tiểu luận cao học Tư tưởng hồ chí minh về nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng

Suốt chặng đường 77 năm qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua bao thử thách khắc nghiệt đưa cách mạng nước ta giành nhiều thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử sâu xa. Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong hành trình giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa MácLênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp và kinh nghiệm lịch sử gần 80 năm hoạt động, Đảng Cộng sản Việt Nam đang lãnh đạo nhân dân đẩy mạnh công cuộc đổi mới, đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhằm sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển. Trong hành trình đi tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, để ngang tầm với những đòi hỏi mới của đất nước và thời đại, Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, làm cho Đảng thật trong sạch vững mạnh. Đó là vấn để quy luật trong sự tồn tại và phát triển của Đảng.Là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã xây dựng và rèn luyện Đảng Cộng sản thành một đảng cách mạng chân chính, bộ tham mưu sáng suốt và kiên cường của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, để lãnh đạo nhân dân tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Trong những di sản tư tưởng mà Người để lại, những luận điểm của Người về Đảng Cộng sản, về xây dựng Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng là một phần vô cùng quan trọng. Chính nhờ những luận điểm rõ ràng, sáng rõ của Hồ Chí Minh về vấn đề này đã góp phần xây dựng và củng cố Đảng. làm cho Đảng thật sự trong sạch vững mạnh, xứng đáng là lý luận chính trị lãnh đạo toàn xã hội. Nhận thấy đây là một vấn đề có tính cấp thiết và quan trọng trong công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay và cũng nhằm mục đích có một cách nhìn toàn diện và sâu sắc hơn này em chọn đề tài:” Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng” để làm bài tiểu luận hết môn học thuyết MácLênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng và xây dựng Đảng. Mặc dù đã tham khảo nhiều tài liệu và đã rất cố gắng, song đề tài không tránh được những sai sót. Vì vậy em rất mọng nhận được những lời nhận xét từ thầy cô giáo và các bạn sinh viên. Để em sử chữa tiếp thu cho các bài tiểu luận tới được tốt hơn. Em xin chân thành cám ơn

A MỞ ĐẦU

Suốt chặng đường 77 năm qua, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo

nhân dân ta vượt qua bao thử thách khắc nghiệt đưa cách mạng nước ta giànhnhiều thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử sâu xa Sự lãnh đạo của Đảng lànhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong hành trìnhgiải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp và kinh nghiệm lịch

sử gần 80 năm hoạt động, Đảng Cộng sản Việt Nam đang lãnh đạo nhân dânđẩy mạnh công cuộc đổi mới, đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa, nhằm sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển Trong hànhtrình đi tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, đểngang tầm với những đòi hỏi mới của đất nước và thời đại, Đảng phải thườngxuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu, làm cho Đảng thật trong sạch vững mạnh Đó là vấn để quyluật trong sự tồn tại và phát triển của Đảng

Là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã xây dựng

và rèn luyện Đảng Cộng sản thành một đảng cách mạng chân chính, bộ thammưu sáng suốt và kiên cường của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, đểlãnh đạo nhân dân tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc,thống nhất đất nước và đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Trong những disản tư tưởng mà Người để lại, những luận điểm của Người về Đảng Cộng sản,

về xây dựng Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng là một

phần vô cùng quan trọng Chính nhờ những luận điểm rõ ràng, sáng rõ của HồChí Minh về vấn đề này đã góp phần xây dựng và củng cố Đảng làm choĐảng thật sự trong sạch vững mạnh, xứng đáng là lý luận chính trị lãnh đạotoàn xã hội Nhận thấy đây là một vấn đề có tính cấp thiết và quan trọng trongcông cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay và cũng nhằm mục đích có

một cách nhìn toàn diện và sâu sắc hơn này em chọn đề tài:” Tư tưởng Hồ

Chí Minh về nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng” để làm bài tiểu luận hết

môn học thuyết Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng và xây dựngĐảng Mặc dù đã tham khảo nhiều tài liệu và đã rất cố gắng, song đề tàikhông tránh được những sai sót Vì vậy em rất mọng nhận được những lờinhận xét từ thầy cô giáo và các bạn sinh viên Để em sử chữa tiếp thu cho cácbài tiểu luận tới được tốt hơn Em xin chân thành cám ơn!

Kết cấu của đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệutham khảo nội dung của tiểu luận gồm có:

Chương I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc tổchức và sinh hoạt Đảng

Chương II Nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc tổ chức

và sinh hoạt Đảng

Chương III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc tổ chức vàsinh hoạt Đảng trong giai đoạn hiện nay

B NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ HèNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

NGUYấN TẮC TỔ CHỨC VÀ SINH HOẠT ĐẢNG.

T tởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm, toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủnhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, là kết quả của sự vận dụng sángtạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nớc ta, là sự

kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinhhoa văn hoá nhân loại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giảiphóng con ngời

Dới đây ngời viết xin trình b y cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn cho sự ra đời củaày cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn cho sự ra đời của

t tởng Hồ Chí Minh về nguyờn tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng

1.1 Cơ sở lý luận.

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa Mỏc Lờnin đó trở thành vũkhớ tư tưởng của giai cấp vụ sản trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bảntrờn toàn thế giới Học thuyết Mỏc đó chỉ ra quy luật phỏt triển của lịch sử xóhội loài người là cuộc đấu tranh giai cấp, khẳng định sứ mệnh lịch sử của giaicấp cụng nhõn là giải phúng giai cấp, giải phúng toàn xó hội Giai cấp cụngnhõn chỉ cú thể trở thành một giai cấp “tự mỡnh”, “vỡ mỡnh” thực hiện vai trũlónh đạo cuộc cỏch mạng vụ sản khi tổ chức được một chớnh Đảng cỏch mạngcủa riờng mỡnh Nhưng để làm trũn vai trũ lónh đạo của mỡnh thỡ chớnh đảng

đú cần cú nguyờn tắc tổ chức hoạt động của mỡnh để cho tổ chức trong đảng,đảng viờn tuõn theo

Năm 1917, Lờnin và Đảng Cộng sản Bụnsevich Nga đó lónh đạo cuộccỏch mạng thỏng Mười thành cụng Cỏch mạng thỏng Mười đó chứng tỏ giỏtrị hiện thực và sức sống của chủ nghĩa Mỏc-Lờnin, chứng tỏ khẳ năng và vaitrũ lónh đạo của Đảng Cộng sản

Như vậy, vấn đề về cỏc nguyờn tắc tổ chức của Đảng đó được Ăngghen, Lờnin đặt cơ sở lý luận, đặc biệt quan trọng trong xõy dựng Đảng

Mỏc-1.2 Cơ sở thực tiễn.

Việt Nam cuối thề kỷ XIX đầu thế kỷ XX là nước thuộc địa nửa phongkiến Mõu thuẫn giữa dõn tộc Việt Nam với thực dõn Phỏp xõm lược và phongkiến tay sai là mõu thuẫn cơ bản, bao trựm lờn toàn xó hội Dưới ỏch đụ hộcủa thực dõn Phỏp, phong trào yờu nước, giải phúng dõn tộc diễn ra mạnhmẽ,lụi cuốn đụng đảo cỏc tầng lớp nhõn tham gia Kết quả cỏc tổ chức chớnhtrị đó xuất hiện, như: Đảng lập hiến đại diện cho tư sản miền nam(1923), Việt

Nam nghĩa đoàn, tức phục Việt(1925)…Nhưng rút cuộc không có đảng chínhtrị nào có khả năng quy tụ được nhân dân, đại diện được cả dân tộc.

Sự phát triển của phong trào yêu nước, phong trào công nhân đã tạođiều kiện thuận lợi cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Nguyễn Ái Quốctruyền bá vào Việt Nam Phong trào công nhân, phong trào yêu nước luôn đòihỏi phải có tổ chức lãnh đạo thống nhất và đường lối chính trị đúng đắn tứcphải có chính đảng lãnh đạo, chính đảng đó phải có nguyên tắc tổ chức hoạtđộng của mình

Và thực tế rút được kinh nghiệm tổ chức và sinh hoạt của các Đảng trênthế giới như thắng lợi của công xã Pari, cách mạng tháng Mười Nga nhờ cónguyên tắc tổ chức hoạt động mà Đảng đạo nhân dân đứng lên đấu tranhgiành được chính quyền về tay mình Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh sinh ratrong điều kiện ở nước thuộc địa, hoạt động trong phong trào cách mạng ởnhiều nước và các châu lục khác nhau Thực tiễn hoạt động cách mạng phongphú ấy của Nguyễn Ái Quốc không giống với C.Mác, Ph.Ăngghen và Lênin.Cùng với việc tiếp thu chủ nghĩa MácLênin Nguyễn Ái Quốc đã vận dụngsáng tạo, có bổ sung, phát triển lý luận cách mạng giải phóng dân tộc, lý luận

về nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng Đặc biệt là sự tham gia của Ngườivào việc sáng lập Đảng Cộng sản Pháp

CHƯƠNG II NỘI DUNG CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ SINH HOẠT ĐẢNG

Nguyên tắc tổ chức của Đảng là yếu tố quan trọng hàng đầu, nó đảmbảo cho Đảng tồn tại và phát triển

Hồ Chí Minh quan tâm đặc biệt tới vấn đề xây dựng Đảng cộng sảnViệt Nam về mặt tổ chức, ngay từ những năm chẩn bị về mọi mặt để thànhlập Đảng và cả sau này khi trở thành Chủ tịch Đảng Cho đến cả văn bản cuốicùng là Di chúc Người vẫn quan tâm, trăn trở đến việc xây dựng Đảng, chỉnhđốn Đảng nói chung và vấn đề tuân thủ các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạtĐảng nói riêng

Có thể nói, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và thực hiện cácnguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng Cộng sản Việt Nam quy tụ ở mấynguyên tắc cơ bản sau:

2.1 Nguyên tắc tập trung dân chủ.

Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng cơ bản vàquan trọng nhất trong học thuyết về Đảng kiểu mới của Lênin, Hồ Chí Minhrất coi trọng nguyên tắc này và luôn luôn vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể đểxây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

- Các quan niệm về tập trung dân chủ.

 Quan điểm của Mac-Ăngghen:

Mác-Ăngghen là những người đầu tiên đưa nội dung của nguyên tắctập trung dân chủ vào điều lệ của liên đoàn những người cộng sản Trong điều

lệ Mác-Ănghhen đã đề cập đến nội dung: Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Liênđoàn là đại hội hàng năm và giữa hai kỳ đại hội là Ban chấp hành Trungương Liên đoàn được xây dựng trên cơ sở dân chủ triệt để, mọi đảng viênđều bình đẳng, đảng viên được tự do phát biểu ý kiến, các cơ quan lãnh đạocủa Đảng được bầu ra và có thể bị thay thế hoặc bãi miễn bất kỳ lúc nào để ngănchặn âm mưu và thủ đoạn độc quyền trong liên đoàn.Tuy nhiên Mác vàĂngghen chưa gọi đây là nguyên tắc tập trung dân chủ

 Lênin

Lênin phát triển tư tưởng của Mác và Ăngghen về nguyên tắc tập trungdân chủ, năm 1905 tại hội nghị Tamacpho của các đảng viên Bônsevich Ngalần đầu tiên thuật ngữ tập trung dân chủ được sử dụng để đặt tên cho nguyêntắc tổ chức cơ bản của Đảng Sau này nguyên tắc này được ghi trong điều lệ

và được thông qua tại đại hội IV của đảng công nhân dân chủ xã hội Nga

 Quan điểm Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển nguyên tắc tập trung dân chủphù hợp với tình hình của Việt Nam Trở thành nguyên tắc cơ bản của nguyêntắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng Thể hiện như sau:

- Nội dung của nguyên tắc tập trung dân chủ.

Khái niệm “dân chủ tập trung” hay “tập trung dân chủ” Hồ Chí Minhcho một nội hàm giống nhau

Nội dung nguyên tắc tập trung dân chủ, theo Hồ Chí Minh dân chủkhông đối lập với tập trung, mặt đối lập với dân chủ là quân chủ, là quan liêu,độc tài Mặt đối lập với tập trung là phân tán cục bộ Trong tác phẩm

“Thường thức chính trị”, ở mục 42 Chế độ tập trung dân chủ của Đảng, HồChí Minh viết “toàn thể đảng viên, toàn thể các cấp, tổ chức thống nhất theomột nguyên tắc nhất định Nguyên tắc ấy tức là dân chủ tập trung nghĩa là:

Tập trung trên nền tảng dân chủ.

Cơ quan lãnh của Đảng có uy tín và quyền lực chân chính, nhữngphương châm, chính sách, nghị quyết của Đảng, mọi đảng viên nhất định phảituân theo Thế là tập trung Nhưng tập trung ấy không phải là cá nhân chuyênchính nó là xây dựng trên nền tảng dân chủ nghĩa là:

 Các cơ quan lãnh đạo đều do quần chúng đảng viên bầu cử lên

 Phương châm, chính sách, nghị quyết của đảng đều do quần chúngđảng viên tập trung kinh nghiệm và ý kiến lại mà thành Rồi lại do các cuộchội nghị của Đảng thảo luận giải quyết, chứ không ai được tự ý độ đoán

 Quyền lực của cơ quan lãnh đạo là do quần chúng đảng viên giaophó cho, chứ không phai ai tranh giành được Vì vậy người lãnh đạo phải gầngũi và học hỏi quần chúng đảng viên, nghe ngóng ý kiến của họ

 Trật tự của đảng là các nhân phải phục tùng tổ chức, số ít phải phụctùng số nhiều,cấp dưới phải phục tùng cấp trên

Dân chủ dưới sự chỉ đạo của tập trung.

Ở trong Đảng, mọi đảng viên đều có quyền ý kiến, đạt đề nghị, thamgia giải quyết vấn đề Nhưng quyết không được trái sự lãnh đạo tập trung của

Đảng trái nghị quyết và trái kỷ luật của Đảng Quyết chống không xét thờigian, địa điểm, điều kiện mà nói lung tung,tự do hành động.

 Chỉ có cơ quan lãnh đạo có quyền khai các cuộc hội nghị

 Tất cả các nghị quyết của Đảng phải do cơ quan lãnh đạo chuẩn bị kỹcàng, rồi giao cho các cấp thảo luận

 Khi bầu cử các cơ quan lãnh đạo trong Đảng, phải xem xét rất kỹlưỡng để lập danh sác những đảng viên ứng cử

 Toàn thể đảng viên phải tuân theo đúng đảng chương thống nhất, kỷluật thống nhất của Đảng

Một nguyên tắc lãnh đạo cao nhất của Đảng là hệ luận của nguyên tắctập trung dân chủ được Hồ Chí Minh chỉ ra là tập thể lãnh đạo, cá nhân phụtrách Người cho rằng: “Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách là tậptrung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tức là dân chủ tập trung”1 Và

“Làm việc mà không theo đúng cách đó, tức là trái với dân chủ tập trung”2

Có lãnh đạo tập thể mới huy động được trí tuệ của toàn Đảng vào việc xâydựng chủ trương, đường lối, biện pháp thực hiện đúng, mang lại hiệu quả, tráilại, “lãnh đạo không tập thể thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan.Kết quả là hỏng việc”3 Còn phụ trách phải do cá nhân thì công việc mới chạy.Nếu “phụ trách không do cá nhân, thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn, vôchính phủ Kết quả cũng là hỏng việc”4

- Phạm vi và nội dung biểu hiện của nguyên tắc tập trung dân chủ.

Nguyên tắc tập trung dân chủ phải được quán triệt trong mọi hoạt độngcủa Đảng: xây dựng đường lối, tổ chức thực hiện, công tác tư tưởng, công táccán bộ, công tác kiểm tra

 Trong xây dựng chủ trương, đường lối

Đảng xây dựng đường lối, chủ trương phải theo đúng nguyên tắc dânchủ tập trung Trước những vấn đề quan trọng, mọi đảng viên đều có quyền

và trách nhiệm thảo luận, tự do nêu ý kiến, tranh luận cởi mở, thẳng thắn Tuynhiên, sự tự do tư tưởng đó phải đặt dưới sự chỉ đạo tập trung, bởi lẽ cái đích

đi đến của nó là những kết luận mang tính chân lý và sự tự giác phục tùngchân lý Mà chân lý là những gì phù hợp với quy luật, lợi ích nhân dân HồChí Minh viết: “chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do Tự do

là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp

1 Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG,HN 2002, tập 5, trang 505

2 Hồ Chí Minh: Sđd, trang 297

3 Hồ Chí Minh: Sđd, trang290

4 Hồ Chí Minh: Sđd, trang291

phần tìm ra chân lý… Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý,lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý”5 Đâychính là bản chất của thực hành dân chủ trong Đảng Và chỉ có trên cơ sở thựchành dân chủ thực sự như vậy, Đảng mới tập trung được ý kiến của cấp dưới

và đảng viên, đưa ra được quyết sách đúng Tuy nhiên, theo Người, sự tự dobàn bạc của đảng viên trong Đảng vẫn chưa đủ mà phải với lực lượng trí thứcngoài Đảng, với nhóm trung kiên hăng hái trong quần chúng và với rộng rãiquần chúng nhân dân “Đó là một vấn đề rất trọng yếu cho cách làm việc củaĐảng”6 Chỉ có cách làm đó mới làm cho tư tưởng của toàn Đảng, toàn dânthông suốt, mới có được sự tập trung thống nhất ý kiến và sự tập trung đó mớiđảm bảo tính khoa học

Để đảm bảo cho sự thảo luận đó có chất lượng tốt, hiệu quả, trước khiđưa ra thảo luận rộng rãi trong các tổ chức đảng, cần có sự định hướng củacác cơ quan lãnh đạo của Đảng có thẩm quyền về nội dung thảo luận Đây làmột khâu rất quan trọng trong quy trình xây dựng đường lối của Đảng và phảiđược chuẩn bị thật chu đáo, đảm bảo đưa ra các phương án trước khi thảoluận Hồ Chí Minh viết: “Tất cả các nghị quyết của Đảng phải do cơ quanlãnh đạo chuẩn bị kỹ càng, rồi giao cho các cấp thảo luận Không được làmqua loa sơ sài”7 ở đây có hai điều Người nhấn mạnh: Một là, làm sao cho các

dự thảo nghị quyết phản ánh đúng và đầy đủ nhu cầu của thực tiễn, tâmtư,nguyện vọng của nhân dân Hai là, khi các dự thảo đó được đưa ra thảoluận đều được mọi đảng viên trong Đảng thảo luận thật tự do tâm huyết vàsang suốt để đi đến được những nghị quyết,chỉ thị, chính sách đúng

Để làm tốt những điều đó, Hồ Chí Minh yêu cầu Đảng phải lãnh đạotheo phương châm “từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng”8 Nghĩa làcán bộ, đảng viên phải gần gũi quần chúng, nắm bắt hết mọi ý kiến rời rạc, lẻ

tẻ của quần chúng, từ dữ liệu đó, các cấp uỷ phân tích, tổng hợp lại có hệthống, hình thành các phương án dự kiến để thảo luận Trên cơ sở các phương

án đó, một lần nữa, vấn đề được đưa ra thảo luận rộng rãi trong các tổ chứcđảng và cuối cùng đưa ra kết luận thống nhất và quyết tâm thực hiện Đối vớinhững vấn đề mới và khó, cần phải làm thí điểm ở một địa phương nào đótrước, qua đó, Đảng phải có sự tổng kết, xem xét lại chỗ nào đúng, chỗ nàosai và trên cơ sở ý kiến của quần chúng, phải có sự sửa đổi, bổ sung Khi thực

5 Hồ Chí Minh:sđd, tập 8, trang 216

6 Hồ Chí Minh:sđd, tập 5, trang 291

7 Hồ Chí Minh:sđd, tập 7, trang 241

8 Hồ Chí Minh:sđd, tập 5, trang 291

tiễn đã kiểm nghiệm tính đúng đắn của chủ trương, chính sách đó, mới nhânrộng ra các địa phương khác Theo Hồ Chí Minh, “Đó là cách lãnh đạo cực kỳtốt”9

 Trong tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng

Mọi chủ trương, đường lối của Đảng sau khi đã được tập thể đảng viênthông qua và biểu quyết theo ý kiến của đa số thì phải giao cho một nhóm ítngười hoặc cá nhân phụ trách tổ chức thực hiện Theo Hồ Chí Minh, cán bộ,đảng viên phụ trách bất kỳ công việc nào đều phải chịu trách nhiệm trướcĐảng, Chính phủ và trước nhân dân, mà trong đó phụ trách trước nhân dân lànhiều hơn Nếu cán bộ chỉ phụ trách trước Đảng và Chính phủ thì mới phụtrách có một nửa, bởi vì, Đảng và Chính phủ vì dân mà làm các việc và cũngphụ trách trước nhân dân Vì vậy, nếu cán bộ không phụ trách trước nhân dântức là không phụ trách trước Đảng và Chính phủ, có thể đi tới chỗ đưa nhândân đối lập với Đảng và Chính phủ Chính vì vậy, khi tổ chức thực hiện mọichủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, cán bộ, đảng viênphải chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhà nước mà trước hết là trước nhândân

Theo Hồ Chí Minh, phụ trách trước Đảng và Chính phủ thì đa số cán

bộ ta ai cũng hiểu, nhưng phụ trách trước nhân dân thì không phải cán bộ nàocũng ý thức và làm đúng được Phụ trách trước nhân dân bao gồm những nộidung sau:

Thứ nhất, tổ chức thực hiện bất cứ việc gì, cán bộ phụ trách đều phảigiải thích, bàn bạc với nhân dân Hồ Chí Minh viết: “Việc gì cũng bàn bạc vớinhân dân, giải thích cho nhân dân Thế là phụ trách trước nhân dân Trái lạiviệc gì cũng dùng cách quan liêu, cũng chỉ ra mệnh lệnh, thế là không phụtrách trước nhân dân”10 Trong Tư tưởng Hồ Chí Minh, mối quan hệ giữaĐảng với dân là quan hệ máu thịt ý Đảng là lòng dân, chính sách của Đảng

và Chính phủ là mang lại lợi ích cho nhân dân Nếu cán bộ quan liêu, mệnhlệnh trong cách lãnh đạo tức là tạo ra bức tường ngăn cách giữa Đảng vàChính phủ với nhân dân, tách rời lợi ích của nhân dân với chính sách củaĐảng và Chính phủ Hậu quả tệ hại hơn của cách làm việc áp đặt, “khoét châncho vừa giày” này là làm dân chúng nghi ngờ, uất ức, bất mãn Ngược lại, nếucán bộ có tinh thần phụ trách trước nhân dân - việc gì cũng giải thích, bàn bạc

9 Hồ Chí Minh:sđd, tập 5, trang 294

10 Hồ Chí Minh:sđd, tập 5, trang 294

cởi mở, khéo khơi cho họ thành thật bày tỏ ý kiến, đưa ra cách làm, thì cán bộmới có cơ sở thực tiễn hình thành cách làm phù hợp nhất với quần chúng Mộtkhi cách làm phù hợp, thì họ vui vẻ và ra sức làm, do đó mà động viên đượcđông đảo quần chúng tham gia.

Thứ hai, phụ trách trước nhân dân tức là phải biết lắng nghe và dựa vào

ý kiến của nhân dân mà đề nghị lên cấp trên sửa đổi những khuyết điểm trongchủ trương, chính sách Hồ Chí Minh viết: “Nếu trong những chính sách,những chỉ thị, những khẩu hiệu của cấp trên, có gì khuyết điểm cán bộ phải cótinh thần phụ trách trước nhân dân mà đề nghị những chỗ nên sửa đổi

Không làm như vậy, tức là cán bộ không phụ trách trước nhân dân, màcũng không phụ trách trước Đảng và Chính phủ”11

Trong Tư tưởng Hồ Chí Minh, một nhà nước dân chủ thì bao nhiêu lợiích đều vì dân, cho nên trong khâu tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối,cán bộ phải chịu trách nhiệm trước Đảng, Chính phủ và trước nhân dân phảithi hành bằng được, mang lại lợi ích cho nhân dân Do vậy, cách làm nào phùhợp thì quyết tâm thực hiện, cách làm nào không phù hợp thì đề nghị cấp trênsửa đổi, cách làm nào mà quần chúng cần mà chưa có thì đề nghị lên cấp trênđặt ra, thậm chí “nếu cần làm thì cứ đặt ra, rồi báo cáo sau, miễn là đượcviệc”12

Như vậy, ở khâu tổ chức thực hiện, nguyên tắc tập trung dân chủ đượcbiểu hiện ở tinh thần phụ trách trước Đảng, Chính phủ và trước nhân dân củacán bộ, đảng viên khi tổ chức thực hiện nghị quyết, chính sách của Đảng Sựphụ trách đó một mặt đảm bảo sự tập trung để đưa chính sách, nghị quyết củaĐảng vào cuộc sống, mặt khác, không phải là sự tập trung độc đoán, chuyênquyền của cá nhân phụ trách, mà là sự tập trung trên cơ sở thực hành dân chủrộng rãi trong toàn Đảng và toàn dân

 Trong công tác kiểm tra, đánh giá và đề bạt cán bộ

Trong Tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác kiểm tra, đánh giá và đề bạtcán bộ có quan hệ mật thiết với nhau và phải thực hiện theo nguyên tắc tậptrung dân chủ

Kiểm tra tạo ra cơ sở, tiền đề cho công tác đánh giá và cất nhắc cán bộ.Cách kiểm tra hiệu quả nhất là kết hợp kiểm tra từ trên xuống và từ dưới lên.Với sự kết hợp kiểm tra theo hai chiều như vậy, có thể thu được những thôngtin khá chính xác Mặt khác, kiểm tra và đề bạt cán bộ dựa vào ý kiến của

11 Hồ Chí Minh:sđd, tập 5, trang 246

12 Hồ Chí Minh:sđd, tập 5, trang 246