BÀI THỰC tập về DAO ĐỘNG âm tần

2Đặc điểm mạch lọc tần số kiểu cầu viên:biến một tín hiệu bất kỳ ở đầu vào thành tín hiệu hình sin ra... +R1,R6,R9 là các điện trở tạo thiên áp cho đèn,riêng T1 mạch định thiên theo kiểu

BàI THựC TậP Về DAO ĐộNG ÂM TầN

A Lý THUYếT

1) Điều kiện dao động:

*) Mạch là một khối khép kín gồm:

+Khâu khuyếch đại :K U,ϕk

+Khâu phản hồi dơng:K P, ϕP

Phản hồi

Kp, ϕp

Vào K

Ra P

ra K Khuyếch đại

Ku, ϕk

*)Cân bằng biên độ:

K U.K P ≥ 1 với:

K U:hệ số khuyếch đại điện áp của khối khuyếch đại

K P:hệ số truyền đạt điện áp của khối phản hồi

*) Cân bằng pha:

ϕk + ϕP = 2nπ

ϕk:tổng dịch pha của khối khuyếch đại

ϕP:tổng dịch pha phản hồi của khối phản hồi

*)Cần có một mạch lọc tần số ở một trong hai khối :dùng mạch lọc tần số kiểu cầu viên

⇒ mạch chỉ dao động khi cả 4 điều kiện trên cùng

đ-ợc thoả mãn

2)Đặc điểm mạch lọc tần số kiểu cầu viên:biến một tín hiệu bất kỳ

ở đầu vào thành tín hiệu hình sin ra

+Sơ đồ mạch:

C1 R1

Vào Ra

C2 R2

Nếu chọn

R R R

C C C

=

=

=

=

2 1

2 1

thì trong điều kiện này mạch có khả năng

Lọc tín hiệu:với tần số lọc tín hiệu nhận đợc là:

2

1

f RC

π

f0gọi là tần số cộng hởng riêng Truyền tín hiệu:nếu đầu vào đặt một tín hiệu hình sin cótần số f = f0thì tín hiệu đó đợc truyện tới

đầu ra và tín hiệu đầu ra đồng pha với tín hiệu đầu vào ⇒ ϕP = 0 ;K p = 13

3)Thiết kế mạch dao động âm tần:dùng mạch dao động cầu viên

làm khối phản hồi:

+V9V

+V Ura

C828 C828

+47uF

+ 10uF +10uF

+10uF +10uF

10nF

10nF 10nF 10k 10k 0.56k 10k 0.012k 0.56k 4.7k

100k 0.56k

200k 0.56k

100k

C828

R1 R5 R6 R7 R9

C8

T1 C6 T3

C3 T2

C4 C7

C5

C1 R4 R8 R10 R11

R2 R3 VR

C2

*)Nguyên lý:xét hoạt động của mạch dựa trên các điều kiện dao động:

+Mạch là một khối khép kín do có khâu phản hồi dơng +Có mạch lọc tần số kiểu cầu viên

+Điều kiện biên độ:

- Mạch T1:K U1 >> 1

⇒K U =K U1.K U2 >> 1

- Mạch T2:K U2 >> 1

- Mạch phản hồi:lọc kiểu cầu viên nên:K P = 13

⇒K U.K P >> 1 13 ≥ 1 ⇒ điều kiện cân bằng biên

độ đợc thoả mãn

+Điều kiện cân bằng pha :

- Mạch T1:ϕ =1 π

⇒ ϕK = ϕ1+ ϕ2 = 2 π

- Mạch T2:ϕ =2 π

- Mạch phản hồi kiểu cầu viên:ϕP = 0

⇒ ϕK + ϕP = 2 π ⇒điều kiện cân bằng pha đợc thoả mãn

*)Tác dụng các linh kiện:

+R1,R6,R9 là các điện trở tạo thiên áp cho đèn,riêng T1 mạch

định thiên theo kiểu phân áp

+R5,R7,R11 là các điện trở tải xoay chiều.,

+R4,R8,R10 là các đIện trở emitơ của ba tranzisto T1,T2,T3.Nếu

nh không có tụ Ce thì các điện trở nàygây hồi tiếp âm,điện trở càng lớn,hồi tiếp âm càng lớn

+C4,C6,C7là các tụ nối tầng

+C5 là tụ chống hồi tiếp âm

+C8 là tụ chống nhiễu ở đầu ra

+C1,C2,R2,R3 là các tụ điện ,điện trở tạo nên mạch cầu viên *)Xác định và điều chỉnh chế độ tĩnh: + Ngắt bỏ phản hồi dơng để không có xoay chiều trong

mạch

+Xác định và điều chỉnh dòng I1,I2,I3của các đèn.Nếu các dòng không đạt yêu cầu thì điều chỉnh các điện trở tạo thiên áp

*)Xác định và điều chỉnh chế độ động:

+Lắp phản hồi dơng vào mạch và ngắt bỏ phồi hồi âm

+Xem mạch có dao động hay không bằng cách dùng đồng hồ

đo vônkế thang đo xoay chiều để đo Ura:

- Nếu Ura≠0⇒mạch đã có dao động

- Nếu Ura=0⇒mạch cha dao động⇒cần xem lại các tụ nối tầng và đờng phản hồi

+Dùng osilo quan sát dạng tín hiệu:nếu trên màn hình thu đợc các tín hiệu cha chuẩn (cha phải hình sin)⇒phải giảm biên độ các tín hiệu vào bằng cách dùng phản hồi âm và xoay chiết áp nếu xoay chiết áp mà mất luôn dạng tín hiệu hoặc tín hiệu có dạng hình sin nhng bị cắt ở các đầu thì phải điều chỉnh các dòng I1,I2,I3 và điều chỉnh lợng phản hồi đến khi đạt đợc

điện áp ra cần thiết và trên màn hình osilo xuất hiện tín hiệu hình sin

B THựC HàNH

1)Thiết kế mạch lắp ráp trên tấm panen:

+Mạch thiết kế:

R 1 R 5 R 6 R 7 R 9

C 4

T 1

c b e

VR

R 8

R 10

R 11

R 4

R 3

R 2

C 8

c b e

T 2

c b e

T 3

C 6

C 1

C 3

C 5 C 7

+9V

-9V

+Các số liệu của mạch dao động:

-Khi cha lắp mạch phản hồi âm VR:

V ra

V be

V ce

V ce

V ce

U U

U T

U T

U T

4 8 3

7 0 3 0

5 4

5 6 3

3 8 8

3 3

2 2

1 1

ữ

=

ữ

=

ữ

=

→

ữ

=

→

ữ

=

→

-Khi lắp mạch phản hồi âmVR:

V

ra

U = 2 2 ữ 2 6 và yêu cầu điện áp ra có dạng hình sin

+Yêu cầu mạch:

-Mạch đi phía dới,linh kiện đi phía trên -Mỗi một điểm hàn chỉ đợc nối một linh kiện

-Mạch không đợc chồng chéo,linh kiện phải thẳng hàng

-Mối hàn phải thật tròn và tiếp xúc tốt,mạch lắp phải sạch sẽ

-Ura phải đạt yêu cầu từ mức thấp nhất

+Điều chỉnh mạch:coi nh mạch lắp đúng,đóng nguồn (cha lắp giá

trị phải gần đúng VR).Sử dụng đồng hồ để ở thang DC 10v kiểm tra Ube

vàUce →giá trị phải gần đúng với số liệu đã biết.Nếu Uce quá nhỏ →sai số

về giá trị điện trở Rb.Xoayđồng hồ về thang AC 10v kiểm tra đầu ra của

mạch dao động.Đo Ura trên R11 phải đạt 3 8 → 4V và đồng thời nhìn tín hiệu

trên osilo (dạng xung vuông)→ mạch đã có dao động.Lúc này lắp VR vàovà

điêù chỉnh VR để tín hiệu ra đạt hình sin.Trên thực tế thì không ra hình sin

mà xảy ra hai trờng hợp:

-Cắt dới:điều chỉnh Re đặc biệt là R8 nếu vẫn bị cắt thì ta thay đổi

điện trở Rtải

-Cắt trên:điều chỉnh Rb(R6,R1) tất nhiên là không đợc quá nhỏ

2 )Các số liệu thực tế sau khi đã thực tập:

+Khi cha lắp VR:

be

V be

V be

V ce

V ce

V ce

U U

U

U U

U

3 0

; 28 0

; 28 0

6 3

; 2 5

; 2 8

3 2

1

3 2

1

=

=

=

=

=

=

nhận thấy các giá trị điện áp cha đạt yêu cầu→cần phải

điều chỉnh:R8=0.012k;R6=100k lúc này ta đợc:

be

V be

V be

V ce

V ce

V ce

U U

U

U U

U

52 0

; 5 0

; 31 0

2 4

; 5 4

; 2 8

3 2

1

3 2

1

=

=

=

=

=

=

+Khi lắp VR và điều chỉnh mạch:ta đợc Ura=2.3v và tín hiệu ra có dạng hình sin

3)Kết luận:điện áp ra còn hơi thấp,tín hiệu hình sin vẫn cha thật chuẩn(cắt dới)