Vì vậy, khi tiến hành kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, kiểm toán viên cần phải đặc biệt quan tâm đến việc phản ánh trung thực và hợp lý chỉ tiêu này để cung cấ
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Thời gian gần đây hoạt động kiểm toán tại Việt Nam không ngừng lớn mạnh và ngày càng phổ biến hơn trong đời sống kinh tế Đây là một xu hướng tất yếu trước sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, trước làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài và sự ra đời của các công ty cổ phần.
Kiểm toán báo cáo tài chính là một bộ phận của hoạt động kiểm toán độc lập Thông qua hoạt động kiểm toán, các doanh nghiệp có thể thấy được những yếu kém của mình trong công tác kế toán cũng như cách điều hành quản lý để từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong các chỉ tiêu tài chính, thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được coi là một chỉ tiêu đặc biệt quan trọng luôn ảnh hưởng trọng yếu đến Báo cáo kết quả kinh doanh và ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ tiêu về thuế cũng như lợi nhuận chưa phân phối của doanh nghiệp Vì vậy, khi tiến hành kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng
và cung cấp dịch vụ, kiểm toán viên cần phải đặc biệt quan tâm đến việc phản ánh trung thực và hợp lý chỉ tiêu này để cung cấp cho người sử dụng báo cáo tài chính một cái nhìn chính xác đối với hoạt động của một doanh nghiệp.
Do tầm quan trọng của việc kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, trong thời gian thực tập tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán TND, được sự hướng dẫn tận tình của Ths.Trịnh Xuân Hưng và các anh chị ở phòng kiểm toán 23 em đã lựa chọn đề tài: “Kiểm toán khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trong kiểm
toán báo cáo tài chính tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán TND”
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kết cấu báo cáo được trình bày làm 3 phần:
Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đơn vị thực tập
Chương 2: Phỏng vấn nhân viên tại đơn vị thực tập
Chương 3: Mô tả thực tế công việc thực tập
Tuy nhiên, do chưa có nhiều kinh nghiệm và kiến thức còn nhiều hạn chế nên đề tài này sẽ không tránh khỏi nhiều sai sót Em rất mong nhận được sự đóng góp của thầy cô và anh chị để hoàn thiện hơn bài viết của mình
Trang 2CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Tên công ty: Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán TND
Tên giao dịch bằng Tiếng anh: TND AUDITING AND ACCOUNTING CO., LTD Điện thoại: (08) 3517 1936
Fax: (08) 3517 1935
Mã số thuế: 0302183896
Email: contact@tndvn.com
Địa chỉ: 296 Phan Xích Long, Phường 2, Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí MInh
Đại diện pháp luật: Trần Việt Hà
Ngày cấp giấy phép: 27/12/2000
1.1 Lịch sử hình thành
Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán TND được Bộ Tài chính Việt Nam và Sở Kế hoạch & Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cấp Giấy phép hành nghề, Giấy phép thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam TND chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/01/2001
TND là công ty chuyên nghiệp về dịch vụ kế toán, kiểm toán và tư vấn tài chính, tư
độc lập Việc bổ sung thêm chức năng kiểm toán độc lập vào TND là một phần của chiến lược phát triển TND thành một trong những công ty cung cấp dịch vụ chuyên ngành
Trải qua quá trình phát triển, TND đã phát triển được đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp với tính tuân thủ đặc trưng của nghề và cam kết chất lượng dịch vụ với khách hàng Bên cạnh đó, chúng tôi vẫn luôn chú trọng vào việc cung cấp các giải pháp linh hoạt, hiệu quả, đảm bảo cập nhật những thay đổi kịp thời trong thời đại phát triển thông tin mạnh mẽ như hiện nay
Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán TND hoạt động theo nguyên tắc độc lập, khách quan và bí mật số liệu của khách hàng, coi uy tín và chất lượng hàng đầu và cũng là lợi thế cạnh tranh để tồn tại và phát triển
1.2 Lĩnh vực hoạt động
Trang 3• Kiểm toán:
Cơ sở thực hiện công việc kiểm toán của công ty dựa theo những quy định của Nhà nước Việt Nam về chế độ kế toán và kiểm toán, phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ kiểm toán Quốc tế được Nhà nước Việt Nam chấp nhận
- Tư vấn thiết kế xây dựng hệ thống kế toán cho các doanh nghiệp phù hợp với đặc điểm hoạt động, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Tư vấn lập hồ sơ và ghi chép sổ sách kế toán đáp ứng yêu cầu quản trị của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý theo quy đinh của luật thuế.
- Tư vấn lập báo cáo tài chính.
- Ký hợp đồng làm thuê kế toán cho các loại hình doanh nghiệp.
- Tư vấn lựa chọn sử dụng phần mền kế toán và phần mền quản lý có hiệu quả.
- Tư vấn tuyển dụng và lựa chọn nhân sự cho công tác kế toán tại doanh nghiệp.
- Kê khai thuế hàng tháng cho các doanh nghiệp.
- Soát xét chứng từ và bảng kê khai thuế đầu vào, đầu ra trước khi gửi cho cơ quan thuế và hoàn thuế
- Tư vấn lập báo cáo quyết toán thuế.
- Giải đáp thắc mắc và trợ giúp doanh nghiệp trong việc xin miễn, giảm thuế và hoàn thuế.
- Cung cấp các văn bản liên quan đến chính sách thuế khi có yêu cầu.
- Tư vấn xử lý các chi phí sản xuất kinh doanh để đảm bảo các chi phí này là hợp
lý, hợp lệ theo quy định của luật thuế TNDN.
1.3 Sơ đồ bộ máy tổ chức
Trang 4Hình 1.1: Bộ máy tổ chức của công ty
1.4 Quy trình kiểm toán chung của công ty
Hình 1.2: Chi tiết quá trình kiểm toán
QUẢN LÝ DỊCH VỤ KIỂM TOÁN
•Thực hiện các thủ tục chấp
nhận khách hàng
•Tổ chức và thực hiện kiểm
toán
•Xác định rủi ro của doanh
nghiệp, các rủi ro quan trọng
hiện hữu.
•Xác định các giao dịch và
phương thức thực hiện
•Xác định ngày kiểm toán
•Xác định mức trọng yếu
•Đánh giá các chính sách và
thủ tục tài chính dự thảo
•Đánh giá các tài liệu kiểm soát
nội bộ và các rủi ro của khách
hàng
•Thực hiện phân tích các thiếu
sót của các tài liệu hiện có
•Tổng hợp các thủ tục kiểm tra
kiểm soát cần thiết để kiểm
toán kiểm soát nội bộ và thực
hiện kế hoạch thử nghiệm.
•Xem xét các báo cáo phát
hành nội bộ.
•Phát triển các mục tiêu kiểm soát theo phạm vi từ đó lên
kế hoạch kiểm toán, thời gian kiểm toán và các thủ tục cần thiết.
•Xem xét các dữ liệu tài chính
sơ bộ
•Tìm hiểu mối quan hệ của các dữ liệu tài chính và phi tài chính
•Trình bày các thủ tục cụ thể
•Trình bày các kế hoạch dự thảo cho việc kiểm toán
•Kiểm tra và xác nhận bởi bên thứ 3.
•Phối hợp với ban quản lý
•Thực hiện kiểm tra
•Kiểm tra chi tiết
•Thu thập bằng chứng kiểm toán.
•Thủ tục thẩm vấn
•Thủ tục phân tích
•Hoàn thành và tổng hợp kết quả kiểm toán
•Soát xét báo cáo dự thảo với Ban Giám đốc
•Họp kết thúc với Ban Giám đốc
•Phát hành báo cáo kiểm toán và thư quản lý
XÁC ĐỊNH, ĐÁNH GIÁ VÀ QUẢN LÝ RỦI RO
Trang 5CHƯƠNG 2: PHỎNG VẤN NHÂN VIÊN TẠI ĐƠN VỊ
Anh Trần Minh Khánh – chức vụ kiểm toán viên, chuyên ngành anh được đào tạo
là tài chính, anh đã có 6 năm công tác trong nghề Ở vị trí hiện tại của anh, điều anh cho
là cần thiết là phải vững kiến thức về kế toán, thuế, kiểm toán và các ngành nghề liên quan như pháp luật, tài chính,…; kỹ năng làm việc độc lập, tư duy logic, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, kỹ năng tin học văn phòng và tiếng anh chuyên ngành phải đảm bảo Thuận lợi trong công việc của anh là môi trường làm việc thoải mái, hòa đồng, thân thiện , được hỗ trợ để học hỏi, phát triển Nhưng song song đó, anh phải đối mặt với áp lực công việc thời điểm kiểm toán ngày càng cao, chất lượng đòi hỏi cũng ngày một cao hơn Sau khi tốt nghiệp, những kiến thức nền tảng như nguyên lý kế toán, kế toán tài chính, thuế căn bản, kiểm toán cản bản phải nắm vững Bên cạnh đó, phải hoàn thiện các kỹ năng: thích nghi tốt và nhanh chóng, tự tin và biết lắng nghe, năng động và chịu khó học hỏi, rèn luyện Tiếng anh và tin học văn phòng Ngành nghề kiểm toán đang trong giai đoạn phát triển mạnh do yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch thông tin tài chính trong nền kinh tế hội nhập với thế giới Đây là thuận lợi nhưng cũng là thách thức do sẽ
có sự cạnh tranh ngày càng cao trong ngành, đòi hỏi công ty kiểm toán và người làm kiểm toán phải nâng cao chất lượng, hoàn thiện chất lượng để tạo đột phá và phát triển nghề nghiệp.
Chị Diệp Thị Trúc Tiên – chức vụ trưởng nhóm kiểm toán Chuyên ngành chị được
đào tạo là tài chính doanh nghiệp, chị đã có 4 năm trong nghề Những kiến thức về chuẩn mực chế độ kế toán, chuẩn mực kiểm toán, nghị định thông tư thuế hiện hành, luật doanh nghiệp, luật lao động, luật đất đai,…; kỹ năng giao tiếp, kỹ năng quản lý thời gian và sắp xếp công việc, kỹ năng làm việc nhóm, tin học văn phòng,…là những điều cần thiết cho vị trí hiện tại của chị Thuận lợi trong công việc đó là sự hướng dẫn tận tình của người quản lý, trau dồi và mở rộng kiến thức , kỹ năng tìm hiểu vấn đề, tinh thần tập thể của toàn công ty Bên cạnh đó chị cũng gặp phải nhiều khó khăn khi chưa nắm vững những văn bản mới kịp thời, chưa linh hoạt xử lý tình huống, tư vấn cho khách hàng, ngoại ngữ còn yếu Sau khi tốt nghiệp cần phải hoàn thiện những kiến thức về kế toán, kiểm toán, thuế, pháp luật, những văn bản áp dụng thực tiễn từng trường hợp, kiến thức chung về
Trang 6nền kinh tế xã hội, thị trường chung, kỹ năng mềm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề Ngành kiểm toán đang có xu hướng phát triển mạnh, đòi hỏi nguồn nhân lực có chuyên môn và các kỹ năng thực tế trong công việc Trong tương lai, ngành kiểm toán sẽ kết hợp thêm các dịch vụ tư vấn giúp cho các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả Nhiều vấn đề thách thức đặt ra với ngành, áp lực cạnh tranh giữa các công ty kiểm toán ngày càng cao
Trang 7CHƯƠNG 3: MÔ TẢ THỰC TẾ CÔNG VIỆC THỰC TẬP
3.1 Mô tả chi tiết công việc thực tập
Trong khoảng thời gian 1 tháng thực tập, tôi đã được tiếp xúc với quy trình của một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính tại đơn vị.
a. Công tác chuẩn bị kiểm toán
(1) Tiếp nhận yêu cầu của khách hàng
Khi nhận được yêu cầu từ KH, công ty sẽ phân công người tiếp xúc với KH để tìm hiểu ly do mời kiểm toán của KH.
Đại diện công ty được phân công đi khảo sát yêu cầu và thực tế hoạt động của KH Trong quá trình khảo sát, KTV có thể trao đổi với cán bộ chủ chốt của công ty về tình hình của đơn vị, cơ cấu tổ chức, phỏng vấn các nhân viên của công ty.
Thu thập các thông tin liên quan tới KH như: Điều lệ công ty và giấy phép thành lập, BCTC và báo cáo kiểm toán,….và các thông tin quan trọng khác như: công ty có đang bị kiện tụng, lâm vào tình trạng phá sản, đang có tranh chấp nội bộ không,…
Kết quả khảo sát phải được ghi chép đầy đủ, rõ ràng làm cơ sở cho việc đánh giá rủi
ro hợp đồng kiểm toán Nếu nhận thấy có thể gặp nhiều rủi ro, KTV có thể đề xuất từ chối
ký kết hợp đồng và phải phân tích rõ lý do trong báo cáo khảo sát.
Báo cáo sẽ được trình lên cấp trên để hướng dẫn giải quyết.
(2) Thỏa thuận sơ bộ với khách hàng
Đối với khách hàng mới:
Sau khi xem xét báo cáo khảo sát, thư báo giá sẽ được soạn thảo gửi tới KH Nội dung chính của thư báo giá sẽ bao gồm: tóm tắt yêu cầu của KH, phạm vi công việc và phương pháp làm việc, mức giá phí đề nghị, thời gian hoàn thành.
Đối với khách hàng thường xuyên Bắt đầu từ quý III hàng năm trở đi, nhóm trưởng kiểm toán sẽ liên hệ với KH và đề nghị tiếp tục ký hợp đồng kiểm toán cho năm sau Nếu đơn vị KH có những biến động so với năm trước thì nhóm trưởng sẽ trao đổi và lập báo cáo khảo sát trình cấp trên để quyết định mức giá phí.
Trang 8(3) Soạn thảo và ký kết hợp đồng kiểm toán
Sau khi nhận được hồi báo của khách hàng, công ty kiểm toán sẽ phân công người soạn thảo hợp đồng kiểm toán Hợp đồng kiểm toán được soạn tuân thủ theo chuẩn mực kiểm toán số 210 “Hợp đồng kiểm toán”
(4) Tổ chức công tác thực hiện cuộc kiểm toán
Ban giám đốc sẽ chỉ định trưởng nhóm và phân công người tham gia trong cuộc kiểm toán Những cuộc kiểm toán lớn, lực lượng tham gia có nhiều người, liên quan đến nhiều phòng ban giám đốc sẽ trực tiếp chỉ đạo.
(5) Lập kế hoạch thực hiện kiểm toán
Kế hoạch kiểm toán được lập dựa trên những hiểu biết về đặc điểm kinh doanh của khách hàng bà những kinh nghiệm của KTV Nhóm trưởng có trách nhiệm lập bản kế hoạch này và trình lên cấp trên để được xem xét, phê duyệt.
Kế hoạch của cuộc kiểm toán sẽ được thông báo trước cho khách hàng bằng các hình thức email, điện thoại, fax,….
b. Thực hiện kiểm toán
Theo lịch hẹn với khách hàng bằng email, thư hẹn, điện thoại,…, nhóm kiểm toán sẽ xuống trụ sở công ty khách hàng để tiến hành kiểm toán Trưởng nhóm sẽ có buổi họp đầu tiên với ban giám đốc của khách hàng để thống nhất phương pháp làm việc, các yêu cầu và các vấn đề cần có sự hỗ trợ của khách hàng.
Việc thực hiện kiểm toán sẽ dựa trên kế hoạch kiểm toán và chương trình kiểm toán
đã được phê duyệt trước đó Nhóm trưởng sẽ phân công và theo dõi thực hiện công việc của từng thành viên tham gia trong nhóm kiểm toán Mỗi thành viên có trách nhiệm hoàn thành từng phần việc được phân công và phải ghi chép đầy đủ các công viêc đã làm trên giấy làm việc theo quy định thống nhất của công ty.
Trong quá trình làm việc, nhóm kiểm toán phải thường xuyên thu thập các thông tin, tài liệu có liên quan đến cuộc kiểm toán để đảm bảo rằng các bằng chứng kiểm toán làm cơ sở cho những ý kiến của kiểm toán viên, đồng thời còn đảm bảo cho việc lập hồ sơ kiểm toán Những vấn đề phát sinh được giải quyết trực tiếp từ phía khách hàng trước khi hoàn thành kiểm toán tại công ty của KH.
c. Hoàn thành kiểm toán
Trang 9(1) Tổng hợp số liệu, hoàn thiện hồ sơ kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán, thư quản lý
Sau khi thu thập bằng chứng ở công ty KH, nhóm kiểm toán sẽ trao đổi, tổng hợp xem việc thu thập bẳng chứng kiểm toán có đầy đủ hay chưa, có đủ cơ sở để đưa ra ý kiến đánh giá về BCTC hay chưa, có cần thiết yêu cầu KH bổ sung hay không.
Căn cứ vào kết quả kiểm toán, KTV sẽ đưa ra ý kiến về BCTC của công ty KH, ý kiến chấp nhận toàn phần, ý kiến chấp nhận từng phần, ý kiến không chấp nhận hoặc ý kiến
từ chối.
Soạn thảo dự thảo báo cáo kiểm toán, thư quản lý và hoàn thành hồ sơ kiểm toán như: sắp xếp các tài liệu, bằng chứng kiểm toán, giấy làm việc trong hồ sơ của cuộc kiểm toán.
(2) Soát xét và kiểm tra hồ sơ kiểm toán, dự thảo báo cáo kiểm toán, thư quản lý.
Báo cáo kiểm toán dự thảo, thư quản lý sau khi được KTV lập cùng với hồ sơ kiểm toán sẽ được trình lên cấp trên kiểm tra trước khi gửi cho KH
(3) Gửi bản thảo báo cáo kiểm toán, thư quản lý để lấy ý kiến quản lý của
KH.
Sau khi được phê duyệt, KTV soạn thảo văn thư gửi cho khách hàng để gửi cùng với
dự thảo báo cáo kiểm toán, thư quản lý.
Dự thảo báo cáo kiểm toán gửi kém được đóng thành tập và đóng dấu dự thảo lên trang đầu và được lưu một bản vào hồ sơ kiểm toán.
(4) Hoàn chỉnh dự thảo báo cáo kiểm toán lần cuối, phát hành báo cáo
kiểm toán.
Dự thảo báo cao sau khi được KH đồng ý sẽ được phát hành chính thức Nếu khách hàng không đồng ý với kết luận của KTV, KTV sẽ trao đổi và đưa ra ý kiến của mình dựa trên những bằng chứng thu thập được.
(5) Quản lý, lưu trữ hồ sơ, theo dõi các vấn đề phát sinh sau ngày phát hành báo cáo kiểm toán
Sau khi phát hành báo cáo kiểm toán chính thức, nhóm kiểm toán sẽ hoàn thiện hồ
sơ kiểm toán, đảm bảo cho hồ sơ được giữ đầy đủ, phân loại sắp xếp theo một trình tự và khoa học.
Trang 10Sau khi phát hành báo cáo kiểm toán chính thức, có thể có những vấn đề phát sinh sau ngày phát hành Khi đó, trưởng nhóm kiểm toán sẽ tư vấn cho KH để xử lý, giải quyết các vấn đề phát sinh đó.
3.2 So sánh giữa thực tế và lý thuyết
Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán bao gồm việc tiếp cận khách hàng, lập kế hoạch tổng quát và lập kế hoạch chi tiết Tiếp cận khách hàng là khâu được các công ty coi trọng vì
đó là bước khởi đầu tạo niềm tin ban đầu cho khách hàng uy tín của công ty Thủ tục ký kết kiểm toán được thực hiện theo đúng quy định pháp luật và phù hợp với chuẩn mực kiểm toán số 210 “Hợp đồng kiểm toán” trong hệ thống chuẩn mực kiểm toán Việt Nam Giai đoạn thực hiện kiểm toán nói chung và kiểm toán doanh thu nói riêng được tiến hành trên cơ sở kế hoạch kiểm toán đã được xác định trong kế hoạch kiểm toán chi tiết và chương trình kiểm toán của công ty Công ty đã tiến hành kiểm toán theo một trình tự chặt chẽ, kết hợp kiểm tra đối chiếu tổng hợp và chi tiết, tiến hành chọn mẫu khoa học và tận dụng tối đa tài liệu mà khách hàng cung cấp Bên cạnh đó, KTV đã có sáng tạo và vận dụng linh hoạt các thủ tục kiểm toán khi tiến hành kiểm toán các khoản mục
Giai đoạn hoàn thành kiểm toán, công ty đã thực hiện đầy đủ các công việc cần thiết
từ việc soát xét các sự kiện xảy ra sau ngày lập BCTC đến kiểm tra giấy tờ làm việc của KTV , cuối cùng là lập báo cáo kiểm toán và thư quản lý Báo cáo kiểm toán do công ty đưa ra rõ ràng, chặt chẽ và minh bạch phù hợp với Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số
700 về “Báo cáo kiểm toán về BCTC” Các ý kiến và kết luận được đưa ra trong BCTC trung thực, độc lập, khách quan và tạo được sự tin cậy cho khách hàng và người quan tâm.
3.3 Bài học kinh nghiệm rút ra sau đợt thực tập
Qua một tháng thực tập tại công ty, tuy là thời gian không nhiều để tôi có thể học hỏi hết những gì tôi muốn biết, nhưng đây là khoảng thời gian quý giá để tôi có thể tiếp cận với những công việc thực tế cũng như theo dõi quá trình làm việc của các anh chị phòng kiểm toán, đây cũng sẽ là hành trang để tôi có thể chuẩn bị tốt hơn cho sự nghiệp trong tương lai.