một số nét cơ bản trong lịch sử hình thành, phát triển cũng như những đóng góp của tổ chức InterParliamentary UNI0N

Nghiên cứu, về InterParliamentary UNI0N (IPU), không chỉ có ý nghĩa về mặt khoa học, mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, ngoại giao,v.v… bởi xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa ngày càng diễn ra toàn diện, triệt để hơn, đòi hỏi tất cả các quốc gia, dân tộc, tổ chức khu vực, thế giới đều phải có những điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp với những biến động đang diễn ra, nhằm tận dụng mọi thời cơ, vượt qua mọi thách thức, hội nhập, phát triển vững chắc, bền vững và góp phần vào sự thịnh vượng chung của nhân loại.

A LỜI MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

- Thứ nhất, từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XIX, lịch sử nhân loại đã diễn ra

nhiều biến cố cả về kinh tế, chính trị, văn hóa, quân sự, ngoại giao,v.v… Trong đó,đáng chú ý là sự khủng hoảng suy vong của chế độ phong kiến ở châu Âu, đẩy cácmâu thuẫn trong xã hội lên cao và chính phủ của giai cấp tư sản lần lượt lên nắmquyền ở các nước châu Âu

Sau khi lên nắm quyền thống trị, giai cấp tư sản ở các nước châu Âu tìm mọicách để thay thế nền sản xuất lỗi thời, lạc hậu vốn đã tồn tại trong suốt nhiều thế

kỷ trước đó Cách mạng khoa học kỹ thuật bùng nổ, như là một liệu pháp hữu hiệu

để giai cấp tư sản củng cố quyền thống trị xã hội về chính trị, luật pháp, và, nắmluôn độc quyền về kinh tế, tài chính, tiền tệ,v.v,… Nhưng, một khi mà máy móc,thiết bị ngày càng được cải tiến, năng suất lao động ngày càng cao, nhà máy xínghiệp mọc lên khắp nơi , sản phẩm làm ra ngày càng nhiều, thì vấn đề thị trườngtiêu thụ sản phẩm trở thành một đòi hỏi bức thiết của các nước châu Âu Để giảiquyết vấn đề cấp thiết đó, các nước đầu tư xây dựng lực lượng quân đội với đủ loại

vũ khí trang thiết bị hiện đại, rồi đẩy nhanh cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa.Hậu quả là chỉ sau hơn 1 thế kỷ, phần lớn các nước ở châu Phi, châu Mỹ Latinh,v.v… trở thành các nước thuộc địa của các nước đế quốc châu Âu Đến lượtcác dân tộc ở châu Á, cũng trở thành nạn nhân của công cuộc chinh phục thuộc địa,

mở rộng thị trường mà các nước châu Âu tiến hành Vấn đề, ngăn chặn chiếntranh, tránh cho các dân tộc bị lôi kéo vào vòng xoáy của chiến tranh ngày càng trởnên cấp thiết, với tất cả những người có lương tâm trên toàn thế giới

Yêu cầu cấp thiết đặt ra lúc này là phải thành lập một tổ chức mang tínhquốc tế với sự tham gia của nhiều nước thành viên để ngăn chặn chiến tranh, bảo vệ

hòa bình, an ninh thế giới, và có thể giải quyết nhiều vấn đề khác không chỉ trongkhông gian hẹp của một quốc gia mà phải là cả thế giới Chính trong bối cảnh lịch

sử đó, trong hai ngày 29 - 30 - 6 - 1889, gần 100 đại biểu nghị sĩ từ 9 nước Anh,Pháp, Ý, Bỉ, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Hungary, Hoa Kỳ và Liberia họp mặt và bànthảo tại khách sạn Continental ở Paris, nhất trí thành lập tổ chức Liên Nghị việnđầu tiên trên thế giới với tên gọi Hội nghị Liên Nghị viện về Trọng tài ( Inter -

Từ đó đến nay, lịch sử thế giới tiếp tục thay đổi, biến động, và, Liên minhLiên Nghị viện (IPU), cũng không thể tách rời những biến động mang tính toàn cầu

đó, thậm chí, tổ chức này đã có nhiều đóng góp tích cực cho việc bảo vệ hòa bình,

an ninh thế giới, ngăn chặn chiến tranh, hay cùng nhau bàn giải pháp để chống lạinhững thay đổi biến động của môi trường, khí hậu, vấn đề nghèo đói, bình đẳnggiới, quyền dân sinh, dân chủ,v.v… và cả những vấn đề nóng đang diễn ra nhưxung đột sắc tộc, xung đột tôn giáo, chống khủng bố, an ninh mạng, vấn đề buônbán phụ nữ, tội phạm quốc tế,v.v…

- Thứ hai, vì nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau, phải mãi đến

năm 1979, tức là sau 90 năm IPU thành lập, phát triển, có nhiều ảnh hưởng trêntoàn thế giới, thì nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mới chính thức trởthành một thành viên của tổ chức này Từ đó đến nay, trải qua hơn 4 thập kỷ, với tưcách là một thành viên của tổ chức Inter-Parliamentary UNI0N- Liên minh Nghịviện Thế giới, được thành lập vào năm 1889; hiện có nghị viện của 163 nước làthành viên của IPU, và 10 hội nghị viện khu vực (trong đó có Nghị viện Châu Âu);

là thành viên liên kết, Việt Nam thực sự đã có nhiều nỗ lực, góp phần thiết thựcvào sự phát triển và mở rộng phạm vi hoạt động, phạm vi ảnh hưởng của tổ chứcIPU trên toàn thế giới Hơn nữa, chính việc tham gia vào tổ chức này đã góp phầnkhông nhỏ trong việc nâng cao tầm ảnh hưởng và vị thế của nước ta trên phạm vitoàn thế giới Điều này càng có ý nghĩa hơn, khi mà, từ năm 1986, Đảng cộng sản

Việt Nam đã khởi xướng công cuộc đổi mới đất nước, đưa nước ta thoát khỏikhủng hoảng, từng bước hội nhập vào cộng đồng khu vực và thế giới, đạt đượcnhiều thành tượu to lớn, nhưng cũng phải đối mặt với muôn vàn khó khăn thửthách, trước những diễn biến khó lường của tình hình khu vực thế giới.

Nghiên cứu, về Inter-Parliamentary UNI0N (IPU), không chỉ có ý nghĩa vềmặt khoa học, mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trên nhiều lĩnh vực kinh tế,chính trị, văn hóa, xã hội, ngoại giao,v.v… bởi xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóangày càng diễn ra toàn diện, triệt để hơn, đòi hỏi tất cả các quốc gia, dân tộc, tổchức khu vực, thế giới đều phải có những điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp vớinhững biến động đang diễn ra, nhằm tận dụng mọi thời cơ, vượt qua mọi tháchthức, hội nhập, phát triển vững chắc, bền vững và góp phần vào sự thịnh vượngchung của nhân loại

Từ những lý do đó, trong bài luận ngắn gọn này, chúng tôi mạnh dạn trìnhbày một số nét cơ bản trong lịch sử hình thành, phát triển cũng như những đónggóp của tổ chức Inter-Parliamentary UNI0N- Liên minh Nghị viện Thế giới viết tắtIPU, đối với lịch sử nhân loại Một nội dung quan trọng khác của bài luận là trìnhbày quá trình gia nhập tổ chức IPU và những đóng góp của Việt Nam đối với tổchức IPU trong suốt hơn 4 thập kỷ qua (1979 -2016)

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ IPU VÀ VAI TRÒ CỦA IPU VỚI

VIỆT NAM

1 Bối cảnh lịch sử và quá trình thành lập IPU

1.1 Bối cảnh lịch sử

Tình thế lịch sử càng có nhiều diễn biến phức tạp, khi mà, các thànhtựu của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ nhất đang được các tập đoànxuyên quốc gia, đa quốc gia, sử dụng vào việc nghiên cứu, sản xuất hàng loạt vũkhí, trang thiết bị phục vụ cho quân đội để chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh Vấn

đề, ngăn chặn nguy cơ bùng nổ chiến tranh, giải quyết tranh chấp quốc tế bằng đàmphán, thương lượng, bảo vệ hòa bình thế giới đang đặt ra ngày càng cấp thiết hơn.Cần phải thành lập ngay một tổ chức quốc tế để giải quyết yêu cầu cấp thiết đó,nhằm ngăn chặn chiến tranh, giải quyết tranh chấp quốc tế, bảo vệ hòa bình thế giới

và cùng nhau giải quyết nhiều vấn đề mới nảy sinh trên bước đường phát triển củanhân loại trước mắt cũng như lâu dài

1.2 Quá trình thành lập

Trước đòi hỏi cấp thiết đó của lịch sử, trong hai ngày 29 - 6 và 30 - 6-1889, gần 100 đại biểu nghị sĩ từ 9 nước Anh, Pháp, Ý, Bỉ, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Hungary, Hoa Kỳ và Liberia họp mặt và bàn thảo tại khách sạn Continental ở Paris,nhất trí thành lập tổ chức Liên Nghị viện đầu tiên trên thế giới với tên gọi Hội nghị Liên Nghị viện về Trọng tài (Inter-Parliamentary Conference for

ArbitrationIPCA)

Đến năm 1899 thì IPCA chính thức đổi tên là Liên minh Liên Nghị viện (IPU), đánh dấu sự ra đời của Liên minh Nghị viện thế giới Frédéric Passy được bầu làm Chủ tịch và William Randal Cremer được bầu làm Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký đầu tiên của IPU

Là viết tắt tiếng Anh (Inter-Parliamentary UNI0N) tên một tổ chức liên minhcác nghị viện của các quốc gia độc lập trên toàn cầu (Liên minh Nghị viện Thế

giới), được thành lập vào năm 1889 Trải qua 127 năm hình thành và phát

triển(1889 -2016), IPU đã có sự tham gia của Nghị viện 163 nước, thuộc nhiều châu lục, khu vực khác nhau trên thế giới, và 10 hội nghị viện khu vực (trong đó cóNghị viện Châu Âu) là thành viên liên kết Tổ chức này, có số quốc gia thành viên tham gia vào loại động nhất so với các tổ chức quốc tế khác và chỉ đứng sau tổ chức Liên hiệp quốc (198 nước/ 163 nước)

Ngay từ khi thành lập tổ chức(Inter-Parliamentary UNI0N) - Liên minh Nghịviện thế giới đã xác định tôn chỉ, mục đích thành lập của tổ chức này là:

Ngăn ngừa chiến tranh, bảo vệ hòa bình và giải quyết các tranh chấp quốc tế

là mong muốn của các nhà sáng lập IPU, với nguyện vọng tập hợp các nghị sĩ củatất cả các quốc gia trên thế giới trong một tổ chức mang tính chất diễn đàn thườngtrực đầu tiên cho các cuộc đàm phán đa phương về chính trị

Tổ chức IPU được sáng lập bởi các nhân vật nổi tiếng là: William RandalCremer là nghị sĩ Đảng Tự do trong Hạ viện Vương quốc Anh, còn GS FrédéricPassy (Pháp) là chính trị gia và nhà kinh tế lý thuyết, cả hai đều theo chủ nghĩa hòabình, ủng hộ việc các quốc gia giải quyết bất đồng một cách ôn hòa theo con đườngthương lượng, thông qua một tổ chức trọng tài quốc tế

Chặng đường phát triển của tổ chức IPU hơn 1 thế kỷ qua đã có nhiều bướcthăng trầm Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, vẫn còn không ít những tồn tại,cần được điều chỉnh, bổ sung Tuy nhiên, nhân dân thế giới đã đánh giá cao nhữngđóng góp của những người sáng lập, cũng như những người kế tục tôn chỉ, mụcđích của tổ chức này, duy trì, phát triển IPU trong suốt thời gian qua Cụ thể: William Randal Cremer (1903) và Frédéric Passy (1901) được nhận Giải thưởngNobel Hòa bình với những hoạt động liên tục và cống hiến xuất sắc trong phongtrào hòa bình thế giới từ thời “tiền khởi” của IPU

Bên cạnh đó, còn 6 giải Nobel Hòa bình cũng đã được trao cho các lãnh đạo

IPU, là các ông: Albert Gobat (Thụy Sĩ, 1902), Frederic Bajer (Đan Mạch, 1908),August Marie Francois Beernaert (Bỉ, 1909), Henri La Fontaine (Bỉ, 1913),Christian Lange (Na Uy, 1921) và Ferdinand Buisson (Pháp, 1927)

Giai đoạn 1889-1945, IPU đã có nhiều nỗ lực trong việc tìm giải pháp giảiquyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình Thông qua nhiều kỳ hội nghị

và các hoạt động tích cực của nhóm chủ trương, nhiều định chế luật đã được khởithảo nhằm giải quyết các tranh chấp quốc tế thông qua một tổ chức trọng tài

Với mục tiêu duy trì hòa bình thế giới, ngăn ngừa chiến tranh thông qua anninh tập thể, giải trừ quân bị, giải quyết các tranh chấp quốc tế thông qua đàm phán

và trọng tài, Hội Quốc Liên tồn tại trong 26 năm, và chính thức kết thúc sứ mệnhlịch sử của mình vào ngày 20-4-1946, tức là chỉ một năm sau khi chiến tranh thếgiới thứ hai kết thúc để lại bao hậu quả nặng nề cho nhân dân tất cả các nước

Ngày 24-10-1945, tại thành phố Xanphranxicô của Mỹ, tổ chức Liên HiệpQuốc ra đời, với sự tham dự của 50 nước thành viên Liên Hợp quốc thông quaHiến Chương Liên Hợp quốc và được Nghị viện các nước thành viên thông qua,với tham vọng khắc phục một số yếu tố như vai trò kém hiệu quả của Hội QuốcLiên trong việc giữ gìn hòa bình, an ninh quốc tế, theo nguyên tắc tôn trọng độclập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các nước thành viên, không can thiệp hoặc đedọa dùng vũ lực để can thiệp vũ trang vào các nước thành viên

Mặc dầu tổ chức Liên hợp quốc đã thành lập, nhưng trên thực tế, từ năm

1945 đến năm 2015, tổ chức IPU vẫn tiếp tục phát triển, kết nạp thêm nhiều nướcthành viên, và không ngừng phát huy tầm ảnh hưởng của nó trong việc bảo vệ hòabình, an ninh thế giới, giải quyết tranh chấp bằng thương lượng, đàm phán Giaiđoạn từ năm 1945 đến năm 1950, IPU tìm cách tìm kiếm và xác định vị thế củamình, đặt mục tiêu khắc phục sự thiếu dân chủ trong quan hệ quốc tế Và tổ chứcnày đã gặt hái được một số thành công nhất định Những năm 1951-1957, IPU cóđạt được một số kết quả trong việc giúp các đối tác quốc tế tái lập quan hệ chính

thức điều kiện tiên quyết cho những cuộc đàm phán hòa bình Từ những năm 60

-70 trở đi, IPU có một bước điều chỉnh quan trọng trong hoạt động của mình, khichuyển hướng quan tâm giải quyết một số vấn đề về vi phạm nhân quyền đối vớicác nghị sĩ, vấn đề môi trường, đại diện bình đẳng của phụ nữ trong nghị viện vàthiết lập chương trình hỗ trợ kỹ thuật cho các nghị viện, chủ yếu là các nền dân chủmới Chính sự chuyển hướng này đã tạo điều kiện để IPU mở rộng tầm ảnh hưởngđối với nhiều khu vực trên thế giới, mà kết quả là có thêm nhiều Nghị viện thuộcnhiều nước khác nhau trên thế giới gia nhập vào tổ chức IPU Cũng cần phải khẳngđịnh thêm rằng, trong khoảng thời gian từ 1945 đến 1975, trật tự hai cực IANTA

Hơn thế nữa, từ nửa sau thế kỷ XX, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc

ở các nước thuộc địa và phụ thộc lsan nhanh từ châu Á sang châu Phi, hệ thốngthuộc địa của các nước đế quốc Tây Âu tan rã sụp đổ từng mảng Nhiều nước ởchâu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh lần lượt giành được độc lập về chính trị ởnhững mức độ khác nhau Sau khi giành được độc lập về chính trị, các nước ởchâu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách,nhất là kinh tế, tài chính, văn hóa giáo dục Do đó, họ muốn gia nhập vào các tổchức khu vực, thế giới để tìm cách thoát khỏi sự lệ thuộc vào các nước lớn Bêncạnh phong trào giải phóng dân tộc, trong khoảng thời gian này, phong trào khôngliên kết do Ấn Độ đứng đầu cũng thu hút được nhiều quốc gia trên thế giới thamgia, làm cho quan hệ quốc tế ngày càng trở nên đa dạng, chồng chéo và phức tạphơn bao giờ hết

Trong khi đó, cuộc cách mạng khoa học công nghệ bùng nổ tại Mỹ rồi lanrộng ra toàn cầu với quy mô, tốc độ chưa từng thấy, đặt tất cả các quốc gia dân tộctrước những thời cơ hết sức thuận lợi, nhưng cũng chứa đựng không ít nguy cơ,thách thức Xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa ngày càng lan rộng và đòi hỏi tất cảcác quốc gia, dân tộc trên thế giới phải nỗ lực để cùng nhau giải quyết vô só vấn đề

mới nảy sinh mang tính khu vực và toàn cầu, chứ không còn bó hẹp trong phạm vikhông gian địa lý chật hẹp ở từng quốc gia riêng rẽ như trước.

Do đó, để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu,

từ những năm 70 trở đi, nhất là sau khủng hoảng dầu lửa 1973, một số nước trongphe xã hội chủ nghĩa như: An ba ni, Hung ga ri, Bun ga ri, Ba Lan,… bắt đầu lâmvào khủng hoảng kinh tế, chính trị và đang đứng trước nguy cơ tan vỡ, sụp đổ; IPU

có một bước điều chỉnh quan trọng trong hoạt động của mình, khi chuyển hướngquan tâm giải quyết một số vấn đề về vi phạm nhân quyền đối với các nghị sĩ vấn

đề môi trường, đại diện bình đẳng của phụ nữ trong nghị viện và thiết lập chươngtrình hỗ trợ kỹ thuật cho các nghị viện,… là hoàn toàn phù hợp Kết quả là từ cuốithập niên 70 cho đến những năm 90 của thế kỷ trước IPU đã kết nạp thêm nhiềuthành viên và góp phần to lớn vào việc giải quyết xung đột, tranh chấp hay vấn đềnhân quyền, bình đẳng, ngăn chặn và đẩy lùi sự trở lại của chủ nghĩa phát xít hayloại bỏ chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apac thai,v.v… Từ cuối thế kỷ XX đến nayIPU, tiếp tục tham gia cùng nhiều tổ chức khu vực, thế giới để giải quyết các vấn

đề mới nảy sinh như: vấn đề biến đổi khí hậu, bất bình đẳng giới, tình trạng nghèođói, chiến tranh khu vực, chống khủng bố, chống tội phạm quốc tế, vấn đề người tịnạn, người di cư,v.v… Những năm gần đây, IPU đã tăng cường hợp tác với LiênHiệp Quốc thông qua thỏa thuận ký kết Hiệp định hợp tác IPU và Liên Hiệp Quốc(1996), mở Văn phòng tại trụ sở Liên Hiệp Quốc, tại New York (1998) và đượccông nhận tư cách Quan sát viên tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, lưu hành tài liệuchính thức tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (2002), v.v

Nhìn chung, trên tư cách tham vấn chung với Hội đồng Kinh tế và Xã hộiLiên Hiệp Quốc, IPU đã hỗ trợ tích cực một số mục tiêu Liên Hiệp Quốc trong việcpháp điển hóa luật pháp quốc tế, giải quyết các vấn đề dân tộc thiểu số và phân biệtchủng tộc, viện trợ nước ngoài và giải phóng thuộc địa, vấn đề kinh tế và thươngmại, vấn đề xã hội và nhân đạo và quan hệ tri thức

IPU từng có uy tín lớn thời kỳ mới thành lập đầu thế kỷ 20 chủ yếu nhờ sựphát triển dựa trên các nghiên cứu khoa học của giới học giả là thành viên của IPUcùng phong trào đấu tranh vì hòa bình Tuy nhiên, ngày nay, hoạt động của cácnghị viện thành viên đã có sự thay đổi sâu sắc khiến IPU gần như không gắn kếtvới giới học giả, giáo sư của các trường đại học, các viện nghiên cứu danh tiếngtrên thế giới Điều này là một trong những nguyên nhân làm giảm đi phần nào tínhhiệu quả trong hoạt động của tổ chức này

Sự kết nối với xã hội dân sự của IPU chưa được quan tâm đúng mức Ngàycàng phải cạnh tranh với nhiều cơ chế hợp tác liên nghị viện, khu vực và quốc tế,các hiệp hội nghị viện, v.v , IPU không củng cố được ảnh hưởng chính trị nhưtrước đây và cũng không đủ khả năng nâng cao nhận thức, hiểu biết chung của thếgiới về hoạt động của Liên minh Bên cạnh đó, do IPU có số lượng thành viên lớn,nên những bất đồng, khác biệt vốn có giữa các nước phát triển và đang phát triển,vùng miền, giới cầm quyền đa số và thiểu số đối lập trong nghị viện là những khókhăn khiến IPU không đạt được những kết quả lớn hơn, “ngoạn mục” hơn những gìcác chính phủ đã đàm phán với nhau

Tuy vẫn còn những tồn tại nhất định, song những đóng góp của IPU đối vớinhân loại trong suốt 127 năm qua là rất đáng được trân trọng

Từ khi thành lập đến nay, IPU vẫn tổ chức Đại hội thường niên một cáchkhá đều đặn, ngoại trừ thời gian bị gián đoạn do hai cuộc chiến tranh thế giới thứnhất ( 1914 -1918), (1939 -1945), IPU tổ chức các kỳ đại hội thường niên của mìnhtại các quốc gia thành viên, hoặc tại thành phố Geneva (Thụy Sĩ), nơi đặt trụ sởIPU Hungary cũng đã ba lần đăng cai hoạt động này vào những năm 1906, 1936

và 1989 tại thủ đô Budapest,v.v… Về mặt cơ cấu tổ chức, đến nay IPU đã thực sự

có một bộ máy tổ chức khá hoàn chỉnh, hoạt động hiệu quả ở tất cả các châu lụcvới sự tham gia từ đại diện của Nghị viện nhiều nước thành viên khác nhau

Con đường để gia nhập IPU của Việt Nam khá chông gai, bởi nhiều nguyênnhân chủ quan và khách quan khác nhau Từ sau năm 1954, được sự hỗ trợ của Mỹ

và các nước đồng minh của Mỹ, năm 1957, chính thể Việt Nam cộng hòa do anh

em Ngô Đình Diệm đứng đầu đã gia nhập IPU Trong khi đó, việc gia nhập tổ chứcnày của nước VIệt Nam dân chủ cộng hòa ( miền Bắc), lại chưa thành hiện thực,cho dù, theo đề xuất và tác động của các Đoàn Quốc hội các quốc gia thuộc pheXHCN (cũ), đứng đầu là Liên Xô, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Bắc Việt Nam) đãnhiều lần bàn bạc và đồng thuận theo chủ trương gia nhập IPU

Năm 1975, đất nước thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Năm 1977,Việt Nam chính thức trở thành thành viên của tổ chức Liên hiệp quốc

Ủy ban Đối ngoại Quốc hội của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

nhận định rằng “trong IPU, phe đế quốc không còn có thể dùng đa số để áp đảo trào lưu tiến bộ” Trong bối cảnh ấy, sự gia nhập IPU được coi là đã chín muồi cả

về mặt khách quan lẫn chủ quan, với tầm quan trọng được nêu ra như sau:

(Liên minh Nghị viện Quốc tế là) “Một diễn đàn dư luận quốc tế ta có thể sử dụng

có lợi cho ta để nói lên lập trường, quan điểm chính nghĩa của mình, bác bỏ sự tuyên truyền xuyên tạc của bọn đế quốc và phản động quốc tế, tranh thủ thêm nhiều bầu bạn, góp phần nâng cao vai trò, vị trí của nước ta và thực hiện nghĩa vụ quốc tế của mình” Sau một thời gian chuẩn bị, vào đầu năm 1979, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đệ đơngia nhập IPU và được chấp thuận vào ngày 21- 4- 1979, tại kỳ họp lần thứ 124 Đạihội đồng IPU ở thủ đô Praha (Tiệp Khắc) Đây là một bước tiến quan trọng, mộtmốc lịch sử đáng nhớ của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.Tròn 36 năm sau khi chính thức là thành viên(1979 - 2015), Việt Nam đã tiến hànhđăng cai IPU-132 tại Hà Nội từ ngày 28-3 đến ngày 1- 4 -2015 IPU-132 cũng có sự tham dự và đại diện của Hungary với đoàn đại biểu do PhóThủ tướng Semjén Zsolt và Phó Chủ tịch Quốc hội Latorcai János đứng đầu Đây

thực sự là một mốc lịch sử quan trọng trên bước đường hội nhập quốc tế và khuvực của nước ta nói chung, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namnói riêng

CHƯƠNG 2: Thành tựu đạt được của IPU 132 tại Việt Nam

Biến lời nói thành hành động

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Chủ tịch IPU Saber Chowdhurychủ trì cuộc họp báo quốc tế, hơn 300 phóng viên đến từ các cơ quan thông tấn báochí trong nước và quốc tế đến dự và đưa tin

Tại Đại hội đồng IPU - 132 lần này, các Nghị sỹ đến từ hơn 160 quốc gia

trên thế giới sẽ tham gia thảo luận về chủ đề “Các mục tiêu phát triển bền vững: Biến lời nói thành hành động” Đây là chủ đề lớn mang tính trọng tâm, vừa đánh

giá kết quả thực hiện Mục tiêu Thiên niên kỷ mà các thành viên Liên hợp quốc đãcam kết mạnh mẽ từ năm 2000, vừa đề ra những khuôn khổ cho sự phát triển tiếptheo Chủ đề này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của các Nghị sỹ mong muốn thamgia một cách chủ động, thúc đẩy Chính phủ các nước nhằm bảo đảm rằng, các mụctiêu phát triển bền vững có thể trở thành hiện thực

Đại hội đồng IPU - 132 sẽ thông qua các dự thảo nghị quyết tại 4 Ủy ban vềhòa bình và an ninh quốc tế, phát triển bền vững, tài chính và thương mại, dân chủ

và nhân quyền, về các vấn đề Liên hợp quốc Các Nghị sỹ cũng thảo luận xem xétthông qua Nghị quyết về chủ đề khẩn cấp

Song song với các cuộc họp của Đại hội đồng, Hiệp hội các Tổng Thư kýNghị viện (ASGP) cũng sẽ họp thảo luận về các chủ đề: “Tìm kiếm mô hình cơquan giúp việc hoạt động hiệu quả” do Văn phòng Quốc hội Việt Nam đề xuất và

“Vận động hành lang và các nhóm lợi ích: Một khía cạnh khác của quy trình lậppháp” do Philippin đề xuất, nhằm trao đổi kinh nghiệm và thực tiễn công tác phục

vụ nghị viện, điều kiện bảo đảm để triển khai quyết nghị của IPU tại các nghị viện

Bên cạnh đó, trong khuôn khổ kỳ họp IPU-132, Diễn đàn Nghị sỹ trẻ sẽ họp

và thảo luận, đưa ra quan điểm của giới trẻ về hai dự thảo nghị quyết chiến tranhmạng và định hình cơ chế mới về quản trị nguồn nước Hội nghị Nữ Nghị sỹ với sựtham dự của hơn 200 nữ đại biểu sẽ kỷ niệm 30 năm thành lập cơ chế Hội nghị NữNghị sỹ Nhân dịp này, Quốc hội Việt Nam sẽ tổ chức lễ mit tinh chào mừng sựkiện, thể hiện cam kết tiếp tục tham gia đầy đủ và có trách nhiệm các hoạt động của

Tại buổi họp báo, ông Saber Chowdhury, Chủ tịch IPU đã chúc mừng Chínhphủ, Quốc hội và nhân dân Việt Nam về công tác chuẩn bị của nước chủ nhà IPU

132 được tổ chức năm 2015 cũng là năm Việt Nam kỷ niệm 40 năm thống nhất đấtnước, độc lập dân tộc Với chủ đề các mục tiêu phát triển bền vững, biến lời nóithành hành động vô cùng quan trọng và sẽ được thể hiện qua Tuyên bố Hà Nội, đây

là tuyên bố chung của kỳ họp và được gửi đến kỳ họp của Liên hợp quốc diễn ravào tháng 9 Do đó Việt Nam đóng vai trò rất quan trọng, và được quốc tế côngnhận về vai trò phát triển bền vững thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ “IPU đạidiện cho 6,5 tỷ người trên thế giới Chúng tôi rất vui được hợp tác với Quốc hộiViệt Nam Việt Nam đã làm được những điều phi thường về công tác chuẩn bị.Chúng tôi cảm thấy vinh dự và vui mừng khi có mặt tại Việt Nam để chia sẻ kinhnghiệm cũng như học hỏi kinh nghiệm của Việt Nam vì mục tiêu chung trong pháttriển kinh tế Tất cả những gì chúng ta làm đều là vì dân, hướng đến nhân dân” -ông Saber Chowdhury nói

2.1 Tuyên bố Hà Nội

Chúng ta, nghị sĩ đến từ 133 nước và 23 tổ chức nghị viện quốc tế và khuvực, tề tựu tại Hà Nội, Việt Nam đã xem xét lại các mục tiêu phát triển bền vữngđang nổi lên và xem xét vai trò của mình để đạt được các mục tiêu này

Đây là Tuyên bố của chúng ta

Mặc dù đã đạt được nhiều tiến bộ về công nghệ, y tế, tri thức, và của cải vật chất,nhưng sự chênh lệch đã tồn tại từ rất lâu về kinh tế và xã hội vẫn đang ngày càngtăng, gây tổn hại cho toàn bộ hành tinh, nhiều nước trên thế giới chưa được hưởngthành quả của sự phát triển

Tình hình này - trở nên trầm trọng do mối đe dọa cấp bách đến từ biến đổikhí hậu và làn sóng bất ổn xã hội, chính trị ngày càng tăng, xung đột trong và giữacác quốc gia - đang nổi lên hàng đầu Tuy nhiên, kinh nghiệm của chúng ta trongviệc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ cho thấy, chỉ với ý chí chính

trị, sự lãnh đạo mạnh mẽ và vai trò làm chủ của quốc gia, chúng ta mới có thể đạtđược những cam kết quốc tế Là nghị sĩ, chúng ta có nghĩa vụ phải hành động

Việc thông qua chương trình phát triển mới giai đoạn sau 2015 và nhữngmục tiêu phát triển bền vững vào tháng 9 năm 2015 này sẽ đem lại một cơ hội cómột không hai để ứng phó với các thách thức toàn cầu, sử dụng cách tiếp cận phổcập và toàn diện áp dụng cho tất cả các quốc gia và gắn vấn đề xoá đói nghèo vớiphát triển bền vững

TẦM NHÌN

Vào thời điểm quan trọng này, chúng ta, những nghị sĩ trên thế giới, khẳngđịnh lại tầm nhìn của chúng ta về sự phát triển bền vững lấy người dân làm trungtâm dựa trên việc thực hiện tất cả các quyền con người, nhằm xoá nghèo dưới mọihình thức, và xóa bỏ bất bình đẳng, từ đó trao quyền cho mỗi cá nhân phát huyđược hết tiềm năng của họ Điều này đòi hỏi phải có hoà bình và an ninh quốc tế,dựa trên sự tôn trọng đầy đủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế

Xóa đói nghèo và phát triển bền vững là trách nhiệm chung, và chúng ta cần

cố gắng điều phối nguồn lực tốt hơn và công bằng hơn Hình thái sản xuất và tiêuthụ hiện nay rõ ràng chưa bền vững, và tất cả các nước - kể cả các nước phát triển

và đang phát triển - cần cùng nhau hợp tác Các nước phát triển cần hợp tác để xâydựng một mô hình chung về tăng trưởng bền vững và toàn diện

Cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm đòi hỏi phải có công bằng tronglĩnh vực môi trường: hành tinh và tất cả hệ sinh thái phải được xem là tài sản chungcủa toàn thể nhân loại hiện nay và trong tương lai Con người phải là động lực chotất cả các chính sách phát triển bền vững, và các tiến bộ cần được đánh giá khôngchỉ bằng GDP mà còn các biện pháp khác Không nên chỉ coi người dân là nhữngngười trả thuế và người tiêu dùng mà phải xem họ là những công dân có quyền và

nghĩa vụ Chúng ta phải đầu tư vào người dân – vào sức khoẻ, dinh dưỡng, giáodục, và kỹ năng của họ - coi họ là nguồn lực quan trọng nhất của chúng ta

Tất cả các thể chế chính phủ phải mang tính đại diện và tất cả đều có thể tiếpcận được Cần có sự tôn trọng các khác biệt về văn hoá, và cần tiếp thu những cáchtiếp cận địa phương đối với vấn đề phát triển bền vững Tất cả người dân, khôngphân biệt giới tính, chủng tộc, văn hoá, tôn giáo, và tình trạng sức khoẻ, phải đượctrao quyền để họ có thể hợp tác vì hoà bình và sự thịnh vượng chung

CAM KẾT

Nhận thức rằng những mục tiêu phát triển bền vững được đề xuất là kết quảcủa sự thỏa hiệp, chúng ta thông qua những mục tiêu này-coi đó như một khuônkhổ mang tính chuyển đổi giúp thúc đẩy quá trình đưa ra quyết sách ở tất cả cácquốc gia

Chúng ta hài lòng nhận thấy những nỗ lực đưa các mục tiêu về cuộc sốngkhỏe mạnh, thịnh vượng, bình đẳng giới, trao quyền cho phụ nữ, giảm bất bìnhđẳng trong mỗi quốc gia và giữa các quốc gia và vấn đề quản trị được nêu trong cácmục tiêu phát triển bền vững, đã cho thấy kết quả như mong đợi Chúng ta đánh giácao việc tăng cường tập trung vào vấn đề y tế, việc này sẽ tạo cơ hội chấm dứt đạidịch AIDS, trong khi vẫn xử lí được các thách thức mới nổi như các bệnh khôngtruyền nhiễm

Chúng ta hoan nghênh mục tiêu mới kêu gọi cần có hành động khẩn cấp ứngphó với biến đổi khí hậu, và chúng ta đánh giá cao mục tiêu rộng lớn này về cácphương thức triển khai- tài chính, thương mại, công nghệ, xây dựng năng lực và cảicách hệ thống- cần phải huy động nhằm hỗ trợ cho khuôn khổ mới Mục tiêu này sẽtạo xung lực mới cho quan hệ đối tác phát triển toàn cầu hiện nay