Vài nét lướt qua về khái niệm quảng cáo: là hình thức tuyên truyền, giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty hay một ý tưởng sáng tạo. Không những thế, quảng cáo còn là những nỗ lực nhằm tác động tới hành vi, thói quen mua hàng của người tiêu dùng hay khách hàng bằng cách cung cấp những thông điệp bán hàng theo cách thuyết phục về sản phẩm hay dịch vụ của người bán. Trên thế giới, quảng cáo hiện nay đã phát triển tới những trình độ cao, tuy nhiên ở Việt Nam do còn nhiều hạn chế nên đa số các sản phẩm quảng cáo vẫn còn ở trình độ thấp. Các sản phẩm quảng cáo để có thể đến với khách hàng tiềm năng cần phải được truyền tải qua cac hương tiện truyền thông, như: báo in, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình, báo điện tử. Trong số các phương tiện truyền thông kể trên, có thể nói báo điện tử là loại hình bắt nhịp được nhanh nhất những biến đổi của nền quảng cáo thế giới trên mạng Internet.
Trang 1Tìm hiểu về thị trường quảng cáo Việt Nam
Vài nét lướt qua về khái niệm quảng cáo: là hình thức tuyên truyền, giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty hay một ý tưởng sáng tạo
Không những thế, quảng cáo còn là những nỗ lực nhằm tác động tới hành vi, thói quen mua hàng của người tiêu dùng hay khách hàng bằng cách cung cấp những thông điệp bán hàng theo cách thuyết phục về sản phẩm hay dịch vụ của người bán
Trên thế giới, quảng cáo hiện nay đã phát triển tới những trình độ cao, tuy nhiên ở Việt Nam - do còn nhiều hạn chế - nên
đa số các sản phẩm quảng cáo vẫn còn ở trình độ thấp Các sản phẩm quảng cáo để có thể đến với khách hàng tiềm năng cần phải được truyền tải qua cac hương tiện truyền thông, như: báo
in, tạp chí, đài phát thanh, truyền hình, báo điện tử
Trong số các phương tiện truyền thông kể trên, có thể nói báo điện tử là loại hình bắt nhịp được nhanh nhất những biến đổi của nền quảng cáo thế giới trên mạng Internet
Trang 2Ngành công nghiệp quảng cáo Việt Nam còn tương đối non trẻ về tuổi đời so với các nước trong khu vực và thế giới
Nó chỉ mới thực sự phát triển trong khoảng một thập niên qua, khởi sắc từ đầu thập niên 90 Khi có nền kinh tế thị trường tức là
có cạnh tranh Có cạnh tranh thì việc phải quảng cáo và tiếp thị
là điều bắt buộc Tuy nhiên lại phát triển tự do mà không theo một trình tự nào Hoạt động quảng cáo đang diễn ra lộn xộn dù rằng chúng ta đã có đủ các văn bản pháp quy về lĩnh vực đang sôi động này
Vào thời điểm khởi đầu của ngành quảng cáo ở Việt Nam, quảng cáo ngoài trời là loại hình đầu tiên được thực hiện và đã phát triển rất nhanh chóng Do nhu cầu bắt buộc phải làm quảng cáo của các tập đoàn đa quốc gia, hàng loạt các bảng quảng cáo ngoài trời mọc lên khắp nơi Chính điều này tạo nên hiện tượng loạn bảng quảng cáo một thời, và sau đó đã bị chính quyền các địa phương chấn chỉnh Cùng với quảng cáo ngoài trời, các loại hình quảng cáo khác như báo, đài phát thanh và quảng cáo truyền hình cũng phát triển rất nhanh chóng
Thị trường quảng cáo của Việt Nam có nhiều biến động và thay đổi lớn sau cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 Thời gian từ cuối năm 2009 đến cuối năm 2010 mới thực sự trở lại cùng với nhiều chiêu quảng cáo mới Thời gian này cũng đã đánh dấu những bước đi đột phá của các doanh nghiệp làm
Trang 3quảng cáo trong nước bằng việc bắt đầu dành được thị phần quảng cáo từ các công ty quảng cáo nước ngoài bởi các sản phẩm mang thương hiệu “Made in Vietnam” đầy sáng tạo
Năm 2010 ngân sách dành cho quảng cáo của các doanh nghiệp tăng theo từng tháng Do sự phục hồi của kinh tế nó chung và chính sách thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước phát triển, mở rông quy mô của nhà nước ta cho cuộc chạy đua với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hàng hóa nhập khẩu Năm 2011 ngân sách cho quảng cáo của các công ty tiếp tực tăng, tăng mạnh từ 9 - 13% so với năm 2010 bởi sức ép ngày một lớn đến từ cánh cửa WTO – vừa là thách thức lớn vừa là cơ hội lớn để nền quảng cáo phát triển vững mạnh
Năm 2011 được nhiều người cho rằng đây là năm của nhiều loại hình quảng mới du nhập và nhiều cách tiếp thị quảng cáo độc đáo của các công ty quảng cáo
Cách tiếp thị quảng cáo trên có thêm nhiều điểm khác, cách thực hiện văn minh hơn và lịch sự hơn so với trước kia Ví
dụ như việc in quảng cáo trên các phiếu thu tiền sinh hoạt phí hàng tháng hay kẹp tờ rơi quảng cáo vào báo hàng ngày hoặc các hoạt động chăm sóc khách hàng tại nhà của các doanh nghiệp…
Trang 4Những năm trước đây nhắc tới quảng cáo ngoài trời người
ta nghĩ ngay đến việc làm những biển hiệu quản cáo lớn trên đường quốc lộ ra vào nội thành, với mục tiêu tản rộng khắp các cửa ngõ hay bên xe bus nhiều người dân đi lại Năm 2010 là năm đã ghi nhận những chuyển động tích cực của các nhà quảng cáo khi chuyển về quảng cáo tập trung và mang đậm tính đột phát Bằng chứng các vị trí porter lớn, nhỏ tại các khu trung tâm thương thương mại nơi diễn ra các sự kiện lớn trong năm luôn kín lịch thuê, để thuê được thì doanh nghiệp đã phải trả mức phí rất cao Dấu ấn đột phá in đậm nhất với người tiêu dùng trong năm qua đó là ý tưởng mới lạ thể hiển qua các mô hình 3D không gian ba chiều đầy sống động khiến người xem không khỏi tò mò và trầm chồ khen ngợi 2011 cho đến nay cũng là những năm nổi bật của thể loại quảng cáo ngoài trời và còn tiếp tục kéo dài trong suốt khoảng thời gian lâu hơn
Tuy nhiên, quảng cáo trên truyền hình vẫn là lựa chọn số 1 của các doanh nghiệp, tổ chức, nhà đầu tư… tuy hình thức này diễn ra không quá sôi động giữa người mua và người bán trên thị trường song nó vẫn luôn chiếm được sự quan tâm và có quyết định lựa chọn từ các khách hàng có nhu cầu giới thiệu sản phẩm, quảng bá thương hiệu
Quảng cáo ngoài trời vẫn tiếp tục được dự đoán tăng vọt theo đà tăng trưởng kinh tế và xu hướng đón nhận cách quảng
Trang 5cáo tiếp thị mới Các hoạt động nhằm quảng cáo như tổ chức sự kiện ngoài trời, treo biển quảng cáo đèn điện tử, làm mô hình 3D .v.v tiếp tục hút ngân sách của các doanh nghiệp bởi phương thức quảng cáo này tạo được nhiều ấn tượng mới lạ với khách hàng
Quảng cáo trên kênh Radio, một hình thức quảng cáo trước đây chúng ta không coi là tiềm năng nhưng thực tế cho thấy năm qua rất nhiều doanh nghiệp quan tấm tới hình thức quảng cáo này bởi khả năng phủ sóng tận ngõ ngách các vùng nông thôn
Chúng ta vẫn biết dân số nông thôn ở nước ta hiện nay vẫn chiếm đến 70,4%, một thị trường tiêu dùng mà chúng ta đã bỏ ngỏ bấy lâu nay Đặc biệt những năm vừa qua phong trào
“Người Việt dùng hàng Việt” đã lan rộng khắp nơi thì hình thức quảng cáo trên Radio đã trở kênh quảng cáo thu về lợi nhuận đáng kể
Quảng cáo trên Internet (hình thức quảng cáo trực tuyến),
có thể coi đâu là hình thức quảng cáo nhộn nhịp nhất trong những năm qua Tuy có thu hút nhiều sự quan tâm và được nhận định rằng tương lai hứa hẹn tiềm năng lớn, nhưng thật bất ngờ doanh thu từ hình thức quảng cáo này lại tăng trưởng không đáng kể bởi hạ tầng cơ sở cung cấp cho dịch vụ quảng cáo này
Trang 6vẫn còn hạn chế, đội ngũ nhân lực mỏng, kĩ thuật còn sơ sài Vì thế thị phần quảng cáo trực tuyến chủ yếu vẫn vào tay các website quen thuộc, đã xây dựng uy tín thành công
Kẹp tờ rơi quảng cáo vào báo chí hay còn gọi là quảng cáo báo chí nhưng nó khác ở chỗ không phải quảng cáo trên báo mà kẹp tờ quảng cáo vào báo chí Theo nhận định của nhiều chuyên gia chi phí cho hình thức quảng cáo này chỉ phù hợp với khu vực thành thị và chỉ tiếp cận được khoảng 20% lượng khách hàng mục tiêu
Quảng cáo qua dịch vụ SMS Banking Mặc dù bị dư luận lên tiếng phản đối rất nhiều về cách quảng cáo này nhưng nó vẫn ngang nhiên tồn tại và còn phát triển rầm rộ hơn Bởi cuối cùng thì quảng cáo vẫn tiếp tục quảng cáo và doanh thu vẫn tăng mạnh, người được hưởng lợi nhiều nhất ở đây vẫn là các nhà mạng
Những con số ấn tượng:
Nếu như quảng cáo trực tuyến, quảng cáo trên điện thoại
di động, các website phát triển mạnh thì quảng cáo trên tivi vẫn tăng trưởng đến 75%, trên báo chí tăng 45%, ngoài trời tăng 49% Trong thời đại công nghệ số, ngành quảng cáo phát triển
Trang 7rất mạnh mẽ với nhiều kênh hơn, nhiều sáng tạo hơn và nhiều sự lựa chọn hơn
Bên cạnh các kênh quảng cáo hiện đại, quảng cáo truyền thống trên tivi, báo chí vẫn tiếp tục tăng trưởng Khảo sát của Neilsen trên toàn cầu vừa công bố cho thấy, dù mới phổ biến gần đây nhưng quảng cáo trên các kênh hiện đại như website, điện thoại di động tăng trưởng mạnh
Chẳng hạn, với nước giải khát, dù mới phổ biến gần đây nhưng quảng cáo trên các website đã tăng trưởng 32%, trên phim ảnh trực tuyến tăng 20% và trên điện thoại di động tăng 9%
Với ngành hàng mỹ phẩm và các sản phẩm liên quan đến sức khỏe thì quảng cáo trên báo chí tăng 61%, ngoài trời tăng 39%, đồng thời quảng cáo trên các trang web tăng vọt lên 45%, phim trực tuyến lên 34% và trên điện thoại di động tăng trưởng 14%
Phát biểu tại hội thảo “Tương lai kỹ thuật số” diễn ra trong khuôn khổ Liên hoan quảng cáo Việt Nam 2010 (9 - 11/12), đại diện Neilsen·Vietnam cho rằng, ngày nay, người tiêu dùng rất
am hiểu điện thoại di động Không chỉ sử dụng với hai chức
Trang 8năng: thoại và nhắn tin như trước, người ta vào điện thoại để chơi game, truy cập internet, chat, nghe radio
Người tiêu dùng hiện nay rất quan tâm đến công nghệ Những người đã sử dụng các thiết bị công nghệ tiếp tục chọn những sản phẩm có công nghệ cao hơn trong khi những người chưa sở hữu những công nghệ hiện đại này thì cho biết sẽ chú ý đến tivi công nghệ HD, tivi 3D, điện thoại smartphone
Theo Tổng cục Thống kê, năm 2009, trong những người quan tâm đến công nghệ, độ tuổi trên 30 chiếm 45% và dưới 30 tuổi chiếm đến 55% Trong đó, người dưới 30 tuổi thì số lượng người quan tâm đến công nghệ từ 13 - 30 tuổi là 35%, độ tuổi dưới 13 chiếm đến 20%
Hiện nay, cả nước có hơn 3.000 đơn vị chuyên kinh doanh hoặc có chức năng kinh doanh dịch vụ quảng cáo trên nhiều loại phương tiện, gần 500 cơ quan báo chí với hơn 600 ấn phẩm báo
in, hơn 60 đài phát thanh - truyền hình là công cụ chuyển tải thông tin quảng cáo
Có những công ty thực hiện đầy đủ chức năng từ tư vấn chiến lược đến thực hiện các chiến lược quảng cáo Có công ty chỉ đơn thuần thực hiện một chức năng hoặc một lĩnh vực dịch
vụ cụ thể, như quảng cáo tấm lớn, quảng cáo ngoài trời, hoặc
Trang 9thiết kế đồ họa, sản xuất phim quảng cáo truyền hình Có những doanh nghiệp chỉ chuyên trách dịch vụ quan hệ công chúng, tổ chức sự kiện hoặc môi giới tài trợ…
Sự đa dạng ấy nhiều lúc làm người ta lầm tưởng về sự trưởng thành của doanh nghiệp quảng cáo Việt Nam Trong khi
đó, thực chất phần lớn các doanh nghiệp quảng cáo Việt Nam vẫn chỉ thực thi những công đoạn hết sức cụ thể hoặc thuần túy
kỹ thuật, còn nhường lại phần béo bở nhất là hoạch định chiến lược và sáng tạo thì nằm gọn trong tay các doanh nghiệp quảng cáo có yếu tố nước ngoài hoặc của nước ngoài Trừ một số rất ít
ỏi công ty quảng cáo trong nước có thể hoạch định chiến lược cho khách hàng, bao gồm cả sáng tạo và tư vấn về truyền thông như Đất Việt, Vinaxad, D&D, Trẻ, Kim Minh, Việt Mỹ, Sài Gòn, Sao Mai… còn lại đa số các công ty quảng cáo Việt Nam chỉ là “lính đánh thuê”
Để sản xuất một phim quảng cáo video 30 giây, khách hàng một nhãn hiệu trả >150 triệu đồng, tương đương với 4 lần phát sóng trong chương trình giải trí buổi tối trên VTV3 Và chúng ta đã từng choáng váng với những phim quảng cáo bia Tiger với chi phí trên 1 triệu đô la Trong khi ấy nhiều phim quảng cáo nội địa chỉ có giá trị vài chục triệu đồng! Đó là những dẫn chứng cho thấy nền công nghiệp quảng cáo Việt Nam còn quá nhỏ bé và đang thua thiệt ngay trên thị trường Việt Nam, và
Trang 10dự báo còn thua đậm hơn nữa khi đất nước hội nhập toàn diện với khu vực và thế giới Hiện nay nhiều công ty quảng cáo nước ngoài như: Bates, O&M, Leo Burnet, JWT, Prakit, Dentsu, LowLintas, Sattchi&Sattchi, McCann… có tổng doanh số gộp lại tới khoảng 300 triệu USD/năm, trong khi tổng doanh thu của các công ty quảng cáo Việt Nam chỉ trên dưới 20% số đó Một
số công ty nước ngoài thành lập công ty con, chi nhánh, văn phòng đại diện do người Việt Nam điều hành hoặc liên doanh với các công ty quảng cáo Việt Nam là một trong những cách
mà các công ty quảng cáo nước ngoài hoạt động nhằm đối phó với những luật lệ có nhiều phần ưu tiên cho các doanh nghiệp Việt Nam Lợi nhuận sinh ra từ thị trường Việt Nam, phần lớn lại rơi vào các công ty nước ngoài
Thực trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các công ty quảng cáo trong nước, dẫn đến sự sụt giảm một cách đáng sợ về giá cả dịch vụ Thế nên gần đây nhiều công ty quảng cáo nội địa
đã phải thu hẹp hoặc hủy bỏ dịch vụ media
Trong khi đó các công ty quảng cáo nước ngoài vẫn giữ được tỉ lệ tương đối cao Ngay lợi thế nổi trội của các công ty quảng cáo trong nước là xin phép đặt bảng quảng cáo ngoài trời, hoặc treo băng rôn quảng cáo sản phẩm thông qua một chương trình từ thiện nào đó, cũng có nhiều vấn đề bất ổn
Trang 11Thế mạnh của các công ty quảng cáo trong nước là các hoạt động quan hệ công chúng và tổ chức sự kiện Xu hướng cho thấy một số nhãn hiệu quốc tế đang muốn chuyển toàn bộ hoặc một phần hoạt động quảng cáo sang các đại lý nội địa như Mercedes-Benz, Honda, DeBon…
Tuy nhiên, với kinh phí hạn hẹp, nhiều doanh nghiệp buộc lòng phải tự thực hiện quảng cáo để tiết kiệm chi phí thay vì thuê các công ty chuyên nghiệp Ngay cả khi có được sự tư vấn của các công ty chuyên nghiệp, không phải chiến lược nào cũng được thực hiện trọn vẹn do thiếu kinh phí
Điểm yếu của các công ty quảng cáo Việt Nam trong việc tạo ra các quảng cáo giá trị cao là thiếu những người làm quảng cáo chuyên nghiệp và thiếu các qui trình chuyên nghiệp
Lối thoát hẹp cho ngành quảng cáo Việt Nam hiện nay chính là sự liên kết và hợp tác với các tập đoàn quảng cáo nước ngoài, thuê mướn những nhân viên quảng cáo giỏi người nước ngoài vào làm trong công ty, tìm cách xây dựng hệ thống quản
lý và áp dụng các phương pháp quản lý, các qui trình làm quảng cáo chuyên nghiệp Theo xu hướng hội nhập và phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Việt Nam, bất cứ một ai có tâm huyết với ngành quảng cáo và mong muốn vượt lên phía trước đều có cơ hội rất lớn
Trang 12Điều cản trở lớn nhất cho các doanh nghiệp Quảng Cáo Việt Nam chính là tầm nhìn hạn hẹp, không dám nghĩ, không dám làm và không có một khát vọng đủ lớn Chỉ cần vượt qua cản trở thì sẽ nhấc bổng cả nền quảng cáo nước nhà
Ngành quảng cáo Việt Nam đã hình thành từ 10 năm nay, khi Mỹ bắt đầu bãi bỏ cấm vận Lúc đó, các công ty quảng cáo nước ngoài đã đi cùng với những tập đoàn sản xuất hàng hóa lớn như Unilever, CocaCola, Pepsi và thổi một luồng sinh khí mới vào ngành công nghiệp non trẻ này Các công ty quảng cáo Việt Nam khi ấy chỉ nhận gia công lại các chương trình như sản xuất
và lên kế hoạch truyền hình, phát sóng Dần dần, thông qua học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp nước ngoài, các công ty quảng cáo trong nước lớn mạnh và bắt đầu nhận làm những hợp đồng trọn gói (full service) Từ chỗ chỉ có vài chục doanh nghiệp, nay
đã có trên 1.000 công ty Việt Nam tham gia thị trường
“Các công ty quảng cáo Việt Nam đang nhanh chóng tích lũy kinh nghiệm của các đồng nghiệp nước ngoài và áp dụng những khái niệm về quảng cáo vào thị trường Việt Nam”, Phó chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) Christian De Ruty nhận định Theo ông, thuận lợi lớn nhất của ngành quảng cáo là các công ty tư nhân ở Việt Nam ngày một
Trang 13hiểu rõ tầm quan trọng cũng như sức mạnh của quảng cáo đối với sự sống còn của sản phẩm
Tuy nhiên, có một thực tế là trong số hơn 1 tỷ USD doanh thu từ quảng cáo mỗi năm tại Việt Nam, các công ty trong nước chỉ đóng góp 10-20% Trên 80% còn lại thuộc về số ít những tập đoàn quảng cáo lớn trên thế giới “Tại thị trường nội địa, nếu chỉ tính mảng gia công, thực hiện những công đoạn cuối cùng của quá trình quảng cáo thì các doanh nghiệp trong nước chiếm tới 90% Nhưng nếu tính những hợp đồng quảng cáo lớn nhất, trọn gói thì các doanh nghiệp nước ngoài chiếm tới 90%”, Giám đốc Công ty cổ phần giải pháp thị trường Hoàng Gia, ông Hoàng Hải Âu thừa nhận
Trên đây là những tìm hiểu khái quát về thị trường quảng cáo Việt Nam hiện nay, với những nỗ lực vượt bậc để phát triển, học hỏi và sáng tạo không ngừng nghỉ, niềm tin đối với sự lớn mạnh của thị trường quảng cáo Việt Nam là hoàn toàn có cơ sở