bản giới thiệu sách mãi mãi tuổi hai mươi Nguyễn Văn Thạc

Mãi mãi tuổi hai mươi là cuốn sách có ảnh hưởng lớn đến thế hệ trẻ Việt Nam. Nó gây tiếng vang lớn ngay từ khi được xuất bản. Bản giới thiệu này quan tâm đến những đặc sắc nội dung và nghệ thuật của cuốn sách. Với cách viết mạch lạc, ngôn từ chọn lọc, tôi mong các bạn có một tài liệu tốt cho hoạt động của mình

KỊCH BẢN GIỚI THIỆU SÁCH

“MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI” – NGUYỄN VĂN THẠC

Thưa Ban giám khảo, quý vị đại biểu cùng toàn thể hội thi thân mến, Thánh Gióng – người con của quê hương Phù Đổng chúng em, đã đi vào tâm thức người Việt như một vị thánh bất tử, như một biểu tượng thiêng liêng cho tinh thần yêu nước bất diệt Tinh thần ấy luôn luôn tồn tại, hiện hữu trong mỗi cá nhân con người chúng ta Và trong thế kỉ XX, nó được thể hiện rõ nhất trong hai cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại của dân tộc Đó là kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mĩ Thời đại ấy đầy gian khổ, khốc liệt nhưng lại sinh ra những con người vĩ đại, những chiến sĩ anh hùng, quả cảm Và một trong

số đó là Nguyễn Văn Thạc – chàng trai Hà Nội, một anh lính binh nhì trong đoàn quân Nam tiến năm nào Anh cũng là tác giả của cuốn nhật kí nổi tiếng mà chúng em sẽ giới thiệu ngay sau đây – Nhật kí “Mãi mãi tuổi hai mươi”

Nguyễn Văn Thạc sinh năm 1952 Anh là người con của đất Hà Nội, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng Tổ quốc lên đường nhập ngũ, gác bút nghiên trả nợ non sông Dường như chiến tranh làm con người ta trở nên mạnh mẽ, biến chàng trai trẻ trung, lãng mạn, từng là học sinh giỏi văn nhất miền Bắc ấy trở nên kiên cường và bất khuất Chẳng thế mà anh từng nói: Cuộc đời đẹp nhất của thanh niên là trên trận tuyến đánh quân thù … Nước còn giặc, còn đi đánh giặc, đánh đến cùng mới thôi” Thế nhưng, nơi hòn tên mũi đạn là nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh như sợi tóc Đạn bom giặc Mĩ đã cướp đi tâm hồn người trai trẻ ấy, khi anh vừa tròn 20 tuổi Bạn bè anh gửi anh lại miền đất thôn Đầu Kênh, xã Triệu Long, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị

Những người chết trẻ mãi Và những người lính chết trẻ còn mãi tuổi thanh xuân và luôn là một biểu tượng đẹp, trong sáng trong lòng dân tộc Nguyễn Văn Thạc cũng vậy

“Có những phút làm nên lịch sử

Có cái chết hóa thành bất tử

Có những lời hơn mọi bài ca”

Sự hi sinh của Nguyễn Văn Thạc vốn đã có ý nghĩa như bao sự hi sinh vì Tổ quốc khác Nhưng nó còn ý nghĩa hơn khi anh đã để lại cho đời câu “Chuyện đời” của mình là tập nhật kí chiến tranh có giá trị lớn lao đối với thời đại ngày nay Những dòng nhật kí đã hoen mực ấy được nhà báo, nhà thơ Đặng Vương Hưng sưu tầm và giới thiệu, in thành

cuốn sách mang tên “Mãi mãi tuổi hai mươi” này Cuốn nhật kí lần đầu tiên được xuất bản

tháng 10/ 2005, do nhà xuất bản Thanh niên ấn hành Nó dày 296 trang in trên khổ 13 x 19

cm là những dòng tâm tư, suy nghĩ của tác giả từ ngày 02/10/1971 đến ngày 24/05/1972

“về đời, về người, về cuộc sống, về những chân lý mà bất kì ai có trách nhiệm cũng phải suy nghĩ đến…” Cho đến nay, cuốn nhật kí đã được tái bản nhiều lần, do nhiều nhà xuất

bản khác nhau ấn hành vì thế quý vị và các bạn rất dễ dàng để có thể sở hữu nó cho mình

Và đến với thư viện xã Phù Đổng chúng tôi, quý vị có thể tìm đọc cuốn sách với mã số … mục … Xin mời quý vị và các bạn một lần ghé thăm!

Thưa ban giám khảo, quý vị đại biểu cùng toàn thể hội thi thân mến, cuốn nhật kí này là những dòng chân thật nhất về cuộc đời, suy nghĩ, tâm tư của liệt sĩ Nguyễn Văn

Thạc bởi anh “viết cho mình, cho riêng mình đọc” thôi như lời anh tâm niệm Vì thế những

trang nhật kí ấy có cả những thầm kín, rất riêng tư, có cả những xao động, vui tươi của đời

chàng trai trẻ với cái hăm hở “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phơi phới dậy

tương lai” Nói như vậy cũng có nghĩa cuốn nhật kí trước hết thể hiện tâm tư, tình cảm

của Nguyễn Văn Thạc - chàng trai trẻ tuổi đất Hà Nội với tâm hồn nhạy cảm, lãng mạn Trong cuốn sách, có những dòng thật bi quan, chán nản, thất vọng đến cùng cực:

“Phải hết sức trấn tình, tôi mới không xé hoặc không đốt đi cuốn Nhật kí này Trời ơi! Chưa bao giờ tôi chán nản và thất vọng như buổi sáng nay, như ngày hôm nay cả… Tôi ngồi bệt xuống bờ sông, con sông cạn đanh rúc nước Tôi vốc bùn và cát ở dưới lòng sông, và qua kẽ ngón tay tôi, nó rớt xuống, rót xuống Tôi muốn khóc, khóc với dòng sông Không, chẳng có ai có thể đem cho tôi được chút gì niềm an ủi hay vui sướng cả Mọi người không hiểu được tôi, mọi người gắt gỏng với tôi Trời ơi, lúc này tôi có thể chết ngay đi được Có thể quên hết nỗi phiền muộn và sầu não ngập tràn cả hồn tôi thì sung sướng biết bao…” Nhưng những dòng ấy đâu có thể lấn lướt được cái trong sáng của một tâm hồn thật nhạy cảm với những nhớ nhung da diết: “Mùa đông chưa về đến đây Mình yêu cái chuyển tiếp giữa hai mùa này, xốn xanh trong lòng nhiều kỷ niệm Cây sâu đâu chưa nở ra những mối sầu cho mình an ủi Chùm quả chin vàng lấm tấm trên tà áo xanh của bầu trời, nhắc mình nhớ về cái ngõ hẹp vào nhà Ao cô Tơ còn mọc trên làn nước chùm hoa lau cho tụi con trai đánh trận hay không? Mấy cây hồng bì, cây nhãn bên sân hàng xóm có còn hay không, ngày trước, đấy là nơi tụi trẻ bán hàng và đám cưới; Cái dù vàng che cô dâu, chủ rể, giờ tơi tả khắp bốn phương Kỷ niệm càng dâng lên và trào ra như nước mắt Sang lạnh nhiều sương, gió táp, cây trên đồi chắc là buốt lắm, nằm nghĩ về những người thân yêu mà se sắt trái tim…”

Bên cạnh nỗi nhớ, Nguyễn Văn Thạc cũng lạc quan như chính thế hệ của mình, như

chính tác giả của những dòng thơ: “Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước/ Chỉ cần trong xe

có một trái tim” – thần tượng của anh Trong nhật kí, anh từng tự phê bình mình gay gắt:

“Không nên yếu đuối, không nên chùn bước, hãy cố gắng lên và nhất định sẽ vượt qua”, rồi lại không ít lần lo lắng tự hỏi: “Liệu mình có thể làm được gì, đóng góp được gì cho Văn học chống Mĩ hay không? Biết bắt đầu từ đâu và đi theo con đường nào? Làm sao có được một bàn tay dẫn dắt của người đi trước?” Những băn khoăn, trăn trở ấy là biểu hiện

của một con người đầy trách nhiệm và cũng tràn đầy ước mơ và khát vọng Anh đã từng muốn khi ra trận mình sẽ làm được như Bô- rít Pô–lê–vôi (Một nhà văn Liên xô nổi tiếng với những tác phẩm viết về chiến tranh) Anh muốn sẽ thu thập thật nhiều vốn sống, để viết văn, làm thơ, ca ngợi những con người đã hy sinh những gì quý giá nhất của riêng mình cho giai cấp, cho dân tộc Và chính vì thế, khát vọng được vào tuyến lửa, giáp mặt

quân thù luôn xuyên suốt cuốn nhật kí Thạc lúc nào cũng mong “chóng tới gia đình lớn nơi ta gửi gắm thời thanh xuân của mình”.

Đặc biệt, cuốn nhật kí còn là câu chuyện tình yêu đôi lứa đằm thắm thuở ban đầu của Nguyễn Văn Thạc với người bạn gái Phạm Thị Như Anh Tình yêu ấy đã nâng từng bước chân, từng nghĩ suy của chàng lính trẻ những lúc phới phới lên đường cũng như lúc buồn nản, chán chường Hình ảnh Như Anh xuất hiện xuyên suốt cuốn nhật kí Đôi lúc anh viết mà như trò chuyện tâm tình thủ thỉ với Như Anh Dù họ bên nhau thời gian rất ít ỏi nhưng đó là một tình yêu lý tưởng tiêu biểu của thanh niên thời chiến tranh Chàng trai ra trận, cô gái đi học xa, tình yêu vượt thời gian và không gian chín lên trong sự nhớ thương, mong ngóng, đợi chờ, hi vọng của hai người Anh Thạc từng hẹn ước sẽ trả lời cho người

yêu dấu của mình “Hạnh phúc là gì” trong ngày trở về 30/04/1975 Nhưng bốn năm trước thời điểm ấy, anh đã vĩnh viễn ra đi, và câu hỏi “Hạnh phúc là gì” ấy lặng đi, đọng lại

trong lòng người hôm nay một niềm bi tráng Gửi lại người con gái mình yêu, anh viết những dòng cuối:

“Đêm trắng trong là đêm của em

Đèn thành phố và sao trời lẫn lộn

Đêm của anh xếp kín đầy bom đạn

Pháo sáng chập chờn trộn trạo với sao sa.

Đêm trắng trong như màu sắc thiên nga

Đêm âu sầu như ngôi nhà đổ nát

Đêm đen ấy mà vô cùng dịu mát

Bâng khuâng gì trong ban đêm em ơi?

Đêm của anh trong tầm bom rơi

Không thể ngủ nên đêm thành đêm trắng

Đêm bão thép chất chứa nhiều sâu lắng

Bà mẹ sinh con trai trong mờ tối căn hầm.

Những ban đêm thành cột mốc tháng năm

Đêm xanh vợi cũng trở thành đêm trắng

Đêm thao thức đón chờ ánh sáng

Đêm của chúng ta ấp ủ những mặt trời.”

“Mãi mãi tuổi hai mươi”còn là những dòng văn tái hiện hiện thực chiến tranh

tàn khốc Ta không thể không hoen lệ trước những dòng văn: “làng xóm chìm trong tang

tóc và bóng đêm… em bé đập tay trên vũng máu Dưới tay em lẽ ra là chậu nước trong mát – cái biển mênh mông của tuổi thơ hồn nhiên, nhí nhảnh…” Song, qua đó, Nguyễn

Văn Thạc lại làm nổi bật lên những kỉ niệm sâu sắc tình quân dân cá nước Trong một đoạn, anh Thạc viết cho bố mẹ kể về gia đình người chủ nhà anh đã đã đóng quân tại xã

Tân Trung, huyện Tân Yên, tỉnh Hà Bắc (nay thuộc Bắc Giang): “Sáu đứa chúng con được phân vào một nhà Gia đình chỉ có hai vợ chồng và bốn đứa con nhỏ Cháu lớn mới

7 tuổi KHi chúng con vào nhà, các cháy đã ngủ yên, anh chị ra đón và tất bật suốt đêm dọn chỗ Sáng ra, anh chị ở nhà dọn xuống nhà dưới, dành nhà trên, ba gian, cho sáu đứa chúng con Chị chủ còn trẻ, 28 tuổi Rất tốt vì thương chúng con Chị cho hai nải chuối và rất nhiều lạc để ăn sáng Con cũng không ngờ nổi rằng gia đình lại phóng khoáng đến như vậy” Những kỉ niệm về tình đồng chí keo sơn cũng thật đẹp đẽ biết bao Đây là những dòng văn Thạc viết cho một người đồng đội: “Năm ơi, quay trở lại đi, quay lại và

rủ thằng Thỏi nữa, đồng đội và tao đang chờ mày Cái giường ọp ẹp vẫn dành chỗ ấm nhất cho mày đó Sao mày lại bỏ đi mà ngủ trên một quãng đồng trống trải, lạnh lùng Năm à, quay lại đi!” Và đất nước đau thương, tình đồng chí thắm thiết, tình quân dân đậm

đà càng làm động lực cho chàng trai trẻ ấy vững thêm tinh thần quyết chiến, quyết thắng:

“Bây giờ cái khao khát nhất của ta – cái day dứt trong ta là khi nào được vào miền Nam, vào Huế, Sài Gòn – xọc lê vào thỏi tim đen đủi của quân thù… Nước còn giặc còn đi đánh giặc, đánh đến cùng mới thôi”.

296 trang nhật kí cũng là 296 trang trải lòng của Nguyễn Văn Thạc Nó làm nổi bật lên vẻ đẹp tinh thần của thế hệ thanh niên thời kì chống Mĩ: Lạc quan, yêu đời, tràn trề tình thần yêu nước và cũng không thiếu những rung động của tuổi trẻ Nguyễn Văn Thạc anh đã về với đất mẹ đến nay đã hơn 40 năm, anh đã trở thành người thiên cổ nhưng những dòng nhật kí này vẫn sẽ sống mãi, tiếp thêm cho chúng ta nguồn sống, sức mạnh để tiếp bước tới tương lai – khi đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ

Thưa ban giám khảo, quý vị đại biểu và toàn thể hội thi, nhật kí “Mãi mãi tuổi hai mươi” rất chân thực trong cảm xúc, rất sinh động trong tái hiện khiến tâm hồn người đọc

rung lên những thanh âm trong trẻo Nguyễn Văn Thạc từng quan niệm về việc viết nhật kí

như sau: “Nếu như người viết Nhật ký là viết cho mình, cho riêng mình đọc thì cuốn Nhật

ký đó sẽ chân thật nhất, sẽ bề bộn và sầm uất nhất – Người ta sẽ mạnh dạn ghi cả vào đấy những suy nghĩ tồi tệ nhất mà sự thực họ có… Người viết Nhật ký có rất nhiều phương pháp – Và mỗi người tuỳ theo ý thức và sự quen thuộc của mình mà ghi chép Có người chỉ thích viết ý nghĩ, có người hoàn toàn ghi những sự kiện nhỏ nhặt hàng ngày – Còn mình, mình không biết thế nào, có lẽ vừa ghi những sự kiện, vừa ghi những suy nghĩ – Nhiều lúc cũng khó mà phân biệt đâu là suy nghĩ, đâu là sự kiện – Và sự trộn lẫn ấy – là một điều rất qúi (…) Việc rút ra những ý nghĩa từ trong hiện tượng ngay tức khắc có một tác dụng rất lớn lao – nó cho phép người ta tìm thấy và nắm chắc bản chất sự vật và không sa vào cái vụn vặt, không bị choáng trước những hình thức màu mè ở bên ngoài”.

Có lẽ chính vì thế, nhật kí “Mãi mãi tuổi hai mươi” đi vào lòng độc giả trẻ một cách rất tự

nhiên mà rất sâu sắc Nó đã trở thành hành trang của tuổi trẻ lúc nào không hay

Thưa ban giám khảo, quý vị đại biểu cùng toàn thể hội thi thân mến, tấm gương của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc là minh chứng cho thế hệ đoàn viên thanh niên Việt Nam anh dũng, cho dân tộc Việt Nam anh hùng Hôm nay, khi đất nước ta đã hoà bình, độc lập, nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ, biết ơn công lao to lớn của thế hệ cha anh, những chiến

sĩ đã anh dũng hi sinh vì Tổ quốc Và thế hệ trẻ chúng em ngày nay hứa quyết tâm ra sức

phấn đấu, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam yêu quý

Hi vọng cuốn nhật kí "Mãi mãi tuổi hai mươi" của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc sẽ là

một cuốn sách thật ý nghĩa, một tư liệu quý giá mà chúng em muốn gửi đến độc giả Sách hiện đang được trưng bày tại Thư viện xã Phù Đổng Xin mời quý vị đại biểu cùng các bạn cùng đến thăm!