Một trong những tổ chức quốc tế đa phương toàn cầu lớn nhất hiện nay đó là Liên hợp quốc. Từ khi thành lập, duy trì hòa bình và an ninh quốc tế đã được các quốc gia thành viên xác định là tôn chỉ, mục đích quan trọng nhất mà Liên hợp quốc theo đuổi. Như vậy, Liên hợp quốc đóng vai trò rất quan trọng và chủ chốt trong việc giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế.
Trang 1MỤC LỤC
A- MỞ ĐẦU 2
B- NỘI DUNG 3
I Khái quát về vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh thế giới 3
II Vai trò cụ thể của Liên Hợp Quốc trong duy trì hòa bình và an ninh thế giới .4
1 Phương thức giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế trong vấn đề An ninh tập thể 4
1.1 Biện pháp an ninh toàn cầu 4
1.1.1 Vai trò giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế của Đại hội đồng Liên hợp quốc 5 1.1.2 Vai trò giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc 7
1.1.3 Hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc 12
1.2 Biện pháp An ninh khu vực 14
2 Giải trừ quân dự bị 15
3 Các biện pháp củng cố lòng tin và bảo đảm an ninh quốc tế 17
III Kết quả và những hạn chế, thử thách trong vai trò duy trì hòa bình và an ninh quốc tế của Liên hợp quốc 17
1 Kết quả 17
2 Liên hợp quốc trước một số thách thức 18
IV Phương hướng hoàn thiện và phát huy vai trò của Liên hợp quốc trong vấn đề duy trì hòa bình và an ninh quốc tế 21
C- KẾT LUẬN 23
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
1
Trang 2A- MỞ ĐẦU
Trong suốt chiều dài lịch sử tồn tại của mình, con người luôn luôn phải sốngđan xen trong không khí chiến tranh trên toàn cầu Gần như đất nước nào cũng đãtừng trải qua chiến tranh ít nhất một lần Có thể nói rằng, chiến tranh và hòa bìnhluôn là những bài toán khó nhất đối với nhân loại ở mọi thời đại Theo ước tính củaHedges, “trong khoảng thời gian 3400 năm qua, con người chỉ có hòa bình hoàntoàn trong khoảng 268 năm, tức là chỉ khoảng 8% thời gian lịch sử được ghi nhận”.Thời gian thế giới được sống trong hòa bình là quá ít so với nỗi sợ hãi luôn ngự trịkhi sống chung với những mâu thuẫn, xung đột
Trong những năm qua, thế giới đã chứng kiến rất nhiều cuộc xung đột lớn, bédiễn ra khắp mọi châu lục, ví dụ: đại chiến thế giới lần thứ 1 (1914- 1918), đạichiến thế giới lần thứ 2 (1937- 1945), đó là những cuộc đại chiến với quy mô vàmức độ tàn phá khủng khiếp trong lịch sử loài người Ngoài ra còn rất nhiều nhữngcuộc xung đột vũ trang khác Nguyên nhân chính dẫn đến mâu thuẫn, xung đột là
do đặc điểm cấu trúc hệ thống chính trị thế giới, bối cảnh quốc tế và khu vực, và donội tại bản thân mỗi quốc gia Hậu quả của những cuộc xung đột rất nghiêm trọng,ảnh hưởng không chỉ đến tình hình an ninh của một quốc gia mà còn ảnh hưởng tớitình hình an ninh trong khu vực cũng như trên thế giới, nó cũng ảnh hưởng tới mốiquan hệ giữa các quốc gia Đặc biệt những xung đột này có thể là bối cảnh thuậnlợi cho chủ nghĩa khủng bố quốc tế phát triển gây ảnh hưởng tới hòa bình và anninh thế giới, Vì vậy, bên cạnh việc các quốc gia phải tôn trọng lẫn nhau, cùng có ýthức giữ gìn hòa bình, an ninh chung cần phải có những nguyên tắc cũng nhưnhững biện pháp trừng phạt các quốc gia phá vỡ những nguyên tắc bảo vệ hòa bìnhđó
Một trong những tổ chức quốc tế đa phương toàn cầu lớn nhất hiện nay đó làLiên hợp quốc Từ khi thành lập, duy trì hòa bình và an ninh quốc tế đã được các
Trang 3quốc gia thành viên xác định là tôn chỉ, mục đích quan trọng nhất mà Liên hợpquốc theo đuổi Như vậy, Liên hợp quốc đóng vai trò rất quan trọng và chủ chốttrong việc giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế
Trong phạm vi bài tập cá nhân, em xin phép nghiên cứu đề tài “Phân tích vị
trí, vai trò của Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế” để
Liên hợp quốc sử dụng Hiến chương Liên hợp quốc như nền tảng cơ sở củamọi điều luật trong việc giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế nói riêng và pháp luật
quốc tế nói chung Ngay từ lời nói đầu của Hiến chương đã khẳng định “Chúng tôi,
nhân dân các quốc gia liên hiệp quyết tâm: Phòng ngừa cho những thế hệ tương lại khỏi thảm họa chiến tranh đã hai lần trong đời chúng ta gây cho nhân loại đau thương không kể xiết” và mục đích cua Liên hợp quốc chính là duy trì hòa bình và
an ninh quốc tế bằng việc thi hành những biện pháp tậ thể có hiệu quả để phòngngừa và loại trừ các mối đe dọa hòa bình, cấm mọi hành vi xâm lược và phá hoạihòa bình khác; điều chỉnh hoặc giải quyết các vụ tranh chấp hoặc những tình thế cótính chất quốc tế có thể đưa đến sự phá hoại hòa bình, bằng phương pháp hòa bìnhtheo đúng nguyên tắc của công lý và pháp luật quốc tế.[1] Hiến chương cũng quyđịnh nhiệm vụ giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế được bảo đảm thực hiện thôngqua Đại hội đồng và Hội đồng bảo an Đại hội đồng xem xét những nguyên tắc hợp
11 Hiến chương Liên hợp quốc 1945
3
Trang 4tác chung về giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế, Đại hội đồng cũng có thể lưu ýHội đồng bảo an về những tình thế có khả năng làm nguy hại cho hòa bình và anninh quốc tế Trong quá trình hoạt động, Đại hội đồng đã thông qua nhiều nghịquyết và tuyên bố nhằm nâng cao hiệu quả của mình trong việc giữ gìn hòa bình và
an ninh thế giới như:
- Tuyên bố năm 1970 về tăng cường an ninh quốc tế;
- Nghị quyết 3314 năm 1974 về định nghĩa xâm lược;
- Nghị quyết về thiết lập hệ thống hòa bình và an ninh toàn cầu ngày5/12/1986;
- Nghị quyết ngày 7/12/1988 về quan điểm tổng thể về củng cố hòa bình
và an ninh quốc tế phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc;
- Tuyên bố năm 1988 về ngăn ngừa và loại trừ tranh chấp và tình thế cóthể đe dọa đến hòa bình, an ninh quốc tế…
Ngoài ra, Liên hợp quốc còn thực hiện việc giữ gìn hòa bình thông qua cácđiều ước quốc tế đa phương trong việc giải trừ quân dự bị
II Vai trò cụ thể của Liên Hợp Quốc trong duy trì hòa bình và an ninh thế giới
1 Phương thức giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế trong vấn đề An ninh tập thể
1.1 Biện pháp an ninh toàn cầu
Theo Hiến chương Liên Hợp Quốc, các quốc gia sáng lập đã quyết tâm thiếtlập Liên Hợp Quốc thành một tổ chức quốc tế toàn cầu với mục tiêu hàng đầu làbảo đảm một nền hoà bình và trật tự thế giới bền vững Theo Điều 1 của Hiến
chương, Liên Hợp Quốc được thành lập nhằm 4 mục tiêu: (1) Duy trì hoà bình và
an ninh quốc tế; (2) Thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng về quyền lợi giữa các dân tộc và nguyên tắc dân tộc tự
Trang 5quyết; (3) Thực hiện hợp tác quốc tế thông qua giải quyết các vấn đề quốc tế trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hoá và nhân đạo trên cơ sở tôn trọng các quyền con người và quyền tự do cơ bản cho tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, màu da, ngôn ngữ và tôn giáo; (4) Xây dựng Liên Hợp Quốc làm trung tâm điều hoà các nỗ lực quốc tế vì các mục tiêu chung.
Để bảo đảm Liên Hợp Quốc là một tổ chức quốc tế thực sự phục vụ mục tiêuchung của cộng đồng quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc cũng quy định cácnguyên tắc hoạt động của Tổ chức Liên Hợp Quốc, các nguyên tắc chủ đạo gồm:
(1) Bình đẳng về chủ quyền quốc gia; (2) Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị quốc gia; (3) Cấm đe doạ sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan
hệ quốc tế; (4) Không can thiệp vào công việc nội bộ các nước; (5) Tôn trọng các nghĩa vụ quốc tế và luật pháp quốc tế; (6) Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hoà bình.
Như vậy, ngay từ Điều 1 của Hiến chương đã khẳng định mục đích của Liênhợp quốc là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế trên cơ sở thi hành những biện pháptập thể có hiệu quả nhằm ngăn ngừa và loại trừ các mối đe dọa hòa bình nhằmtrừng trị mọi hành vi xâm lược và phá hoại hòa bình khác, điều chỉnh hoặc giảiquyết các tranh chấp quốc tế hoặc những tình huống có thể dẫn đến sự phá hoại hòabình, bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với các nguyên tắc của công lý và phápluật quốc tế
Để đạt được những mục đích đã nêu ở Điều 1 Hiến chương Liên hợp quốc đãthực hiện nhiệm vụ giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế thông qua Đại hội đồng vàHội đồng bảo an
1.1.1 Vai trò giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế của Đại hội đồng Liên
hợp quốc
5
Trang 6Các qui định của Hiến chương liên quan đến Đại hội đồng được đề cập trongchương IV (từ Điều 9 đến 22), đã xác định thành phần, chức năng quyền hạn, bầu
cử và thủ tục Những qui định khác liên quan đến Đại hội đồng còn được nêu ở một
Đại hội đồng Liên hợp quốc là một trong sáu cơ quan chính của Liên hợpquốc Được thành lập bởi các quốc gia thành viên, Đại hội đồng có quyền triệu tậpcác kỳ họp thường niên dưới quyền của vị chủ tịch được bầu chọn trong số các đạibiểu đến từ các quốc gia thành viên Đây là cơ quan duy nhất của Liên hợp quốc cóthành viên là đại biểu đại diện từ tất cả các quốc gia thành viên Do đó, Đại hộiđồng có chức năng của một diễn đàn để các thành viên đề đạt sang kiến trướcnhững vấn đề về hòa bình, tiến bộ kinh tế và nhân quyền Trong việc giữ gìn hòabình và an ninh quốc tế, Đại hội đồng đóng vai trò rất quan trọng trong việc hoachjđịnh đường hướng chung để đảm bảo hòa bình và an ninh thế giới
Nhiệm vụ duy trì hòa bình và an ninh quốc tế của Đại hội đồng đã được Liên
hợp quốc ghi nhận rất rõ trong Điều 11 “1 Đại hội đồng có thể xem xét những
nguyên tắc chung về sự hợp tác để duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, kể cả những nguyên tắc giải trừ quân dự bị, hạn chế vũ trang và dựa trên những nguyên tắc ấy đưa ra những kiến nghị cho các thành viên Liên Hiệp quốc, hay cho Hội đồng bảo an, hoặc cho cả các thành viên Liên Hiệp Quốc và Hội đồng bảo an.
Trang 72 Đại hội đồng có thể thảo luận mọi vấn đề liên quan đến việc duy trì hòa bình
và an ninh quốc tế do bất kỳ thành viên nào của Liên Hiệp quốc, hoặc do Hội đồng bảo an, hay một quốc gia không phải là thành viên của Liên hiệp quốc, đưa ra trước Đại hội đồng, theo Điều 35 khoản 2 và trừ những quy định ở Điều 12, Đai hội đồng có thể kiến nghị về mọi vấn đề thuộc loại ấy với một quốc gia hay những quốc gia hữu quan, hoặc với Hội đồng bảo an, hay với cả những quốc gia hữu quan và Hội đồng Bảo an Nếu mọi vấn đề thuộc loại này cần phải có một hành động thì Đại hội đồng chuyển lại cho Hội đồng Bảo an trước hoặc sau khi thảo luận.
3 Đại hội đồng có thể lưu ý Hội đồng Bảo an về những tình thế có khả năng làm nguy hại đến hòa bình và an ninh quốc tế”.
Như vậy, có thể thấy rõ tầm quan trọng của Đại hội đồng trong nhiệm vụ giữgìn hòa bình và an ninh quốc tế Trên thực tế, trong hơn 50 năm qua, Đại hội đồng
đã thông qua nhiều nghị quyết và tuyên bố nhằm nâng cao hiệu quả của mình trongviệc giữ gìn hòa bình và an ninh thế giới Các nghị quyết và tuyên bố quan trọngnhất trong lĩnh vực này là: Tuyên bố năm 1970 về tang cường an ninh quốc tế;Nghị quyết 3314 năm 1974 về định nghĩa xâm lược; Tuyên bố năm 1988 về ngănngừa và loại trừ tranh chấp và tình thế có thể đe dọa hòa bình, an ninh quốc tế vàvai trò của Liên hợp quốc trong lĩnh vực này
1.1.2 Vai trò giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế của Hội đồng bảo an
Trang 8biện pháp, kể cả cưỡng chế và vũ lực, nhằm loại trừ các mối đe doạ, phá hoại hoàbình, hoặc các hành động xâm lược Các quy định của Hiến chương liên quan đếnHĐBA nằm trong các chương V, VI, VII, VIII và XII.
Hội đồng Bảo an gồm 15 nước thành viên, trong đó có 5 nước Ủy viênthường trực là: Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và 10 thành viên không thườngtrực do ĐHĐ LHQ bầu ra với nhiệm kỳ hai năm trên cơ sở phân chia công bằng vềmặt địa lý và có tính tới sự đóng góp của những nước này cho tôn chỉ và mục đíchcủa LHQ
Là một trong sáu cơ quan chính của Liên Hợp Quốc, Hội đồng Bảo an đượcthành lập, giữ vai trò chủ đạo trong việc giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế.Nhiệm vụ của Hội đồng Bảo an được ghi nhận tại Điều 24 Hiến chương Liên hợpquốc Theo đó Hội đồng Bảo an có thẩm quyền xác định đâu là nguyên nhân đe dọahòa bình và an ninh quốc tế, đề ra những biện pháp thích hợp để bảo vệ hòa bình.Như vậy, có thể thấy, Đại hội đồng có quyền xem xét những nguyên tắc chung vềduy trì hòa bình, nhưng Hội đồng Bảo an có quyền áp dụng các biện pháp cần thiếtnhằm giải quyết hòa bình và các tranh chấp quốc tế Theo Điều 39 của Hiếnchương Liên Hợp Quốc, Hội đồng Bảo an là cơ quan duy nhất của Liên Hợp Quốc
có quyền quyết định đánh giá thực tại của các mối đe doạ đối với hoà bình, pháhoại hoà bình hoặc hành động xâm lược, và sẽ khuyến nghị hoặc quyết định cácbiện pháp cần được tiến hành phù hợp với các Điều 41 và 42, để duy trì hoặc khôiphục hoà bình và an ninh quốc tế Trong khi thực thi chức năng này, Hội đồng Bảo
an có quyền tiến hành các hoạt động áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhân danhLiên hợp quốc, kể cả việc sử dụng lực lượng vũ trang liên quân của các nước thànhviên Liên hợp quốc Tuy nhiên, việc sử dụng lực lượng vũ trang như vậy chỉ đượctiến hành trong trường hợp có sự đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình hoặc có hành
vi xâm lược, nhằm duy trì hoặc khôi phục hòa bình và an ninh quốc tế không ngoàimục đích chung của cả cộng đồng; đồng thời, chỉ được sử dụng trong những trường
Trang 9hợp đặc biệt khi các biện pháp khác là không thích hợp hoặc đã mất hiệu lực vàphải phù hợp với Hiến chương Ngoài ra, Điều 43 Hiến chương cũng quy định, theoyêu cầu của Hội đồng bảo an, các nước thành viên có nghĩa vụ cung cấp cho Hộiđồng bảo an lực lượng vũ trang, sự giúp đỡ và mọi phương tiện phục vụ cần thiếtkhác, kể cả cho quân đội Liên hợp quốc qua lãnh thổ của mình, thông qua các hiệpđịnh đặc biệt được kí kết giữa Hội đồng bảo an với các thành viê Liên hợp quốc.Theo Điều 46 và 47 Hiến chương, Cơ quan tư vấn và giúp việc cho Hội đồng bảo
an về thành lập và sử dụng lực lượng vũ trang là Ủy ban tham mưu quân sự gồmcác Tham mưu trưởng và các ủy viên thường trực của Hội đồng bảo an hay đại diệncủa các Tham mưu trưởng ấy Tuy nhiên, trên thực tế do bất đồng giữa các nước
Ủy viên thường trực nên cơ quan này đã chấm dứt hoạt động từ lâu
Trên thực tế, những chức năng mà Hội đồng Bảo an được trao có thể đượccoi là để nhằm 3 mục tiêu: gìn giữ hoà bình, vãn hồi hoà bình và kiến tạo hoà bình.Trong khi các cơ quan khác của Liên Hợp Quốc chỉ có thể đưa ra các quyết địnhmang tính khuyến nghị đối với các chính phủ của các quốc gia thành viên Liên HợpQuốc, các quyết định và nghị quyết của Hội đồng Bảo an, theo chương VII Hiến
chương, khi đã được thông qua đều mang tính chất ràng buộc và tất cả các thành
viên của Liên Hợp Quốc đều có trách nhiệm phải tôn trọng và thi hành.
Những quyền hạn cụ thể giao cho Hội đồng Bảo an được quy định ở các chương
VI, VII, XII của Hiến chương Liên Hợp Quốc, song những điều khoản quan trọngnhất có liên quan tới việc duy trì hoà bình và an ninh quốc tế, đặc biệt là việc giảiquyết hoà bình các tranh chấp quốc tế và sử dụng những biện pháp an ninh tập thểcưỡng chế, được quy định cụ thể và chi tiết nhất ở chương VI và VII
Theo Hiến chương, Hội đồng Bảo an có thể tiến hành điều tra bất cứ mộttranh chấp nào hoặc bất cứ một tình thế nào có thể dẫn tới những xung đột quốc tếhoặc đe doạ hoà bình và an ninh quốc tế, và có thể đưa ra những khuyến nghị vềcác phương thức cũng như nội dung cụ thể để giải quyết những xung đột đó
9
Trang 10Những xung đột và những tình huống có khả năng đe doạ hoà bình và an ninh quốc
tế có thể do các nước thành viên Liên Hợp Quốc, Đại hội đồng hoặc Tổng thư kýLiên Hợp Quốc nêu ra trước Hội đồng Bảo an Một nước không phải thành viênLiên Hợp Quốc cũng có thể đưa cuộc tranh chấp, trong đó bản thân nước đó là mộtbên tham gia tranh chấp, ra trước Hội đồng Bảo an để cơ quan này xem xét giảiquyết, với điều kiện là nước đó phải thừa nhận trước là sẽ tuân thủ trách nhiệm giảiquyết hoà bình cuộc tranh chấp theo quy định của Hiến chương Liên Hợp Quốc
Theo Hiến chương, tất cả các nước thành viên Liên Hợp Quốc phải cam kết
cung ứng cho Hội đồng Bảo an, căn cứ theo những thoả thuận đặc biệt thông quathương lượng đối với những đề xuất của Hội đồng Bảo an, những lực lượng vũtrang, trợ giúp và các phương tiện cần thiết khác để duy trì hoà bình và an ninhquốc tế
Ngoài những vai trò trên của Hội đồng bảo an trong việc giữ gìn hòa bình và
an ninh quốc tế, trong thời gian qua vai trò này còn được thể hiện thông qua nhữnghoạt động như chống khủng bố hay thành lập tòa án xét xử tội phạm chiến tranh.Với nguy cơ khủng bố ngày càng nguy hiểm cả về tính chất và mức độ đối với anninh các quốc gia trên thế giới, đặc biệt sau vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 tại Mỹ,Hội đồng bảo an Liên hợp quốc đã ra Nghị quyết số 1373 (2001) về thành lập Ủyban chống khủng bố trực thuộc Hội đồng bảo an Ủy ban này có vai trò điều phốiquá trình thực hiện các hoạt động chống khủng bố tại các quốc gia thành viên trongcuộc chiến chống khủng bố Ủy ban này thực hiện nhiệm vụ thông qua việc hoạchđịnh kế hoạch hỗ trợ hoặc giúp đỡ các quốc gia thông qua bản báo cáo của cácquốc gia gửi Ủy ban Ủy ban còn thúc đẩy các quốc gia trong việc phê chuẩn cáccông ước về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, công ước về chống khủngbố… Ngoài ra, Hội đồng bảo an còn thông qua rất nhiều những Nghị quyết có liênquan đến phòng, chống khủng bố như Nghị quyết 1624 về các biện pháp bổ sung
Trang 11chống các hành vi kích động khủng bố (2005); Nghị quyết 1455 về nhấn mạnhnhiệm vụ của Ủy ban các lệnh trừng phạt 1267; một số nghị quyết khác nhưu Nghịquyết 1465 và 1561…[1].
Một vai trò quan trọng khác của Hội đồng bảo an trong việc giữ gìn hòa bình
và an ninh quốc tế đó là việc thành lập các tòa án xét xử tội ác quốc tế Trong thực
tế, những hành động đe dọa dung vũ lực hoặc dung vũ lực nhằm tạo ra xung đột vũtrang giữa các quốc gia đều bắt nguồn từ các quyết định của những người lãnh đạođất nước hay các tổ chức chính trị, tôn giáo Với những người đã đưa ra các kếtluận hoặc quyết định đi ngược lại với lợi ích của pháp luật quốc tế và lợi ích dântộc, quốc gia, gây hậu quả nghiêm trọng tới hòa bình và an ninh quốc gia, thế giớicũng như cuộc sống của thường dân thì buộc họ phải gánh chịu trách nhiệm pháp lý
cá nhân Tuy nhiên, đối với những người đã từng giữ các vị trí chủ chốt trong bộmáy nhà nước hoăc những đảng phái chính trị, tôn giáo ở quốc gia, việc xét xửnhững người này của tòa án quốc gia gặp rất nhiều khó khăn[1] Vì vậy, kế thừa môhình của Tòa án chiến tranh Nurumbec và Tokyo, sự ra đời của Tòa án hình sự choNam Tư cũ (ICTY) năm 1993[2] và Tòa án hình sự Ruanđa (ICTR) năm 1994[3] đãđánh dấu sự xuất hiện lần đầu tiên những thiết chế tư pháp hình sự thực sự mangtính chất quốc tế xét xử tội ác quốc tế Việc thành lập các Tòa án hình sự ad-hocđược Hội đồng bảo an căn cứ trên cơ sở quy định của Chương VII Hiến chươngLiên hợp quốc, nó được coi là cơ quan trực thuộc của Hội đồng bảo an, cụ thể làthành lập theo Điều 29 Hiến chương Liên hợp quốc Ngoài ra Liên hợp quốc cònthành lập Tòa án hình sự quốc tế ICC Với chức năng là cơ quan tư pháp hình sự,ICC tồn tại như một tổ chức quốc tế độc lập, được thành lập trên cơ sơ điều ước ký
1 Trang thông tin điện tử của Tổ chức Liên Hợp quốc về Ủy ban phòng chống khủng bố
1 1 Giáo trình Luật Quốc tế, Trường ĐH Luật Hà Nội, Nxb.CAND, 2012, T315
2 2 Nghị quyết số 827 ngày 25/5/1993 của HĐBA Liên Hợp Quốc thành lập Tòa án hình sự
cho Nam Tư cũ thông qua quy chế của Tòa án
3 3 Nghị quyết 955 ngày 8/11/1994 của HĐBA Liên hợp quốc thành lập Tòa án hình sự
Ruanđa và thông qua quy chế của Tòa án
11
Trang 12kết giữa các quốc gia, có tư cách pháp nhân quốc tế, có năng lực pháp lý cần thiếtcho việc hoàn thành các nhiệm vụ của mình Tuy nhiên, Liên hợp quốc vẫn đóngvai trò quan trọng trong việc thành lập, xây dựng Quy chế và bảo đảm hoạt độngcủa ICC.
Vai trò gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc còn thể hiện thông qua việcthành lập Tòa án hình sự đặc biệt Khác với ICC và Tòa án hình sự ad-hoc, Tòa ánhình sự đặc biệt được thành lập trên cơ sở Nghị quyết của Hội đồng bảo an nhằmthực hiện thẩm quyền của cơ quan này trên cơ sở Chương VII Hiến chương Liênhợp quốc Nó không phải là cơ quan xét xử thường trực, được hình thành trên cơ sởcác Điều ước quốc tế, bản chất của nó là tòa án hình sự quốc gia những được quốc
tế hóa thông qua sự hợp tác với Liên hợp quốc, nhằm xét xử các tội ác quốc tế đãđược thực hiện trên lãnh thổ các quốc gia Như vậy, có thể thấy việc thành lậpnhững tòa án hình sự đặc biệt này có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triểnnhững thiết chế hình sự nhằm trừng phạt những cá nhân, tổ chức đã phạm tội ácquốc tế, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh và hòa bình của quốc gia cũngnhư quốc tế Nó cũng có ý nghĩa quan trọng đối với việc tích cực góp phần vàocông cuộc tái thiết, hòa giải dân tộc ở những quốc gia đã xảy ra xung đột, chia rẽ
1.1.3 Hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc
Là một biện pháp do Liên hợp quốc thiết lập và phát triển nhằm đóng gópvào việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế Trong Hiến chương Liên hợp quốccũng không quy định cụ thể về khái niệm gìn giữ hòa bình, tuy nhiên nó được hiểu
là biện pháp được sử dụng ở mức độ cao hơn các biện pháp giải quyết hòa bình cáctranh chấp nhưng chưa ở mức mạnh mẽ như các biện pháp cưỡng chế hoặc quân sựđược ghi trong Hiến chương Hoạt động gìn giữ hòa bình với sự tham gia của cácthành viên quân sự, nhằm mục đích làm ổn định tình hình trong khu vực xung đột,tạo ra những điều kiện thuận lợi giải quyết xung đột một cách hòa bình cũng nhưkhôi phục trở lại và duy trì hòa bình Đây có thể được xem như một phương cách