LỜI NÓI ĐẦU Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí ra đời muộn hơn báo in, báo phát thanh, báo truyền hình. Trước đây, khi nột sự kiện xảy ra thì “ phát thanh đưa tin, truyền hình minh hoạ, báo in phân tích, giải thích”. Nhưng giờ đây báo mạng điện tử có thể đảm nhận nhiệm vụ của cả phát thanh, truyền hình, báo in một cách dễ dàng. Bản thân nó mang trong mình sức mạnh của phương tiện thông tiện thông tin đại chúng truyền thống, cùng kết hợp với mạng máy tính nên có nhiều ưu điểm vượt trội trở thành kênh truyền thông vô cùng hiệu quả, đặt các phương tiện truyền thông khác vào một cuộc đua tranh quyết liệt. Báo mạng điện tử có nhiều ưu thế ở khả năng tương tác qua lại giữa tờ báo và công chúng, giữa công chúng với nhau, tạo điều kiện thuận lợi thiết lập các diễn đàn báo chí; khả năng đa phương tiện; tính thời sự; tính định kỳ,… Ngoài ra báo mạng điện tử còn có khả năng lưu giữ, tìm kiếm và truy xuất thông tin nhanh chóng dễ dàng. Bài tập lớn môn báo mạng điện tử này của em còn nhiều thiếu sót. Kính mong thầy(cô) xem xét, cho em ý kiến để em làm bài được tốt hơn. Em xin trân thành cảm ơn
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí ra đời muộn hơn báo in, báophát thanh, báo truyền hình Trước đây, khi nột sự kiện xảy ra thì “ phátthanh đưa tin, truyền hình minh hoạ, báo in phân tích, giải thích” Nhưnggiờ đây báo mạng điện tử có thể đảm nhận nhiệm vụ của cả phát thanh,truyền hình, báo in một cách dễ dàng Bản thân nó mang trong mình sứcmạnh của phương tiện thông tiện thông tin đại chúng truyền thống, cùngkết hợp với mạng máy tính nên có nhiều ưu điểm vượt trội trở thành kênhtruyền thông vô cùng hiệu quả, đặt các phương tiện truyền thông khácvào một cuộc đua tranh quyết liệt
Báo mạng điện tử có nhiều ưu thế ở khả năng tương tác qua lại giữa tờbáo và công chúng, giữa công chúng với nhau, tạo điều kiện thuận lợithiết lập các diễn đàn báo chí; khả năng đa phương tiện; tính thời sự; tínhđịnh kỳ,… Ngoài ra báo mạng điện tử còn có khả năng lưu giữ, tìm kiếmvà truy xuất thông tin nhanh chóng dễ dàng
Bài tập lớn môn báo mạng điện tử này của em còn nhiều thiếu sót Kínhmong thầy(cô) xem xét, cho em ý kiến để em làm bài được tốt hơn
Em xin trân thành cảm ơn!!!
Trang 2A LÝ THUYẾT
Câu 1: Trình bày nguyên tắc viết cho báo mạng (có nêu ví dụ, phân tích).
1 Nguyên tắc viết cho báo mạng:
- Đặc điểm của văn bản báo mạng: phi tuyến tính( liên kết), đa phươngtiện, đọc chậm hơn báo in 25%
Sử dụng tối đa lợi thế của mình báo mạng điện tử tăng cường tạo lập siêuliên kết trong một bài viết và trong một trang báo Ngoài những thông tinchính, nên tạo các lớp thông tin liên quan bổ sung bằng cả chữ viết, hìnhảnh… giúp người đọc có cái nhìn khách quan và đầy đủ về sự kiện vấnđề
- Phần lớn người dùng không đọc Web, mắt họ “ quét” web và chỉ dừngở lại đầu đề và các tít nhỏ
- Đưa các từ khóa vào tít báo sẽ giúp trang web có vị trí cao hơn trongcác trang tìm kiếm
- Thay đổi cách thu thập thông tin: kể câu chuyện bằng cách nào? ( tưduy truyền thống hay kết hợp đa phương tiện)
Báo mạng điện tử có đặc trưng đa phương tiện vì vậy nhà báo luôn phảisuy nghĩ đến việc thể hiện tác phảm bằng chữ(text), bằng tiếng(audio),bằng hình ảnh( video) hay đồ hình hoặc là kết hợp tất cả các phương tiệntrên Việc sử dụng phải được kết hợp hài hòa, logic để chúng có thể hỗ
Trang 3trợ cho nhau Khi sử dụng lời nói của nhân vật thì phải chọn lọc kỹ càngđể đảm bảo sự ngắn gọn, súc tích Khi sử dụng hình ảnh thì nên kèm theochú thích hoặc những thông tin liên quan ( tên tác giả, nguồn, nội dung,
…) bởi khi hiển thị, ngôn ngữ bao giờ cũng xuất hiện trước
Có thể tăng cường sử dụng ảnh động, tức là vài bức ảnh lần lượt thay thếnhau nhằm đưa đến người xem một lượng thông tin sinh động, hấp dẫn.Còn khi sử dụng video nên chú ý đến tính thống nhất trong văn bản cũngnhư trong tờ báo
Để đủ “nguyên liệu” xây dựng một tác phẩm báo mabgj điện tử đaphương tiện, đòi hỏi người viết có ý thức ngay từ khi thu thập thông tin.Điều này được coi như là kim chỉ nam cho toàn bộ hoạt động sáng tạo tácphẩm
- Viết cho báo mạng phải rõ ràng, dễ hiểu ngay từ cái nhìn đầu tiên.Viết ngắn gọn, súc tích, đúng tọng tâm
nên viết ngăn gọn, súc tích, nhằm thẳng vào đối tượng chủ đề của bàibáo Viết dễ hiểu cụ thể và rõ ràng Tránh lối diễn đạt gián tiếp, lòngvòng, phức tạp Người đọc phải nhận được thông điệp cô đọng, đúngtrọng tâm trong khoảng thời gian nhanh nhất
Tổng biên tập báo Vnexpress – ông Thang Đức Thắng nói rằng : “ Báomạng điện tử cần phải sử dụng tối thiểu con chữ để thể hiện lượng tối đathông tin Cần nhớ rằng viết để thỏa mãn thông tin, ý thích của người đọcchứ không phải ý thích của bản thân nhà báo Thật vô nghĩa nếu như từdòng thứ ba viết hay, trong khi người đọc chỉ đọc đến dòng thứ hai là đãbỏ đi”
- Dùng ngôn ngữ chuẩn mực, cẩn thận với ngôn ngữ địa phương
Trong hoàn cảnh nhất định và ở một mức độ nào đó, từ địa phương cókhả năng diễn đạt và tăng sức biểu cảm cho văn bản Tuy nhiên, do phạm
Trang 4vi sử dụng của từ địa phương chỉ gắn với địa phương, với ngành, mộtlĩnh vực nào đó nên nếu lạm dụng sẽ gây sự khó khăn trong tiếp nhận chođông đảo công chúng
Một vài trường hợp, có thể dùng thành ngữ, tục ngữ để diễn đạt ý tứ,song tránh lạm dụng hoặc dùng mà không hiểu rõ nghĩa
Từ “ lóng” cũng không được khuyến khích sử dụng bởi nó có vẻ khôngnghiêm túc Tất nhiên, trong một vài trường hợp vẫn có thể nói “lóng”nếu người viết có khả năng dùng một cách dí dỏm hoặc tương phản đểlàm nổi bật ý định viết
- Luôn có một đoạn tóm tắt giúp người đọc xác định được ngay nộidung chính của bài báo – đó chính là sapo
Sapo là phần bắt buộc của tác phẩm báo mạng điện tử Do đặc điểm đọctrực tuyến, công chúng luôn có nhu cầu biết nhanh nhất những thông tinquan trọng, hấp dẫn, thú vị Đọc xong sapo, chính là lúc độc giả quyếtđịnh có đọc tiếp bài báo hay không
- Thay vì viết một bài báo dài nên viết nhiều bài báo nhỏ, mỗi bài viếtsâu về một vấn đề Trong bài sử dụng các đoạn ngắn, mỗi đoạn pháttriển một ý
Trong báo mạng điện tử nên viết nhiều bài báo nhỏ có độ dài chỉ khoảngmột đến hai trang màn hình Roy Peter Clark ( cây bút chuyên viết choViện nghiên cứu báo chí Poynter, một trang web nghiên cứu danh tiếngvề báo chí) cho rằng: “ viết gì thì viết nhưng phải dưới 800 từ” Nếu dàihơn bản thân bài báo phải thu hút sự chú ý và thuyết phục công chúngđiều đó là cần thiết
- Các bào báo dài cần có thên tít phụ Các tít phụ là rất cần thiết vàquan trọng đối với các bài, đặc biệt là các bài dài Theo nghiên cứu, bàicó độ dài từ 500-800 từ cần hai tít phụ 1000 từ trở lên cần ba tít phụ Nó
Trang 5không chỉ giúp phân chia ý một cách mạch lạc, logic mà còn giúp ngườiđọc hiểu nhanh hơn nội dung toàn bài Ngoài ra tít phụ còn giúp ngườiđọc định vị được mạch đọc dễ dàng khi họ liên tục phải cuốn thanh trượtdọc.
- Trên màn hình người ta không đọc thông tin theo dòng mà theo từngkhối Vì vậy, khi viết cho báo mạng điện tử cần cắt thông tin làmnhiều khối hoặc đoạn ngắn và thêm tít con trong bài Mỗi đoạn khôngnên quá dài ( chỉ khoảng 4-5 dòng) diễn đạt được một ý trọn vẹn vànàm ngọn trên một trang màn hình Giữa các đoạn nên có một khoảngtrắng nhất định vừa là điểm dừng mắt của người đọc, vừa để phân biệtđoạn này với đoạn kia
- Đưa các từ khóa vào tít báo sẽ giúp trang web có vị trí cao hơn trongcác trang tìm kiếm
- Cập nhật tin bài liên tục, có lượng thông tin cao, giảm bớt tin lễ tân,những bài dài dòng khô khan, nặng tính báo cáo
- Người viết cho báo mạng điện tử cần có ý thức trong việc sử dụng hộpdữ liệu, biểu bảng, biểu đồ, tranh ảnh… để truyền tải thông tin thay vìdùng mỗi chữ
- Thông tin phải được xây dựng như các tập hồ sơ Mỗi tập hồ sơ chứađựng thông tin về một chủ đề nhất định Bên cạnh những thông tinđược cập nhật hàng là những thông tin xung quanh vấn đề đó ở nhiềutờ báo và trang web khác
- Các thông tin được viết cho báo mạng phải thật sinh động, hấp dẫn,xác thực, khách quan
Trang 62 Ví dụ chứng minh: trên dantri.vn
Dân Hà Nội “ngộ độc” gia vị Trung Quốc
Tại chợ Long Biên, các bao tải tỏi, gừng, hành củ khô (loại từ 20-30kg) có chữ Trung Quốc bao quanh chất đầy trong sạp đang chờ được đem đi tiêu thụ
>> Khoai tây Trung Quốc vẫn ùn ùn về Hà Nội
>> 26 tấn khoai tây Trung Quốc nhiễm độc gấp 16 lần cho phép
Được chuộng vì giá rẻ, mẫu mã đẹp
Ghi nhận của PV tại các chợ đầu mối như Long Biên, Đền Lừ (Hà Nội), mỗi ngày có đến hàng trăm chuyến xe tải chở các loại hoa quả, nông sản khô về đây tiêu thụ.
Theo tiết lộ của các chủ hàng chuyên đánh buôn các loại gia vị, nông sản Trung Quốc từ cửa khẩu về Hà Nội, giá các mặt hàng này rẻ như bèo, thấp hơn rất nhiều so với những loại gia vị trong nước Đơn cử như hành củ khô, hành tây, cà rốt, gừng giá nhập khẩu chỉ khoảng 2.500 đồng/kg, tỏi 3.400 đồng/kg.
Mặc dù các loại gia vị Trung Quốc có nhiều tai tiếng về chất lượng, hàng trong nước cũng khá dồi dào nhưng vì ưu thế giá rẻ, mẫu mã đẹp, được nhà hàng, quán ăn ưa chuộng nên lượng tiêu thụ gia vị Trung Quốc khá mạnh.
Hành củ, tỏi Trung Quốc bán đầy chợ ở Hà Nội (ảnh SGTT)
Trang 7Chị Thanh, một thương lái chuyên buôn hành, tỏi khô Trung Quốc nhiều năm nay, nhận xét: "Tuy độ thơm không bằng hàng Việt nhưng hành, tỏi Trung Quốc tép to, mã đẹp lại dễ bóc nên được đa phần nhà hàng, quán ăn chọn mua".
Hiện tại các chợ đầu mối trên địa bàn Hà Nội, giá bán sỉ tỏi, hành khô Trung Quốc là 16.000 đồng/kg Trong khi đó, mặt hàng này của Việt Nam mẫu mã xấu nhưng lại có giá bán đắt gấp 3 lần hàng Trung Quốc.
Hỏi mua các loại hành, tỏi Việt Nam với mục đích dùng để làm gia vị trong nhà hàng, chị Lan nói: "Mua mấy loại hàng nội đó đắt lắm, làm hàng ăn làm sao có lời, nhà hàng toàn đặt mua hàng Trung Quốc Mà ở chợ này hàng nội hiếm lắm".
"Do giá rẻ, được nhiều mối hàng chuộng nên mỗi ngày tôi bán hết cả tấn hàng gia vị", chị Lan chia sẻ thêm.
Theo cơ quan kiểm dịch thực vật đóng tại Lạng Sơn, năm 2012 tại cửa khẩu Lạng Sơn, Việt Nam nhập tới 680.000 tấn rau củ quả các loại từ Trung Quốc Trong đó, riêng hành củ khô nhập 18.500 tấn, tỏi trên 116.000 tấn, hành tây 64.000 tấn.
Liên tục phát hiện hàng độc hại
Mặc dù liên tiếp có thông tin nông sản Trung Quốc bị phát hiện có chất độc hại trong thời gian gần đây nhưng các loại mặt hàng này vẫn ùn ùn về chợ Các nhà hàng quán ăn vẫn sử dụng với số lượng lớn mỗi ngày Điều đó khiến người tiêu dùng hoang mang bởi ngoài
Trang 8những loại nông sản đã được phát hiện độc hại thì những loại nông sản Trung Quốc khác liệu có giống như vậy hay không
Mới đây nhất, cơ quan chức năng đã tiêu hủy gần 26 tấn khoai tây Trung Quốc đội lốt khoai Đà Lạt vì phát hiện chất độc hại Chorpyrifos (một hóa chất dùng để diệt mối) vượt quá mức dư lượng tối đa cho phép đến 16 lần.
Điều đáng nói là đây không phải là lần duy nhất mà khoai tây bị phát hiện có chất độc hại bởi vào giữa năm 2012, Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN-PTNT) cũng đã phát hiện khoai tây Trung Quốc nhập qua cảng Sài Gòn có chứa hoạt chất Cholorpyrifos vượt mức giới hạn tối đa cho phép từ 3-5 lần
Việc nông sản Trung Quốc bị phát hiện có chất độc hại liên tiếp thời gian gần đây làm đa phần người tiêu dùng hoang mang Nhiều người cho rằng, họ có thể hạn chế, tránh mua hoặc tẩy chay các sản phẩm là hàng nông sản Trung Quốc ở chợ nhưng các nhà hàng, quán ăn vẫn sử dụng và tiêu thụ mạnh các loại nông sản này, nhất là các loại gia vị hành, tỏi, gừng Do đó, người tiêu dùng nghiễm nhiên vẫn sử dụng nông sản Trung Quốc hàng ngày mà không biết chúng có an toàn hay không.
Bài báo trên hội tụ đầy đủ cơ bản những nguyên tắc của một bài báo mạng
- Có tít, có ảnh kèm theo
- Có sapo, thâu tóm nội dunh bài viết
- Cập nhật nhiều tin bài liên tục, đưa ra các từ khóa vào tít báo sẽ người đọctìm kiếm nhanh hơn
>> Khoai tây Trung Quốc vẫn ùn ùn về Hà Nội
>> 26 tấn khoai tây Trung Quốc nhiễm độc gấp 16 lần cho phép
- Có tít phụ trong bài, chia bài viết thành 2 khối
+ Được chuộng vì giá rẻ, mẫu mã đẹp
+ Liên tục phát hiện hàng độc hại
- Dùng từ rõ ràng, ngắn gọn, đúng nội dung cần viết
- Chia thành các đoạn nhỏ
Câu 2: Chọn các tin, bài cùng một đề tài (liên quan tới một sự kiện, vụ việc, vấn đề…) so sánh cách khai thác góc độ (chủ đề), cách rút tít và
Trang 9cách thể hiện đề tài đó trên một tờ báo in và một trang báo mạng để thấy được sự khác nhau trong cách viết cho báo in và báo mạng.
I Sự kiện chọn: hơn 700 du khách Việt Nam mắc kẹt tại sân bay Thái Lan
1 Trên báo in: Báo Tiền Phong số 170, ra thứ tư, ngày 19/6/2013
a chủ đề của bài viết: viết về sự cố 701 người tại sân bay Thái Lan Viết về trách nhiệm thuộc về ai
b cách rút tít: “ Vụ 701 người bị bỏ rơi tại sân bay Thái Lan”
- ngắn gọn, truyền tải được nội dung
- nhẹ nhàng không mang tính giật gân, câu khách
c cách triển khai bài viết:
- bài viết được viết theo mô hình tháp ngược
+ Đoạn đầu: đưa thông tin hơn 700 người bị bỏ rơi tại sân bay
+ Đoạn tiếp: đưa ra trích dẫn và hình ảnh bổ sung cho thông tin
+ các đoạn còn lại: tiếp tục dẫn chứng, đưa ra thông tin bổ trợ cho hai đoạn trên
- Có nhận xét, phân tích vấn đề, làm rõ nguyên nhân, có ý kiến của coq quan chức năng
2 Trên báo mạng:
a Chủ đề của bài viết: cuộc sống “tị nạn” của hơn 700 du khách Việt Nam trong những ngày mắc kẹt tại sân bay Thái Lan
Trang 10b Cách rút tít: “Du khách khiếp đảm những ngày 'tị nạn' ở Thái Lan”
- có tính giật gân, câu khách Sử dụng động từ mạnh “ khiếp đảm”, “tị nạn”, gây được sự tò mò cho độc giả
c Cách thể hiện đề tài:
- cả bài viết hầu như là những lời nói bức xúc, mệt mỏi, thất vọng của các hành khách khi trở về nước Không có những lời phân tích, bình luận về vấn đề
- Bài viết dài có 2 tít phụ, chia bài viết thành 2 khối
- Có lời phỏng vấn đầy đủ của các bên: du khách, hướng dẫn viên, lời của người đại diện
- Tít của bài nói về cuộc sống “tị nạn” nhưng các bức ảnh trong bài lại không phù hợp với tiêu đề bài viết Không chụp được ảnh của các du khách trong những ngày ở sân bay
II So sánh sự khác nhau giữa cách viết cho báo in, cách viết cho báo mạng:
1 Báo mạng:
- cấu trúc thông tin của một bài báo mạng điện tử được tổ chức theo nhiều cửa( tít chính, sapo, chính văn, tít phụ, tranh ảnh, đồ hình, video, audio, các đường link…)
- Chia thành nhiều đoạn nhỏ trong bài
- Các câu trong bài báo mạng thường ngắn Là câu đơn, mỗi đoạn dài khoảng 3 dòng, gồm 2 – 3 câu