Giáo án bài Phong cách ngôn ngữ chính luận (tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập...
Trang 1PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN
(tiếp)
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
1 Kiến thức:
- Kiến thức chủ yếu về một số loại VB chính luận thường gặp
- Khái niệm ngôn ngữ chính luận, mối quan hệ và sự khác biệt giữa chính luận và nghị luận
- Đặc điểm về phương tiện ngôn ngữ (từ ngữ, ngữ pháp, biện pháp tu từ, ) của ngôn ngữ chính luận
- Đặc trưng cơ bản của PC ngôn ngữ chính luận: tính công khai về quan điểm chính trị, tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận, tính truyền cảm, thuyết phục
2 Kỹ năng:
- Nhận biết và phân tích được những đặc điểm về phương tiện ngôn ngữ trong VB thuộc
PC ngôn ngữ chính luận
- Nhận biết và phân tích được những biểu hiện của các đặc trưng cơ bản trong PC ngôn ngữ chính luận
- Viết văn nghị luận chính trị xã hội; dùng từ, đặt câu, lập luận, kết cấu văn bản,
3 Thái độ: Có ý thức vận dụng kiến thức được vào thực tế c/s.
II Chuẩn bị của GV và HS
GV: SGK, SGV Ngữ văn 11 chuẩn, Thiết kế bài soạn, chuẩn kiến thức kĩ năng
HS: SKG, vở ghi, vở soạn
III Tiến trình dạy học
Trang 21 Kiểm tra bài cũ (3 phút):
Tình cảm của Ăng-ghen đối với Mác trong VB “Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác”?
2 Bài mới (38 phút):
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
HĐ1 (28 phút): Hướng dẫn tìm hiểu
Các phương tiện diễn đạt của PCNN
C.L
GV: Từ các VB chính luận đã học
em có nhận xét gì về từ ngữ, ngữ
pháp, các BPTT của PCNNCL?
HS: Làm việc cá nhân, trả lời
GV: đưa VD, gọi H/s phân tích cấu
tạo ngữ pháp, so sánh
II Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận
1 Các phương tiện diễn đạt
a) Về từ ngữ
- Sử dụng NN thông thường nhưng có nhiều từ ngữ chính trị
b) Về ngữ pháp VD1:
(1) Đảng ta là Đảng lãnh đạo Đảng ta cần phải mạnh mẽ, trong sạch
(2) Là một đảng lãnh đạo, Đảng ta//cần phải mạnh
mẽ, trong sạch
VD2:
(1) Chúng tôi là chính phủ lâm thời của nước VNDCCH Chúng tôi trịnh trọng tuyên bố
(2) Chúng tôi, chính phủ , trịnh trọng tuyên bố
Trang 3GV: Hãy cho biết đặc trưng của
PCNN chính luận?
HS: Làm việc cá nhân, trả lời
→ Câu thường có kết cấu chuẩn mực gần với kiểu câu phán đoán lôgic trong hệ thống lập luận (câu trước gợi câu sau ) các câu lkết với nhau một cách chặt chẽ
+ Thường sử dụng kiểu câu phức hợp dùng từ ngữ liên kết: Do vậy, bởi thế, cho nên, vì lẽ đã
+ Kiểu câu ghép chính phụ với nhiều mối quan hệ (Nguyên nhân kết quả, nhượng bộ tăng tiến, phương tiện mục đích)
c) Về BPTT
- Sử dụng biện pháp tu từ khá nhiều giúp lí lẽ lập luận thêm phần hấp dẫn (không phải là mục đích chủ yếu)
- ở dạng nói: chú trọng đến phát âm, đến cách diễn đạt có khi cả ngữ điệu
2 Đặc trưng của PCNN chính luận
a) Tính công khai về quan điểm chính trị
- Tính công khai về quan điểm chính trị: rõ ràng, công khai về quan điểm, không mơ hồ, úp mở
- Tránh sử dụng từ ngữ mơ hồ, câu nhiều ý, dễ làm người đọc (nghe) nhầm lẫn quan điểm
b) Tính chặt chẽ trong biểu đạt và suy luận
- Luận điểm, luận cứ, ý lớn, ý nhỏ, câu, đoạn phải
rõ ràng, rành mạch
Trang 4GV: Tính truyền cảm, thuyết phục
được thể hiện như thế nào trong
PCNN chính luận?
HĐ2 (10 phút): Hướng dẫn học sinh
luyện tập
HS làm việc theo bàn
Chỉ ra biện pháp tu từ trong đoạn
văn chính luận?
HS: trao đổi làm việc theo nhóm
c) Tính truyền cảm và thuyết phục + Mục đích: hấp dẫn, lôi cuốn, để thuyết phục + Thể hiện: hùng hồn, tha thiết, thể hiện nhiệt tình
và sáng tạo của người viết
III Luyện tập Bài tập 1
- Điệp ngữ kết hợp điệp cú pháp: Ai có dùng
- Liệt kê: súng, gươm, cuốc, thuổng,
- Ngắt câu ngắn → giọng văn mạnh mẽ
→ Nhấn mạnh trách nhiệm, ý thức công dân, cách đánh giặc của dân tộc ta
Bài tập 2: Viết một đề cương bài nói để chứng
minh cho câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Non
sông của các em”
+ Người quan tâm đến thế hệ trẻ + Công lao học tập: chỉ có học tập mới có nhận thức, trình độ, khả năng phục vụ cuộc sống + Học tập: là nghĩa vụ, lẽ sống, niềm vui của mỗi người (cụ thể công việc của học sinh)
3 Củng cố (3 phút): Vì sao văn chính luận ở nước ta lại rất phát triển?
+ Bề dày lịch sử, thực tế khách quan
Trang 5+ PCNN C.L ở nước ta, đã trở thành một PCNN độc lập với ba đặc trưng: Tính công khai về quan điểm chính trị, tính chặt chẽ trong diễn đạt, suy luận; tính truyền cảm và thuyết phục
4 Hướng dẫn học bài (3 phút):
- Làm BT3 trang 108
- Soạn bài Một thời đại thi ca