được xây khang trang, hệ
Trang 32thống đường giao thông được nâng cấp phục vụ nhu cầu đi lại, làm ăn của người dân Để giúp bà con ổn định cuộc sống, duy trì và phát triển nghề truyền thống, năm 2012, Hội Nông dân xã đã tín chấp qua Ngân hàng Chính sách xã cho 5 hộ vay vốn, bình quân mỗi hộ 15 triệu đồng để làm tăm hương, nâng tổng dư nợ lên hơn 5 tỷ đồng với 142 hộ vay”, Rõ ràng, những chính
sách hỗ trợ khuyến khích phát triển làng nghề, giải quyết việc làm của xãDương Hòa đang mang lại những hiệu quả thiết thực nhất, được bà con nôngdân tin tưởng vì những chính sách ấy đã mang lại lợi ích thiết thực cho họ
2.2 Những tin, bài trong chuyên đề “Tam nông” trên báo Nông thôn
Ngày nay có sức tác động tới bà con nông dân như thế nào?
Từ trước tới nay mảng đề tài “ Tam nông” được phản ánh qua báo chídường như vẫn chưa thật sự tương xứng với yêu cầu của thực tế đặt ra BáoNông thôn Ngày nay chưa có một nghiên cứu nào đánh giá hiệu quả thông tintác động tới bà con nông dân như thế nào? Những thông tin mà báo chí đăngtải ấy có đến được tới tay bà con nông dân ở khắp mọi miền tổ quốc chưa? Và
họ tiếp cận chúng như thế nào? Trong bấy nhiêu mối bận tâm, suy nghĩ, trăntrở, lo lắng của người nông dân, báo chí đã phản ánh được bao nhiêu? Nhàbáo đã cảm thông và chia sẻ với họ đến đâu? Báo chí đã góp phần cải thiệncuộc sống người nông dân như thế nào?
Cũng đề cập tới vấn đề này, Bài “ khi nhà báo viết về tam nông” củatác giả Vân Hồng đăng trên báo Bắc Giang, số ra ngày 20/1/2012 có trăn trở :
“ Chúng ta cũng biết đến những nhà báo thế hệ trước đã thực hiện phươngchâm "ba cùng": cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc với nông dân Họ đi cơ sở xamấy chục cây số, thậm chí hàng trăm cây số chỉ có chiếc xe đạp và cuốn sổtay ghi chép Nhưng bằng trách nhiệm và tâm huyết, họ đã cho ra đời nhiềubài viết có giá trị giúp ích người nông dân Hiện nay, điều kiện tác nghiệp củacác nhà báo trẻ ngày càng thuận tiện, hiện đại Song có lẽ chính điều này đã
Trang 33khiến cho không ít nhà báo trở nên lười biếng, quan cách Không khó hiểu khimột số nhà báo trẻ đi tác nghiệp thực tế ở cơ sở đã nhận được những ánh nhìnkhông mấy thiện cảm từ những người nông dân Có khi họ còn bị phản ứnggay gắt bởi vì người dân thấy rằng nhà báo đến chắc lại ngợi khen chínhquyền cơ sở làm việc này hay việc kia tốt mà không chịu khó tìm hiểu cặn kẽbản chất sự việc Nhà báo chỉ chọn lựa đưa lên báo chí những hình ảnh đẹp
đẽ, hào nhoáng, làm đẹp lòng lãnh đạo ở đó mà không đếm xỉa đến lợi ích củangười lao động Bao nhiêu ngóc ngách, khía cạnh đời sống chưa được phântích, mổ xẻ thỏa đáng”
Từ những trăn trở, suy tư đó, chúng ta cần đặt ra những câu hỏi khôngriêng gì báo Nông thôn Ngày nay mà đối với tất cả các tờ báo khác viết vềchuyên đề tam nông
Theo trang trại Việt, số 14, năm 2012 thì từ đầu năm 2012 đến nay,chuyện thương lái Trung Quốc mua gom nông sản Việt Nam giá cao rồi độtngột “ chạy làng” liên tục xảy ra ở miền Trung và đồng bằng sông cửu long
Từ các mặt hàng như ớt cay, thanh long, lúa gạo, cho đến khoai lang tím, dứaxanh…Tất cả đều khá giống nhau về “kịch bản” : Thương lái Trung Quốc thôngqua tư thương Việt Nam mua gom nông sản với giá cao, thanh toán sòng phẳng.Sau một thời gian ngắn, họ viện nhiều lý do dây dưa hoặc không chịu thanh toán,cuối cùng là …mất hút, để lại các món nợ cho thương lái và nông dân Việt Nam.Tất cả các giao dịch này đều thông qua “hợp đồng miệng”
Chị Nguyễn Thị Ngọc Liên ở ấp Quang Khương (xã Qươn Long, huyệnchợ gạo, tỉnh Tiền Giang) cho biết, cách đây mấy tháng, bà Trần Thị NgọcLoan ở xã Hàm Minh (huyện Hàm Thuận, tỉnh Bình Thuận) đến làm quen vànhờ chị làm trung gian mua trái thanh long bán cho thương nhân Trung Quốcvới giá cao hơn giá thị trường 20 -30% Tưởng gặp mối làm ăn, gia đình chị
Trang 34rất phấn khởi và nuôi cơm nhóm thương lái của bà Loan 10 ngày để mua bántrái thanh long Căn nhà của chị Liên trở thành nơi tập kết thanh long để đưalên xe chở về Bình Thuận Lúc đầu bà Loan thu mua và trả tiền song phẳng,nên nhà vườn địa phương rất vui vẻ bán cho “thương lái lạ” Sau 3-4 lần chởhàng về, bà biện lý do tiền rút ngân hàng bị “ trục trặc” nên sẽ trả sau Sau đó,thương lái này biến mất, gia đình chị Liên điện thoại, đối tác này không bắtmáy Khi tìm đến tận nhà bà Loan ở tỉnh Bình Thuận thì bà Loan nói rằng dophía đối tác Trung Quốc quỵt nợ, hoặc đã cao chạy xa bay, nên bà không cònkhả năng chi trả.
Cũng theo Trang Trại Việt Số 14 ( ấn phẩm phụ của báo Nông thônNgày nay) Tại vùng trồng khoai lang tỉnh Vĩnh Long, trước đây hầu hếtnông dân đều giao dịch với lái buôn Trung Quốc thông qua hình thức hợpđồng miệng Ông Đ.D.Q (nhân vật xin giấu tên) chi biết: “ Hiện tại, toàn vùngkhoai lang huyện Bình Minh, Bình Tân có khoảng 50 thương lái địa phươngchuyên cung ứng khoai lang cho khoảng 20 lái buôn Trung Quốc Tất cả đềukhông có bất kỳ giấy tờ hay thủ tục hợp đồng gì cả, mà chủ yếu là dựa vàochữ tín, khi thị trường không thuận lợi, lái buôn Trung Quốc bỏ về nước để lại
số tiền hàng tỷ đồng tiền nợ gối đầu chưa thanh toán khiến thương lái địaphương ôm nợ”
Giữa năm 2012, lái buôn Trung Quốc đến vùng nguyên liệu dứa ở tỉnhTiền Giang, Hậu Giang, Kiên Giang để thu mua dứa với giá cao Tuy nhiên
họ đòi mua dứa còn xanh và còn dụ nông dân sử dụng phân bón, thuốc trừ sâuhóa học theo ý đồ của họ Nông dân ùn ùn thu hoạch dứa xanh bán cho láibuôn Trung Quốc Được hơn chục ngày, họ bất ngờ bỏ đi không thu mua nữalàm cho cả nông dân và thương lái địa phương bị mắc lừa
Trang 35Đây là những chuyện hệ lụy của thói quen giao dịch nông sản chỉ bằngchữ “tín” mà không có hợp đồng văn bản đi kèm Ngay cả đối với doanhnghiệp trong nước, việc mua bán nông sản phần lớn đều không thông qua hợpđồng kinh tế Ngay cả khi có hợp đồng, nông dân và doanh nghiệp vẫn có thể
vì lợi ích riêng trong từng mùa vụ mà “ lật kèo” nhau, gây nên thiệt hại và mấtlòng tin cho các bên
Vì sao người nông dân vô cùng vất vả để làm ra sản phẩm nhưng cuộcsống của họ vẫn không được cải thiện là mấy? Vì sao cái nghich lý được mùathì mất giá cứ lặp đi lặp lại? Nông sản hàng hóa vẫn bị ép cấp, ép giá, ngườidân loay hoay tìm đầu ra là do đâu? Những câu hỏi như vậy lâu nay vẫnkhiến chúng ta phải trăn trở Những tình huống trên xảy ra liên tục và lặp lạinhưng bà con nông dân vẫn mắc phải vì họ chưa hiểu hết bản chất vấn đềhoặc chưa bao giờ nghe tới Cũng có không ít những bài báo đề cập tới vấn đềtrên tuy nhiên hiệu quả tác động của chúng tới bà con nông dân chưa cao
Bài viết trong chuyên đề Tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay đề cậptới đời sống của bà con nông dân, những bí quyết trồng trọt, chăn nuôi đạthiệu quả, những bất cập trong vấn đề ruộng đất, những trăn trở về giống mới,phân bón…Tuy nhiên báo Nông thôn Ngày nay chưa thực sự tới tay bà connông dân ở mọi miền tổ quốc, hầu hết bà con nông dân vẫn chưa được tiếpcận với tờ báo hàng ngày Sở dĩ có chuyện mắc lừa thương lái Trung Quốclặp đi lặp lại ở các địa phương bởi bà con vẫn chưa nắm bắt được thông tin.Khi được hỏi về báo Nông thôn Ngày nay, nhiều người ở khu vực nông thôn,miền núi mới chỉ nghe nói tới tên của tờ báo và vẫn chưa có cơ hội đọc nó
Trong một cuộc điều tra xã hội học nhỏ bằng phương pháp lập bảng hỏivới 200 người nông dân ở huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa thì có tới 88%người dân chưa bao giờ được tiếp cận với tờ báo này; 9% số người biết tới nó
Trang 36và có đọc một vài số và chỉ có 3 % số người đọc thường xuyên mà chủ yếu làcán bộ lãnh đạo thôn, xã, các cán bộ Hội các cấp Chính vì vậy, chúng ta cóthể khẳng định rằng, báo Nông thôn Ngày nay vẫn chưa thực sự tới tay bạnđọc ở khu vực nông thôn.
Tổng Biên Tập báo NTNN Lưu Quang Định trăn trở : “Phải làm gì chonông dân? Câu hỏi ấy thôi thúc NTNN, không chỉ sát cánh cùng nông dântrên mặt trận truyền thông mà còn trong các hoạt động xã hội Các cán bộ,phóng viên NTNN đã đặt chân lên nhiều nẻo đường xa xôi nhất của đất nước,đến với những hoàn cảnh khó khăn, không may mắn, bởi vì thêm một chiếcmáy lọc nước sạch đến tay người dân xóm chài trên sông Hậu (An Giang) làtrao thêm cơ hội sống khỏe mạnh cho nhiều trẻ em nghèo Những tấn ngôgiống chuyển giao cho đồng bào dân tộc Lai Châu, Điện Biên… có thể nhânlên hàng trăm cánh đồng no ấm Những ngôi nhà tình nghĩa được xây lên sẽbớt đi những gia đình bất hạnh Chắt chiu từ mỗi tấm lòng nhân ái có thể cứusống những cuộc đời… Chúng ta phải làm gì cho nông dân? Câu hỏi ấy vẫnluôn day dứt, vì những người làm báo NTNN hiểu rằng câu trả lời không baogiờ là đủ.”
2.3 Đánh giá ưu, nhược điểm chất lượng tin, bài trong chuyên đề “ Tam nông” trên báo Nông thôn Ngày nay
Trang 37sách của Đảng, nhà nước Nhờ có những tin bài nhanh nhạy, kịp thời và tâmhuyết đó, bà con nông dân ở khắp mọi miền tổ quốc có thể nắm bắt đượcthông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất
Một điều có ý nghĩa đối với những người làm báo NTNN là nhữngnăm tháng xây dựng và phát triển của Báo diễn ra đúng với thời gian Đảng takhởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới toàn diện nhằm đưa đất nước rakhỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, là thời gian nước ta xóa bỏ cơ chế tậptrung quan liêu bao cấp, chuyển hẳn sang cơ chế thị trường theo định hướng
xã hội chủ nghĩa mà tác động tích cực đầu tiên là giải phóng mạnh mẽ sức sảnxuất, khơi dậy các tiềm năng về lao động, đất đai, đưa nông nghiệp và kinh tếnông thôn phát triển vượt bậc, tạo nên những thành tựu chưa từng có tronglịch sử Công cuộc đổi mới đã tạo điều kiện thuận lợi hết sức cơ bản, mộtkhông gian rộng lớn cho người làm báo tiếp cận thông tin, bám sát đời sốngcủa nhân dân
Ngoài tuyên truyền chính sách, Báo NTNN còn trực tiếp điều tra phảnánh hoặc phối hợp với các báo chí ở TƯ, địa phương điều tra phản ánh những
vụ tiêu cực về ruộng đất, môi trường hoặc sự đóng góp quá nhiều loại qũynhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nông dân đã giúp Đảng, Nhànước, Chính phủ điều chỉnh chủ trương chính sách và chỉ đạo các Bộ, các địaphương bác bỏ những loại quỹ không hợp lý nhằm bảo vệ quyền lợi cho hàngchục triệu gia đình nông dân Nông thôn Ngày nay không chỉ bảo vệ quyền vàlợi ích chính đáng của nông dân mà còn thể hiện quan điểm, đạo đức của Bác
Hồ, của Đảng Cộng sản Việt Nam lấy dân làm gốc, hết lòng hết sức phục vụnhân dân
Báo chuyển tải được nhiều thông tin đa dạng, phong phú, bám sát các
sự kiện, vấn đề thời sự trong nước và quốc tế, nhất là các thông tin liên quan
Trang 38đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn gắn liền với sự phát triển, đổi mớiphương thức hoạt động của các cấp Hội ND trong cả nước Thông tin trênBáo tập trung vào nông thôn, nông dân, nông nghiệp cũng là vấn đề mà bạnđọc ở đô thị quan tâm Nhiều tin, bài trên Báo có hiệu ứng đối với xã hội, gópphần thay đổi chính sách Năng lực tạo dựng những chuyên đề có tính pháthiện, tổng kết và sâu sắc trong phản biện thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm caocủa NTNN khi phản ánh hiện thực, bảo vệ quyền lợi chính đáng của giai cấpnông dân Việt Nam.
Bài báo “ Đầu tư xây dựng nông thôn mới: Cần tăng tín dụng cho nôngthôn” của hai tác giả Thanh Xuân và Việt Tùng, số ra ngày 6.4.2013 có đề cậptới những chính sách đối với khu vực nông thôn
Bài báo có đề cập tới những đánh giá của các chuyên gia trong việc xâydựng nông thôn mới hiện nay vẫn dựa vào sức dân là chính và do điều kiệnkinh tế khó khăn nên việc huy động sức dân gặp nhiều hạn chế
“Qua những nghiên cứu về nông nghiệp, nông thôn, Trung tâm Tư vấn
chính sách nông nghiệp đưa ra các giải pháp định hướng phát triển nông thôn trong năm 2013 cụ thể là: Tăng tín dụng cho doanh nghiệp nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là khu vực tư nhân; xử lý vấn đề đất đai (đất nông nghiệp bị quy hoạch treo, khai khoáng, thuỷ điện nhỏ, nông lâm trường quốc doanh); tăng đầu
tư công, đổi mới cơ chế quản lý và thủ tục đầu tư cho chương trình NTM…”
Những chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân đượccập nhật thường xuyên, liên tục tới các cấp chính quyền từ Trung ương tới địaphương cũng như mỗi bà con nông dân ở khắp mọi miền tổ quốc, nhữngchính sách đó thực sự đang mang lại quyền và lợi ích cho chính họ
Bài báo “ 5 năm gia nhập WTO: Nông nghiệp vẫn yếu kém” của tác giảMai Hương, số ra ngày 3.4.2013
Trang 39Sau hơn 5 năm gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO, các chính sách
hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp của Việt Nam vẫn chưa đủ mạnh để thay đổitình trạng yếu kém của sản xuất nông nghiệp Bài báo cũng đi sâu phân tích những
ưu và nhược điểm của ngành nông nghiệp khi Việt Nam gia nhập WTO:
“Về mặt tích cực, thể hiện rõ ở việc nhờ tác động của WTO, thị trường
xuất khẩu nông sản được mở rộng, các loại thuế bán phá giá mang tính áp đặt như trước đây bị bãi bỏ hoặc hạn chế, chất lượng nông sản tăng lên nên nhiều mặt hàng xuất khẩu VN đã đứng vững trên các thị trường khó tính như
Mỹ, Nhật Bản, EU
Nhưng mặt trái là năng lực sản xuất và cạnh tranh của nhiều sản phẩm lại không tận dụng được như các sản phẩm chăn nuôi, mía đường Trong nhiều năm qua VN đã phải trả giá khá đắt khi đầu tư, ưu đãi vào ngành mía đường mà chưa chứng minh được hiệu quả của nó, người tiêu dùng VN luôn phải trả mức giá cao hơn gần gấp đôi người tiêu dùng thế giới Ngay xuất khẩu gạo được tác động tích cực bởi gia nhập WTO song vẫn chưa đáp ứng được mong muốn gia tăng lợi ích của người sản xuất lúa vì đại bộ phận nông dân làm lúa của VN còn nghèo và rất nghèo Tương tự là với các sản phẩm khác như cà phê, cao su Còn các sản phẩm chăn nuôi kéo theo đó cũng phát triển ì ạch và gặp nhiều khó khăn bởi thiên tai, dịch bệnh và giá cả đầu vào”.
Nguyên Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển thì đề nghị: Đểtránh những "cú sốc" cho Nông nghiệp Việt Nam, ngay lúc này Việt Nam cầnsớm đưa ra các biện pháp phòng ngừa khi phải cắt giảm thuế nhập khẩu nôngsản xuống thấp theo cam kết Người nông dân phải được hỗ trợ để ngoài kiếnthức nông học còn phải biết hợp tác, liên kết sản xuất, phối hợp với các tổchức kinh doanh nông sản để cùng sản xuất-chế biến-tiêu thụ sản phẩm khépkín Cuối cùng, Việt Nam cần định hướng chính sách nâng cao năng lực hội
Trang 40nhập WTO của các ngành sản phẩm nông nghiệp, từ trồng trọt, chăn nuôi, đếndịch vụ nông nghiệp.
Qua đó, chúng ta có thể nhận thấy vai trò tích cực của báo Nông thônNgày nay đặc biêt là chyên đề Tam nông trong việc cung cấp thông tin vàđịnh hướng dư luận Những chính sách của Đảng và nhà nước cần đến với bàcon nông dân một cách kịp thời nhất, chính vì vậy việc nâng cao hiệu quả tácđộng thông tin thực sự cần thiết
*Đa dạng các chuyên mục
Chuyên đề Tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay phản ánh đa dạngcác chuyên mục như: Khuyến nông, tiếng dân, nông thôn mới, 360 độ nhànông Những bài viết ở chuyên mục này đi sâu phản ánh đa dạng các vấn đề ởnhững khía cạnh khác nhau về nông nghiệp, nông thôn, nông dân
Những bài báo trong chuyên mục khuyến nông thường hướng tớinhững chính sách khuyến nông, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi; tăngnăng suất chất lượng sản phẩm nông nghiệp; xóa đói giảm nghèo và nâng caođời sống vật chất, tinh thần của người dân trên các vùng, miền; những câytrồng, vật nuôi cho năng suất cao cần nhân rộng mô hình ra toàn quốc.Tuyêntruyền, phổ biến chuyển giao khoa học, công nghệ, tăng cường bồi dưỡngkiến thức tổ chức quản lý nông trại, kiến thức kinh doanh, giúp nông dân chủđộng tham gia vào thị trường công nghệ, vật tư và nông sản để nâng cao hiệuquả sản xuất, kinh doanh
Những tấm gương kinh tế điển hình; quy mô trang trại đạt hiệu quảkinh tế cao; kĩ thuật chăm sóc cây trồng, vật nuôi; sử dụng phân bón; chuyểnđổi cơ cấu cây trồng; công tác khuyến nông…là những bài viết đặc trưngtrong chuyên đề Tam nông Bài viết trong chuyên đề này thường không bị