BÁO CÁO KIỂM TOÁN CHẤT THẢI NHÀ MÁY CHẾ BIẾN TINH GỖ SATIMEX

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 2 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NHÀ MÁY CHẾ BIẾN TINH GỖ SATIMEX 4 1. Sự hình thành và phát triển Nhà máy tinh chế đồ gỗ xuất khẩu (SATIMEX). 4 2. Tên giao dịch và địa chỉ liên hệ 5 3. Cơ cấu tổ chức và hoạt động sản xuất của nhà máy 5 3.1. Cơ cấu tổ chức nhà máy 5 3.2.Hoạt động sản xuất kinh doanh 5 4. Đặc điểm qui trình sản xuất và sản phẩm sản xuất tại Nhà máy tinh chế đồ gỗ xuất khẩu (SATIMEX). 6 PHẦNI : TIỀN ĐÁNH GIÁ 8 I.Các điều kiện ban đầu để thực hiện kiểm toán 8 1. Cam kết của doanh nghiệp 8 2. Mục tiêu kiểm toán 8 3. Thiết lập đội kiểm toán 8 4. Chuẩn bị tài liệu 9 II. Đánh giá quy trình và đặc điểm công nghệ sản xuất 9 1. Thuyết minh quy trình sản xuất 10 2.Xây dựng sơ đồ hoạt động của quy trình sản xuất 12 III. Xác định nguyên vật liệu ,hóa chất, năng lượng đầu vào (định lượng): 16 IV. Xác định đầu ra của quá trình. 22 1. Liệt kê các sản phẩm chính , phụ của nhà máy 22 2. Xác định các nguồn thải 22 PHẦN 2: CÂN BẰNG VẬT CHẤT 25 1.Xác định các nguồn thải ( Xác định đối với 01 mẻ gỗ (100m3 gỗ ) 25 PHẦN III: XÂY DỰNG VÀ ĐÁNH GIÁ CÁC PHƯƠNG ÁN GIẢM THIỂU CHẤT THẢI 27 1. Xác định các dòng thải có vấn đề 27 2.Đề xuất các biện pháp giảm thiểu chất thải 27 2.1. Kiểm soát chất thải 27 2.2. Bảo tồn tài nguyên 28 3. Đánh giá tính khả thi 29 4. Lập kế hoạch thực hiện 29 PHẦN IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 30 TÀI LIỆU THAM KHẢO 31  

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG

KHOA MÔI TRƯỜNG -

BÁO CÁO KIỂM TOÁN CHẤT THẢI

NHÀ MÁY CHẾ BIẾN TINH GỖ SATIMEX

GVHD : Nguyễn Khắc Lĩnh

Hà Nội, tháng 11 năm 2015

Danh sách nhóm 4

Nguyễn Kim Anh

Nguyễn Thị Mai Anh

Trần Thị Quỳnh Anh

Hoàng Thu Giang

Đinh Thái Phương Nguyễn Minh Phương Nguyễn Thị Sim

Lê Thị Thu Trà Ngô Thị Huyền Trang

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC HÌNH

MỞ ĐẦU

Nền kinh tế nước ta hiện nay phát triển theo hướng kinh tế hàng hóa nhiềuthành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, có nhà nước quản lý Do vậy, các ngànhkinh tế đều có cơ hội phát triển ở các quy mô khác nhau Phát triển sản xuất, ngoàinhững lợi nhuận kinh tế thu được còn gây những ngoại ứng môi trường như suy thoái,

ô nhiễm môi trường, thậm chí ảnh hưởng trầm trọng đến chất lượng môi trường, ảnhhưởng trực tiếp đến con người và sinh vật

Trong điều kiện một nước đang phát triển, mức sống cũng như dân trí ngườidân còn thấp nên nhận thức về vấn đề môi trường còn rất hạn chế, kinh phí dành chomôi trường còn quá ít ỏi Do đó, những người làm công tác môi trường cần nghiên cứuđưa ra các biện pháp sản xuất sạch hơn nhằm giảm tác động của các ngoại ứng môitrường gây ra trong suốt quá trình sản xuất

Kiểm toán môi trường được xem như là một công cụ quản lý môi trường nhằmkiểm tra, kiểm soát, và đánh giá các quá trình của dự án, nhà máy, xí nghiệp, các cơ sởsản xuất kinh doanh.Mục đích của kiểm toán môi trường là xem xét các quá trình hoạtđộng có thực hiện đúng các tính chất quy định môi trường hay không.Từ đó, tìm ranhững công đoạn không hoàn thiện, những khâu mất mát nguyên liệu hay là nguồngây ô nhiễm môi trường để tìm cách khắc phục, giảm thiểu các tác động môi trường vàtiết kiệm nguyên vật liệu Quá trình này tạo ra khả năng hạn chế chi phí quá lớn để xử

lý ô nhiễm, đồng thời nâng cao hiệu quả của quá trình hoạt động dự án

Trong các ngành công nghiệp đang phát triển ở nước ta thì ngành công nghiệpchế biến gỗ là một trong những ngành đóng vai trò quan trọng, đồng thời cũng làngành gây ảnh hưởng không ít tới môi trường Nước thải có hàm lượng BOD, COD,SS,… cao sản sinh một lượng không nhỏ chất thải rắn và tiêu tốn rất nhiều điện năng

Với những lý do trên đây, việc nghiên cứu kiểm toán chất thải trong quá trìnhsản xuất nhằm tiết kiệm, sử dụng hợp lý nguyên vật liệu, năng lượng và nước là biệnpháp thích hợp để đạt hiệu quả sản xuất cao hơn, đồng thời giảm bớt những ảnh hưởngxấu đến môi trường do hoạt động sản xuất của nhà máy gây ra

GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NHÀ MÁY CHẾ BIẾN TINH GỖ

SATIMEX

1. Sự hình thành và phát triển Nhà máy tinh chế đồ gỗ xuất khẩu (SATIMEX).

Trước năm 1985 nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu gỗ xẻ ngày càng tăng ở nước

ta, ngày 22/11/1985 Uỷ ban Nhân Dân TP Hồ Chí Minh đã cấp giấy cho phép thànhlập Xí nghiệp chế biến gỗ Xuất Khẩu Sài Gòn (Satimex) trực thuộc Công TyIMEXCO.Sau đó vào ngày 01/06/1989, Uỷ ban Nhân Dân TP Hồ Chí Minh tiếp tụccấp giấy cho phép thành lập Xí nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu Sài Gòn, tên giao dịch làSài Gòn Timber Export Manu Facturing Enterprise (viết tắt là SATIMEX), theo quyếtđịnh số 240/QĐ, trực thuộc Công Ty xuất nhập khẩu TP Hồ Chí Minh (IMEXCO).Vào thời điểm đó, Xí nghiệp chỉ có 350 lao động làm việc ở hai Xưởng sản xuất là:phân Xưởng 1 – với chức năng xẻ gỗ; phân Xưởng 2 – với chức năng ghép gỗ

SATIMEX là doanh nghiệp nhà nước, là đơn vị kinh tế độc lập, có tư cách phápnhân, được Nhà nước cấp vốn đầu tư hạ tầng cơ sở và thiết kế kiến trúc; có quyền chủđộng về vốn như vay ngân hàng để hoạt động Máy móc và trang thiết bị củaSATIMEX được hãng OKADA của Nhật Bản cung cấp dưới hình thức trả chậm Nhàmáy được trang bị 2 dây chuyền sản xuất nằm ở hai Xưởng Nguồn nguyên liệu củaNhà máy chủ yếu là gỗ tự nhiên và cây cao su già không còn khai thác được nữa Năm

1987, dây chuyền chế biến gỗ ghép của SATIMEX hoạt động ngày càng trì trệ dokhông có được chiến lược kinh doanh tiêu thụ sản phẩm hiệu quả Năm 1990,SATIMEX được chuyển giao từ Công Ty xuất nhập khẩu TP Hồ Chí Minh(IMEXCO) sang cho Công Ty cổ phần hợp tác kinh tế và xuất nhập khẩu (SAVIMEX)trực tiếp quản lý theo quyết định số 714/QĐ – UB ngày 18/11/1989 của UBND TP

Hồ Chí Minh Năm 1992, Nhà nước ra chính sách “đóng cửa rừng” cấm khai thác, chếbiến và xuất khẩu các loại cây quý hiếm nằm trong danh mục quốc gia Chính vì thế,SATIMEX linh hoạt chuyển hướng hoạt động từ sản xuất gỗ xẻ sang sản xuất gỗ ghép

và hàng mộc cao cấp, đồng thời nguồn nguyên liệu cũng chuyển đổi từ khai thác tựnhiên sang nhập khẩu từ nước ngoài và các loại gỗ cao su quá tuổi, gỗ tạp khác Đểhoạt động ngày càng qui mô và hiệu quả hơn, SATIMEX hợp tác với Nhà máy ShinNippon Mokko (Nhật Bản) thành lập phân xưởng KOTATSU (sản xuất hàng mộc tinhchế xuất khẩu); song song đó SATIMEX hợp tác với Nhà máy M.K.Seiko (Nhật Bản)thành lập phân xưởng Mộc để sản xuất hàng mộc cung ứng cho thị trường trong nước

và đồ gỗ tinh chế

Ngày 26/12/1994, Xí nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu Sài Gòn chính thức đổi tênthành Nhà máy tinh chế đồ gỗ xuất khẩu (tên viết tắt là SATIMEX) theo quyết định số132/SAV/TCHC/QĐ của Ban Giám Đốc Nhà máy cổ phần hợp tác kinh tế và xuấtnhập khẩu (SAVIMEX).

2 Tên giao dịch và địa chỉ liên hệ

Tên đầy đủ hiện nay: NHÀ MÁY TINH CHẾ ĐỒ GỖ XUẤT KHẨU

Tên viết tắt: SATIMEX

Tên giao dịch quốc tế: SATIMEX ENTERPRISE

Diện tích sử dụng: 33.602 m2

Diện tích nhà xưởng: 19.925 m2

Vị trí địa lý: Phía Đông Nhà máy giáp với đường ĐT1, phía Tây giáp với UBNDPhường Hiệp Thành, phía Nam giáp với Vườn ươm cây xanh (Nhà máy cây xanh).Địa chỉ: khu phố II phường Hiệp Thành - Q 12-TP.HCM

Điện thoại: 08.7170322 – 08.7175676 – 087175677 – Fax: 7175533

Email: satimex@hcm.vn

Website: www.savimex.com

3 Cơ cấu tổ chức và hoạt động sản xuất của nhà máy

3.1 Cơ cấu tổ chức nhà máy

Hiện nay nhà máy có cơ cấu gồm 7 phòng ban và 8 phân xưởng sản xuất theo

mô hình trực tuyến chức năng Mô hình này rất phù hợp với quy mô hoạt động của nhàmáy, tránh được sự chỉ đạo chồng chéo giữa các phòng ban, phân xưởng.Giám đốcluôn nắm tình hình hoạt động của nhà máy qua sự báo cáo kết quả hoạt động của củacác phòng ban, phân xưởng.tại các phòng ban và các xưởng luôn có trưởng phòng vàxưởng trưởng trực tiếp quản lý công việc thuộc thẩm quyền chuyên môn và báo cáohoạt động của đơn vị mình cho giám đốc

3.2.Hoạt động sản xuất kinh doanh

Nhà máy có những hệ thống thiết bị, máy móc hiện đại và đội ngũ công nhânchủ yếu được đào tạo tại Nhật, đã góp phần cho doanh thu qua các năm đều tăng lên

do kim ngạch xuất khẩu đều tăng Đặc biệt là hàng mộc nội địa có sự tăng lên nhanhchóng Điều đó chứng tỏ Nhà máy đã bắt đầu chú trọng thị trường nội địa, tìm cách giatăng thị phần trong nước mà trước đây nhà máy chỉ chú trọng cho thị trường xuấtkhẩu Tình hình chính trị, thiên tai xảy ra dẫn đến sự tăng giá dầu, kéo theo sự tăng giá

của tất cả các mặt hàng, làm cho giá nguyên liệu đầu vào của nhà máy tăng theo.Trong khi nhằm giữ vững thị trường xuất khẩu nhà máy không tăng thêm giá Vì vậylợi nhuận giảm, tuy nhiên bước sang năm 2005 khi tình hình ổn định thì hợp đồng giatăng thì lợi nhuận cũng tăng theo Chính vì sự biến động như vậy nên nâng suất laođộng bình quân cũng có sự tăng giảm theo, năm 2005 là 907 USD/người.tháng, chứng

tỏ hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà máy là rất tốt Nhà máy cũng tăng cườngđầu tư cho cơ sở vật chất, cụ thể đầu tư cho xây dựng là 10 triệu đồng (năm 2003) lênđến 249 triệu đồng (năm 2005), máy móc thiết bị được đổi mới, có sự đầu tư lớn từ

193 triệu đồng (năm 2004) lên đến 727 triệu đồng (năm 2005)

4 Đặc điểm qui trình sản xuất và sản phẩm sản xuất tại Nhà máy tinh chế đồ gỗ xuất khẩu (SATIMEX).

Nguyên liệu chủ yếu là các loại gỗ đã qua sơ chế tẩm sấy Công nghệ sản xuấtcủa SATIMEX ngày càng hiện đại hóa, tự động hóa theo hướng tăng năng suất, ổnđịnh chất lượng, giảm thiểu tác động môi trường như: dây chuyền sơn tĩnh điện tựđộng, máy sơn màn nước, sơn airmix, panel tự động, các máy CNC… Hiện naySATIMEX có số lượng lao động bình quân gần 1213 người và gồm có các phânxưởng:

Xưởng 8: Sơn Dây chuyền công nghệ

Nguyên liệu gỗ sau khi mua về, lựa chọn và phân theo màu sắc Sau đó chuyểnqua mặt cắt chọn phân loại chất lượng ghép thành thanh theo kế hoạch, nối rộng ghépthành tấm và được chà tinh hai mặt Các bán thành phẩm ở công đoạn này đượcchuyển sang tinh chế và tạo dáng Tại đây, phôi ghép được pha chế, tạo dáng và địnhhình cho các mặt hàng khác nhau như: giường, kệ, bàn và chi tiết các mặt hàng sau khi

đã định hình đòi hỏi sự chính xác cao sẽ thực hiện trên máy CNC, PLC Thành phẩm

sẽ được kiểm tra trước khi nhập kho, nếu không đạt yêu cầu sẽ chuyển sang hàng nộiđịa, phế liệu trong quá trình sản xuất được chuyển sang kho phế liệu để làm củi Tuỳtheo yêu cầu của khách hàng mà sản phẩm sẽ được dán phủ VENEER hoặc PRINT

Đồng thời, bề mặt sản phẩm sẽ được tiến hành bả bột sơn lót, sơn phụ lớp cuối(TOPCOAT) và lớp sơn phủ kín được phun sơn bằng tia cực tím Ở từng bộ phận như:ghép thanh, ghép tấm, định hình và sơn đều có nhóm KCS để kiểm tra chất lượng sảnphẩm ở mỗi công đoạn Trước khi bán thành phẩm được đưa vào kho còn phải qua bộphận KCS để kiểm tra tổng hợp lần cuối Sau đó mới đưa qua lắp ráp theo từng mã số,lúc này sản phẩm đã được hoàn tất.

PHẦNI : TIỀN ĐÁNH GIÁ

I.Các điều kiện ban đầu để thực hiện kiểm toán

1 Cam kết của doanh nghiệp

Ban lãnh đạo doanh nghiệp cần nhận thức được rằng KTCT chính là bảo vệ môitrường, nâng cao hiệu quả sản xuất qua đó nâng cao uy tín của doanh nghiệp

Để thực hiện thành công KTCT, điều đầu tiên cần phải có là sự đồng thuận vàhợp tác chặt chẽ, hiệu quả của các phòng ban, bộ phận chức năng trực thuộc nhà máy

Vì vậy, sự cam kết của doanh nghiệp, cụ thể là của ban lãnh đạo cao nhất, đóng vai tròquan trọng hỗ trợ công tác KTCT được diễn ra đúng tiến độ và thực hiện được mụctiêu đề ra Doanh nghiệp cam kết sẽ cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu có liên quanđến vấn đề KTCT, hỗ trợ việc thực hiện công tác kiểm toán

2 Mục tiêu kiểm toán

Nhà máy Satimex với mục đích áp dụng công cụ kiểm toán vào việc giảm thiểuchất thải tại công ty nhằm xác định những nguyên nhân tổn thất nước, nguyên liệu để

từ đó đưa ra những phương án chống thất thoát, giảm thiểu chất thải, tăng hiệu quả củaquá trình sản xuất, đồng thời cải thiện chất lượng môi trường cho công ty và nâng caohiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh

+ Tính toán cân bằng nước và cân bằng chất thải rắn đối với quy trình chế biến

gỗ tại nhà máy Satimex

+ Xác định các công đoạn, các khâu gây lãng phí nước, nguyên vật liệu và phântích được các nguyên nhân gây lãng phí

+Giảm 5% lượng nước tiêu thụ

+Giảm 7% lượng chất thải rắn phát sinh

+ Xác định nguồn phát sinh chất thải gây ô nhiễm môi trường

+ Đề xuất các phương án, giải pháp hạn chế, khắc phục lãng phí, chống thấtthoát, giảm thiểu chất thải gây ô nhiễm môi trường, tăng hiệu quả của quá trình sảnxuất chế biến gỗ, đặc biệt đối với công đoạn làm nhẵn và phun sơn bóng

3 Thiết lập đội kiểm toán

Đội kiểm toán gồm có các thành phần:

Bảng 1: Thành phần đội kiểm toán.

Nhiệm vụ trong nhóm kiểm toán chất thải

Thông tin liên lạc

Nguyễn Văn An Phó giám đốc kĩ

Tel:

Email:

Sự tham gia của các nhân viên trong từng công đoạn sản xuất sẽ góp phần tăngcường hiệu quả kiểm toán và nâng cao được ý thức của họ theo mục tiêu giảm thiểuchất thải

Việc quan trắc các thông số môi trường sẽ được thuê thực hiện bởi một tổ chứcđộc lập là Trung tâm Quan trắc Tài nguyên Môi trường trực thuộc sở Tài nguyên Môitrường

4 Chuẩn bị tài liệu

Quy trình sản xuất tại nhà máy Satimex: Phòng công nghệ - nhà máy Satimex

Số lượng máy móc thiết bị phục vụ cho sản xuất, nguyên nhiên liệu tiêu thụ vàđịnh mức tiêu hao thực tế: Phòng kỹ thuật – nhà máy Satimex

Nước thải sản xuất, nước thải sinh hoạt: So sánh với Tiêu chuẩn nước thải côngnghiệp loại B (TCVN 5945 – 2010)

Số liệu nước thải: Phòng quản trị nhân sự - Nhà máy Satimex

II Đánh giá quy trình và đặc điểm công nghệ sản xuất

Để tạo ra sản phẩm, trong một nhà máy, thường có nhiều bộ phận sảnxuất.Trong đó, mỗi cơ sở sản xuất đều có các bộ phận, phân xưởng với những chứcnăng nhất định để tạo thành sản phẩm.Việc đánh quy trình sản xuất trong kiểm toán

chất thải nhằm tối ưu hóa việc tận dụng triệt để nguồn tài nguyên và nâng cao hiệu quảsản xuất Từ việc xây dựng sơ đồ công nghệ, nhà máy có thể chỉ ra được những sai sótnơi quản lý yếu kém hoặc không có hiệu quả từ đó đưa ra các biện pháp chân chính cóhiệu quả, đảm bảo hiệu suất công nghệ và giảm chất thải, ngăn ngừa các rủi ro về môitrường ngắn hạn cũng như dài hạn.

1 Thuyết minh quy trình sản xuất

+ Công đoạn 1: Chuẩn bị nguyên liệu

- Chọn lọc những loại gỗ tốt nhất, không bị nứt, cong

- Xẻ gỗ: Bước này sử dụng máy cưa cỡ lớn (máy cưa CD) để xẻ các khối gỗ cókích thước lớn

- Dựng khung sơ bộ

Các chi tiết sau khi đã qua tạo mộng được ghép nối với nhau để dựng thànhkhung sản phẩm sơ bộ nhằm chỉnh sửa hình dáng và khắc phục các khuyết tật gia côngtrước khi tiến hành các khâu hoàn thiện bề mặt.Khi dựng khung cần kết hợp ghépmộng và gắn keo để liên kết các chi tiết chính

- Làm phẳng và tạo hình

Bước này sử dụng các loại máy chà, máy đánh nền cầm tay để gia công bề mặtnhẵn và phẳng Máy chà là một loại máy mài để làm mất các chỗ lồi lõm nhấp nhô tạocho bề mặt chi tiết độ nhẵn phẳng nhất định.Máy đánh nền dùng để tạo các bề mặtphẳng như mặt bàn, các đường khe rãnh phẳng lớn.Hai loại máy này được sử dụngthường xuyên và tạo ra rất nhiều bụi nhỏ trong quá trình hoạt động.

Công đoạn 3: Sơn hoàn thiện (hoặc đánh vecni)

Sơn bóng hoặc đánh vecni là bước cuối cùng để tạo sản phẩm hoàn chỉnh Bước nàyphát sinh nhiều hơi dung môi do thành phần sơn bóng và vecni đều chứa nhiều dungmôi Sản phẩm sẽ được tiến hành bả bột sơn lót, sơn phụ lớp cuối (topcoat), và sơnphủ kín được phun sơn bằng tia cực tím

2.Xây dựng sơ đồ hoạt động của quy trình sản xuất

Gỗ tròn Điện Bụi, tiếng ồn, mùn cưa

Điện Bụi, tiếng ồn, mùn cưa

Điện Bụi, tiếng ồn, phoi bào

Phoi khoan Chất thải

Điện Giấy ráp thải

Giấy ráp Bụi, tiếng ồn

Chất thải

Hình 1: Sơ đồ hoạt động của quy trình sản xuất

Cưa, xẻ gỗ (Máy cưa CD)

Vạch mẫu, cưa gỗ theo hình

(Máy vanh)

Bào thẳng lấy mực (Máy bào) Đục, cắt mộng

Dựng thô: Vào khung, vào ván, gắn keo

Làm phẳng, tạo hình (Chà, đánh nền)

Làm nhẵn, sửa khuyết tật (Cạo gọt, máy đánh giấy ráp)

Nước thải Nước

Phun sơn bóng, đánh vecni

Sản phẩm

• Yêu cầu của sơ đồ quy trình công nghệ phải đạt các yêu cầu cơ bản:

Chỉ ra từng khâu, từng giai đoạn, bộ phận của dây truyền công nghệ với chứcnăng cơ bản của chúng

Thống kê các vật chất, nguyên vật liệu, hóa chất (bao gồm cả nguyên vật liệu sửdụng để duy trì bảo dưỡng thiết bị), tất cả các khâu ở tất cả các khâu trong quá trìnhhình thành sản phẩm

Xác định các loại, dạng chất thải đi ra từ các giai đoạn sản xuất

Bảng 2: Thiết bị, máy móc được sử dụng trong sản xuất:

STT Loại máy

Đơnvịtính

Sốlượng

Tìnhtrạngvận hành

Công suất Xuất

xứ

Năm

ra đời

Thờigianhoạtđộng

hỏngnhe

hỏngnhe

thường

21 Máy cán bã

bột

hỏngnhe

hỏngnhe

III Xác định nguyên vật liệu ,hóa chất, năng lượng đầu vào (định lượng):

Mục đích của việc xác định nguyên nhiên liệu và hoá chất sử dụng là để tínhtoán chi phí để sản xuất một đơn vị sản phẩm (theo quy trình công nghệ) của cơ sở Sốliệu nhiên liệu sử dụng đã được thống kê vào danh sách đầy đủ Việc tính toán nhiênliệu cũng cần phải xem xét đến việc thất thoát trong từng khâu sản xuất