Tiểu luận Tìm hiểu nguyên nhân vi phạm pháp luật và biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên ở nước ta hiện nay QLC

Nhận thức được tầm quan trọng của hành vi vi phạm pháp luật ở nước ta hiện nay, em đã chọn đề tài “Tìm hiểu nguyên nhân vi phạm pháp luật và biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật trong

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 3

PHẦN NỘI DUNG 4

Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT 4

I Khái niệm vi phạm pháp luật 4

1 Khái niệm vi phạm pháp luật 4

2 Những dấu hiệu cơ bản vi phạm pháp luật 4

3 Cấu thành vi phạm pháp luật gồm các yếu tố 4

3.1 Mặt khách quan của vi phạm pháp luật 4

3.2 Chủ thể của vi phạm pháp luật 4

3.3 Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật 5

3.4 Khách thể vi phạm pháp luật 5

4 Các loại vi phạm pháp luật 5

Chương II: THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN THANH THIẾU NIÊN VI PHẠM PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM HIÊN NAY 6

I Tình hình vi phạm pháp luật hiện nay 6

1 Thực trạng tình hình vi phạm pháp luật 6

2 Thực trạng thanh niên vi phạm pháp luật 6

2.1 Khái quát tình hình thanh niên 6

2.2 Tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật 6

II Nguyên nhân thanh thiếu niên vi phạm pháp luật ở hiện nay 7

1 Nguyên nhân về ý thức và tâm lý của thanh thiếu niên 7

1.1 Nguyên nhân do ảnh hưởng của gia đình chiếm một tỉ lệ không nhỏ 7

a Cha mẹ làm sai, con làm theo 8

b Con hư do thiếu tình cảm cha mẹ 8

c Gần 50% trẻ phạm tội vì bị đối xử hà khắc 8

d Bố mẹ nuông chiều khiến trẻ hư 9

1.2 Nguyên nhân về tư tưởng trong một số trí thức 9

3 Nguyên nhân của sự phát triển và điều kiện kinh tế 10

4 Nguyên nhân bên ngoài mang đến cùng xu hướng hội nhập quốc tế.11

5 Nguyên nhân từ hệ thống pháp luật và thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống thanh thiếu vi phạm pháp luật hiện nay 11

5.1 Hệ thống pháp luật 11 5.2 Thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống thanh thiếu vi phạm pháp luật hiện nay 11

Chương IV: NHỮNG GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA THANH THIẾU NIÊN

VI PHẠM PHÁP LUẬT 13

KẾT LUẬN 15 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

LỜI MỞ ĐẦU

Với mục tiêu phấn đấu của Đảng và Nhà nước ta đề ra: “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” thì nhiệm vụ đầu tiên là phải xây dựng được một xã hội công bằng, từ đó xã hội mới dân chủ, văn minh, đời sống nhân dân mới được cải thiện Bên cạnh những cố gắng của toàn xã hội, thì những vấn đề tiêu cực, tiêu biểu là tình trạng vi phạm pháp luật hiện nay lại xảy ra với mức độ chóng mặt

Lối sống buông thả cùng sự thiếu quan tâm từ phía gia đình đã khiến một bộ phận thanh thiếu niên chịu tác động tiêu cực từ xã hội, dẫn đến vi phạm pháp luật với nhiều hệ luỵ đau lòng…Theo thống kê thời gian qua, số vụ phạm pháp hình sự

do thanh, thiếu niên gây ra đang có chiều hướng gia tăng; trong đó, nhiều vụ án có tính chất, mức độ nghiêm trọng Ngoài những hành vi như trộm cắp, gây rối trật tự thì cũng có nhiều trường hợp thanh, thiếu niên phạm các tội nguy hiểm như cướp tài sản, đánh bạc, buôn bán ma túy, hiếp dâm và thậm chí là giết người Không chỉ

ở những nơi trung tâm, đô thị mà ở nông thôn, kể cả vùng sâu, vùng xa, các đối tượng cũng gây ra nhiều vụ án hình sự mang tính nghiêm trọng Hầu hết những thanh, thiếu niên phạm tội đều có trình độ học vấn thấp, không có công ăn việc làm, lười lao động, sớm xa rời sự quản lý, giáo dục của gia đình và nhà trường Cùng với đó, do tuổi đời còn quá trẻ, lại thiếu hiểu biết pháp luật, nên nhiều thanh, thiếu niên không ý thức được hậu quả do mình gây ra, các hành vi phạm tội thường rất nguy hiểm cho xã hội

Những hành vi vi phạm này dù xảy ra cố ý hay vô ý đều có những ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội, đi ngược lại với mục tiêu mà chúng ta đang tiến tới Việc tìm hiểu nguyên nhân của tình trạng vi phạm pháp luật ở nước ta hiện nay

là việc làm vô cùng cấp thiết, là nền tảng để tìm ra hướng giải quyết, khắc phục tình trạng vi phạm pháp luật trên, góp phần xây dựng một xã hội giàu đẹp mà chúng ta đang xây dựng Vì vậy mà ta có thể thấy việc phân tích các yếu tố làm cơ

sở để đánh giá mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm pháp luật là rất quan trọng

Nhận thức được tầm quan trọng của hành vi vi phạm pháp luật ở nước ta

hiện nay, em đã chọn đề tài “Tìm hiểu nguyên nhân vi phạm pháp luật và biện

pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên ở nước ta hiện nay”.

PHẦN NỘI DUNG

Chương I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT

I Khái niệm vi phạm pháp luật

1 Khái niệm vi phạm pháp luật

Vi phạm pháp luật là một hiện tương nguy hiểm, tác động tiêu cực đến các mặt của đời sống xã hội, làm mất ổn định xã hội Tính nguy hiểm của vi phạm pháp luật thể hiện ở chỗ nó xâm hại tới lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân,

tổ chức, nhà nước, cũng như của toàn xã hội Vì vậy , bất cứ nhà nước nào cũng tìm mọi biện pháp để phòng ngừa và đấu tranh chống lại hiện tượng vi phạm pháp luật

Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

2 Những dấu hiệu cơ bản vi phạm pháp luật

- Dấu hiệu hành vi: Vi phạm pháp luật là hành vi xác định của con người gây nguy hiểm cho xã hội

- Dấu hiệu trái pháp luật: Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật xác lập và bảo vệ

- Dấu hiệu năng lực trách nhiệm pháp lý:Vi phạm pháp luật là hành vi của chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý

- Dấu hiệu lỗi: Vi phạm pháp luật là hành vi có lỗi của chủ thể

Một hiện tượng cụ thể chỉ bị coi là vi phạm pháp luật khi chứa đựng đầy đủ các dấu hiệu này Do vậy, có thể khẳng định rằng, mọi vi phạm pháp luật đều là hành vi trái pháp luật, nhưng ngược lại, không phải tất cả các hành vi trái pháp luật đều bị coi là vi phạm pháp luật Chỉ những hành vi trái pháp luật do người có năng lực pháp lý thực hiện trong trường hợp có lỗi mới bị coi là vi phạm pháp luật

3 Cấu thành vi phạm pháp luật gồm các yếu tố

3.1 Mặt khách quan của vi phạm pháp luật

Mặt khách quan của vi phạm pháp luật: là toàn bộ những biểu hiện ra bên ngoài thế giới khách quan của vi phạm pháp luật Đây là yếu tố đầu tiên để nhận diện và đánh giá một vi phạm pháp luật Nó bao gồm: hành vi trái pháp luật, hậu quả của hành vi đó, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và hậu quả, thời gian, địa điểm, công cụ, phương tiện, cách thức vi phạm…

3.2 Chủ thể của vi phạm pháp luật

Chủ thể của vi phạm pháp luật: là những cá nhân, tổ chức có năng lực trách nhiệm pháp lý đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật Đối với các cá nhân, năng

lực trách nhiệm pháp lý của họ được xác định trên cơ sở độ tuổi và khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của họ khi thực hiện hành vi đó

3.3 Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật

Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật: là những biểu hiện tâm lý bên trong của chủ thể vi phạm pháp luật, bao gồm lỗi, động cơ, mục đích vi phạm

3.4 Khách thể vi phạm pháp luật

Khách thể vi phạm pháp luật: là những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ nhưng bị hành vi vi phạm pháp luật xâm hại Đó là những lợi ích chính đáng của các cá nhân, tổ chức trong xã hội, lợi ích của giai cấp cầm quyền cũng như lợi ích của toàn xã hội, quốc gia, dân tộc đươc pháp luật ghi nhận, bảo vệ, bị hành vi vi phạm pháp luật xâm hại Vi phạm pháp luật làm biến đổi tình trạng bình thường của các quan hệ xã hội, gây ra hoặc đe doạ gây ra những thiệt hại nhất định cho xã hội

Tóm lại, cấu thành vi phạm pháp luật là cơ sở pháp lý để nhận diện, đánh giá

và truy cứu trách nhiệm pháp lý đồi với một vi phạm pháp luật Một hành vi pháp luật chỉ bị coi là vi phạm pháp luật khi xác định được đầy đủ các yếu tố cấu thành

vi phạm pháp luật Những yếu tố trên sẽ được làm rõ khi xem xét từng loại vi phạm pháp luật cụ thể

4 Các loại vi phạm pháp luật

Dựa vào các yếu tố như tính chất, tầm quan trọng của khách thể, mức độ hậu quả, tính chất của hành vi, công cụ vi phạm, và những quan hệ đã được pháp luật bảo vệ, ta phân loại ra được các loại vi phạm sau:

- Vi phạm hình sự ( tội phạm) là vi phạm pháp luật có tính nguy hiểm cho xã hội ở mức độ cao nhất, xâm phạm những quan hệ xã hội quan trọng nhất trong hệ thống quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

- Vi phạm hành chính là vi phạm pháp luật có tính nguy hiểm cho xã hội thấp hơn tội phạm , mức độ thiệt hại cho xã hội do vi phạm hành chính gây ra thấp hơn tội phạm

- Vi phạm dân sự là vi phạm pháp luật trong trường hợp chủ thể không thực hiện hoặc không thực hiện đúng, không đầy đủ các nghĩa vụ của họ trong một quan

hệ pháp luật dân sự cụ thể,…

- Vi phạm kỷ luật nhà nước là vi phạm pháp luật trong trường hợp chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ của họ trong một quan hệ được xác lập trong các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi quản lý của nhà nước

Chương II THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN THANH THIẾU NIÊN

VI PHẠM PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM HIÊN NAY

I Tình hình vi phạm pháp luật hiện nay

1 Thực trạng tình hình vi phạm pháp luật

Trong những năm qua, tình hình vi phạm pháp luật ở nước ta có chiều hướng gia tăng cả về số lượng, tính chất nghiêm trọng và phức tạp… Chỉ tính trong năm

2010, tội phạm xâm phạm trật tự xảy ra 48.800 vụ, đáng chú ý, tội phạm có tổ chức hoạt động gắn kết, đan xen chặt chẽ giữa kinh tế, ma túy, chính trị Về tội phạm kinh tế và tham nhũng: phát hiện 14.000 vụ, giảm 29,3% so với năm 2009 song gây thiệt hại lớn, diễn biến phức tạp và tập trung ở hầu hết các ngành kinh tế trọng điểm như đền bù giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án, quản lý sử dụng đất đai, cấp phép xây dựng Tội phạm sử dung công nghệ cao có xu hướng tăng nhanh về qui mô và phạm vi với nhiều hình thức, thủ đoạn phạm tội mới Tội phạm

và vi phạm pháp luật về môi trường: phát hiện 5,773 vụ phạm tội, vi phạm pháp luật về môi trường Tăng 27% so với năm 2009

2 Thực trạng thanh niên vi phạm pháp luật

2.1 Khái quát tình hình thanh niên

Theo tổng điều tra dân số và nhà ở toàn quốc năm 2009, dân số thanh niên khoảng 23.849.000 người, trong đó 16.117.520 thanh niên tham gia các hoạt động kinh tế, chiếm 67,2% tổng số thanh niên, chiếm 38,7% lực lượng lao động xã hội; 6.612.404 thanh niên trong độ tuổi đi học, chiếm 27,6%

Nhìn chung, thanh niên tin tưởng vào đường lối lãnh đạo của Đảng, ý thức được trách nhiệm của mình và sẵn sàng tham gia vào mọi lĩnh vực phát triển đất nước; có xu hướng đồng tình cao đối với những mục tiêu, định hướng lớn của đất nước, của dân tộc và khả năng cống hiến của tuổi trẻ; có nhận thức đúng đắn, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng Trong điều kiện

mở cửa hội nhập, thanh niên được tiếp cận thông tin nhanh, đa chiều, đời sống vật chất được nâng cao, đời sống văn hóa tinh thần ngày càng phong phú Trình độ chuyên môn, kỹ thuật của thanh niên ngày càng được nâng cao (đạt 24% so với tỷ

lệ chung trong lao động cả nước là 35%)

2.2 Tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật

Những năm gần đây, nhận thức và hành vi chấp hành pháp luật của quần chúng nhân dân nói chung và của thanh niên nói riêng có nhiều chuyển biến Cơ chế kinh tế thị trường với những mặt trái của nó đã tác động không nhỏ lên tình trạng ngày càng gia tăng tội phạm trong thanh niên, đặc biệt là người chưa thành niên Theo thống kê của cơ quan điều tra Bộ Công an, xu hướng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trong những năm gần đây tăng rõ rệt, tập trung vào các nhóm tội: xâm phạm sở hữu, tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm và danh dự con người; gây rối

an ninh trật tự, an ninh xã hội; ma túy, mại dâm… Qua theo dõi của ngành Công

an, từ năm 2000 – 2006, tội phạm do người chưa thành niên gây ra là 74.389 vụ với 95.103 em, riêng năm là 10.468 vụ với 16.446 em và số trẻ em có nguy cơ vi phạm pháp luật là 71.581 em Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2007 đã có 33.284 trường hợp thanh niên, học sinh, sinh viên bỏ học, bỏ nhà đi lang thang có nguy cơ vi phạm pháp luật Tội phạm trong thanh niên học sinh, sinh viên tiếp tục gia tăng, nhất là các băng nhóm thanh, thiếu niên tụ tập ăn chơi, đâm chém lẫn nhau, gây rối trật tự công cộng diễn ra rất phức tạp ở nhiều nơi Qua rà soát năm 2007, cả nước

có 40.088 đối tượng là người chưa thành niên vi phạm pháp luật, trong đó 15.622

em đang có biểu hiện vi phạm pháp luật, 744 em nghiện ma túy, 16.934 em có tiền

án, tiền sự, 1.342 em phạm tội nghiêm trọng (nhiều vụ đối tượng tuy còn ít tuổi nhưng đã phạm các tội giết người, cướp tài sản…) Sáu tháng đầu năm 2008 đã xảy

ra 5.746 vụ với 9000 em, số vụ án do người chưa thành niên gây ra chiếm khoảng 20% tổng số vụ vi phạm hình sự, là một con số rất lớn Tội danh trộm cắp tài sản chiếm 38%; cố ý gây thương tích chiếm 11% và đặc biệt là giết người chiếm 1,4

% Ban chỉ đạo phòng chống tội phạm của Chính phủ cho biết: 6 tháng đầu năm

2009, tình trạng phạm tội trong lứa tuổi học sinh, sinh viên chiếm 3,6%; người phạm tội dưới 18 tuổi chiếm 10,1% tổng số người phạm tội Đặc biệt thanh niên cũng đang là nhóm vi phạm Luật Giao thông nhiều nhất khi tham gia giao thông trên đường, đối tượng gây ra tai nạn giao thông chủ yếu là lứa tuổi thanh niên với hơn 40% tổng số vụ và số người chết

Theo số liệu của Tòa án Nhân dân Tối cao, phân tích hành vi phạm tội do thanh thiếu niên thực hiện bị xét xử: các tội xâm phạm sở hữu công dân có số lượng bị cáo xét xử nhiều nhất và có xu hướng gia tăng; các tội xâm phạm an toàn, trật tự công cộng và trật tự quản lý hành chính, các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự con người cũng ở mức cao Tuy nhiên, ở một số tội danh nghiêm trọng, tỷ lệ bị cáo là thanh niên cao hơn, như tội giết người, tội hiếp dâm trẻ em… Tính chất phạm tội do thanh niên thực hiện rất nghiêm trọng và nguy hiểm đối với xã hội như: cướp giật tài sản công dân, giết người cướp của, hiếp dâm trẻ em và đua xe máy trái phép… Tội phạm về ma túy diễn biến rất phức tạp, nhiều thanh niên vừa là nạn nhân,vừa là tội phạm tổ chức sử dụng, buôn bán vận chuyển

ma túy trái phép Tốc độ gia tăng người nghiện ma túy ở nước ta tuy đã kiềm chế tốt hơn nhưng vẫn đang trong xu thế tăng nhanh (tăng lên 12,57%/năm; khoảng 8.700 người/năm; năm 2008 là 173.603 người), trong đó chủ yếu là thanh niên (chiếm 68,3% tổng số người nghiện có hồ sơ kiểm soát) Thống kê năm 2007 cho thấy người nghiện có độ tuổi từ 16 đến 18 tuổi là 3.633 người, từ 18 đến 45 tuổi; 121.044 người; năm 2008 độ tuổi từ 16 đến dưới 30 tuổi là 47.946 người

II Nguyên nhân thanh thiếu niên vi phạm pháp luật ở hiện nay

1 Nguyên nhân về ý thức và tâm lý của thanh thiếu niên

1.1 Nguyên nhân do ảnh hưởng của gia đình chiếm một tỉ lệ không nhỏ

a Cha mẹ làm sai, con làm theo

Người xưa thường cho rằng muốn con cái trở thành thương nhân thì nên ở gần chợ, muốn con hay chữ thì ở gần trường học, còn nếu gần trộm, gần cướp thì sớm hay muộn cũng vào tù ra khám “Gần mực đen, gần đèn thì rạng”, câu tục ngữ mang tính giáo dục đến nay vẫn hoàn toàn đúng

Theo số liệu thống kê tội phạm học, trẻ em phạm pháp có nguồn gốc gia đình làm nghề buôn bán bất hợp pháp chiếm 51,94%, gia đình có người phạm tội hình

sự chiếm 40%, 30% trẻ phạm tội có bố, mẹ hoặc cả hai nghiện hút Có trường hợp

bố mẹ trực tiếp đẩy con ra đường, xúi giục chúng làm những điều bất chính khiến trẻ bỏ nhà đi hoang, sống bụi, trộm cắp

Sống trong các gia đình có bố mẹ hoặc người lớn khác có hành vi thiếu văn hóa, lối sống vô đạo đức và thậm chí có cả những hành vi phạm tội, như bố mẹ bất hòa hay đánh chửi nhau, đánh bạc, nghiện rượu, nghiện ma túy, buôn lậu, trộm cắp, tham ô , các em dần dần coi thường pháp luật, nhiễm các thói hư tật xấu và

dễ bị lôi kéo rồi dẫn tới đồng lõa với hành vi phạm pháp Chỉ có những trẻ có ý chí kiên cường, có lòng tự trọng cao, sớm có khả năng đánh giá đúng, sai mới tránh được những ảnh hưởng xấu đó

b Con hư do thiếu tình cảm cha mẹ

Trên thực tế, cũng có nhiều trường hợp bố mẹ là người tốt, có đủ kiến thức

và trình độ hiểu biết nhưng không chú ý đúng mức đến việc giáo dục con cái hoặc không có điều kiện giáo dục chúng Có người ỷ lại cho nhà trường, một số mải lo làm ăn, kiếm sống hoặc phải đi công tác trong một thời gian dài Có gia đình bố

mẹ ly hôn, có con ngoài giá thú, một trong hai người chết hoặc vì lý do nào đó phải

xa cách dẫn đến việc con cái bị bỏ rơi, thiếu sự dạy dỗ và tình thương gia đình

Những đứa trẻ không được chăm sóc và dạy dỗ chu đáo sẽ có tâm lý lệch lạc, tự do ngang bướng, thậm chí bất cần Chúng dễ dàng phạm tội khi bị rủ rê, lôi kéo Số liệu thống kê của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao cho thấy 71% trẻ vị thành niên phạm pháp là do không được quan tâm chăm sóc đến nơi đến chốn Một nghiên cứu mới đây của Bộ Công an cũng chỉ ra nguyên nhân phạm tội của trẻ vị thành niên xuất phát từ gia đình: 8% trẻ phạm tội có bố mẹ ly hôn, 28% phàn nàn

bố mẹ không đáp ứng nhu cầu cơ bản của các em, 49% phàn nàn về cách đối xử của bố mẹ

c Gần 50% trẻ phạm tội vì bị đối xử hà khắc

Có những gia đình bố mẹ thiếu hiểu biết hoặc không kiềm chế được nên đã coi việc hành hạ, đánh đập hoặc dùng các nhục hình với trẻ như là quyền của họ Khi trẻ có lỗi, cha mẹ đánh; khi cha mẹ buồn bực, lo lắng cũng trút đòn roi lên đầu con cái Nhiều đứa trẻ bị bạo hành đã nghĩ rằng bố mẹ và gia đình không còn yêu thương, che chắn và bảo vệ mình nữa

Chính cách xử sự này của bố mẹ đã khiến trẻ bị khủng hoảng tâm lý, tự ti, khó hòa nhập, nhiều em trở nên hung hãn, lì lợm, xa lánh mọi người và căm ghét gia đình Chính trong hoàn cảnh này, trẻ dễ bị những kẻ xấu lôi kéo, lợi dụng, khống chế thực hiện những hành vi trái pháp luật, trong đó có tội trộm cắp, cướp giật Như vậy, môi trường gia đình lành mạnh sẽ là yếu tố quyết định tạo cho con cái những điều kiện thuận lợi để hình thành và phát triển nhân cách

d Bố mẹ nuông chiều khiến trẻ hư

Con hư còn bởi cách dạy Sự quá nuông chiều, thỏa mãn mọi nhu cầu con cái của bố mẹ sẽ tạo nên thói quen đòi gì được nấy Bên cạnh sự nuông chiều, cha mẹ bao bọc mọi việc khiến cho con trẻ hình thành tính ỷ lại, dựa dẫm, sống ích kỷ, lười nhác, không ý thức về trách nhiệm, luôn đòi hỏi được phục vụ, được hưởng thụ

Đến một lúc nào đó, khi gia đình không thỏa mãn những yêu sách hoặc không có điều kiện phục vụ thì con cái trở nên bất mãn, thậm chí thù ghét bố mẹ

Để gây áp lực với gia đình, chúng thường chọn giải pháp bỏ nhà đi bụi, tụ tập với bạn bè hư Nhiều trường hợp trẻ trộm cắp tài sản của chính bố mẹ mình hoặc của người khác để thỏa mãn những nhu cầu không chính đáng như đua đòi ăn diện, đánh bạc, hút chích

1.2 Nguyên nhân về tư tưởng trong một số trí thức

Tuy nhiên, tình hình tư tưởng - chính trị trong một số trí thức, giảng viên, đặc biệt là HSSV ngày càng có những diễn biến phức tạp, tiềm ẩn những nhân tố ảnh hưởng đến an ninh, chính trị nội bộ Dấu hiệu “tự diễn biến” mà nguyên nhân

là do tác động của các thế lực thù địch, mặt trái của cơ chế thị trường, những tiêu cực xã hội đã dẫn đến một bộ phận HSSV nhận thức mơ hồ về chính trị, thiếu lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng, có lời nói, bài viết nội dung xấu công khai trên mạng internet Điển hình là Từ Anh Tú, SV Trường CĐ Y tế Thái Nguyên viết đăng tải nhiều bài viết trên blog cá nhân có nội dung xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, dán tờ rơi kích động người dân và SV đấu tranh chống chế độ Hay như Nguyễn Phương Uyên, SV Trường ĐH Công nghệ thực phẩm TP.HCM

bị lôi kéo tham gia tổ chức “Tuổi trẻ yêu nước”, có hoạt động rải truyền đơn với nội dung chống Đảng, Nhà nước Bên cạnh đó, theo thống kê, từ năm 2009 đến nay cả nước cũng đã có 30 vụ việc kích động, tham gia biểu tình mang màu sắc chính trị tập trung ở các thành phố lớn liên quan đến HSSV Điều đáng lưu ý là HSSV tại các vùng dân tộc thiểu số thường dễ bị lôi kéo tham gia hoạt động tuyên truyền về cái gọi là Nhà nước người Mông, Nhà nước Đề Ga, Nhà nước Chăm gây phức tạp an ninh, chính trị tại một số địa phương các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên

2 Nguyên nhân về nhận thức của thanh thiếu niên đối với pháp luật

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thanh niên vi phạm pháp luật, trong đó nguyên nhân chính là do nhận thức của thanh niên về pháp luật còn hạn chế và do công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên còn nhiều bất cập

Những kết quả nghiên cứu và điều tra xã hội học trong những năm gần đây

đã cho thấy sự hiểu biết về pháp luật của thanh niên còn hết sức hạn chế; điều đó

đã khiến cho một bộ phận không nhỏ thanh niên không biết tự bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, không tự giác chấp hành pháp luật, thậm chí vi phạm pháp luật Một bộ phận thanh niên thiếu hiểu biết về pháp luật, chưa nắm được những điều được làm, những điều không được phép làm; cố tình vi phạm, thói quen tự do, không tự kiềm chế được các thói quen xấu, chưa lường hết hậu quả nghiêm trọng do hành vi sai trái của mình gây ra Điển hình đó là ý thức của những người phạm tội chưa thành niên do sự yếu kém về ý thức phấn đấu, rèn luyện thế nên khi điều kiện ngoại cảnh tác động dễ gây vi phạm, và còn do lỗi của chính các bậc phụ huynh

Ý thức về quyền và nghĩa vụ công dân; nếp sống và làm việc theo pháp luật chưa hình thành… Một số trường hợp phạm tội cho rằng chỉ biết đó là hành vi không tốt khi tòa án xử vào tội trộm cướp phải chịu hình phạt án thì mới biết tính chất nguy hiểm của mình vi phạm Đáng chú ý là đa số thanh niên hiện nay vẫn chưa có kiến thức về một số lĩnh vực pháp luật “sát sườn” với họ; kết quả khảo sát cho thấy: chỉ có 20% số thanh niên được hỏi trả lời đúng là theo Bộ luật Hình sự của nước ta qui định tuổi bắt đầu phải chịu trách nhiệm hình sự là từ 14 tuổi trở lên; tuy nhiên vẫn còn nhiều thanh niên trả lời chưa đúng: 30% trả lời từ 16 tuổi trở lên và 50% trả lời từ 18 tuổi trở lên

3 Nguyên nhân của sự phát triển và điều kiện kinh tế

Do sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế kéo theo sự lạc hậu của pháp luật Hệ thống pháp luật nước ta vẫn thiếu tính toàn diện, thiếu tính khách quan phù hợp vì vậy, cứ thiếu đâu thì bổ sung, sửa đổi đấy, chưa có tính nhất quán, dễ tạo những kẽ hở để các đối tượng vi phạm Nhiều khi luật chưa kịp sửa mà yêu cầu giải quyết gấp rút buộc các cơ quan phải ban hành các văn bản hướng dẫn hoặc quy định trái luật, những quy định chồng chéo, mâu thuẫn, thậm chí phủ định lẫn nhau, nên dân không biết phải thực hiện theo cái gì, điều tất nhiên sẽ phải “vi phạm”

Khi điều kiện kinh tế của mỗi gia đình ngày càng khá hơn, thì việc đáp ứng vật chất nhiều khi chạy theo sự đòi hỏi của con; trong khi đó không quan tâm trong quản lý và giáo dục con cái Điều đó gây ra hậu quả tai hại là hình thành lối sống hưởng thụ vật chất, sự ích kỷ và cả sự dối trá ở các em Trong giai đoạn hiện nay, tình hình tội phạm ngày càng phức tạp hơn và chúng luôn chú ý tới đối tượng thanh thiếu niên có sự hiểu biết chưa đầy đủ, thích đua đòi ăn chơi để dụ dỗ lôi kéo các em thực hiện hành vi phạm tội Rồi sự đam mê những trò chơi bạo lực, phim ảnh đồi trụy rất dễ tác động tiêu cực đến lứa tuổi đang hình thành nhân cách này

Điều này đưa đến các hậu quả tiêu cực trên nhiều góc độ, như sự mất phương hướng và một bộ phận thanh thiếu niên trong xã hội, sự xung đột giữa các thế hệ trong gia đình, trong các tầng lớp xã hội có vị trí, có trình độ, điều kiện sống khác nhau đưa đến hậu quả cuối cùng là sự phát sinh và phát triển của những vi phạm pháp luật