Những khó khăn đợc thể hiện cụ thể nh sau: + Số lợng băng lớn trên 30.000 Băng trong và ngoài nớc nhiều thể loại+ Nhiều đối tợng khai thác băng t liệu trong ngày + Chủng loại đa dạng + T
Trang 1Lời nói đầu Cùng với sự phát triển không ngừng của nhiều ngành khoa học kỹthuật ,công nghệ thông tin đã đóng góp một phần không nhỏ cho sự p hát triểncủa đất nớc trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá Việc ứng dụng côngnghệ thông tin vào sản xuất cũng nh đời sống xã hội là một việc làm cần thiết
và cấp bách
Trong mấy năm gần đây, Đài Tiếng nói Việt Nam đã và đang đổi mớinhiều công nghệ phát thanh hiện đại, nhất là đa tin học vào khai thác, sảnxuất, thu in các chơng trình phát thanh bằng máy tính , ghép nối các thiết bị
kỹ thuật số, đổi mới các phòng thu Studio phục vụ cho phát Stereo ( phát sóng
FM ) nhằm nâng cao chất lợng sóng phát phục vụ đông đảo thính giả trong vàngoài nớc Nó còn có một ý nghĩa hết sức quan trọng là đa các chủ trơngchính sách của Đảng và nhà nớc vào cuộc sống của nhân dân ta
Vì vậy Tôi đã chọn Đề tài “ Xây dựng hệ thống thông tin quản lý khaithác băng t liệu của Trung Tâm Âm Thanh - Đài Tiếng Nói Việt Nam “ nhằmgiúp cho việc quản lý cũng nh khai thác băng t liệu đợc thuận tiện, chính xác
và nhanh chóng, đáp ứng nhu cầu trong sự nghiệp phát thanh trong thời kỳ đổimới
Mặc dù đã cố gắng hết mức nhng do thời gian có hạn và trình độ cònnhiều hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Tôi mong nhận đợc sựgóp ý, chỉ bảo của các Thầy giáo, Cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để chơngtrình ngày một hoàn thiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy giáo, Cô giáo trong khoa Côngnghệ thông tin – Trờng Đại Học Bách Khoa Hà nội đã giúp đỡ Tôi trongnhững năm học ở trờng Đặc biệt là Thầy Nguyễn Tuấn Anh đã tận tình hớngdẫn, giúp đỡ Tôi trong suốt quá trình thực tập và hoàn thiện đồ án tốt nghiệpnày
Hà nội 9 – 2002Sinh viên : Nguyễn Văn Vợng
Chơng trình quản lý kho băng1
Trang 2Chơng 1 Giới thiệu chung
1 Kho t liệu của Trung tâm âm thanh - Đài Tiếng nói Việt nam Nơi quản lý,
lu trữ một khối lợng lớn t liệu âm thanh trên nhiều vật mang khác nhau Nhằmcung cấp t liệu cho việc cung cấp chơng trình phát thanh hàng ngày của ĐàiTiếng Nói Việt Nam trong và ngoài nớc
Hiện nay công việc thực hiện hoàn toàn thủ công, chủ yếu dựa vào sổsách và kinh nghiệm của nhân viên Để giảm nhẹ tính phức tạp và tăng hiệuquả công việc thì việc tin học hoá là việc làm cần thiết có thể nói không cócông cụ nào có thể so sánh với độ chính xác, tốc độ tính toán và một phầnmềm thích hợp là rất cần thiết vấn đề này đợc đề cập đến bài toán
“Xây dựng hệ thống thông tin quản lý khai thác Băng t liệu của trung tâm Âm thanh - ĐTNVN”
2 Nhiệm vụ bài toán (Cần giải quyết 2 vấn đề )
Bài toán “ Quản lý và khai thác băng t liệu “ của Trung tâm âm thanh có
2 vấn đề cần giải quyết :
+ Thu thập phân loại và bảo quản t liệu
+ Quản lý và cung cấp t liệu cho các đối tợng sử dụng (Biên tập viên,cộng tác viên .)
3.Những khó khăn bất cập trong hệ thống kho t liệu :
Hệ thống khai thác băng t liệu Trung tâm âm thanh hiện tại đang quản
lý theo phơng pháp thủ công Những khó khăn đợc thể hiện cụ thể nh sau:
+ Số lợng băng lớn( trên 30.000 Băng trong và ngoài nớc nhiều thể loại)+ Nhiều đối tợng khai thác băng t liệu trong ngày
+ Chủng loại đa dạng
+ Thông tin về băng ghi ở mức tối thiểu
Trang 3+ Tìm kiếm dựa vào sổ sách là chính
Trớc hết, đối với việc quản lý các thể loại băng t liệu: Để quản lý mộtkhối lợng lớn băng cốt : ca khúc, dân ca, nhạc không lời Việt nam, nhạckhông lời nớc ngoài, ca khúc và nhạc thiếu nhi , ca nhạc nhẹ Quốc tế taphải tổ chức tốt hệ thống th mục Hệ thống th mục này sẽ giúp việc tra cứu,quản lý một cách hữu hiệu, chính xác Th mục sẽ đợc tổ chức nh sau:
+ Hệ thống th mục theo thể loại: Hình thức này tiện cho việc tìm băng
t liệu để nghiên cứu theo chuyên mục, chủ đề nào đó ( VD: Chơng trình cakhúc chủ đề tình yêu đất nớc, tình yêu đôi lứa, về những sự kiện trọng đại của
đất nớc )
+ Hệ thống th mục theo tên bài hát, mục tin : Với hình thức này, khi
đã biết rõ tên băng t liệu thì việc tìm kiếm trở nên dễ dàng hơn
+ Hệ thống th mục theo tên tác giả: Giúp cho việc tìm băng t liệu của
một tác giả yêu thích nào đó một cách dễ dàng Tuy nhiên, với hệ thống thmục này cần có thêm thuộc tính về tác giả kèm theo ( VD: Mã tác giả, bí danh ) để phân biệt vì có thể có nhiều tác giả trùng tên nhau
+ Hệ thống th mục theo tên ca sĩ, ban nhạc: Hình thức này sẽ rất
thuận tiện cho việc tìm kiếm bài hát đợc thể hiện bởi một ca sỹ nào đó
+ Hệ thống th mục theo mã băng: Hình thức này không thuận tiện
lắm để tra cứu Nó chỉ thuận lợi trong việc quản lý băng t liệu Nó sẽ là chìa
Chơng trình quản lý kho băng3
Trang 4khoá để kết nối những thông tin liên quan đến hiện trạng về một cuốn băng tliệu ( băng đang đợc mợn, số lợng còn lại ) và giúp cho công tác thống kê.
Một nhân tố quan trọng nữa, quyết định đến tính hiệu quả của hệ thốngquản lý băng t liệu là thống kê mợn Bất cứ lúc nào ngời quản lý kho t liệucũng có thể biết đợc những ai đang mợn băng t liệu gì và ai đang quá mợn quáhạn để kịp thời “ Xử lý quá hạn “
Chú ý: Với các cách tổ chức nêu trên, chúng ta tiến hành sắp xếp để tra
cứu theo thứ tự từ điển
5 Phạm vi giải quyết bài toán :
Bài toán quản lý kho t liệu của Trung tâm Âm thanh là một bài toán lớn
có nhiều vấn đề cần giải quyết Chơng trình sẽ không đi sâu vào công tácquản lý cán bộ phóng viên, biên tập viên mà chỉ đi sâu vào công tác “ quản lý
Trang 5+ 3 xe thu lu động
+ 2 kho lu trữ và các thiết bị bảo quản băng t liệu
+ 1 phòng cho mợn
+ Hơn 30000 băng t liệu các loại trên nhiều vật mang khác nhau
- Khi có t liệu cần lu trữ, làm thủ tục lu trữ và xắp xếp
- Khi có yêu cầu huỷ, làm thủ tục huỷ
- Có yêu cầu mợn, làm thủ tục cho mợn
- Biên tập mợn quá hạn làm thủ tục in giấy báo quá hạn
- Thống kê tần xuất sử dụng để có kế hoạch bảo trì , nâng cấp
- Thống kê báo cáo tháng, quý, năm
2.2 Mô tả chi tiết :
2.2.1 Giới thiệu về băng t liệu:
Trớc hết ta tìm hiểu đôi chút về băng cốt đợc lu giữ ở kho: Đài tiếngnói Việt nam lu trữ một số lợng lớn băng gọi là Băng cốt Có bốn loại
băng cốt:
* Băng cốt âm nhạc ( trong và ngoài nớc)
* Băng cốt về Đảng và Bác Hồ
* Băng cốt tiếng động về thiên nhiên, về đặc thù các ngành nghề
* Băng cốt biên tập viên đi công tác thu lời phát biểu của các chínhkhách, những lời phát biểu, đóng góp ý kiến của quần chúng
* Băng cốt âm nhạc Việt Nam là những băng thành phẩm thu tạistudio M, studio E đặt tại 58 Quán Sứ ( đây là 2 Studio hiện đại nhất của
đài, chơng trình thu thanh tại đây đợc dàn dựng công phu, chất lợng ),hoặc thu tại các liên hoan ca nhạc lớn, các hội diễn quần chúng , đây cóthể là một ca khúc, một bài hát dân ca, một bản nhạc mới đợc sáng tác,hoặc một bài hát đợc ca sỹ nào đó thể hiện lại
Chơng trình quản lý kho băng5
Trang 6* Băng cốt về Đảng và Bác Hồ, về tiếng động thiên nhiên, tiếng
động các ngành nghề, băng của các biên tập viên đi phỏng vấn đều
đ-ợc xử lý lại để có chất lợng ân thanh tốt nhất Tất cả những băng này đều
đợc các cấp có thẩm quyền kiểm duyệt nội dung, chất lợng đồng ý cấpphép làm băng cốt t liệu của Đài tiếng nói Việt nam
* Đối với t liệu của nớc ngoài ( âm nhạc và các thể loại khác ) đợcchính phủ, các đài phát thanh Quốc tế tặng hay các hình thức khác cũngphải đợc các cấp có thẩm quyền kiểm duyệt nội dung, chất lợng và cấpgiấy phép làm băng cốt t liệu
Nh vậy, hệ thống quản lý t liệu có hai mảng dữ liệu lớn là t
liệu trong nớc và t liệu nớc ngoài bao gồm t liệu Âm nhạc ( là phần lu trữchủ yếu ) và t liệu là âm thanh về các sự kiện đất nớc con ngời
2.2.2 Quản lý t liệu trong nớc:
Một số thể loại nh ca khúc, dân ca , tuồng , chèo , cải lơng đợcgán mã là các chữ cái từ A → Z kèm theo các chỉ số từ 1 đến 9999
Trang 7* Băng mẫu giáo , thiếu nhi : MGi
* Băng ca khúc thu ở các liên hoan Âm nhạc quần chúng : QCi
* Băng dân ca, nhạc cổ truyền, cải lơng đợc thu ở các liên hoan Âmnhạc quần chúng: DCi
* Những hoạt động Văn hoá xã hội, Chính trị, thể thao : LDi
* Nhạc hiệu của các Đài phát thanh, nhạc hiệu của chơng trình phátthanh, Quốc ca, Quốc thiều các nớc : Zi
Một số tác phẩm Kịch nghệ sân khấu có cách lu trữ dới dạng :
* Sân khấu truyền thanh : SKi
* Câu chuyện truyền thanh : CTTTi
* Câu chuyện cảnh giác: CTCGi
Trang 8Nơi thu Studio M 58 - Quán Sứ Hà nội
Chú thích
Đợc gọi tên chung là “ tiếng động ” có một số loại nh sau:
* Băng phát biểu của các chính khách: PBi
* Băng bổ sung ( các loại tiếng động khác bổ sung cho băng phát
biểu của chính khách ): BSi
* Băng tiếng động đối ngoại: TĐĐNi
• Băng lu động ( những băng thu ở các hội nghị, hoạt động văn hoá nghệthuật, các sự kiện chính trị ): Ký hiệu là Ldi.
Thực thể lu giữ t liệu tiếng động các chơng trình phát thanh
Nhan đề Phỏng vấn ông Cừ Hoà Vần
Nội dung 1 Khảo sát các tỉnh miền núi
2.Kiến nghị kỳ họp 4 _ Quốc hội 9Chơng trình
Trang 9Biên tập viên Giàng Seo Pùa
Ngày huỷ
Ngời huỷ
• Băng tiếng động ( Tiếng động về thiên nhiên, tiếng động đặc trng
về các ngành nghề, tiếng chim kêu, tiếng tàu xe đi lại ): TĐi
Thực thể lu giữ tiếng động
Nhan đề Tiếng động trong ngày bão
Nội dung 1 Tiếng ma bão
2 Tiếng gió trong bão
Biên tập viên Trần Đức Nguyên
Nơi thu
• Băng dạy tiếng nớc ngoài:
Chơng trình dạy tiếng Anh, tiếng Pháp, Tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật,tiếng Đức, tiếng Việt cho ngời nớc ngoài Từng chơng tình có bảng thựcthể, ví dụ :
Thực thể lu trữ chơng trình dạy tiếng Việt cho ngời nớc ngoài
Chơng trình quản lý kho băng9
Trang 10DTV DTV 1200 Dạy tiếng ViệtNhan đề Chúng ta học tiếng Việt-Bài số 2
Ngời phụ trách Trần Văn Khiêm
Có một dạng đợc lu trên băng từ ghi một số tác phẩm nhạc “hay “cách đánh mã của băng này tuỳ thuộc vào tác phẩm đó là ca khúc, dân cahay nhạc Việt nam, tuỳ theo có mã là Ni, Ci, DCi, và đợc gọi là “ Băngcốt “
Mùa về Nguyễn Văn Cam Thanh
Thanh Hiền
5’00
Chú thích
2.2.4 Đặc điểm chung của thực thê lu giữ t liệu trong nớc:
* Mỗi băng t liệu trong nớc chỉ lu giữ duy nhất một bài hát, nộidung của một cuộc phỏng vấn hoặc của một tiếng động thiên nhiên
Trang 11* Khi một ca khúc, một bái hát dân ca nào đó đợc một ca sỹ,ban nhạc, dàn nhạc nào đó thể hiện lại thì băng cốt đó đợc coi nh băngmới và phải đợc cập nhật lại từ đầu.
* Các băng t liệu này đề có vật mang là băng từ
* Riêng “ Băng cốt “ ( Cũng có vật mang là băng từ ) thì một băng
lại lu trữ nhiều nội dung, tác phẩm khác nhau
2.2.5 T liệu nớc ngoài :
* Băng của nớc bạn Lào: LAOi
Một số thực thể khác có cấu tạo tơng tự đợc quy định theo tên quốc giatặng hay đài phát thanh nớc ngoài tặng:
* T liệu của nớc bạn Cămpuchia: CAMi
* T liệu đợc ghi theo tên quốc gia: Qi
* T liệu do đài phát thanh quốc tế tặng: QTi
Thực thể lu giữ t liệu nớc bạn Lào
Nhan đề Ca nhạc Lào nhân dịp Tết cổ truyền
Thể loại Ca khúc Lào
Nội dung Nhan đề Thời lợng Tác giả Diễn xuất Đây là phần ghi
Đẹp thay cô gái Lào 4’12 kiện có trong băng
từ, đĩa đĩa CD, DAT
tặngNgời tặng Ngài Bualot Keoduandy
Nguồn gốc Đại sứ quán Lào tặng
Ghi chú
Chơng trình quản lý kho băng11
Trang 12T liệu do Đài tiếng nói Việt nam mua đợc lu giữ với các thực thể tơng tự
nh thực thể t liệu của nớc bạn Lào nhng có mã nh sau:
* Thính phòng giao hởng : CQ1i
* Nhạc đêm khuya: CQ2i
* Nhạc trẻ ( Pop , Rok ) : CQ3i
2.2.6 Đặc điểm của t liệu nớc ngoài:
1 Các vật mang thờng có nhiều tác phẩm ( Nếu vật mang lu trữ các tácphẩm âm nhạc )
2 Lý lịch kèm theo t liệu rất chi tiết
T liệu nếu có vật mang là đĩa CD, DAT ( Digital Audio Tape ) do biêntập viên cập nhật vào kho lu trữ Vì cấu tạo đặc biệt và thờng các thông tin
về lý lịch ( Nếu là đĩa chứa các bài hát thì nhan đề của từng bài, tác giả, ca sĩ _ban nhạc ) rất chi tiết nên thực thể lu giữ có dạng nh sau:
Trang 13Dlim Pica 7’ Jose
Herrera
đĩa hay các vật mang khác
mà không đợcSimojonel 3’ Jose
Herrera
lu trong sổ lu trữ của kho
Marria Elena
8’ Lllrrto
AlkeOlim pica 4’33 Horos
2.2.7 Nhận xét chung:
Nh vậy, hiện tại có tất cả 27 kiểu thực thể dùng để lu trữ các mã băng cốt Và cách đánh mã của băng t liệu phụ thuộc chặt chẽ vào một số dạng sau:
1 Thể loại của t liệu ( 27 thể loại )
2 T liệu do Quốc gia tặng
3 T liệu do Đài phát thanh Quốc tế tặng
4 T liệu của nớc bạn Lào
5 T liệu của nớc bạn CAPUCHIA
6 Vật mang là CD, DAT
2.2.8 Ưu điểm của hệ thống cũ:
Chơng trình quản lý kho băng13
Trang 14Có nhiều băng tơng ứng với nhiều thể loại nhạc, phát biểu, tiếng động nên việc cập nhật, quản lý băng đợc dễ dàng.
* Đối với một ca khúc, bản nhạc Việt nam
1 Thể loại nhạc lu giữ không ghi đợc cụ thể về đặc điểm
2 Thông tin về tác giả và ca sỹ không có nhiều
3 Trờng hợp tác giả hoặc ca sỹ trùng tên thì ngời mợn và ngờiquản lý sẽ rất khó khăn cho việc mợn và quản lý
4 Do một ca sỹ có thể diễn xuất nhiều bài hát nên khi có một bàihát nhập mới vào kho lu thì hiện tợng phải nhập trùng lặp nhiều về một ca sỹ
và tác giả sẽ xảy ra
5 Phải có nhiều sổ sách để quản lý
* Đối với băng t liệu quốc tế
1 Thông tin về ngời tặng băng không có nhiều
2 Thông tin chi tiết về lý lịch, nội dung của băng, đĩa t liệu không
đợc lu nên trong quá trình sử dụng nếu bị thất lạc sẽ rất khó có thể tìm lại haykhôi phục đợc
3 Cách đánh mã theo Quốc gia, Đài phát thanh, thể loại nhạc cổ
điển, giao hởng thính phòng dễ gây bị nhầm lẫn, khó phân biệt và hiểu rõnguồn gốc thực cũng nh nội dung của băng
* Vật mang là đĩa CD , DAT
Trang 151 Khi tên đĩa trùng với tên bài hát trong đĩa sẽ rất khó cập nhật
2 Nội dung thể loại của đĩa rất khó đề cập
Lu đồ thuật toán nhập băng t liệu mới
Chơng trình quản lý kho băng15
Begin
Nhập t liệu
T liệu mơí ?
Hồ sơ hợp lệ
Nhập thể loại nhạc Nhập tác giả & ca sỹ Nhập PVPV & ng ời ĐPV Nhập ng ời tặng băng Nhập ng ời thu
Tồn tại:
Thể loại nghệ thuật Tác giả & diễn xuất
Ng ời PV & ng ời ĐPV
Ng ời tặng
Ng ời thu
Cập nhật : Thể loại nghệ thuật Tác giả & diễn xuất
Ng ời PV & ng ời ĐTV
Ng ời tặng
Ng ời thu Cập nhật băng t liệu
End
Sắp xếp vào kệ
Y
NY
Y
YN
N
Trang 162.3 Bộ phận quản lý mợn trả:
Do tính chất đặc biệt của Đài tiếng nói Việt nam nên việc mợn trả băng
t liệu chỉ trong phạm vi Trung tâm âm thanh, mọi hình thức đem băng t liệu,băng thành phẩm ra ngoài trung tâm đều phải có giấy phép Biên tập viên
Trang 17mợn băng t liệu để làm chơng trình phát thanh hàng ngày, nên số lợng vàchủng loại rất đa dạng Các băng cốt thờng đợc trả ngay trong ngày Khi biêntập viên yêu cầu mợn một t liệu nào đó thì cán bộ quản lý kho phải kiểm traxem băng t liệu đó có còn trong kho hay không ? Nếu còn thì tiến hành làmthủ tục cho mợn Công việc này tốn rất nhiều thời gian tra cứu trong sổ danhmục băng t liệu Nếu chẳng may có sự sai lệch về thông tin giữa các bảngdanh mục băng t liệu và số băng hiện có trong kho sẽ dẫn đến tình trạng cán
bộ khai thác phải chờ đợi rất lâu mới nhận đợc câu trả lời là băng t liệu đó đãhết hoặc ngợc lại Nhất là đối với những “ tiếng động ”, tin thu qua điện thoại ,fax đợc cập nhật thờng xuyên vào kho lu trữ
Đài tiếng nói Việt nam Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam Trung tâm âm thanh Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Chơng trình quản lý kho băng17
Trang 18Phiếu yêu cầu
* tìm kiếm theo tên bài hát
2 Đối với thể loại kịch nghệ sân khấu
* Tìm kiếm theo tên tác giả
* Tìm kiếm theo tên tác phẩm
3 Đối với t liệu nớc ngoài:
* Tìm kiếm theo mã băng ( gắn liền với thể loại )
* Tìm kiếm theo nhan đề
Trang 194 Đối với các thể loại tiếng động:
* Tìm kiếm theo tên các chơng trình phát thanh
* Tìm kiếm theo nhan đề
Sau đây là tên các chơng trình phát thanh thờng xuyên sử dụng tiếng động của
đài tiếng nói Việt nam
1 Các chơng trình phát thanh đối ngoại (11 thứ tiếng )
2 Chơng trình phát thanh thời sự
3 Chơng trình phát thanh thời sự kinh tế
4 Chơng trình phát thanh các vấn đề quốc tế
5 Chơng trình phát thanh nông nghiệp
6 Chơng trình phát thanh công nghiệp
Chơng trình quản lý kho băng19
Trang 207 Chơng trình phát thanh thanh niên
8 Chơng trình phát thanh dân số tài nguyên môi trờng
9 Chơng trình phát thanh phụ nữ
10 Chơng trình phát thanh câu lạc bộ ngời cao tuổi
11 Chơng trình phát thanh cựu chiến binh
12 Chơng trình phát thanh vì an ninh tổ quốc
13 Chơng trình phát thanh quân đội nhân dân
14 Chơng trình phát thanh giáo dục từ xa
15 Chơng trình phát thanh giáo dục đào tạo
16 Chơng trình phát thanh tiếp chuyện bạn nghe đài
17 Chơng trình phát thanh văn hoá xã hội
18 Chơng trình phát thanh diễn đàn các vấn đề xã hội
25 Chơng trình phát thanh Đại gia đình các dân tộc Việt nam
Bộ phận quản lý mợn trả có sổ để lu những ngời mợn nh sau:
