Xu hướng toàn cầu hoá thông tin và sự vận động xu hướng này ở việt nam tiểu luận cao học

1. Lý do chọn đề tài. Việc nghiên cứu các xu hướng của báo chí thế giới sẽ góp phần hiểu rõ hơn nền báo chí toàn cầu hiện nay qua đó có những giải pháp, cách thức phù hợp với tình hình chung. Tuy nhiên mỗi xu hướng lại có những đặc điểm, biểu hiện, tác động, ảnh hưởng khác nhau vì vậy việc chia nhỏ, phân tích sâu một trong tám xu hướng của báo chí thế giới sẽ góp phần hiểu rõ và sâu sắc. Toàn cầu hóa thông tin đây là một trong những xu hướng đặt ra nhiều vấn đề, có nhiều tranh luận nhất là trong tình hình hội nhập, giao lưu quốc tế và thế giới có nhiều biến động như hiện nay thì tính cần thiết của việc tìm hiểu xu hướng toàn cầu hóa thông tin là logic và phù hợp. Chính vì lý do đó em đã chọn đề tài “Xu hướng toàn cầu hoá thông tin và sự vận động xu hướng này ở Việt nam” làm đề tài môn học Lịch sử báo chí 2. Tình hình nghiên cứu. Trong những năm gần đây đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về lĩnh vực toàn cầu hoá thông tin và xu hướng phát triển truyền thông của Việt nam như “Truyền thông Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá” Ts. Lưu Hồng Minh (chủ biên) Khoa xã hội học, Học viện Báo chí Tuyên Truyền. Đây là tuyển tập những bài nghiên cứu về vai trò của truyền thông đối với công chúng trong thời kỳ toàn cầu hoá, NXB Dân trí, 2009. 3. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu của việc tìm hiểu, nghiên cứu: Hiểu rõ hơn về bản chất, thực chất, điều kiện hình thành, các chặng đường cũng như các tác động tích cựctiêu cực của vấn đề toàn cầu hóa thông tin qua đó có thể dẫn đến liên hệ với tình hình báo chí Việt Nam trong thời kì toàn cầu hóa, hội nhập

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Việc nghiên cứu các xu hướng của báo chí thế giới sẽ góp phần hiểu rõhơn nền báo chí toàn cầu hiện nay qua đó có những giải pháp, cách thức phùhợp với tình hình chung Tuy nhiên mỗi xu hướng lại có những đặc điểm,biểu hiện, tác động, ảnh hưởng khác nhau vì vậy việc chia nhỏ, phân tích sâumột trong tám xu hướng của báo chí thế giới sẽ góp phần hiểu rõ và sâu sắc

Toàn cầu hóa thông tin đây là một trong những xu hướng đặt ra nhiềuvấn đề, có nhiều tranh luận nhất là trong tình hình hội nhập, giao lưu quốc tế

và thế giới có nhiều biến động như hiện nay thì tính cần thiết của việc tìmhiểu xu hướng toàn cầu hóa thông tin là logic và phù hợp Chính vì lý do đó

em đã chọn đề tài “Xu hướng toàn cầu hoá thông tin và sự vận động xu hướng này ở Việt nam” làm đề tài môn học Lịch sử báo chí

2 Tình hình nghiên cứu.

Trong những năm gần đây đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về lĩnh vựctoàn cầu hoá thông tin và xu hướng phát triển truyền thông của Việt nam như

- “Truyền thông Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá”- Ts Lưu Hồng

Minh (chủ biên) - Khoa xã hội học, Học viện Báo chí- Tuyên Truyền Đây làtuyển tập những bài nghiên cứu về vai trò của truyền thông đối với côngchúng trong thời kỳ toàn cầu hoá, NXB Dân trí, 2009

3 Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu của việc tìm hiểu, nghiên cứu: Hiểu rõ hơn về bản chất, thựcchất, điều kiện hình thành, các chặng đường cũng như các tác động tích cực-tiêu cực của vấn đề toàn cầu hóa thông tin qua đó có thể dẫn đến liên hệ vớitình hình báo chí Việt Nam trong thời kì toàn cầu hóa, hội nhập

NỘI DUNGI- Các khái niệm về Toàn cầu hóa thông tin và bản chất của toàn cấu hóa thông tin.

1- Khái niệm toàn cầu hóa thông tin

-“ Toàn cầu hóa” là khái niệm miêu tả các thay đổi trong xã hội vàtrong nền kinh tế thế giới Được tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càngtăng giữa các quốc gia, tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hóa, kinh tế trênquy mô toàn cầu

Từ đây ta có các khái niệm về toàn cầu hóa thông tin như sau:

-Toàn cầu hóa thông tin: Là quá trình thông tin ở khắp mọi nơi trên thếgiới được truyền tải liên tục, nhiều chiều và dẽ dàng tới công chúng

-Toàn cầu hóa thông tin: Là một hiện tượng khách quan nằm trong xuhướng vận động chung của nhiều lĩnh vực khác nhau như kinh tế, môi trường,khoa học-công nghệ,…, và sự vận động của các lĩnh vực ấy tác động qua lại,thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa báo chí

Ngày nay ở bất cứ nơi đâu bạn cũng có thể nắm bắt được toàn bộ thôngtin của thế giới trong ngày, đó là kết quả của toàn cầu hóa thông tin Thôngtin ở mọi ngõ ngách của trái đất được các hãng thông tấn cung cấp một cáchnhanh chóng và chính xác tới nơi cho mỗi công dân Bạn đang ngồi ở nhànhưng có thể theo dõi các vấn đề ở Nga, Nhật Bản, Mỹ, …, hay như tình hìnhgiá xăng dầu thế giới hiện nay,…, điều sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống của bạn

Như vậy quá trình toàn cầu hóa thông tin gắn liền với những thành tựukhoa học, kỹ thuật và công nghệ Internet là hệ thống mạng liên kết toàn cầu,nhờ đó mà người sử dụng có khả năng nhận được thông tin cần thiết từ cáchãng tin một cách dễ dàng Sự xâm nhập của tiến bộ khoa học kĩ thuật vào cáchoạt động truyền thông đại chúng là điều rõ ràng và dễ nhận thấy Việc ápdụng rộng rãi kỹ thuật điện tử, truyền tải dữ liệu xuyên biên giới, việc hìnhthành mạng lưới thông tin toàn cầu đã góp phần đưa tin tức nhanh chóng tớicông chúng Điều đó là cần thiết cho một xã hội đang phát triển nhanh

2-Bản chất của toàn cầu hóa thông tin

Thực chất của toàn cầu hóa thông tin là quá trình phát triển mạnh mẽ,

mở rộng quy mô hoạt động, phạm vi ảnh hưởng ra toàn cầu hóa thông tin

Có thể thấy nội dung của toàn cầu hóa thông tin được phản ánh ởnhững tiến trình thực tiễn sau:

2.1 Sự phát triển nhanh chóng về sức mạnh của các loại hình phương tiện và các chủ thể chi phối truyền thông tin là nội dung đầu tiên của toàn cầu hóa thông tin.

Sự ra đời của báo chí in hiện đại vào cuối thế kỷ XVI - đầu thế kỷ XVII

đã đánh dấu bước khởi đầu của kỷ nguyên truyền thông đại chúng trong tiếntrình phát triển của nhân loại Tuy nhiên, trong suốt 3 thế kỷ tồn tại và pháttriển của mình (từ thế kỷ XVII đến hết thế kỷ XIX), báo in đã vận hành mộtcách chậm chạp với “những bước chân của người đi bộ” Nó chỉ dần trở nênphổ biến ở Tây Âu – cái nôi ra đời của báo in cùng Bắc Mỹ và một số quốcgia, khu vực có liên hệ mật thiết với các quốc gia phương Tây Ngay cả ở khuvực này thì báo chí cũng chỉ mới là thứ sản phẩm của văn hóa thành thị, cáithứ mà người dân nông thôn vẫn còn xa lạ Thậm chí, đến tận cuối thế kỷXIX, ở một số quốc gia, lãnh thổ trên thế giới, người ta vẫn chưa thấy sự hiệndiện của báo in, chưa hình dung ra báo in là gì

Tuy nhiên, khi nhân loại bước sang thế kỷ XX, tình hình đã khác hẳn

Sự ra đời của phát thanh (radio), truyền hình (television) ở nửa đầu thế kỷ,đặc biệt là sự xuất hiện của máy tính điện tử cá nhân (person computer) vàtiếp theo là mạng máy tính toàn cầu (Internet) đã tạo ra bước nhảy vọt có tínhchất bùng nổ trong lĩnh vực truyền thông đại chúng Vào thời điểm hiện nay,các phương tiện truyền thông đại chúng, như báo in, phát thanh, truyền hình,quảng cáo, các loại băng, đĩa âm thanh, hình ảnh, v.v đã hiện diện trong đờisống thường nhật, trở thành một nhu cầu sinh hoạt văn hóa không thể thiếuđối với tuyệt đại bộ phận người dân trên toàn hành tinh Hàng tỷ người ở các

quốc gia, lãnh thổ trên thế giới đang hàng ngày, hàng giờ làm việc, giải tríthông qua và bằng Internet

Cùng với sự ra đời và phát triển nhanh chóng của các loại hình phươngtiện truyền thông đại chúng, các chủ thể truyền thông đại chúng cũng pháttriển mạnh mẽ về quy mô, sức mạnh ảnh hưởng Có thể mô tả lộ trình pháttriển quy mô của các chủ thể truyền thông đại chúng trên thế giới như sau:

- Ở thời điểm cuối thế kỷ XIX, thế giới chủ yếu chỉ biết đến những tờbáo độc lập, hoạt động trong phạm vị địa phương, thành phố cụ thể và ở một

số ít quốc gia phát triển phương Tây mới có những tờ báo có phạm vi ảnhhưởng trên phạm vi toàn quốc

- Đầu thế kỷ XX, bắt đầu hình thành những nền tảng đầu tiên củanhững tập đoàn truyền thông ảnh hưởng trong phạm vi quốc gia

- Giữa thế kỷ XX, các tập đoàn truyền thông bắt đầu quá trình mở rộngtầm hoạt động, quy mô ảnh hưởng ra phạm vi toàn cầu

- Cuối thế kỷ XX, các tập đoàn truyền thông khổng lồ đẩy nhanh quátrình toàn cầu hóa; bắt đầu sự hội tụ, tích hợp các loại hình truyền thông vàcác loại hình dịch vụ sống trên mạng Internet

- Đầu thế kỷ XXI, truyền thông đa loại hình bắt đầu chi phối hoạt độngsống của con người trên phạm vi toàn cầu

Các tập đoàn truyền thông Mỹ dẫn đầu thế giới về quy mô và sức mạnhtiền bạc cũng như phạm vi ảnh hưởng Theo số liệu thống kê năm 2008, Tậpđoàn Walt Disney có 150.000 nhân viên với doanh thu 37,843 tỷ USD Sốliệu tương tự của 4 tập đoàn truyền thông hàng đầu khác của Mỹ như sau:News Corp: 64.000 nhân viên, 32,996 tỷ USD; Time Warner: 86.400 nhânviên, 17,2 tỷ USD; Viacom: 11.500 nhân viên, 14,625 tỷ USD; Gannet Inc:41.500 nhân viên, 6,767 tỷ USD Chỉ riêng tập đoàn mẹ Time Warner đãkiểm soát 6 công ty con với quy mô như những tập đoàn trực thuộc (AOL,Time Broadcasting, Warner Bros, HBO, Ubu, Time Inc), trong đó có nhữngtên tuổi hiện diện hàng ngày trên toàn thế giới, như các kênh truyền hình

CNN, TNT, Cartoon Network, TBS thuộc Time Broadcasting, các kênhtruyền hình giải trí Cinemax, HBO thuộc HBO

Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông đại chúng, thông tin vềmọi sự kiện đang diễn ra ở bất cứ đâu trên hành tinh đều có thể được ngay lậptức tung lên các phương tiện truyền thông đại chúng để đưa đến người nhận ởmọi quốc gia, khu vực Trên thực tế, thế giới ngày nay đã trở nên nhỏ bé nhưmột “ngôi làng truyền thông”, nếu xét theo khoảng cách không gian và thờigian vận hành dòng thông tin

2.2 Sự quy chuẩn hóa công nghệ truyền thông diễn ra trên phạm vi toàn cầu – một yếu tố quan trọng tạo nên quá trình toàn cầu hóa thông tin

Quá trình quy chuẩn hóa công nghệ truyền thông diễn ra dưới tác độngchủ yếu của hai yếu tố: sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và sức ép của việc

mở rộng quy mô hoạt động, phạm vi ảnh hưởng của truyền thông đại chúng

mà về thực chất, là nhu cầu mở rộng thị trường của các chủ thể truyền thôngđại chúng Chính những tiến bộ khoa học của thế kỷ XX đã cho phép phá bỏrào cản của các hệ kỹ thuật truyền hình khác nhau, dẫn đến việc các máy thucủa cả thế giới, dù do bất cứ quốc gia, công ty nào sản xuất, đều có thể thunhận được các chương trình phát đi của mọi đài phát sóng truyền hình vàngược lại Mặt khác, các chủ thể truyền thông muốn mở rộng thị trường củamình buộc phải tìm ra các giải pháp kỹ thuật công nghệ chuẩn phổ biến

Có thể nhận thấy quá trình quy chuẩn hóa công nghệ truyền thông diễn

ra trong lĩnh vực truyền hình Vào những năm 70 của thế kỷ XX, trên thế giới

đã tồn tại các hệ kỹ thuật truyền hình khác nhau, như PAL, SECAM, NTSC,OIRT mà đặc điểm phân biệt giữa chúng là mật độ đường phân ngang hìnhảnh Các sản phẩm máy thu hình đều sản xuất theo tiêu chuẩn đơn hệ vàđương nhiên, chỉ thu được chương trình phát sóng của một hệ kỹ thuật tươngứng Để giải quyết sự bất tiện này, người ta đã tìm giải pháp sản xuất các máythu đa hệ Chỉ trong thời gian khoảng một thập kỷ, hầu như máy thu hình đa

hệ đã thay thế toàn bộ các máy thu hình đơn hệ Khi truyền hình chuyển sang

kỹ thuật số (digital), sự khác biệt về hệ kỹ thuật không còn là trở ngại choviệc phổ biến các sản phẩm máy thu hình Ngày nay, về cơ bản, máy thu hìnhsản xuất ở bất cứ đâu đều có thể dùng cho mọi quốc gia, khu vực.

2.3 Môi trường truyền thông - điều kiện, đồng thời là kết quả của quá trình toàn cầu hóa thông tin

Môi trường toàn cầu của truyền thông đại chúng bao gồm sự mở rộngphạm vi của cơ sở hạ tầng kỹ thuật, mở rộng công chúng, mở rộng không giannguồn tin của truyền thông đại chúng ra toàn cầu

Trước hết là việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật đã cho phép người ta mởrộng và hình thành một môi trường truyền thông đại chúng đồng nhất trênphạm vi toàn cầu mà hầu như không có hàng rào kỹ thuật, địa lý hay hàng ràoquốc gia nào có thể ngăn cản Ngày nay, hệ thống vệ tinh nhân tạo bao quanhkhông gian trái đất đã mang thông tin đồng thời đến mọi nơi, vào mọi lúc trêntoàn địa cầu Internet, truyền hình, phát thanh truyền qua hệ thống vệ tinh đếnvới mọi cư dân trái đất nếu có nhu cầu và phương tiện tiếp nhận, bất chấpbiên giới quốc gia và hàng rào “lửa” Với truyền thông đại chúng toàn cầuhóa, thì trên thực tế, đã không còn khái niệm biên giới cứng của các quốc gia

Cùng với tiến bộ khoa học - kỹ thuật, sự tăng lên nhanh chóng của cácquan hệ quốc tế về chính trị, kinh tế và văn hóa đã dần hình thành công chúngtoàn cầu của truyền thông đại chúng Rào cản ngôn ngữ được khắc phục từngbước qua việc trình độ văn hóa cư dân nâng cao, ngày càng nhiều người biết

và có thể sử dụng ngoại ngữ trong giao tiếp và làm việc Thậm chí, có nhữngthứ ký hiệu mà cư dân cả thế giới đều có thể hiểu được mà không cần biếttiếng nước ngoài Dễ nhận thấy nhất là hình ảnh Công chúng trẻ em vẫn thíchthú xem phim hoạt hình mà đâu cần phiên dịch

II-Những chặng đường phát triển của toàn cầu hóa thông tin.

1- Điều kiện hình thành toàn cầu hóa thông tin:

Những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học-kĩ thuật trong các lĩnhvực đăng tải, in ấn tạp chí, báo, sự phát triển của công nghệ phát thanh truyềnhình đặc biệt là Internet đã cho phép thông tin từ một quốc gia có thể đượcbiết đến trên toàn thế giới Quá trình toàn cầu hóa thông tin được gắn vớinhững thành tựu mới nhất trong kĩ thuật thông tin liên lạc và điện tử Thôngtin trong khoảnh khắc được chuyển tải tức thời tới người đọc, người xem,điều đó cho phép hàng triệu người được chứng kiến và tham gia vào sự kiệnđó

Trên cơ sở nghiên cứu nội dung và tính chất của tiến trình toàn cầu hóatruyền thông đại chúng, có thể chỉ ra những yếu tố quan trọng nhất chi phối

và thúc đẩy tiến trình này là: Những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học,

kỹ thuật và công nghệ lần thứ ba; quá trình toàn cầu hóa kinh tế thế giới; tiếntrình hội nhập quốc tế; yêu cầu giải quyết các vấn đề toàn cầu

1.1- Những thành tựu, tiến bộ to lớn của cuộc cách khoa học, kỹ thuật

và công nghệ lần thứ ba (cuộc cách mạng tin học) - là một trong số những yếu tố có vai trò quyết định đối với tiến trình toàn cầu hóa thông tin

Trước tiên, phải nói đến sự ra đời và phát triển của máy tính điện tử vànhững thành tựu to lớn trong lĩnh vực tin học Vào thập niên cuối của nửa đầuthế kỷ XX, sự ra đời của máy tính đã báo hiệu sự bắt đầu của một cuộc cáchmạng khoa học, kỹ thuật và công nghệ dẫn đến những đảo lộn trong đời sốngnhân loại nói chung và thay đổi căn bản hình dung về truyền thông đại chúngnói riêng Máy tính điện tử đã mở ra những khả năng mới trong công nghệ in

ấn với việc chế bản điện tử Nó đã bỏ lại đằng sau toàn bộ công nghệ in cũ vớinhững keo, lô, chì, chữ, trên nền lao động thủ công để tạo sự đột phá có tínhcách mạng về tốc độ, năng suất in ấn và chất lượng của các sản phẩm in, trong

đó có sách, báo và tạp chí

Năm 1968, phát minh mới về kết nối mạng máy tính đã được đăng kýtại Mỹ 13 năm sau, mạng máy tính thế giới - Internet ra đời đã mở ra khảnăng kết nối toàn cầu các máy tính cá nhân, cũng có nghĩa là tạo ra theo cấp

số nhân về tích lũy, khai thác thông tin trong các máy tính Hơn thế nữa, nócòn đưa tới việc thực hiện trên thực tế việc kết nối cư dân toàn thế giới trởthành một “làng truyền thông toàn cầu” Theo thống kê của Asia Digitalmarketing Yearbook, tính đến năm 2007, cả thế giới đã có đến 1,1 tỷ người sửdụng Internet, trong đó 20 quốc gia và vùng lãnh thổ dẫn đầu chiếm gần 80%

số người sử dụng Internet toàn cầu Mỹ là nước đứng đầu danh sách với 211triệu người, chiếm gần 70% dân số sử dụng Internet Việt Nam tuy mới chínhthức phổ biến Internet nhưng đã trở thành quốc gia đứng thứ 17 thế giới với17,5%, tức là trên 14 triệu người

Sự phát triển của công nghệ thông tin và cùng với nó là những tiến bộ

to lớn trong kỹ thuật truyền thông, những giải pháp công nghệ tiên tiến, nhưmạng cáp quang, hệ thống vệ tinh nhân tạo, kỹ thuật số (digital), truyền hình

độ nét cao (HD), công nghệ 3G, công nghệ in hiện đại, v.v đã thúc đẩy sự đổimới và không ngừng nâng cao chất lượng, dung lượng, năng lực, sự hấp dẫn,

sự thuận tiện trong sử dụng của truyền thông đại chúng

Mạng Internet bao phủ toàn cầu, nhờ đó mà người sử dụng có khả năngnhận được mọi thông tin cần thiết từ các hãng tin một cách dẽ dàng Sự xâmnhập của khoa học-kĩ thuật vào các hoạt động báo chí là điều dẽ dàng nhậnthấy Việc áp dụng rộng rãi kĩ thuật điện tử, truyền tải dữ liệu xuyên biên giới,việc hình thành mạng lưới thông tin toàn cầu đã góp phần đưa tin tức nhanhchóng tới công chúng Điều đó là cần thiết trong thế giới hiện đại, phát triểnnhanh

1.2-Toàn cầu hóa thông tin vừa là hệ quả, vừa là động lực thúc đẩy tiến trình toàn cầu hóa kinh tế thế giới

Nền kinh tế thế giới trong thế kỷ XX đã có những bước phát triểnnhanh chóng về năng suất, tốc độ Thời kỳ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai

đến những năm đầu thế kỷ XXI, mức tăng trưởng GDP ở một số nước tănglên cả chục lần Việc ứng dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật, các giải phápcông nghệ tiên tiến cho phép tăng nhanh năng suất lao động, chất lượng và sự

đa dạng hóa các sản phẩm hàng hóa Những rào cản trên thị trường khu vực

và quốc tế dần bị dỡ bỏ Hệ thống tài chính và thị trường vốn liên kết toàncầu, sự hình thành thị trường lưu thông hàng hóa toàn thế giới càng thúc đẩynhanh vòng quay đồng vốn, mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho các nhà sảnxuất Trong điều kiện đó, các công ty, tập đoàn kinh tế nhanh chóng bànhtrướng sức mạnh, quy mô, nhiều tập đoàn trở thành cơ cấu đa quốc gia, cơcấu kinh tế toàn cầu

Sự phát triển của kinh tế, một mặt, tạo tiền đề vật chất, nguồn lực cho

việc đầu tư phát triển và tiêu thụ sản phẩm truyền thông đại chúng Mặt khác,

sự phát triển kinh tế cũng dẫn đến việc mở rộng, tăng nhanh nhu cầu truyềnthông đại chúng, phục vụ cho thông tin quảng bá hàng hóa, dịch vụ, mở rộngthị trường, tạo điều kiện cho việc mở rộng đầu tư sản xuất Như vậy, quá trìnhtoàn cầu hóa kinh tế và quá trình toàn cầu hóa truyền thông đại chúng có quan

hệ chặt chẽ với nhau, vừa là điều kiện, tiền đề, vừa là hệ quả phát triển củanhau

1.3 Về chính trị, tiến trình hội nhập quốc tế cũng là một điều kiện quan trọng của quá trình toàn cầu hóa thông tin.

Năm 1945, sự ra đời của Liên hợp quốc đã được coi như một giải pháp

lý trí mà nhân loại buộc phải lựa chọn sau bài học xương máu của hai cuộc

chiến tranh thế giới Đã đến lúc các quốc gia trên thế giới phải ngồi lại với

nhau, cùng hợp tác giải quyết các vấn đề chính trị một cách hòa bình, tránh đổmáu Đến lượt mình, chính Liên hợp quốc đã trở thành một cơ chế để thúcđẩy tiến trình toàn cầu hóa các vấn đề chung của nhân loại, cũng như các vấn

đề của từng khu vực, từng quốc gia Cùng với sự ra đời Liên hợp quốc, nhiềuhình thức, cơ chế liên kết, hợp tác ở các khu vực, liên khu vực hay nhómnước có cùng hoàn cảnh, gần gũi nhau về thể chế hay có cùng một mục tiêu

chính trị, kinh tế, xã hội nào đó đã xuất hiện Đó là: Tổ chức các nước khôngliên kết (NAM), Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), Tổ chức Thốngnhất châu Phi (OAU), Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), Tổ chứcHiệp ước quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO), Tổ chức các nước châu Mỹ,

Tổ chức các nước Nam Á, Khối Liên hiệp Anh, Tổ chức các nước nói tiếngPháp, Tổ chức các nước Hồi giáo, Diễn đàn kinh tế thế giới Đavốt, G8, G20,v.v Ngoài các tổ chức có thiết chế hoạt động thường xuyên, còn xuất hiệnnhiều hình thức giao tiếp, liên kết, hợp tác song phương, đa phương, các cơchế làm việc đột xuất giữa các quốc gia một cách sinh động, đa dạng

Các hình thức, thiết chế hội nhập, hợp tác quốc tế ngày càng phong phú

đã tác động, ảnh hưởng đến tiến trình vận động, tính chất hay cách thức giảiquyết của các vấn đề, sự kiện Hình thức phổ biến nhất là nó tạo ra sự quantâm, chú ý của dư luận quốc tế hay khu vực, tùy theo quy mô, tính chất củavấn đề, sự kiện Đó cũng chính là động lực, là yếu tố tác động mạnh mẽ vàoviệc hình thành các điều kiện của môi trường truyền thông đại chúng, kíchthích để dẫn tới việc mở rộng các nhu cầu về thông tin truyền thông

1.4 Yêu cầu giải quyết các vấn đề toàn cầu cũng là một điều kiện cho

sự phát triển toàn cầu hóa thông tin với quy mô toàn thế giới

Sự phát triển của các lĩnh vực đời sống hiện đại, đặc biệt là côngnghiệp cùng tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đã dẫn đến hệ quả là sự hìnhthành những vấn đề toàn cầu, những vấn đề có phạm vi hoạt động toàn thếgiới, ảnh hưởng đến mọi quốc gia, dân tộc và chỉ có thể giải quyết được trênquy mô toàn cầu Đó là các vấn đề trải ra trên rất nhiều lĩnh vực của cuộcsống, từ dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, nguồn nước, cạn kiệt nguồn nănglượng, hiệu ứng nhà kính – trái đất nóng lên và nước biển dâng, đến nhữngvấn đề về vũ khí hạt nhân, tội phạm ma túy, nghèo đói và thiếu lương thực,xung đột vũ trang và nạn khủng bố, v.v

Việc giải quyết các vấn đề toàn cầu đang đặt ra trước nhân loại nhữngyêu cầu bức xúc Tuy nhiên, việc tìm ra và đi đến thống nhất về phương thức,

nguồn lực, cơ chế để giải quyết một cách hiệu quả những vấn đề toàn cầu lại

là không dễ dàng Đặc biệt khó khăn là việc tìm ra tiếng nói chung giữa tất cảcác quốc gia với những thể chế chính trị đa dạng, những lợi ích khác biệtnhau nhiều khi đến mức đối kháng Trong điều kiện đó, truyền thông đạichúng có vai trò quan trọng, trở thành công cụ chuyển tải thông tin, thúc đẩynhận thức thống nhất, trách nhiệm và giải pháp giải quyết các vấn đề toàncầu Có thể nói, đây là kênh thông tin có sức mạnh to lớn nhất, có điều kiệnthuận lợi nhất để liên kết các dân tộc, các quốc gia đi tới tiếng nói, hành độngchung Đến lượt mình, truyền thông đại chúng có cơ hội mở rộng quy mô,tăng cường sức mạnh ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu

1.5- Nhu cầu thông tin của công chúng ngày càng cao

Một điều kiện nữa thúc đẩy toàn cầu hóa thông tin đó là nhu cầu thôngtin của công chúng ngày càng tăng Các cơ quan báo chí muốn đáp ứng nhucầu đó thì phải đẩy mạnh việc khai thác sự đa dạng của thông tin, không thể

bó hẹp thông tin trong một quốc gia hay một khu vực

khóa toàn cầu hóa văn hóa là sự tồn tại của hệ thống truyền thông đại chúng

để tạo cảm giác đồng thời với khả năng xuất hiện ở rất nhiều nơi

Vào thế kỷ thứ XIX, nhân loại từng chứng kiến hiện tượng toàn cầuhóa thông tin với sự ra đời của hàng loạt báo viết ở các quốc gia Nhờ báo chítruyền tải các môn khoa học, các sự kiện, hình thành xu hướng, tinh thầncủa thời đại bao gồm đời sống chính trị, kinh tế, văn học, hội họa, âm nhạc,thời trang, du lịch đã quay theo nhịp của các phương tiện truyền thông, pháttriển tư duy và phong cách mới

Trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ truyền thông, báo in luônđược coi là công cụ phản ánh thông tin xã hội, giữ vai trò trung tâm đưa tin.Thế kỷ thứ VII sau công nguyên, người Trung Quốc đã dùng chữ khắc gỗ intrên giấy và công nghệ in gốm đã ra đời vào thế kỷ thứ IX Nửa đầu thế kỷ

XV (năm 1448), con chữ kim loại ra đời, nhân loại đã vượt qua được hạn chếcủa công nghệ in khắc gỗ

Theo đà phát triển, năm 1911, Boris Rosing chế tạo thành công hệthống truyền hình sử dụng gương phát hướng tới ống cathode ở đầu nhậnhình Từ nửa sau thế kỷ XX, ti vi dần chiếm ưu thế trong chuyển tải thông tin

đã đẩy báo in phải cạnh tranh vất vả với phát thanh và truyền hình (thời gian

từ 1940 đến hết thập niên 1990, lượng báo in phát hành ở nhiều nước pháttriển đã giảm từ 2 đến 3 lần) Mặc dù chương trình phát thanh và truyền hìnhngày càng phong phú, song nhiều phân tích cũng đã chỉ ra, những phươngtiện truyền thông này chưa thể thay thế được hẳn báo in; Hiệp hội báo chítoàn cầu (WAN) cho biết, trên thế giới còn trên 1 tỉ người vẫn đọc báo in

Từ sự phát triển máy tính cá nhân, những thập niên cuối thế kỷ XX loàingười cũng chứng kiến sự phát triển vượt bậc của truyền thông qua Internet.Theo đó, báo mạng (điện tử) đã hội tụ đầy đủ lợi thế của báo viết, báo nói vàbáo hình Nhờ khả năng kết nối với tốc độ lan tỏa rất cao, không ít dự báo cho

rằng sẽ đến lúc không còn người thu thập thông tin bằng đọc tài liệu trênnhững trang giấy viết

Sau tờ Internet đầu tiên của Đại học Florida (Hoa Kỳ) công bố tháng 10năm 1993; trong năm 1994, nhiều phiên bản online của tạp chí Hotwired vàhàng loạt báo khác đã ồ ạt đưa ra website, mở ra thời đại thông tin trực tuyến

Do đáp ứng nhu cầu thông tin ở bất cứ thời điểm nào, hệ thống báo mạng đãlàm thay đổi nhanh chóng thói quen tiếp nhận thông tin của đông đảo côngchúng

Từ ưu thế hội tụ, báo mạng có sức chứa rộng lớn cả về không gian vàthời gian, đồng nghĩa với dung lượng thông tin gần như không hạn chế Nhờbáo mạng, người đọc không chỉ cập nhật thông tin dưới dạng chữ viết mà còn

có thể nghe phát thanh và xem truyền hình ngay trên trang web Nhờ khảnăng tương tác nhiều chiều, ban biên tập có thể tiến hành những giao lưu trựctuyến vấn đề được nhiều độc giả quan tâm; đây cũng là ưu thế mà phát thanh,truyền hình bị hạn chế và càng khó khăn gấp bội đối với báo in

Với lợi thế chuyển tải nhanh, sức chưa thông tin khổng lồ và khả năngtương tác nhiều chiều; mạng Internet đã giảm nhẹ rào cản của những phươngtiện truyền thông truyền thống và làm cho bản tin trên mạng trở nên đa dạnghơn Cùng lúc nghe bình luận, người dùng internet còn có thể tham khảo đượcnguồn tin thu thập, hình ảnh ghi lại từ hiện trường hoặc kết nối thêm những tưliệu có liên quan trên những đường link Một lợi thế khá quan trọng khác củabáo điện tử là có thể giảm được đến 75% chi phí sản xuất và phát hành

Trước đòi hỏi xử lý và phát triển thông tin đại chúng mang tính toàncầu, báo mạng được coi là giải pháp thích hợp để tìm lại dấu ấn hoàng kimcủa báo chí song cũng gặp không ít khó khăn So với lịch sử hàng thế kỷ củangành báo chí, với trên 10 năm hoạt động báo mạng tuy mới phát triển nhưng

đã thu hút ngày càng đông đảo bạn đọc Khảo sát ở các nước phát triển chothấy, trên 70% người Mỹ nhận xét, báo chí truyền thống chưa phản ánh đầy

đủ thông tin; ở nhiều quốc gia đã có trên 50% dân cư dùng internet để cập

nhật thông tin Theo nhiều nhà phân tích, ngày nay, mạng thông tin điện tử đãtrở thành công cụ không thể thiếu trong hình thành cách làm việc của conngười và tiến bộ công nghệ đã giúp để những nguồn thông tin hiện đại ngàycàng trở nên hữu ích hơn (NCEIF 2010)

Trên nguyên tắc coi trọng sự thật và mức độ chính xác của các nguồntin, mục tiêu của báo mạng là đem đến độc giả công cụ để có thể tham giahiệu quả vào những giao tiếp cộng đồng Công chúng thực sự chào đón những

gì thuộc về tập hợp tin tức, sản xuất và xuất bản thông tin đã tạo động lực để

mở ra thời kỳ phát triển đầy năng động của báo chí Phần lớn tên tuổi lớntrong công nghệ thông tin toàn cầu đều kinh doanh bằng cách cung cấp thôngtin miễn phí cho người sử dụng internet và bán quảng cáo cho khách hàng lànhững nhà cung cấp sản phẩm, quảng bá hàng hóa hoặc thương hiệu Tuynhiên, doanh số quảng cáo trên internet hiện còn khiêm tốn (vào năm 2007,tại Mỹ, nguồn thu này mới chiếm chừng 7,5% doanh số quảng cáo) Nhiềunhà nghiên cứu cho rằng, phải qua nhiều năm nữa mức tăng trưởng quảng cáotrên báo mạng mới vượt qua được báo in

Phân tích khó khăn trong thu phí internet, chuyên gia của Paid Contenttừng chỉ ra, thông tin là lĩnh vực phát triển nhanh và mạnh mẽ nhất, lượngcung đang lớn hơn cầu dẫn đến không ai có thể bán thứ đang quá dư thừa(NCEIF 2010) Mặt khác, khó đảo ngược được thói quen không phải trả phítruy cập và trở ngại khác đó là, muốn thu được phí truy cập đòi hỏi ngànhcông nghệ truyền thông toàn cầu phải cùng đồng loạt tiến hành; về phía cácnhà quảng cáo, họ không tán đồng thu phí bởi sẽ bị mất đi đáng kể lượngngười đọc quảng cáo

Từ những lý do trên đây, giới phân tích cho rằng, các nhà xuất bản cònphải tiếp tục cung cấp thông tin miễn phí và thu lợi nhuận qua quảng cáo; việccần làm là có chính sách mềm dẻo để điều tiết và thu được lợi nhuận kinhdoanh Giải pháp được đề cập đã tập trung vào tăng tính năng mới và xâydựng mô hình thanh toán hữu hiệu (NCEIF 2010) Độc giả đăng ký tài khoản