ĐỂ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ KĨ THUẬT CỦA HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỐNG ĐA HÀ NỘI

MỤC LỤC 1. Đặt vấn đề 1 2. Mục tiêu nghiên cứu 2 2.1. Mục tiêu tổng quát 2 2.2. Mục tiêu cụ thể 2 3. Nội dung nghiên cứu 2 4. Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu 3 4.1. Cơ sở lý luận chung về nước thải 3 4.1.1. Các khái niệm cơ bản 3 4.1.2. Nguồn gốc phát sinh, phân loại, thành phần của nước thải bệnh viện 3 4.1.2.1. Nguồn gốc phát sinh 3 4.1.2.2. Phân loại nước thải bệnh viện 3 4.1.2.3. Thành phần của nước thải bệnh viện 4 4.1.3. Ảnh hưởng của nước thải y tế 4 4.1.4. Cơ sở pháp lý xử lý nước thải bệnh viện 4 4.2. Phương pháp công nghệ xử lý nước thải trên thế giới và Việt Nam 5 4.2.1. Phương pháp công nghệ xử lý nước thải trên thế giới 5 4.2.2. Phương pháp công nghệ xử lý nước thải ở Việt Nam 5 4.2.3. Phương pháp công nghệ xử lý nước thải tại bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội 5 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5 5.1. Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội 5 5.2. Pham vi nghiên cứu 5 6. Phương pháp nghiên cứu 5 6.1. Phương pháp kế thừa số liệu thứ cấp 5 6.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 6 6.2.1. Phương pháp phân tích chi phí lợi ích 6 6.2.2.Phương pháp chuyên gia: 6 6.2.3. Phương pháp điều tra phỏng vấn 6 6.3. Phương pháp phân tích và tổng hợp 6 7. Dự kiến kết quả và sản phẩm 7 8. Kế hoạch thực hiện 7 9. Tài liệu tham khảo 11

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐỂ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Tên đề tài:

PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ KĨ THUẬT CỦA HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI TẠI BỆNH VIỆN

ĐA KHOA ĐỐNG ĐA HÀ NỘI

Họ và tên sinh viên : Phạm Ngọc Dung

Giảng viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Quang Hồng

Cơ quan công tác : Trường đại học kinh tế quốc dân

HÀ NỘI, THÁNG 3 NĂM 2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐỂ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Tên đề tài:

PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ KĨ THUẬT CỦA HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI TẠI BỆNH VIỆN

ĐA KHOA ĐỐNG ĐA HÀ NỘI

Giáo viên hướng dẫn 1 Sinh viên thực hiện

Ths.Nguyễn Quang Hồng Phạm Ngọc Dung

Giáo viên hướng dẫn 2

HÀ NỘI, THÁNG 3 NĂM 2016

MỤC LỤC

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu tổng quát 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Nội dung nghiên cứu 2

4 Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu 3

4.1 Cơ sở lý luận chung về nước thải 3

4.1.1 Các khái niệm cơ bản 3

4.1.2 Nguồn gốc phát sinh, phân loại, thành phần của nước thải bệnh viện 3

4.1.2.1 Nguồn gốc phát sinh 3

4.1.2.2 Phân loại nước thải bệnh viện 3

4.1.2.3 Thành phần của nước thải bệnh viện 4

4.1.3 Ảnh hưởng của nước thải y tế 4

4.1.4 Cơ sở pháp lý xử lý nước thải bệnh viện 4

4.2 Phương pháp công nghệ xử lý nước thải trên thế giới và Việt Nam 5

4.2.1 Phương pháp công nghệ xử lý nước thải trên thế giới 5

4.2.2 Phương pháp công nghệ xử lý nước thải ở Việt Nam 5

4.2.3 Phương pháp công nghệ xử lý nước thải tại bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội 5

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5.1 Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội 5

5.2 Pham vi nghiên cứu 5

6 Phương pháp nghiên cứu 5

6.1 Phương pháp kế thừa số liệu thứ cấp 5

6.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 6

6.2.1 Phương pháp phân tích chi phí lợi ích 6

6.2.2.Phương pháp chuyên gia: 6

6.2.3 Phương pháp điều tra phỏng vấn 6

6.3 Phương pháp phân tích và tổng hợp 6

7 Dự kiến kết quả và sản phẩm 7

8 Kế hoạch thực hiện 7

9 Tài liệu tham khảo 11

1.Đặt vấn đề

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, song song với việc phát triển kinh tế - xã hội thì vấn đề môi trường nảy sinh và việc bảo vệ môi trường không chỉ là vấn đề riêng của một quốc gia mà là vấn đề toàn cầu

Với sự gia tăng dân số tại các quận nội thành Hà Nội tạo ra sức ép lớn đối với

hệ thống khám chữa bệnh, làm cho nhiều bệnh viện quá tải Sự gia tăng số lượng bệnh nhân kéo theo lượng chất thải y tế, nước thải bệnh viện ngày càng tăng Điều đáng quan tâm ở đây là khi có nhiều bệnh nhân, phòng khám được đầu tư thì vấn đề môi trường phát sinh trong quá trình hoạt động của bệnh viện, phòng khám cũng cần được quan tâm và đầu tư đúng mức Theo thống kê hiện nay thì ở nước ta mới chỉ có khoảng 54% các bệnh viện có hệ thống xử lý nước thải Do vậy, Chính phủ và các chủ đầu tư bệnh viện cần quan tâm hơn nữa đến công tác bảo vệ môi trường

Nước thải bệnh viện là một trong những mối quan tâm, lo ngại vì chúng có thể gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và nguy hại đến đời sống con người Điều quan tâm hàng đầu đối với nước thải của bệnh viện là vấn đề các vi trùng gây bệnh và thuốc kháng sinh, thuốc sát trùng Các vi trùng gây bệnh có thể tồn tại trong một thời gian nhất định ngoài môi trường khi có cơ hội nó sẽ phát triển trên một vật chủ khác và đó chính là hiện tượng lây lan các bệnh truyền nhiễm Nguy hiểm hơn trong nước thải bệnh viện có 20% chất thải nguy hại nếu không được xử lý triệt để sẽ là mối nguy hiểm lớn cho môi trường.Đặc biệt đối với các loại thuốc điều trị ung thư và các sản phẩm chuyển hóa của chúng nếu xả ra bên ngoài mà không được xử lý sẽ có khả năng gây quái thai, ung thư cho những người tiếp xúc với chúng Đây chính là điểm khác biệt giữa nước thải bệnh viện với nước thải khác.Ngoài ra, các chất kháng sinh và thuốc sát trùng xuất hiện cùng dòng thải sẽ tiêu diệt các vi khuẩn có lợi và có hại gây

ra sự phá vỡ hệ cân bằng sinh thái trong hệ của các vi khuẩn tự nhiên của môi trường nước thải, làm mất khả năng xử lý nước thải của vi sinh vật nói chung

Nếu chất thải rắn y tế có thể thuê các đơn vị có chức năng đem ra ngoài bệnh viện xử lý thì nước thải bệnh viện buộc các bệnh viện phải có hệ thống xử lý Tuy nhiên việc xử lý nước thải bệnh viện đòi hỏi một quy trình nghiêm ngặt, giám sát chặt chẽ và công nghệ xử lý phải đảm bảo chặt chẽ và công nghệ xử lý phải đảm bảo chất lượng nước thải ra môi trường đạt được các thông số do nhà nước quy đinh Bên cạnh

đó hệ thống xử lý phải thực sự tiết kiệm chi phí và có hiệu quả cao trong sử dụng nhằm giảm thiểu các chi phí thường xuyên của bệnh viện Điều này rất khó thực hiện đối với một số bệnh viện ở cấp quận huyện Là một bệnh viện đa khoa nằm giữa một

quận có mật độ dân số cao nhất nhì TP.Hà Nội, bệnh viện đa khoa quận Đống Đa mới được đầu tư hệ thống xử lý nước thải theo công nghệ AAO khoảng 2 năm trở về đây

Để đánh giá hiệu quả kinh tế kĩ thuật của hệ thống xử lý, hoàn thiện quy trình

xử lý, tôi lựa chọn đề tài “Phân tích hiệu quả kinh tế và kĩ thuật xử lý nước thải tại bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội” làm đồ án tốt nghiệp

2.Mục tiêu nghiên cứu

2.1.Mục tiêu tổng quát

- Phân tích hiệu quả kinh tế và kĩ thuật của hệ thống xử lý nước thải tại bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội từ khi đi vào vận hành ( từ năm 2012 )

2.2.Mục tiêu cụ thể

- Phân tích hiện trạng môi trường của bệnh viện nói chung và quy trình xử lý

nước thải của bệnh viên

- Đánh giá những thay đổi về chất lượng môi trường sau khi bệnh viện đưa

vào hoạt đông hệ thống xử lý nước thải

- Sử dụng phương pháp phân tích chi phí lợi ích nhằm đánh giá hiệu quả kinh

tế của xử lý nước thải cụ thể

 Xác định lợi ích tài chính thông qua việc tích kiệm chi phí liên quan đến môi trường của bệnh viện

 Đánh giá những tác động tích cực về cải thiện chất lượng môi trường xung quanh, giảm nguy cơ bệnh tật và chi phí y tế sau khi hệ thống xử lý nước thải bệnh viện vận hành

- Phân tích hiệu quả kỹ thuật của hệ thống xử lý nước thải bệnh viện và đề

xuất giải pháp hoàn thiện quy trình xử lý

3.Nội dung nghiên cứu

- Hệ thống các văn bản pháp lý các quy định, tiêu chuẩn hiện hành về xử lý

nước thải bệnh viện

- Đánh giá những cải thiện môi trường của bệnh viện khi hệ thống xử lý thải

đi vào hoạt động

 Hiện trạng môi trường của bệnh viện trước khi có hệ thống xử lý nước thải

 Hiện trạng môi trường của bệnh viện sau khi vận hành hệ thống xử lý nước thải

2

- Hiệu quả kinh tế về hệ thống xử lý nước thải bệnh viện.

 Cải thiện môi trường giảm nguy cơ nguồn bệnh từ nước thải

 Tránh được rủi ro về mặt môi trường

- Tránh được những rủi ro cơ quan quản lý xử phạt nếu không có hệ thống xử

lý nước thải theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

- Phân tích những ưu nhược điểm của hệ thống xử lý nước thải hiện tại, sao

sánh và học hỏi các mô hình xử lý nước thải bệnh viện khác Từ đó đề ra giải pháp nhằm hoàn thiện quá trình xử lý nước thải bệnh viện

4.Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu

4.1.Cơ sở lý luận chung về nước thải

4.1.1.Các khái niệm cơ bản

- Chất thải y tế là toàn bộ chất thải phát sinh từ cơ sở y tế bao gồm CTYT thông thường và CTYT nguy hại Chất thải y tế tồn tại ở các thể rắn, lỏng, khí

- Nước thải là chất lỏng được thải ra sau quá trình sử dụng của con người và

đã bị thay đổi tính chất ban đầu của chúng

4.1.2.Nguồn gốc phát sinh, phân loại, thành phần của nước thải bệnh viện

4.1.2.1.Nguồn gốc phát sinh

Nguồn gốc phát sinh chủ yếu:

- Nước thải sinh hoạt của bệnh nhân, cán bộ, nhân viên trong bệnh viện

- Nước thải từ khu nhà ăn

- Nước thải từ khu điều trị: khoa xét nghiệm, vi sinh, khu mổ,

- Nước vệ sinh sàn, sân bệnh viện

- Nước mưa chảy tràn trên khu vực

4.1.2.2.Phân loại nước thải bệnh viện

- Nước thải sinh hoạt

Nước thải sinh hoạt phát sinh từ các hoạt động vệ sinh của bệnh nhân và từ cán

bộ nhân viên trong bệnh viện như: tắm, giặt quần áo, ăn uống, vệ sinh cá nhân, Thành phần chủ yếu là các hợp chất hữu cơ Lưu lượng nước thải của bệnh viện dao động theo giờ trong ngày, theo ngày trong tuần từ một giá trị cực tiểu qua giá trị cực đại

Trong tính toán người ta đưa ra hệ số hiệu chỉnh tính không đều K cho quy mô bệnh viện ( tính theo số giường, số nhân viên phục vụ)

- Nước thải y tế (nước thải lây nhiễm)

Nước thải y tế là nước thải phát sinh từ các hoạt động chuyên môn của các khoa, phòng trong bệnh viện như khoa điều trị, phòng mổ, phòng khám, phòng xét nghiệm, Do vậy, nước thải y tế chứa các chất lây nhiễm, tác động xấu đến con người

và môi trường sống cũng như môi trường tiếp nhận nếu không được xử lý triệt để

- Nước mưa chảy tràn trên khu vực

Vào những khi trời mưa, lượng nước mưa chảy tràn qua khu vực bệnh viện , sân đường sau mỗi trận mưa sẽ cuốn trôi đem theo các chất bẩn như đất cát, bụi Nếu lượng nước mưa này không được xử lý tốt sẽ làm ô nhiễm nguồn nước mặt Vì vậy, nước mưa cần được thu gom và thoát vào hệ thống cống thoát chung của bệnh viện 4.1.2.3.Thành phần của nước thải bệnh viện

Trong quá trình hoạt động, nước thải của bệnh viện có chứa các thành phần ô nhiễm sau:

- Các chất hữu cơ: BOD5, COD

- Các chất rắn lơ lửng: SS

- Các vi trùng, vi khuẩn gây bệnh: Salmonella, tụ cầu, liên cầu, virus đường tiêu hóa, bại liệt, các loại kí sinh trùng, amip, nấm,

- Các mầm bệnh sinh học khác như: máu, mủ, dịch, đờm, phân của người bệnh

- Các loại hóa chất độc hại từ cơ thể và chế phẩm điều trị, thậm chí các chất phóng xạ

4.1.3.Ảnh hưởng của nước thải y tế

Theo kết quả phân tích của các cơ quan chức năng, 80% nước thải từ bệnh viện là nước thải bình thường (tương tự như nước thải sinh hoạt) chỉ có 20% là những chất thải nguy hại bao gồm các chất thải nhiễm khuẩn từ bệnh nhân, các sản phẩm của máu, các mẫu chuẩn đoán bị hủy, hóa chất phát sinh từ quá trình giải phẫu, lọc máu, hút máu, bảo quản các mẫu xét nghiệm, khử khuẩn.Với 20% chất thải nguy hại này cũng đủ để các vi trùng gây bệnh lây lan ra môi trường xung quanh Đặc biết, các loại thuốc điều trị bệnh ung thư hoặc các sản phẩm chuyển hóa của chúng không được xử

lý đúng mà đã xả ra ngoài môi trường sẽ có khả năng gây quái thai, ung thư cho những người tiếp xúc với chúng

4

4.1.4.Cơ sở pháp lý xử lý nước thải bệnh viện

- Luật bảo vệ môi trường 2014

- Luật tài nguyên nước số 17/2012/QH13 đã được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa III, ký họp lần thứ 3 thông qua ngày 21/6/2012

- Nghị định số 162/2003/NĐ-CP ngày 19/12/2003 của Chính phủ ban hành “ Quy chế thu thập, quản lý, khai thác, sử dụng dữ liệu, thông tin về tài nguyên nước

- Nghị định số 149/2004/NĐ-CP ngày 27/7/2004 của Chính phủ quy định “ Việc cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước”

- Thông tư 02/2005/TT-BTNMT ngày 24/6/2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về “ Hướng dẫn thi hành Nghị định số 149/2004/NĐ-CP ngày 27/7/2004 của Chính phủ”

- Quyết dịnh số 35/2010/QĐ-UB của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội v/v

“Cấp phép thăm dò, khai thác tài nguyên nước, xả thải vào nguồn nước, cấp phép hành nghề khoan nước dưới đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội”

- Quyết định số 16/2008/QĐ-VTNMT ngày 31 tháng 12 năm 2008 ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường

- QCVN 28:2010/ BTNMT: Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước thải y tế

- QCVN 08:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt

4.2.Phương pháp công nghệ xử lý nước thải trên thế giới và Việt Nam

4.2.1.Phương pháp công nghệ xử lý nước thải trên thế giới

4.2.2.Phương pháp công nghệ xử lý nước thải ở Việt Nam

4.2.3 Phương pháp công nghệ xử lý nước thải tại bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội

5.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1.Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống xử lý nước thải của bệnh viện đa khoa Đống Đa

Hà Nội

5.2.Pham vi nghiên cứu

- Về không gian: Xem xét chất lượng nước đưa vào hệ thống xử lý và chất lượng nước sau khi xử lý ra môi trường tại bệnh viện đa khoa Đống Đa Hà Nội

- Thời gian: Từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2016

6.Phương pháp nghiên cứu

6.1.Phương pháp kế thừa số liệu thứ cấp

Tác giả kế thừa các thông tin và số liệu:

- Tài liệu giới thiệu sự hình thành và hoạt động của bệnh viện đa khoa Đống

Đa Hà Nội

- Hồ sơ thiết kệ hệ thống xử lý nước thải bệnh viện và các tài liệu đánh giá

hiện trạng trước và sau khi có hệ thống xử lý nước thải bệnh viện

- Các kết quả quan trắc, phân tích các thành phần nước thải định kì của bệnh

viện

6.2.Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp

6.2.1.Phương pháp phân tích chi phí lợi ích

Sử dụng phương pháp phân tích chi phí lợi ích nhằm:

- Tính toán các chi phí vận hành của hệ thống xử lý nước thải

- Lượng giá các lợi ích nhận được khi vận hành hệ thống xử lý nước thải

- Xác định các tổn thất môi trường, các chi phí môi trường, các chi phí môi trường nếu hệ thống không hoạt động được

- Tính toán hiệu quả đầu tư hệ thống xử lý

6.2.2.Phương pháp chuyên gia:

Sử dụng phương pháp phỏng vấn chuyên gia đề đánh giá công nghệ kỹ thuật xử lý AAO Nhật Bản, đưa ra nhận định về tính phù hợp của công nghệ AAO Nhật Bản vào bệnh viện

Tham vấn chuyên gia: xử lý nước thải và môi trường xung quanh

6.2.3.Phương pháp điều tra phỏng vấn

Phỏng vấn là cuộc nói chuyện được tiến hành theo một kế hoạch nhất định thông qua cách thức hỏi- đáp trực tiếp giữa người phỏng vấn và người cung cấp thông tin dựa theo một bảng câu hỏi (phiếu điều tra được chuẩn bị trước) trong đó người phỏng vấn nêu các câu hỏi cho đối tượng cần khảo sát, lắng nghe ý kiến trả lời và ghi nhận kết quả vào phiếu điều tra

Sử dụng phương pháp điều tra phỏng vấn các cán bộ, nhân viên vận hành hệ thống xử lý nước thải nhằm:

- Đánh giá, phân tích quy trình xử lý nước thải bệnh viện

6

- Tính ổn định hệ thống xử lý nước thải bệnh viện

- Sử dụng bảng câu hỏi phỏng vấn để điều tra những người dân xung quanh bệnh viện để đánh giá sự cải thiện chất lượng môi trường xung quanh

6.3.Phương pháp phân tích và tổng hợp

Dựa trên nguồn thông tin số liệu thu thập được, đối sánh với các quy định của ngành y tế và quy định của nhà nước về xử lý nước thải y tế để thấy được những vẫn

đề đang đặt ra đối với hệ thống xử lý nước thải bệnh viện cụ thể:

- So sánh thành phần nước thải của bệnh viện với các nghiên cứu trước đây về nước thải y tế

- So sánh thực trạng hệ thống xử lý nước thải của các bệnh viện với nhau

7.Dự kiến kết quả và sản phẩm

- Tổng thuật được các tài liệu liên quan đến hiệu quả kinh tế và kĩ thuật xử lý nước thải tại bệnh viện

- Phân tích được hiện trạng môi trường thông qua số liệu để đánh giá chất lượng nước đầu vào và hiệu quả kĩ thuật xử lý nước thải

- So sánh được những tồn tại và khó khăn trong hệ thống xử lý nước thải tại bệnh viện

- Đánh giá được hiệu quả kinh tế khi áp dụng hệ thống xử lý nước trước và sau khi xử lý

- Kết quả tính toán hệ thống xử lý nước thải bệnh viện

- Kết quả các giải pháp đề xuất nhằm hoàn thiện quá trình xử lý nước thải bệnh viện

8 Kế hoạch thực hiện

STT Thời gian Nội dung thực hiện Dự kiến kết quả Địa điểm

thực hiện

(Ngày 8/1 – 14/1)

Nghiên cứu các hướng

đồ án nhà trường đề ra

Chọn hướng đồ án Trường Đại

học Tài nguyên & Môi trường

Hà Nội

(Ngày 15/1

-20/1)

Đăng kí hướng đồ án Đăng kí hướng đồ

án

Trường Đại học Tài nguyên &