1.Chứng khoán Chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành.Chứng khoán được thể hiện bằng hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử. Chứng khoán bao gồm các loại: cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư, chứng khoán phái sinh. Thực chất chứng khoán là một loại hàng hóa đặc biệt. chứng khoán phái sinh (như các quyền chọn, hợp đồng quy đổi Swap, hợp đồng tương lai, Hợp đồng kỳ hạn). Ở các nền kinh tế phát triển, loại chứng khoán nợ là thứ có tỷ trọng giao dịch áp đảo trên các thị trường chứng khoán. Còn ở những nền kinh tế nơi mà thị trường chứng khoán mới được thành lập, thì loại chứng khoán cổ phần lại chiếm tỷ trọng giao dịch lớn hơn ( VD: VN. ) Trong tiếng Việt,chứng khoán còn được hiểu theo nghĩa hẹp là chứng khoán cổ phần và các chứng khoán phái sinh, ví dụ như trong từ sàn giao dịch chứng khoán. Ở Việt Nam sàn chứng khoán như :VN –INDEX , HNX INDEX Công ty hay tổ chức phát hành chứng khoán được gọi là đối tượng phát hành. Chứng khoán có thể được chứng nhận bằng một tờ chứng chỉ (certificate), bằng một bút toán ghi sổ (bookentry) hoặc dữ liệu điện tử.
Trang 1I MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG
1.Chứng khoán
Chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức
phát hành.Chứng khoán được thể hiện bằng hình thức chứng
chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử Chứng khoán bao gồm các loại: cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư , chứng khoán phái sinh Thực chất chứng khoán là một loại hàng hóa đặc biệt.
chứng khoán phái sinh (như các quyền chọn, hợp đồng quy
đổi - Swap, hợp đồng tương lai, Hợp đồng kỳ hạn) Ở các nền
kinh tế phát triển, loại chứng khoán nợ là thứ có tỷ trọng giao dịch áp đảo trên các thị trường chứng khoán Còn ở những nền kinh tế nơi mà thị trường chứng khoán mới được thành lập, thì loại chứng khoán cổ phần lại chiếm tỷ trọng giao dịch lớn hơn ( VD: VN )
]Trong tiếng Việt,chứng khoán còn được hiểu theo nghĩa hẹp là
chứng khoán cổ phần và các chứng khoán phái sinh, ví dụ như trong từ "sàn giao dịch chứng khoán"
Ở Việt Nam sàn chứng khoán như :VN –INDEX , HNX - INDEX Công ty hay tổ chức phát hành chứng khoán được gọi là đối tượng phát hành
Chứng khoán có thể được chứng nhận bằng một tờ chứng chỉ
(certificate), bằng một bút toán ghi sổ (book-entry) hoặc dữ liệu
điện tử
Trang 22.Hiện tượng bong bóng chứng khoán
Thông thường giá trị của một cổ phiếu = tổng tài sản của công ty/ tổng số cổ phiếu được phát hành Tuy vậy do tâm lý của nhà đầu tư mà một số mã cổ phiếu trở nên "hot" Khi số lượng đặt mua vượt quá số lượng bán ra, tức là cầu vượt cung thi giá cổ phiếu tăng lên như là một quy luật tất yếu của thị trường Hơn nữa, khi một cổ phiếu tăng điểm thì đó chính là sức hút với nhà đầu tư, điều này càng khiến các nhà đầu tư "điên cuồng" hơn trong việc mùa vào dẫn đến giá cổ phiếu đã tăng ngày càng tăng, vượt gấp nhiều lần giá trị thực của chúng Đó chính là hiện tượng "bong bóng"
VN- index đã có lúc lên tới hơn 1000 điểm chính là ví dụ của hiện tượng này
- Nói nôm na sự tăng vọt cũa cổ phiếu giống như bông bóng không bền vững, có thể tan biến trong chóp nhoáng
3 Thị trường chứng khoán là gì
rất phức tạp; là nơi mua bán các chứng khoán và thường được thực hiện chủ yếu tại sở giao dịch chứng khoán, một phần ở các
Trang 3công ty môi giới (công ty chứng khoán) [, và cả ở thị trường chợ đen
Về mặt hình thức, thị trường chứng khoán chỉ là nơi diễn ra
các hoạt động trao đổi, mua bán, chuyển nhượng các loại
chứng khoán; qua đó thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán
II.DIỄN BIẾN
* Dấu hiệu của một thời kỳ “đen tối” của CK
Cao nhất kể từ năm 1994, vượt mặt 72 chỉ số chứng khoán trên toàn thế giới.
- Chỉ số sức mạnh liên quan (RSI) 14 ngày:Số liệuphản ánh
tương
- quan sức mạnh sự tăng giá và giảm giá trong 14 ngày trên
sàn Thượng Hải leo dốc chạm đỉnh kỷ lục 93,35 điểm.
Cổ phiếu các công ty trên trung bình tăng 43% ngay trong ngày
giao dịch đầu tiên
- Giá trị vốn hóa của thị trường chứng khoán Trung Quốc lên 4,8 nghìn tỷ USD, đưa nước này soán ngôi Nhật Bản trở thành thị trường chứng khoán lớn thứ hai thế giới, chỉ sau
Mỹ
Trang 4-1 Thị trường chứng khoán Trung Quốc đã trải qua một ngày "điên rồ", báo hiệu một thời kỳ u ám cho những người đầu tư chứng khoán.
Kết thúc phiên giao dịch "ngày thứ 6 đen tối", chỉ số chứng khoán tổng hợp Thượng Hải (Shanghai Composite, chỉ số chứng
khoán chính của Trung Quốc) đã giảm tới 7,4%, với giá trị giao dịch lên đến 787,8 tỷ Nhân dân tệ (114,8 tỷ euro) Ngay cả thị trường chứng khoán Thâm Quyến cũng lao dốc 7,9% và để mất 555,1 tỉ nhân dân tệ
Một màu đỏ bao trùm cả hai sàn chứng khoán, thậm chí nhiều
mã cổ phiếu đã giảm kịch trần 10% - mức giảm tối đa cho phép trong một phiên giao dịch
Trong tuần qua, chỉ số Thượng Hải đã giảm liên tục 5 phiên, thị trường mất đi tổng cộng 12% giá trị, khiến cho tất cả các nhà đầu tư vô cùng bất an Còn nếu tính từ cách đây 2 tuần, thị trường chứng khoán Thượng Hải đã mất 18,5%, Thẩm Quyến mất 20,3% giá trị
Trang 5Từ đầu năm đến thơi điểm này , chỉ số chứng khoán tổng hợp
Thượng Hải Shanghai Composite đã tăng gần 60%, còn chỉ
số Shenzhen Composite của sàn Thâm Quyến tăng hơn 120%,
nằm trong top những thị trường chứng khoán có mức tăng
mạnh nhất thế giới trong năm nay Diễn biến này hoàn toàn trái ngược với tình hình kinh tế Trung Quốc cũng như tình trạng làm
ăn sa sút của các doanh nghiệp Rõ ràng đây là một hình thái
điển hình của "bong bóng chứng khoán".
Một số nhà đầu tư đã nhận ra rằng đây là lúc để chốt lời và chạy khỏi thị trường Những người còn lại, do chậm chân nên
phải nhận "quả đắng" Hãng tin Bloomberg dẫn lời Ngân hàng
Morgan Stanley cho biết tình hình khá bi đát, e rằng từ nay đến giữa năm 2016 thị trường chứng khoán Thượng Hải có thể mất đến 30% giá trị vốn hóa
2 Ngày 26/6 báo hiệu một thời kỳ đen tối
Kết thúc phiên giao dịch , chỉ số chứng khoán tổng hợp Thượng
Hải (Shanghai Composite, chỉ số chính của Trung Quốc) giảm 7,4%, đồng thời chỉ số chứng khoán Thâm Quyến (Shenzhen Composite, quy tụ chủ yếu các công ty công nghệ) cũng giảm
7,9%
Trên sàn Thượng Hải có nhiều mã cổ phiếu giảm sàn, 10% -mức giảm tối đa của một cổ phiếu trong phiên giao dịch
Trang 6Trong khi đó, ngày hôm qua chỉ số Hang Seng của Hồng Kông (hoạt động biệt lập với thị trường chứng khoán Trung Quốc) chỉ giảm 1,8%
Như vậy trong tuần qua, chỉ số Thượng Hải đã giảm liên tục 5 phiên, thị trường mất đi tổng cộng 12% giá trị, khiến cho tất cả các nhà đầu tư rơi vào trạng thái hết sức bất an
Tuy nhiên, tính chung từ đầu năm đến nay, chỉ số chứng khoán Thượng Hải vẫn còn tăng 30%, con số này ở chỉ số chứng khoán Thâm Quyến là 77%
Đà tăng mạnh mẽ của hai chỉ số này trong mấy tháng đầu năm
đã làm cho các chuyên gia thị trường bất ngờ và liên tục phát
ra những lời cảnh báo về hiện tượng “bong bóng” của thị trường chứng khoán Trung Quốc
3.Những con số “biết nói” về thị trường chứng khoán Trung Quốc
Dưới đây là những con số ấn tượng về thị trường này:
Trang 73.900 tỷ USD là tổng số giá trị vốn hóa bị “thổi bay” khỏi TTCK Trung Quốc.
tháo vừa qua là tồi tệ nhất trong 2 thập kỷ Con số 3.900 tỷ USD lớn hơn GDP của Đức (nền kinh tế lớn thứ tư thế giới) và gấp tới 16 lần GDP của Hy Lạp Tuy nhiên, chỉ số này vẫn tăng 82% trong 12 tháng qua, mạnh nhất trong các thị trường chứng khoán lớn nhất trên thế giới.
Trong bối cảnh thị trường giảm điểm quá mạnh, các công ty đổ xô nộp hồ sơ xin ngừng giao dịch cổ phiếu Giao dịch trên thị trường đã bị hạn chế rất nhiều với một nửa số cổ phiếu ngừng giao dịch trong khi các cổ đông lớn và lãnh đạo doanh nghiệp không được bán cổ phiếu trong 6 tháng tới.
Chứng khoán Trung Quốc có độ biến động gấp 5 lần so với chứng khoán Mỹ
Thời gian vừa qua cổ phiếu Trung Quốc đã biến động mạnh nhất trên thế giới Thước
đo biến động giá 30 ngày của chỉ số Shanghai Composite lên tới 56 điểm, cao nhất kể
từ năm 2008 Đây là mức cao gấp 5 lần so với chỉ số S&P 500.
Trang 8232 tỷ USD là tổng số nợ ký quỹ trên TTCK Trung Quốc
Một lượng lớn các nhà đầu tư vay tiền từ công ty môi giới để chơi chứng khoán đã làm “thổi phồng” cả đà tăng và đà giảm của thị trường Lượng nợ ký quỹ đã tăng gấp
5 lần, giúp chỉ số Shanghai tăng hơn 150% trong 12 tháng kết thúc vào tháng 6 vừa qua Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, chính các nhà đầu tư này trong cơn hoảng loạn đã làm tình hình thêm tồi tệ Mặc dù số nợ ký quỹ trên TTCK Trung Quốc đã giảm 823
tỷ nhân dân tệ (tương đương 133 tỷ USD), xuống còn 1.440 tỷ nhân dân tệ, con số này vẫn cao gấp 3 so với cùng kỳ năm trước.
Cùng một cổ phiếu, mức giá trên Hồng Kông sẽ rẻ hơn 33% so với trên sàn Trung Quốc Đây là khoảng cách lớn nhất từ năm 2009, thể hiện các nhà đầu tư ở nước ngoài kém lạc quan hơn về giá trị cổ phiếu so với trong nước.
Trang 919 tỷ USD là số tiền các quỹ đóng góp để đẩy tăng thị trường
Gần như mỗi đêm trong 2 tuần vừa qua, Trung Quốc đều công bố biện pháp mới để hỗ trợ thị trường Một nhóm gồm 21 công ty môi giới đã cam kết sẽ đầu tư ít nhất 120 tỷ nhân dân tệ (tương đương 19 tỷ USD) để lập một quỹ thị trường giống như JPMorgan
và Guaranty Trust đã làm khi Mỹ lâm vào khủng hoảng năm 1929.
Thị trường tiếp tục giảm điểm đe dọa sẽ khiến nền kinh tế vốn tăng trưởng ở tốc độ thấp nhất kể từ năm 1990 trở nên tồi tệ hơn và gây nên thái độ bất mãn trong xã hội TTCK lớn thứ hai thế giới có hơn 90 triệu nhà đầu tư nhỏ lẻ, nhiều hơn cả số lượng Đảng viên
4.Chứng khoán Trung Quốc lại giảm mạnh (15/7)
Trang 10Chứng khoán Trung Quốc giảm điểm ngày thứ hai liên tiếp sau khi số
động tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư
chỉ số này đã giảm tới 4,7% nhưng sau đó được kéo lại bằng đà tăng của các mã lớn
Với 701 mã đang ngừng giao dịch và ít nhất 1.240 mã khác giảm sàn, khoảng 67% giá trị vốn hóa của TTCK Trung Quốc vẫn đang bị “khóa chặt” Hai phiên giảm điểm vừa qua khiến mức hồi phục của thị trường giảm xuống còn 8,5%
Thị trường tăng điểm mạnh sau khi Chính phủ Trung Quốc dồn dập triển khai các biện pháp can thiệp Tuy nhiên thị trường lại đang đảo chiều sau khi hàng trăm cổ phiếu được giao dịch trở lại Một nguyên nhân khác là Trung Quốc vừa công bố báo cáo cho thấy GDP của nước này tăng trưởng 7% trong quý II, cao hơn dự báo “Số liệu GDP cho thấy có thể Bắc Kinh sẽ “rời chân khỏi bàn đạp kích thích kinh tế và điều này ảnh hưởng đến tâm
lý của nhà đầu tư”, Bernard Aw – chuyên gia đến từ IG Asia
Trang 115 Đổ vỡ dây chuyền
- 8/7 Chỉ số CSI 300 của các công ty lớn nhất niêm yết trên hai sàn Thượng Hải
và Thâm Quyến bất ngờ sụt giảm thêm 6,8% xuống còn 3.663,04 điểm
Shanghai Composite Index rớt 5,9%, còn 3.507,19 điểm
Tại Trung Quốc, cổ phiếu chỉ được phép biến động tối đa 10% trong phiên, nếu không sẽ bị ngừng giao dịch Ngày 27/7 vừa qua, hơn 60% các cổ phiếu trên sàn Thượng hải và Thẩm Quyến
đã vượt giới hạn 10% và bị đình chỉ giao dịch, qua đó cho thấy 8,5% không phải là con số thực tế nếu thị trường được giao dịch
tự do Trong tình hình Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) được dự báo sắp nâng lãi suất, rủi ro rút vốn khỏi thị trường Trung Quốc rất cao Bên cạnh đó, đồng USD tăng giá có thể khiến lạm phát tại Trung Quốc gia tăng khiến ngân hàng trung ương nước này gặp khó khi tiếp tục chính sách nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ chứng khoán và tín dụng Việc chứng khoán giảm mạnh phiên 27/7 sẽ gia tăng áp lực lên chính quyền Bắc Kinh trong việc tiếp tục hạ lãi suất và tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng, đặc biệt
là khi tăng trưởng GDP tiếp tục giảm tốc Kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 7,4% trong năm 2014, mức chậm nhất trong 24 năm qua, và đang phải vật lộn để đạt mục tiêu 7% năm nay Trong 2 quý đầu tiên của năm 2015, nền kinh tế nước này chỉ tăng trưởng đúng 7% Hàng loạt những quan chức và cựu lãnh đạo đã kêu gọi chính quyền Bắc Kinh hành động hơn nữa để thúc đẩy tăng trưởng, vốn đã bị xói mòn bởi bong bóng bất động sản cũng như suy giảm lợi nhuận doanh nghiệp
7 “Ngày thứ hai đen tối”(ngày 25-8)
Trang 12Nỗi thất vọng trên gương mặt các nhà đầu tư chứng khoán Trung Quốc ( nguồn : cafef )
Chỉ số quan trọng nhất của chứng khoán Trung Quốc - Shanghai Composite - giảm 6% xuống còn 3.016,92 điểm sau khi mất 8,5% một ngày trước đó Đêm qua, các TTCK châu Âu và Mỹ cũng trải qua cơn sụt giảm hỗn loạn Sự bán tháo cổ phiếu trên toàn cầu được cho là bị châm ngòi từ sự hoảng loạn trước “sức khỏe” xuống dốc của nền kinh tế Trung Quốc Giới đầu tư lo ngại các công ty cũng như các quốc gia phụ thuộc vào hoạt động nhập khẩu hàng hóa cho nền kinh tế thứ 2 thế giới đồng thời là nhà nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ thương mại lớn nhất thế giới, sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mới phá giá đồng nhân dân tệ 2 tuần trước lại càng làm dấy lên lo ngại về sự suy giảm của nền kinh tế nước này đang tồi tệ hơn so với lo ngại trước đó Hôm 24-8, các TTCK châu Á chứng kiến sự sụt giảm chưa từng thấy trong vòng
3 năm qua Thậm chí, báo Bloomberg còn ví von sự sụt giảm đồng loạt đó là “sự tắm máu” của TTCK châu Á Tuy nhiên, diễn biến trong phiên mở của ngày 25-8 có phần khả quan hơn so với lo ngại trước đó của các nhà phân tích Chỉ số Hang Seng (Hồng Kông) hôm nay tăng 1,6% trong khi chỉ số S&P ASX/200 (Úc) tăng 2% và chỉ số Kosspi của Hàn Quốc cũng tăng 0,3%
IV Chuyện gì xảy ra khi bong bóng chứng
khoán Trung quốc vỡ
Trang 131.Thế giới
- Hậu quả thua lỗ tổn thất của những nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán Trung Quốc có lẽ chỉ ở phạm vi rất hẹp Điều này có thể suy ra từ danh mục đầu tư của các quỹ đầu tư trên thế giới Chẳng hạn, thống kê cho thấy Quỹ
Vanguard Total International Stock, một quỹ được ưa thích bởi các nhà đầu tư muốn vươn ra thị trường chứng khoán nước ngoài, chỉ có chưa đến 4% tài sản đầu tư vào các cổ phiếu
Trung Quốc Với sự đa dạng trong danh mục đầu tư của nhiều nhà đầu tư, ít nhất vài loại cổ phiếu trên vài thị trường, thì rủi ro mất mát đến từ thị trường chứng khoán Trung Quốc sẽ chỉ là một phần của con số 4% này
- Suy giảm tăng trưởng hay những biến động kinh tế lớn của Trung Quốc luôn là nỗi quan ngại sâu sắc mang tính toàn cầu, đơn giản vì quy mô khổng lồ của nền kinh tế nước này - đứng thứ hai thế giới Viễn cảnh tiếp theo sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Trung Quốc sẽ là áp lực giảm phát mạnh hơn trên phạm vi toàn cầu Trong bối cảnh khủng hoảng nợ công Hy Lạp
đe dọa tính ổn định của châu Âu, và phục hồi chưa chắc chắn của kinh tế Mỹ và Nhật, sự lao đao của Trung Quốc, vốn từng là phao cứu sinh cho nền kinh tế khu vực và toàn cầu, sẽ làm xấu thêm triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới năm nay và năm tới
- Thị trường chứng khoán Wall Street ngày 21/08/2015 đã
xuống dốc rất mạnh, do chỉ số tệ hại về sản xuất của Trung Quốc gây lo ngại rằng nền kinh tế thế giới sẽ khựng lại
Cả ba chỉ số quan trọng đã bị sụt giảm trên 3% Chỉ số Dow Jones còn 16.459, 75 điểm, bị sụt đến 10,1% so với mức đỉnh ngày 19/05, mất đến 530,94 điểm Chỉ số Standard & Poor 500 lần đầu tiên kể từ ngày 02/02 xuống dưới mức 2.000 điểm, còn 1.970, 89 điểm, sụt 3,19% Chỉ số Nasdaq phức hợp giảm 3,52%, dừng ở mức 4.726,04 điểm Nếu tính cả tuần, Standard
& Poor đã mất 5,8%, tỉ lệ sụt giảm cao nhất kể từ tháng 9/2011 đến nay Chỉ số Dow Jones bị sụt 5,8% và Nasdaq « bốc hơi » 6,8%
Cổ phiếu tất cả các lãnh vực đều xuống giá Các công ty trong lãnh vực năng lượng mất 3,48% với việc dầu nhẹ Mỹ sụt giá, lần đầu tiên ở dưới mức 40 đô la một thùng kể từ năm 2009 Sự
Trang 14kiện mới nhất trong một loạt các dấu hiệu tiêu cực về kinh tế vĩ
mô, là chỉ số PMI về sản xuất công nghiệp vừa công bố hôm qua của Trung Quốc cho thấy trong tháng Tám hoạt động sản xuất đã sụt giảm mạnh nhất, càng tăng thêm lo sợ về một sự
hạ cánh thô bạo của kinh tế Trung Quốc
Không chỉ chứng khoán
- Giá cả nhiều loại hàng hóa đã bị ảnh hưởng, điển hình là dầu thô
Các vấn đề của Trung Quốc đã đẩy giá dầu xuống thấp hơn sau những lần giảm mạnh trong nửa cuối năm ngoái Giá dầu Brent giảm khoảng 1/3 từ giữa tháng
6, khi thị trường chứng khoán Trung Quốc bắt đầu trượt dốc
Trung Quốc là nước mua hàng hóa công nghiệp lớn, nên khả năng các hợp đồng bán với giá thấp hơn trông đợi cho nước này cũng làm giảm giá đồng và nhôm
Vàng đã tăng giá trong vài tuần qua (mặc dù vẫn thấp hơn lúc chứng khoán Trung Quốc bắt đầu giảm hồi tháng 6) Nhiều người coi vàng là kênh đầu tư an toàn, tránh được cả lạm phát lẫn bất ổn tài chính tổng thể
Tình trạng các cổ phiếu ở Trung Quốc mất giá còn làm tăng giá trị của một số đồng tiền vốn vẫn được coi là kênh đầu tư an toàn như Yên Nhật và Franc Thụy
Sĩ Đồng đôla Mỹ chắc chắn cũng có tiềm năng bị tác động theo cùng hướng Nhưng ảnh hưởng trực tiếp là làm cho các nhà đầu tư nghĩ rằng, Cục Dự trữ liên bang Mỹ có thể sẽ trì hoãn tăng lãi suất vì bất ổn
2.Trung Quốc
- Khi chứng khoán Trung Quốc tụt dốc thì giá trị tài sản của nhiều nhà đầu tư nắm giữ chứng khoán Trung Quốc bốc hơi mạnh, sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến tổng cầu của nước này Mức
độ tiêu dùng, mua sắm, đầu tư vào bất động sản, mở rộng đầu
tư vào các ngành và lĩnh vực kinh tế của Trung Quốc sẽ sụt giảm khi lượng tài sản khả dụng của đa phần nhà đầu tư trở nên teo tóp
gần đây đang chịu thiệt hại nặng nề Tuy nhiên, phần lớn người dân Trung Quốc không sở hữu cổ phiếu - tỷ lệ này chỉ ở mức 1/30, theo Capital Economics