Cuộc tiễn đưa bịn rịn của VB đối vs ng về xuôi như một khúc hát chia tay được cất lên bởi ng ở lại “Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng MĐ bài thơ là lời nhắn gửi
Trang 1VIỆT BẮC
Tố Hữu là “ lá cờ đầu của nền thi ca cách mạng Việt Nam” Những bài thơ lớn của ông đều đc stac vào những thời điểm lịch sử quan trọng, Việt Bắc cũng vậy,dc stac vào 1 thời điểm trọng đại của đất nước ,kháng chiến chống P dành thắng lợi,hòa bình lập lại,chủ tịch HCM,TW Đảng,bộ đội,cán bộ rời chiến khu VB trở về Thủ đô HN.VB k chỉ là đỉnh cao của thơ Tố Hữu mà còn
là một trong những thành tựu rực rỡ trong nền thi ca kháng P
Cuộc tiễn đưa bịn rịn của VB đối vs ng về xuôi như một khúc hát chia tay được cất lên bởi ng ở lại
“Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
MĐ bài thơ là lời nhắn gửi của người ở lại với cán bộ miền xuôi,ng về có nhớ VB,có thủy chung k Ng ở lại mở lời trc là rất đúng vì thông thường trong những cuộc chia li thì ng ở lại sẽ
có nhiều trăn trở,k yên.Ngay ở câu đầu,chỉ có 6 tiếng mà có tới 2 tiếng “mình” nghe thật thân thương,hòa quyện,gắn bó Tiếng gọi ấy được lặp lại như để nói lòng mình với ng về xuôi và cũng xoáy sâu vào lòng ng về xuôi những tình cảm chan chứa tình nghĩa.Từ “mình” và “ta” ở đầu 2 câu phải chăng đó là tượng trưng của 2 đầu nỗi nhớ dta sự xa cách chia lìa của ng dân VB vs cán bộ về xuôi.Sd câu hỏi tu từ gợi kỷ niệm thiết tha mặn nồng,15 năm là chi tiết thực chỉ độ dài thời gian từ
1940 thời k/c Nhật t ptrao Việt-Minh,đồng thời 15 năm ấy là thời gian gắn bó Lời nghe như ca dao nhưng lại phản phất âm hưởng thơ Kiều “15 năm ấy bk bn tình”
Cái đặc sắc của thơ k chỉ thể hiện qua kết cấu câu hỏi mà còn qua h/ả đc viết ra từ những câu ca dao.Đọc câu thơ:
Mình về mình có nhớ k Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn?
Mà ta ngỡ như đọc câu ca dao : “Qua cầu ngã nón trông cầu/cầu bn nhịp dạ sầu bấy nhiêu”
Nếu như câu trc là câu hỏi về tg thì đến câu tiếp là câu hỏi chỉ kg, liệu rằng ng về xuôi có nhớ núi rừng Việt Bắc k Một câu hỏi làm bâng khuâng cả núi rừng cả đất trời và cả khung cảnh chia tay
Chỉ vs 4 câu thơ mà có 4 chữ “mình” ,4 chữ “nhớ” ,1 chữ “ta” gắn bó như hình vs bóng gợi t/cảm thủy chung,ân tình sâu đậm.Sd khá nh bp tu từ như ẩn dụ,phép điệp,câu hỏi tu từ như khơi kỷ niệm vào ng về xuôi,qua đó ta cũng cảm nhận được sự trăn trở nhớ thg của ng ở lại đvs ng
về xuôi
Sau khúc hát dạo đầu thì tiếp đến là tiếng lòng của ng về xuôi,ở 4 câu tiếp này,dường như có sự nhớ thương đáp lại sự thương nhớ,thiết tha đáp lại tha thiết,bịn rịn,k nỡ xa rời
Tiếng ai tha thiết bên cồn
Trang 2Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bc đi
Từ “ai” k dùng để hỏi mà là đại từ phiếm chỉ để chỉ chung đối tượng chung,đtg k xđ,nhằm tăng tình cảm yêu thương,câu nói bỗng trở nên tình tứ xa xôi.SD từ láy “tha thiết” ,”bâng khuâng”,
“bồn chồn” diễn tả tâm trạng k nỡ xa rời của ng về xuôi.Từ “bâng khuâng” dta rất đúng tâm trạng của ng về xuôi vs những kỷ niệm còn vương vấn,dâng đầy trong lòng.Còn từ”bồn chồn” dta những
bc chân k nỡ rời xa mảnh đất đã từng gắn bó,mỗi bc đi là mỗi nỗi nhớ nhung
Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
.Áo chàm là h/ảnh hoán dụ chỉ ng dân VB, gợi c/s giản dị,mộc mạc,đầy nghĩa tình sẽ mãi là niềm thương nỗi nhớ trong lòng ng về xuôi cái lặng đi trong sp chia li đc thể hiện qua có cách ngắt nhịp lạ 3/3/2 gợi vẻ lưu luyến bịn rịn trong giờ phút chia tay sau bao dùn dằn trì hoãn.H/ả cầm tay nhau rất có giá trị thể hiện tình cảm gần gũi gắn bó Bất chợt làm ta nhớ đến câu thơ “bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi” (BTVTĐXKK:PTD) hay “thương nhau tay nắm lấy bàn tay” (Đồng chí,Chính Hữu) Trong giờ phút chia li,k nói 1 lời,k phải là k có điều gì để nói mà có quá nhiều lời để nói,lòng tràn ngập nhớ thương k nói nên lời.Nó chất chứa tình cảm mà nhiều khi ngôn từ bất lực,im lặng chính là đỉnh cao của âm thanh,im lặng để lắng nghe,tri âm.Dấu chấm lửng cuối câu là một dấu lặng trên khuôn nhạc thể hiện tình cảm ngân dài,sâu lắng
Sử dụng thành công thể thơ lục bát,lời thơ tha thiết tâm tình.Cách xưng hô “mình-ta” thân thiết,gần gũi,đậm phong vị ca dao,2 nv mình ta là sự phân thân của cái tôi trữ tình ĐB là điệp
từ “nhớ” nhấn mạnh nỗi nhớ ,ân tình sâu đậm.Cuộc ct cũng đầy bịn rịn nhớ thương nhưng k buồn,
k đãm lệ như trong thơ xưa,bởi lẽ đây là cuộc ct của những con ng vừa làm nên chiến thắng
Ng dân VB vừa gợi nỗi nhớ trong lòng ng về,vừa gửi gắm lòng mình 1 cách kín đáo
Mình đi có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ những mây cùng mù
Mình về,có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối,mối tình nặng vai?
Mình về rừng núi nhớ ai TRám bùi để rụng,măng mai để già
Xuất hiện hàng loạt cụm từ “có nhớ”,gợi tâm trạng của ng ở lại quan tâm,lo lắng, liệu rằng ng về có còn nhớ VB k?NHớ Cảnh TN VB hoang sơ,thời tiết khắc nghiệt nhưng vẫn đậm chất trữ tình lãng mạn H/ả gợi cảm: miếng cơm chấm muối,mối tình nặng vai,trám rụng,măng mai để già Miếng cơm chấm muối là kỉ niệm k/c đầy khó khăn,gian khổ,và mối thù của ND ta đc cụ thể qa h/ả “mối thù nặng vai”,làm ta liên tưởng đến mối thù vs những kẻ cướp nước,qua đó bộc lộ thầm kín niềm tự hào,”mình và ta” đã kề vai sát cánh tiêu diệt kẻ thù,giành độc lập tự do Hai h/ả trên
Trang 3vừa đx vừa KH tạo nên ý nghĩa đặc biệt đoàn kết chiến đấu để chống lại kẻ thù xâm lược “Trám bùi”, “măng mai” là món ăn thường nhật của bộ đội và ng dân VB Mình về xuôi khiến núi rừng VB trở nên trống vắng,u buồn đến lạ thường.Tg lấy cái thừa của vật chất để nói cái thiếu của tình cảm H/ả “ rừng núi nhớ ai” ( nhân hóa,hoán dụ)đó là nỗi nhớ của rừng núi hay đó chính là nỗi nhớ của con ng VB
Mình đi có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám,đậm đà lòng son
Từ láy “hắt hiu” kết hợp vs hình ảnh “lau xám” Gợi nhớ những cảnh đặc trưng của núi rừng Việt Bắc.Hình thức đối lập giữa bên ngoài hắt hiu lau xám nhưng bên trong là đậm đà lòng son của đồng bào Việt Bắc thể hiện c/s tuy khó khăn,vất vả nhưng trong lòng thì lại thủy chung sắt son
Mình về,còn nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật,thuở còn Việt Minh
Mình đi,mình có nhớ mình Tân Trào,Hồng Thái mái đình cây đa?
Nhắc lại chặng đường gian khổ từ thời kháng nhật đến thuở Việt Minh.Nhớ chiến khu
VB –cái nôi của cách mạng vs địa danh khắc sâu vào lòng ng trong 1 câu thơ 6 chữ mà có đến 3 chữ “mình”,từ mình thứ nhất và thứ 2 là ng về xuôi, cò từ “mình” thứ 3 có 2 cách hiểu,cũng có thể
là ng về xuôi cũng có thể là ng ở tg nhắc đến hai địa danh gắn liền vs 2 sự kiện qtrojng từng xảy ra
ở VB.Cây đa Tân Trao là nơi làm lễ xuất quân của Đội VN tuyên truyền giải phóng quân Mái đình Hồng Thái là nơi họp Quốc dân Đại hội (8-1945) quyết định tiến hành k/c Một loạt từ “nhớ” làm ta cảm nhận đc tâm trạng ng ở lại quan tâm lo lắng cán bộ về xuôi
Chỉ vs 12 câu thơ,tg đã đưa ta vào thế giới hoài niệm và kỷ niệm ngọt ngào êm ái.TG
sd khéo lép cụm từ đối lập “đi-về”,thông thg “đi-về” chỉ hai chiều ,hướng trái ngc nhau,nhưng trong thơ TH, “đi-về”chỉ 1 chiều là về xuôi,về HN.Âm điệu nhẹ nhàng,du dương phù hợp với phong cách thơ của TH
TH đã để cho ng ra đi tl nh hơn,vì trong họ chất chưa bao nỗi nhớ về quê hương cách mạng khi phải rời xa đây
Ta với mình,mình với ta Lòng ta sau trc mặn mà,đinh ninh
Mình đi mình lại nhớ mình Nguồn bn nước nghĩa tình bấy nhiêu
“ta” vs “mình” có sự sắp xếp liền đôi,thành cặp và đảo trật tự từ là cho câu thơ nồng nàn,ấm áp,yên lòng ng ở lại.khẳng định t/c của mình trc sau như 1 k thể phai nhòa, “mặn mà đinh
Trang 4ninh” càng kđ 1 cách chắc chắn hơn tấm lòng của ng đi Cả đoạn thơ như lời nhắn gửi của ng cán
bộ có về thủ đô hoa lệ, dù c/s xa hoa nơi phồn hoa đô hội vs những cám dỗ,cặm bẫy và bao bận rộn lo toan thì CB về xuôi vẫn k bh quên VB,t/c ấy dạt dào như nước trong nguồn,nghĩa tình ấy k
bh có thể vơi cạn
Qua hoài niệm,trái tim ng ra đi cứ trào lên biết bao nhiêu nỗi nhớ với đủ màu sắc đẹp đẽ,có nỗi nhớ thơ mộng,có nỗi nhớ ấm áp
Nhớ gì như nhớ ng yêu Trăng lên đầu núi,nắng chiều lưng nương
Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa ng thương đi về
Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia,sông Đáy,suối Lê vơi đầy
Tg sd phép tu từ ss lấy nỗi nhớ ng iu,h/ả ss rất gợi cảm,đó là nỗi nhớ cồn cào,da diết,
k phải là nỗi nhớ nghĩa vụ mà là nỗi nhớ bằng cả trái tim yêu thương chân thành.TN VB lung linh,huyền ảo đẫm trong cảm xúc mơ màng,lãng mạn “ TLĐNNCLN” h/ả bản làng như chìm vào trong sương khói,những bếp lửa hồng trong ngôi nhà sàn quen thuộc,rừng nứa bờ tre,ngòi Thia,sông Đáy,suối Lê.K chỉ nhớ đến tên mà nhớ đến sự vơi đầy của con nc.Khung cảnh TN VB hiện lên trong nh khoảng tg khác nhau buổi chiều,đêm trăng,sớm,khuya Với những nét vẻ đơn sơ,gam màu nhẹ man mác,cảnh VB hiện lên với vẻ đẹp giản dị mà nên thơ.Cảnh gắn vs hình bóng “ng thương” nên càng sâu đậm,chỉ ng con gái VB trong ty vs ng CB nge da diết và rất gợi cảm Nỗi nhớ
có hình ảnh,tg,kg đó là nỗi nhớ sâu đậm,quá đỗi chân thành
Nhớ những ngày cay đắng ngọt bùi,nhớ cũng con ng cầm lao lặng thầm,đầy nghĩa tình,sẵn sàng hy sinh vì k/c
Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó đắng cay ngọt bùi
Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ lửa chăn sui đắp cùng
Nhớ ng mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô
Nhớ sao lớp học i tờ Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
Nhớ sao ngày tháng cơ quan Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo
Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều Chày đêm nện cối đều đều suối xa
Trang 5“ta đi ta nhớ”, “mình đây ta đó” kết cấu đối xứng thể hiện giọng thơ rắn rỏi, nói lên tình cảm gắn bó tha thiết, nhớ thương của người cán bộ đối với Việt Bắc.Cuộc k/c thiếu thốn,gian khổ nhưng có sự giúp đỡ của ng dân VB “Mình đây ta đó” chỉ sự gắn bó bên nhau cùng chia sẻ,đồng cam cộng khổ những “ đắng cay ngọt bùi” K chỉ sẻ chia theo kiểu tinh thần mà còn chia những vật chất tuy bình dị đơn sơ nhưng có ý nghĩa vô cùng to lớn “bát cơm sẻ lửa”, “chăn sui đắp cùng” Cái đẹp nhất ở tình nghĩa của con ng ở sự san sẻ,cùng chung mọi gian khổ và niềm vui Nghĩa tình càng đẹp hơn nữa trong c/s gian nan thiếu thốn,càng thấm thía trong khó khăn,thử thách
Hình ảnh ng mẹ địu con lên rẫy như 1 bức họa khắc tạc vào tâm trí ta sự vất vả,gian khổ nhưng vẫn ánh lên vẻ đẹp riêng của bản sắc dân tộc Ng mẹ “bẻ từng” nghe chắt chiu,ít ỏi , để góp lương thực cho k/c, Từ đó tình cảm sắc son cao đẹp của người dân tộc đối với cách mạng càng hiện lên rõ nét.Con người và cảnh vật gắn bó với nhau Nhớ về con người Việt Bắc, người cán bộ cách mạng lại nhớ trở lại những kỷ niệm gắn bó ở Việt Bắc Đó là kỷ niệm với những lớp học bình dân học vụ (lớp học i tờ), những đêm liên hoan văn nghệ giữa núi rừng, những ngày tháng công tác
ở cơ quan, gian nan nhưng lạc quan, đầy ắp yêu thương với tiếng hát , tiếng ca vang dội cả núi rừng.Đồng khuya đuốc sáng : hình ảnh những đêm liên hoan văn nghệ, vui vẻ tưng bừng nơi rừng núi.Ca vang núi đèo:lời thơ mang tính chất ẩn dụ, phản ánh tinh thần lạc quan cảnh vật Việt Bắc với nét gợi cảm trong buổi chiều và đêm tối, hiện lên sống động, tha thiết trong nỗi nhớ của người cán bộ về xuôi.Từ nghi vấn “sao” kết hợp với “nhớ” làm cho giọng thơ trở nên tha thiết, phù hợp với tâm trạng của ng CB về xuôi Rừng chiều, suối xa : hình ảnh thơ gợi lên khung cảnh trữ tình, gợi cảm của núi rừng VB tưởng như rất buồn nhưng lại vui vẻ hẳn lên với những âm thanh tiếng mỏ, chày đêm nện cối thể hiện khung cảnh đặc trưng của núi rừng Xuyên suốt phần thơ là sự hiện diện của điệp từ “nhớ” được sử dụng 5 lần, trong đó 3 lần được kết hợp với từ “sao” đã tạo nên giọng thơ đầy ắp cảm xúc, đầy ắp nhớ thương ở người cán bộ ra đi
TN hi n lên v i v ệ ớ ẻ đẹ đp a d ng trong TG,Kg khác nhau,các mùa thay ạ đổi i u b là TN g n li n vs con ng làm cho c nh b t hoang s hiu h t mà tr nên g nĐ ề đ ắ ề ả ớ ơ ắ ở ầ
g i,tha thi tũ ế
Ta v ,mình có nh taề ớ
Ta v ta nh nh ng hoa cùng ng.ề ớ ữ
MĐ là câu hỏi tu từ nhưng hỏi chỉ là cái cớ để bộc lộ chiều sâu t/c Từ “hoa” thật cô đọng và gợi cảm Hoa có thể hiểu theo nghĩa rộng.Hoa chính là TN làm say đắm lòng ng,nhớ hoa cũng chính là nhớ ng Hai câu thơ kđ,nhấn mạnh nỗi nhớ da diết của ng về Thủ đô đồng thời giải tỏa những băn khăn trong lòng ng ở lại
Trang 6TH dựng nên bức tứ bình đặc sắc ,mỗi bức tranh có 1 màu sắc,âm thanh,h/ả chủ đạo Khi lắng dịu,khi rực rỡ chói chang khi rộn ràng náo nức Tương ứng vs mỗi màu sắc,âm thanh của thiên nhiên là 1 nét đẹp của con ng TN làm nền cho con ng ,chính con ng cũng tô điểm cho TN làm
TN trở nên đẹp đẽ,sinh động hơn
R ng xanh hoa chu i ừ ố đỏ ươ t i
èo cao n ng ánh dao gài th t l ng
Bức tranh mùa đông hiện lên vs màu xanh bát ngát,bao la của cánh rừng,có điểm những bông hoa chuối đỏ tươi như bó đuốc thắp sáng xua đi cái hoang sơ lạnh giá hắt hiu vốn có của núi rừng khi đông về “đỏ tươi” k chỉ đơn thuần là tính từ chỉ màu sắc mà nó còn là sự bừng thức,1 khám phá ngỡ ngàng đến rung động rất đỗi thi nhân.Tất cả đã tạo nên bức tranh mùa đông
vs đg nét,màu sắc vừa đối lập,vừa hài hòa,vừa cổ điển nhưng vừa hiện đại Con ng VB lên núi làm nương,phát rẫy trồng lt cc k/c Trc khung cảnh TN bao la,con ng dường như càng trở nên hùng vĩ lạ thường Ở đây nhà thơ k tả dáng ng hay nét mặt mà lại tả tư thế của con ng trong cvc,tư thế vững chãi của ng làm chủ TNÁnh sáng lấp lánh của MT phản chiếu vào dao gài ở thắt lưng.Con ng trở thành linh hồn của bức tranh khác với hình ảnh “ Lom khom dưới núi tiều vài chú” của bà Huyện Thanh Quan
Đông qua, xuân đến mang lại bn điều tốt lành cho con ng,báo hiệu niềm vui,sức sống trỗi dậy
Ngày xuân m n tr ng r ngơ ở ắ ừ
Nh ng an nón chu t t ng s i giangớ đ ố ừ ợ Khác v i b c tranh TN th nh t,BT th 2 này nêu rõ th i gian Hai ch “mớ ứ ứ ấ ứ ờ ữ ơ
n ”, i p âm “ ” phép ở đ ệ ơ đả ừ ừo t r ng tr ng thành “ tr ng r ng”, h/ hoa m khi n c kgianắ ắ ừ ả ơ ế ả
VB nh b ng s c tr ng hoa m khi ư ừ ắ ắ ơ đấ ờt tr i vào xuân Màu tr ng dắ ường nh l n át t t cư ấ ấ ả
m i màu,làm b ng sáng c khu r ng b i s c tr ng m màng,bâng khuâng,d u mát c aọ ừ ả ừ ở ắ ắ ơ ị ủ hoa m Trên n n ó hi n lên hình nh “ng an nón” t “chu t” làm cho ng ơ ề đ ệ ả đ Đ ố đọc hình dung
c nh ng ngón tay nh nhàng chu t t ng s i giang t o ra sp p cho i,câu th th
hi n thái ệ độ trìu m n yêu thế ương vs ng l B c tranh m áp và sinh đ đ ứ ấ động h n lên b i h/ẳ ở ả con ng
Mùa hè đến,b c tranh TN s ng ứ ố động h n bao gi h t vs âm thanh r n rã c aơ ờ ế ộ ủ
ti ng ve kêu.ế
Ve kêu r ng phách ừ đổ vàng
Nh cô em gái hái m ng 1 mìnhớ ă Câu th là 1 chu i v n ơ ỗ ậ động liên hoàn,ti ng ve g i mùa hè ế ọ đến,mùa hè đến làm c r ng phách ả ừ đổ vàng t m nh“Đ ừ ạ đổ” di n ta s chuy n ễ ự ể động đột ng t t xanh sangộ ừ vàng Khi hè sang nghe ti ng ve kêu,r ng phách c ng nh c m nh n c bc i s luânế ừ ũ ư ả ậ đ đ ự chuy n tg nên v i vàng khoác lên mình màu áo m mi u,câu th g i cho ta s liên tể ộ ỹ ề ơ ợ ự ưởng
Trang 7có bàn tay vô hình nào ó ang đ đ đổ loan màu vàng lên c r ng phách.Câu th dta sả ừ ơ ự chuy n ể đổi màu s c trên di n r ng R ng núi mùa hè c tô i m thêm b i 1 h/ r t g iắ ệ ộ ừ đ đ ể ở ả ấ ợ
c m “ cô e gái hái m ng 1 mình”, g i cô gái là e gái nh có m i quan h g n g i v i mình.ả ă ọ ư ố ệ ầ ũ ớ
G i vi c l y m ng là “hái m ng” th hi n s d u dàng ,uy n chuy n,góp ph n làm t ngọ ệ ấ ă ă ể ệ ự ị ể ể ầ ă thêm v ẻ đẹp lãng m n,th m ng cho b c tranh T “1 mình” nghe r t lãng m n,thạ ơ ộ ứ ừ ấ ạ ơ
m ng,xao xuy n,b c l ni m th m kín,m n thộ ế ộ ộ ề ầ ế ương
Khung c nh núi r ng VB nh c t m trong ánh tr ng xanh lung linh huy n oả ừ ư đ ắ ă ề ả khi tr i vào thu.ờ
R ng thu tr ng r i hòa bìnhừ ă ọ
Nh ai ti ng hát ân tình th y chungớ ế ủ
C ng nh nh nhà th khác khi ns ũ ư ơ đến mùa thu,tg k quên nh c ắ đến ánh
tr ng.C nh thu hi n ra vs màu s c ánh tr ng thu bàn b c,nhu m màu să ả ệ ắ ă ạ ố ương khói huy nề
o “tr ng r i hòa bình” là ánh tr ng chi u sáng không khí thanh bình n i chi n khu VB
Nh ng ai t ng i qua nh ng ngày “ m a bom bão ữ ừ đ ữ ư đạn” thì m i th y s xúc ớ ấ ự động c a lòngủ
ng trong êm tr ng hòa bình y Vì v y ,c nh tr ng r ng k th y v ng l ng l nh l o mà tráiđ ă ấ ậ ả ă ừ ấ ắ ặ ạ ẽ
l i g i lên c m giác r o r c,ạ ợ ả ạ ự đắm say H/ con ng xh trong b c tranh thu,k còn là con ng cả ứ ụ
th “ dao gài th t l ng” , “ng an nón” , “e gái hái m ng” mà là t phi m ch “ai” ,có th làể ắ ư đ ă đ ừ ế ỉ ể
1 ng c th ang hát hay có th là hình nh ng dân VB ns chung,giàu tình ngh a th yụ ể đ ể ả ĩ ủ chung,nghe bóng gió,xa xôi
ây là o n th v a sâu s c v nd v a c áo v nt,nó x ng áng là o n
th hay nh t VB o n th th hi n rõ phong cách th T H u tr tình sâu l ng,mang ơ ấ Đ ạ ơ ể ệ ơ ố ữ ữ ắ đậm tính dân t c.ộ Đặc bi t t “nh ” c l p i l p l i nhi u l n,m i l n 1 khác,s c thái c t ngệ ừ ớ đ ặ đ ặ ạ ề ầ ỗ ầ ắ ứ ă
d n làm c th h n t m lòng c a ng ra i vs ng l i.ầ ụ ể ơ ấ ủ đ đ ở ạ
Gi a bao nhiêu n i nh ,tác gi ã dành cho TN VB 1 tình c m b TN VB kữ ỗ ớ ả đ ả đ
ch hùng v nên th ,mà ó còn là TN ã cùng con ng ánh gi c và ghi l i bi t bao chi nỉ ĩ ơ đ đ đ ặ ạ ế ế tích a hùng
Nh khi gi c ớ ặ đến gi c lùngặ
R ng cây núi á ta cùng ánh Tâyừ đ đ
Núi gi ng thành l y s t dàyă ũ ắ
R ng che b ừ ộ độ ừi,r ng vây quân thù
Mênh mông b n m t số ặ ương mù
t tr i ta c chi n khu m t lòng
N i nh nh c ch m kh c vào nh ng th i i m cam go nh t c a cu c chi nỗ ớ ư đ ạ ắ ữ ờ đ ể ấ ủ ộ ế tranh,qua nh ng câu th ó ta c m nh n c s m nh dân t c.Tg nhân hóa núi r ng,VBữ ơ đ ả ậ đ ứ ạ ộ ừ
b ng tr nên có inh h n,có trái tim yêu nỗ ở ồ ước n ng nàn.R ng tr thành l y thép “gi ng” ,ồ ừ ở ũ ă
“vây” quân thù nh ng t ng g i hình,t láy,ữ ừ ữ ợ ừ đảo ng Ch r ng rãi kín nh ng câu th ,rãiữ ữ ừ ữ ơ
Trang 8kín đất VB t o h/ trạ ả ường thành l y thép vây b c quân thù o n th là khúc ca hùng trángũ ọ Đ ạ ơ
v cu c k/c ch ng P nh p th sôi n i,gi ng th hào hùng,s ng khoái v i nh ng h/ gây nề ộ ố ị ơ ổ ọ ơ ả ớ ữ ả ấ
tượng m nh m Khung c nh núi r ng VB hùng v ,hi m tr ,TL cho quân ta ánh gi c óạ ẽ ả ừ ĩ ể ở đ ặ Đ
là v ẻ độ đc áo c a 1 VB ủ đứng lên à h/ trả ường thành l y thép vây b c quân thù.ũ ọ
Ai v ai có nh k?ề ớ
Ta v ta nh Ph Thông, èo Giàngề ớ ủ đ
Nh sông Lô,nh ph Ràngớ ớ ố
Nh t Cao-L ng, nh sang Nh Hà ớ ừ ạ ớ ị
SD bp li t kê nh ng a danh g n li n v i tr n ánh l ch s và i p tệ ữ đị ắ ề ớ ậ đ ị ử đ ệ ừ
nh ,l p l i 6 l n nh 1 i p khúc v n i nh N i nh ng p tràn trong lòng nhà th vớ ặ ạ ầ ư đ ệ ề ỗ ớ ỗ ớ ậ ơ ề
nh ng k ni m vs chi n công hi n hách,l u danh l ch s ữ ỷ ệ ế ể ư ị ử
Theo dòng c m xúc h i tả ồ ưởng,bài th d n ng ơ ẫ đọc vào m t khung c nh VBộ ả trong cu c t ng ph n công b ng chi n d ch “ i n Biên l ng l y a c u”ộ ổ ả ằ ế ị Đ ệ ừ ẫ đị ầ
Nh ng ữ đường VB c a taủ
êm êm r m r p nh là t rung
Hai câu th g i kg r ng l n và th i gian dài ơ ợ ộ ớ ờ đằng đẵng c a cu c kháng chi nủ ộ ế
trường k m i n o g âuỳ Ở ọ ẻ đ đ 2 c ng có các chi n s hành quân, k ch 1 êm mà là r t nhi uũ ế ĩ ỉ đ ấ ề
êm T “c a ta” r t có ý ngh a,th hi n s t hào dân t c Và T i sao th i gian l i là
êm? Ph i ch ng khi ó,ban ngày máy bay ch rà soát, ánh phá,ban êm chúng b t l c
nhường l i u th cho ta.Màn êm b ng tr thành ng b n áng tin c y.Trong c/s bt, êm làạ ư ế đ ỗ ở ạ đ ậ đ lúc v n v t chìm vào trong gi c ng ,nh ng trong th i chi n, êm là th i gian chu n b choạ ậ ấ ủ ư ờ ế đ ờ ẩ ị ngày mai tươi sáng.Trái vs th i gian êm êm là khí th xung tr n c c m nh n b ng âmờ đ đ ế ậ đ ả ậ ằ thanh r m r p- t láy tầ ậ ừ ượng thanh k ch di n t ti ng ỉ ễ ả ế động m nh c a bc chân mà còn giúpạ ủ
ng đọc hình dung ra nh p i u kh n trị đ ệ ẩ ương,g p gáp, t t c ã g p l i thành s c m nh cóấ ấ ả đ ộ ạ ứ ạ
th rung chuy n c m t ể ể ả ặ đất Sd phép SS cường i u “DDRRNL R” đ ệ Đ để nêu lên s c m nhứ ạ oàn k t ,quy t tâm b o v c l p t do Cu c k/c ch ng P tr ng kì,gian kh nh ng dân
t c VN v n k nh t chí,trái l i v n r t v ng vàng,kiên cộ ẫ ụ ạ ẫ ấ ữ ường,chung s c chung lòng ứ đưa k/c
n th ng l i
Quân i i pđ đ ệ 2 trùng2
Ánh sao đầu súng b n cùng m nanạ ũ h/ c nh b ả ả ộ đội ta hành quân ra tr n v a hào hùng,lãng m n T láy DDTTậ ừ ạ ừ
kh c h a oàn quân ông ắ ọ đ đ đảo bc i m nh m nh nh ng đ ạ ẽ ư ữ đợt sóng dâng trào,đợt này n iố
ti p ế đợt kia,tr i dài ả đến vô t n Tuy trang b v t ch t còn thi u th n,chi n s ra tr n ậ ị ậ ấ ế ố ế ĩ ậ độ ũ m nan an = tre l p v i,nh ng oàn quân DDTT Trong êm dài hành quân chi n đ ợ ả ư đ đ ế đấ ở đầu, u
m i súng ng lính ng i sáng ánh sao ó là ánh sao là hi n th c hay chính là h/ n d ánhũ ờ đ ệ ự ả ẩ ụ
s c a lí tủ ưởng CM ch g cho ng chi n s h/ y làm ta liên tỉ đ ế ĩ ả ấ ưởng đến h/ “ ả đầu súng
tr ng treo” trong bài ă đồng chí c a Chính H u.ủ ữ
Trang 9K ch có b ỉ ộ đội mà c ng dân b t c âu c ng h ng hái góp s c mình vàoả ở ấ ứ đ ũ ă ứ
cu c chi n,ộ ế đồng hành cùng b ộ đội là nh ng oàn dân công ph c v k/cữ đ ụ ụ
Dân công đỏ đ ố ừ u c t ng oànđ
Bước chân nát á muôn tàn l a bayđ ử Hai câu th v ra c nh tơ ẻ ả ượng r c r ,h ng h c khí th vs nh ng nét gânự ỡ ừ ự ế ữ
gu c,m nh m Nh ng bó u c ố ạ ẽ ữ đ ố đỏ ự r c soi g làm b ng sáng h/ nh ng oàn dân côngđ ừ ả ữ đ
ti p lế ương t i ả đạn Có đủ già tr trai gái,h ẻ ọ đế ừn t nhi u mi n quê trên ề ề đất nc Có câu thành ng “chân c ng á m m” TH chuy n thành “bc chân nát á” bp nói quá k ý chí phiữ ứ đ ề ể đ đ
thường,s c m nh to l n c a nhân dân,phát huy s c m nh c a cá dân t c chi n ứ ạ ớ ủ ứ ạ ủ ộ ế đấu vì sự nghi p bv T qu c,vì th ta nh t nh th ng.ệ ổ ố ế ấ đị ắ
Nhìn êm th m th m sđ ă ẳ ương dày
èn pha b t sáng nh ngày mai lên
Màn sương dày th m th m vùi chôn VB trong s l ng l ,b ng b xé rách b iă ẳ ự ặ ẽ ỗ ị ở ánh èn pha.Hai câu th k ni m tin v ng ch c “ Trđ ơ đ ề ữ ắ ường kì k/c nh t nh s th ng l i” Sấ đị ẽ ắ ợ ự
tương quan đố ậi l p c a sáng và t i, n u nh câu trên kh c h a bóng en êm t i ki pủ ố ế ư ắ ọ đ đ ố ế
s ng nô l dố ệ ưới ách ô h c a b n th c dân thì câu dđ ộ ủ ọ ự ướ ạ ừi l i b ng lên ánh sáng c a ni mủ ề tin vào ngày mai chi n th ng huy hoàng,TL tế ắ ươ đẹi p.Sd nh ng c m t ch as : ánh s, ữ ụ ừ ỉ đỏ
u c, l a ,b t sáng, l n át i bóng t i : êm
đ ố ử ậ ấ đ ố đ 2 ,nghìn êm,th m th m.Dđ ă ẳ ường nh tác gi cóư ả
d ng ý nêu chi n th ng t t y u c a ND ta trc k thù h c ám,ụ ế ắ ấ ế ủ ẻ ắ đồng th i k ngày mai tờ đ ươi sáng.Không còn ti t t u ngân nga,ng t ngào,tha thi t mà thay vào ó là ti t t u d n d pế ấ ọ ế đ ế ấ ồ ậ
nh nh ng bư ữ ước chân v bãoũ
o n th v a m ch t s thi hào hùng giàu tính lãng m n,t ng tr ng,di n
t thành công khí th k/c VB.Qua ó kh c sâu h/ dân t c VN a hùng.ả ế ở đ ắ ả ộ
Tin vui chi n th ng tr m mi nế ắ ă ề Hòa bình,Tây b c, i n Niên vui vắ Đ ệ ề
Vui t ừ Đồng Tháp,An khê Vui lên VB, èo De,núi H ng.đ ồ
ây là khúc ca kh i hoàn c a dân t c Ni m vui trên di n r ng,chi n th ng
ng lo t t mi n ng n mi n xuôi,t VB n TN,kh p B-T-N Li t kê nh ng a danh
chi n th ng ,nhà th khái quát hóa chi n th ng tr m mi n i p t “vui” 4 l n “tin vui” , “vuiế ắ ơ ế ắ ă ề Đ ệ ừ ầ
v ” , “vui t ” , “vui lên” di n t ni m vui b t t n,ni m vui chi n th ng lan to n kh p m iề ừ ễ ả ề ấ ậ ề ế ắ ả ắ ọ
mi n.Nh p th nhanh,m nh,d n d p th hi n ni m vui sề ị ơ ạ ồ ậ ể ệ ề ướng trc chi n th ng c a dân t c.ế ắ ủ ộ
Ai v ai có nh k?ề ớ
Ng n c ọ ờ đỏ ắ th m gió l ng c a hang.ồ ử
N ng tr a r c r sao vàngắ ư ự ỡ
T ,CP lu n bàn vc côngƯ ậ
i u quân chi n d ch Thu- ông
Trang 10Nông thôn phát động,giao thông m ở đường
Gi ê phòng h n thu lữ đ ạ ương
G i dao mi n ngử ề ược,thêm trường các khu
V i câu h i tu t ,tác gi li t kê hàng lo t nh ng vi c làm mà T ,CP ã làmớ ỏ ừ ả ệ ạ ữ ệ Ư đ giúp cho VB cho N
âu u ám quân thù
Ở đ Nhìn lên VB :C H sáng soiụ ồ
âu au n gi ng nòi
Trông v VB mà nuôi chí b nề ề
Th hi n hi n th c au thể ệ ệ ự đ ương mà dân t c ta ã tr i qua “ u ám quân thù” ,ộ đ ả
“ au đ đớn gi ng nòi”,nh ng i p c u trúc câu Kh ng nh vai trò,v trí c a BH,VBố ữ đ ệ ấ ẳ đị ị ủ
Mườ ăi l m n m y ai quênă ấ Quê hương CM d ng nên CHự
Kh ng nh tình c m c a mình,ẳ đị ả ủ để tl cho n i v n vỗ ấ ương
“mình v mình có nh ta/15 n m y thi t tha m n nông”ề ớ ă ấ ế ặ
Mình v mình l i nh taề ạ ớ Mái ình H ng Thái,cây a Tân Trào đ ồ đ
Tl cho câu h i :”Mình i mình có nh mình/Tân Trào,H ng Thái,cây a,mái ình”ỏ đ ớ ồ đ đ
VB ã tr thành đ ở đầu m i quy t t tố ụ ư ưởng tình c m dân t c,VB là cái nôiả ộ CM,VB k còn là kí hi u riêng t ,mà tr thành bi u tệ ư ở ể ượng chung cho s c m nh k/c cho ýứ ạ chí toàn dân.VB bình d b ng tr thành VB thiêng liêng-linh h n c a dân t c.ị ỗ ở ồ ủ ộ
Cả bài thơ là niềm hoài niệm nhớ thương tuôn chảy về chiến khu VB rất gian khổ nhưng cũng rất vui tươi hào hùng.SD thể thơ dân tộc lục bát ngọt ngào,mượt mà và sâu lắng.Lối đối đáp quen thuộc trong ca dao,đại từ xưng hô “mình” , “ ta” thể hiện sự tha thiết,tình nghĩa mặn nồng.Đặc biệt là điệp từ “nhớ” đc điệp đi điệp lại nhiều lần nhằm khắc sâu ấn tượng về nỗi nhớ,cùng với giọng thơ thủ thỉ tâm tình gợi tình thương mến.Như Xuân diệu từng nx :”TH đã đưa thơ ctri lên đến trình độ thơ rất đỗi trữ tình”