DẠY học nêu và GIẢI QUYẾT vấn đề môn TOÁN GIẢI TÍCH lớp 12 tại TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ bạc LIÊU

T ỔNG QUAN NGHIểN CỨU VỀ DẠY HỌC NểU VÀ GIẢI QUYẾT V ẤN ĐỀ TRểN THẾ GIỚI VÀ TẠI VI T NAM Hi nă nay,ă d yă h că nêuă vƠă gi iă quy tă v nă đ ă đưă tr ă thƠnhă m tă trongă cácă ph ngăphá

vii

M C L C

M Đ U 1

1.ăLỦădoăch năđ tƠi 1

2.ăĐ iăt ngănghiênăc u 3

3 M cătiêuănghiênăc u 3

4 Nhi m v nghiênăc u 3

5.ăKháchăth nghiênăc u 3

6 Gi thuy tănghiênăc u 3

7 Ph măviănghiênăc u 4

8.ăPh ngăphápănghiênăc u 4

9.ăC uătrúcălu năvĕn 5

Ch ngă1.CƠăS LụăLUẬN V D Y HỌCăNểUăVÀăăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ 6

1.1 T NGăQU NăNGHIểNăCỨU V D Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ TRểNăTHẾ GIỚIăVÀăT I VIỆT NAM 6

1.1.1.ăTrênăth gi i 6

1.1.2 T i Vi t Nam 10

1.2.ăCỄCăKHỄIăNIỆMăCƠăBẢN 13

1.2.1 V năđ 14

1.2.2.ăTìnhăhu ng 15

1.2.3.ăTìnhăhu ngăcóăv năđ 17

1.2.4 D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ 19

1.3.ăCƠăS KHOA HỌC C A D Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ 20

1.3.1.ăC ăs ăTri tăh c 20

1.3.2.ăC ăs TơmălỦăh c 21

1.3.3.ăC ăs Giáoăd c h c 22

1.4 BẢN CHẤT C A D Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ 23

1.5 T CHỨC D Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ 25

1.5.1.ăCáchăth c t oăraătìnhăhu ngăcóăv năđ 25

viii

1.5.2.ăCácăm căđ c a d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ 28

1.5.3.ăQuyătrìnhăt ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ 32

1.6.ăĐẶCăĐI MăTỂMăLụăHỌC SINH KHỐI TRUNG CẤP NGH (HỆ 3ăNĂM)ăC ăTRƯ NGăC OăĐẲNG NGH B CăLIểU 36

KẾT LUẬNăCHƯƠNGăI 39

Ch ngă2 TH CăTR NGăD ăHỌCăMỌNăTOỄNăGIẢIăTệCHăLỚP 12 T IăTRƯ NGăC OăĐẲNGăNGH ăB CăLIểU 40

2.1 GIỚI THIỆU T NG QUAN V TRƯ NGăC OăĐẲNG NGH

B CăLIểU 40

2.1.1.ăT ngăquanăv ătr ờngăCaoăđ ngăngh ăB căLiêu 40

2.1.2.ăS ăm nhăc aătr ờng 44

2.2.ăCHƯƠNGăTRỊNHăĐÀOăT OăMỌNăTOỄNăC A TRUNG CẤP NGH HỆ 3ăNĂM 45

2.2.1 V trí,ătínhăch t c aămônăh c 45

2.2.2.ăM cătiêu c aămônăh c 45

2.2.3.ăThờiăgianăđƠoăt o 46

2.2 .ăN iădungăđƠoăt o 46

2.3 TH C TR NG HO TăĐ NG D Y HỌCăMỌNăTOỄNăGIẢIăTệCHă LỚP 12 C A HỌC SINH HỆ TRUNG CẤP NGH 3ăNĂMăC ăTRƯ NG C OăĐẲNG NGH B CăLIểU 47

2.3.1 Th c tr ng ho tăđ ng h cămônăToánăGi iătíchăl p 12 t iătr ờng Caoăđ ng ngh B căLiêu 48

2.3.1.1 Nh n th c c a h c sinh v vaiătr ăc aămônăToánăGi iătích 48

2.3.1.2.ăTháiăđ h c t p c a h căsinhăđ i v iămônăToánăGi iătíchăl pă12 49

2.3.1.3.ăTínhătíchăc c h c t pămônăToánăc a h c sinh trong giờ h c t i tr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu 50

2.3.1 .ăTínhătíchăc c h c t pămônăToánăc a h căsinhăngoƠiăgiờ h c 52

2.3.1.5 Nguyênănhơnăh căsinhăthíchăh cămônăToánăGi iătích 54

ix

2.3.1.6.ăNguyênănhơnăh căsinhă hôngăthíchăh cămônăToánăGi iătích 55

2.3.2.ăTh c tr ng ho tăđ ng d yămônăToánăGi iătíchăl pă12ăt iătr ờngă Caoăđ ngăngh ăB căLiêu 57

2.3.2.1 Th c tr ngăápăd ngăph ngăphápăd yăh cătrongăd y h cămônăToánă Gi iătíchăl p 12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu 57

2.3.2.2.ăNh ngă hóă hĕnă hiăs ăd ngăph ngăphápăd yăh cănêuăvƠăgi iă quy tăv năđ ăvƠoămônăToánăGi iătíchăl pă12 59

2.3.2.3.ăHìnhăth căt ăch căd yăh c 60

2.3.2 .ăCh tăl ngăgi ngăd yămônăToánăGi iătíchăl pă12ăt iătr ờngă Caoăđ ngăngh ăB căLiêu 61

2.3.2.5.ăNguyênănhơnă nhăh ngăđ năch tăl ngăgi ngăd yămônăToánă Gi iătíchăl pă12ăt iătr ờngăCaoăđ ngăngh ăB căLiêu 62

KẾT LUẬNăCHƯƠNGă2 64

Ch ngă3.T CHỨC D Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ MỌNăTOỄNă GIẢIăTệCHăLỚP 12T IăTRƯ NGăC OăĐẲNGăNGH ăB CăLIểU 65

3.1 CẤUăTRỎCăN I DUNG D Y HỌCăMỌNăTOỄNăGIẢIăTệCHăLỚP 12 DƯỚI D NGăCỄCăTỊNHăHUỐNGăCịăVẤNăĐ 65

3.1.1.ăCh ngă1.ăỨng d ngăđ oăhƠmăđ kh oăsátăvƠăv đồ th hƠmăs 66

3.1.2.ăCh ngă3.ăNguyênăhƠmăậ TíchăphơnăvƠă ng d ng 70

3.2.ăXỂ ăD NGăCỄCăTỊNHăHUỐNGăCịăVẤNăĐ 72

3.3 THIẾT KẾ GIỄOăỄNăD Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ CHOăMỌNăTOỄNăGIẢIăTệCHăLỚP 12 89

GIỄOăỄNă5 90

3.4 TH C NGHIỆPăSƯăPH M 105

3 .1.ăM căđíchăth cănghi m 105

3.4.2 N iădungăth cănghi m 105

3 .3.ăĐ iăt ngăvƠăthời gian th c nghi m 105

3 .ăPh ngăphápăth c nghi m 105

x

3 .5.ăTiêuăchíăđánhăgiá 106

3.4.6 Th ngă êă t qu th c nghi m 106

3.5 XỬ LụăKẾT QUẢ TH C NGHIỆM 106

3.5.1.ăPhơnătíchă t qu th c nghi mătheoăcácătiêuăchíăđánhăgiá 106

3.5.2.ăPhơnătích,ăđánhăgiáă tăqu ăh căt păc aăh căsinhăquaăcácăbƠiă i m tra 112

KẾT LUẬNăCHƯƠNGă3 125

KẾTăLUẬNăVÀăKIẾNăNGHỊ 127

TÀIăLIỆUăTH MăKHẢO 131

PH L C 1: PHIẾU PHỎNG VẤNăụăKIẾNăGIỄOăVIểN 135

PH L C 2: PHIẾU KHẢOăSỄTăHỌC SINH 139

PH L C 3: PHIẾU KHẢOăSỄTăHỌC SINH 143

PH L Că :ăGIỄOăỄNă1 145

PH L Că5:ăGIỄOăỄNă2 152

PH L Că6:ăGIỄOăỄNă3 158

PH L Că7:ăGIỄOăỄNă 164

PH L Că8:ăGIỄOăỄNă6 170

PH L Că9:ăGIỄOăỄNă7 180

PH L Că10:ăGIỄOăỄNă8 192

PH L C 11: BẢNGăĐI M LỚPăĐỐI CHỨNG 205

PH L C 12: BẢNGăĐI M LỚP TH C NGHIỆM 207

xii

B ngă2.1:ăM căđ ănh năth căc aăh căsinhăv ăvaiătr ăc aămônăh c 48

B ngă2.2: Tháiăđ ăh c t păc aăh căsinhăđ iăv iămônăToán 49

B ngă2.3:ăM căđ ătíchăc căc aăh căsinhătrongăgiờăh c 50

B ngă2.4: Cácăho tăđ ngăc aăh căsinhăngoƠiăgiờăh c 53

B ngă2.5:ăNguyênănhơnăh căsinhăthíchăh cămônăToánăGi iătích 54

B ngă2.6:ăNguyênănhơnăHSă hôngăthíchăh cămônăToánăGi iătích 56

B ngă2.7: K t qu h c t pămônăToánăGi iătíchăl p 12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêuăt nĕmă2012ă- 2015 61

B ng 3.1: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12 m căđ 1 c a HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu 107

B ng 3.2: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12 m căđ 2 c a HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu 109

B ng 3.3: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12 m căđ 3 c a HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu 110

B ng 3.4: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12 m căđ 4 c a HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu 111

B ngă3.5:ăB ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăbƠiă i mătraăbƠiă1ă(ch ngă1) 112

B ngă3.6: B ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăbƠiă i mătraăbƠiă2ă(ch ngă1) 114

B ngă3.7:ăB ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăbƠiă i mătraăbƠiă5ă(ch ngă1) 116

B ngă3.8: B ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăbƠiă i mătraăbƠiă2ă(ch ngă3) 117

B ngă3.9: B ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăcácăbƠiă i mătra 119

B ngă3.10:ăT ngăh păđi măcácăbƠiă i mătra 120

B ngă3.11:ăTh ngă êăđi mătrungăbìnhăc aătrungăbìnhăcácăbƠiă i mătra 121

B ngă3.12:ăX pălo iăcácăbƠiă i mătraătheoăđi mătrungăbình 121

B ngă3.13:ăT ngăh păđi mătrungăbìnhăvƠăđ ăl chăchu nătrungăbìnhăc aăm u 122

xiii

Bi uăđồ 3.1: Bi uăđồăđ ờngăt năs ăbƠiă i mătraăbƠiă1 114

Bi uăđồ 3.2: Bi uăđồăđ ờngăt năs ăbƠiă i mătraăbƠiă2 115

Bi uăđồ 3.3: Bi uăđồăđ ờngăt năs ăbƠiă i mătraăbƠiă5ă(ch ngă1) 117

Bi uăđồ 3.4: Bi uăđồăđ ờngăt năs ăbƠiă i mătraăbƠiă2ă(ch ngă3) 118

Bi uăđồ 3.5: Bi uăđồ đánhăgiáăt n su t xu t hi năcácălo iăđi m ki m tra 120

Bi uăđồ 3.6: Bi uăđồ đánhăgiáăt n su t xu t hi năcácălo iăđi m ki mătraătheoăđi m trungăbình 122

1

1 LỦ d h n tƠ

Vi tăNam,ăphátăhuyăvaiătr ăch th c a h c sinh trong d y h c lƠăm t v n

đ c nă háăm i mẻ Do nhăh ng c aăđi u ki n l ch s vƠă inhăt , su t m t thời gianădƠi,ăn năgiáoăd c c a n c ta g p nhi uă hóă hĕn,ănênăch aăbắt k păb c ti n

c a xu th giáoăd cătrênăth gi i.ăTrongăđi u ki n h i nh p kinh t ngƠyănay,ăm i

vi că đ u ph i thay đ iă đ phùă h p v i ti nă trìnhă phátă tri n chung c aă đ tă n c Trongăgiáoăd căcũngăv y,ăchúngătaăc n ph iăthayăđ i c n iădungăvƠăph ngăpháp,ăcáchăth c ho tăđ ng, c năđ i m i n năgiáoăd c c aăn cănhƠăđ h aănh păvƠoăs phátătri n c a c th gi i,ănhanhăchóngălƠmăchoănhƠătr ờngăthoátăraănh ngărƠoăc n

c a s l c h u Chúngătaăc năph iăthayăđ i ph ngăphápăd y h c, v iăph ngăchơmă

“Th y ch đ o,ătr ăch đ ng”

Nơngă caoă ch tă l ngă giáoă d că vƠă đƠoă t oă nh mă đápă ngă cácă yêuă c uă v ănguồnănhơnăl căxưăh iălƠănhi măv ăquanătr ngăhƠngăđ uăc aăngƠnhăGiáoăd căn cătaă

hi nănay.ăCácăb căh c,ăngƠnhăh căđangăđiătìmăph ngăh ngăđ iăm iăph ngăphápă

d yăh c,ăđơyălƠăv năđ ăc păthi t, c năhuyăđ ngăđôngăđ oăcácănhƠă hoaăh c, cácănhƠăgiáoăd căcùngăthamăgiaănghiênăc u,ătri nă hai

Đ nhă h ngă đ iă m iă ph ngă phápă d yă vƠă h că đ că xácă đ nhă trongă Ngh ăquy tăTrungă ngă ă hóaăVIIă(1ăậă1993),ăNgh ăquy tăTrungă ngă2ă hóaăVIIIă(12ăậă1996),ăđ căth ăch ăhóaătrongăLu tăGiáoăd că(12ăậă1998),ăđ căc ăth ăhóaătrongăcácă

ch ăth ăc aăB ăGiáoăd căvƠăĐƠoăt o,ăđ căbi tălƠăch ăth ăs ă15 (4 ậ 1999)

Lu tă Giáoă d c,ă đi uă 2 2,ă đưă ghi:ă “Ph ngă phápă giáoă d că ph ă thôngă ph iăphátăhuyătínhătíchăc c,ăt ăgiác,ăch ăđ ng,ăsángăt oăc aăh căsinh ăphùăh păv iăđ că

đi măc aăt ngăl păh c,ămônăh c ăbồiăd ỡngăph ngăphápăt ăh c,ăr năluy nă ỹănĕngă

v năd ngă i năth căvƠoăth căti n ătácăđ ngăđ nătìnhăc măđemăl iăni măvui,ăh ngăthúă

h căt păchoăh căsinh”.ăCóăth ănóiăc tălõiăc aăđ iăm iăd yăvƠăh călƠăh ngăt iăho tă

đ ngăh căt păch ăđ ng,ăch ngăl iăthóiăquenăh căt păth ăđ ng

Ph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ , l y h căsinhălƠmătrung tơmăđưăđ căphátăhi n t nh ng th kỷ XVII,ătuyă hôngăc năm i mẻ,ănh ngănóăv nălƠă

2

v năđ tr ng y uătrongăph ngăphápăgi ng d yăgơyănênăs h ngăthú, tíchăc c h c

t p h c sinh Ph ngăphápănƠyăgiúp h c sinh cóăđ c kh nĕngăt tìmăt iăl y ki n

th căchoămìnhăd i s ch đ o c aăng ời th y.ăTínhătíchăc cătrongăho tăđ ngăh că

t pălƠmăgiaătĕngă hátăv ngăhi uăbi t,ăn ăl cătríătu ăvƠăngh ăl căcaoătrongăquáătrìnhăchi măl nhătriăth c

Đ i m iăph ngăphápăd y h călƠăm t trong nh ngăđi u ki n quy tăđ nhăđ i

v i vi cănơngăcaoăch tăl ngăđƠoăt o.ăỄpăd ngăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ lƠăm t trong nh ngăđ nhăh ngăđ i m iăph ngăphápăd y h c t t c cácătr ờng hi n nay D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ s gópăph năphátăhuyătínhătích c cătrongăt ăduyăc a h c sinh, gắn li n hai m t ki n th căvƠăt ăduy, đồng thời hìnhăthƠnhă h c sinh kh nĕngăsángăt o

H Trung c p ngh 3ănĕmăph năđôngălƠăđ iăt ng h c sinh khi t t nghi p Trung h c c ăs ,ăcácăemăđưăngh h c m t thờiăgianădƠiăthamăgia lƠmă inhăt ph giúpăgiaăđìnhăho căđiăb đ iăvƠiănĕm,ărồi m iăđiăh c ngh ăVìăch aăh c h tăch ngătrìnhăph thông,ănênăh c sinh ph iădƠnhăthời gian m tănĕmăh căđ u cho b nămônăvĕnăhoá:ăToán,ăV tăLí,ăHóaăh c, Ng Vĕnăc aăch ngătrìnhăph thôngătheoăquyă

đ nhăđ b sung ki n th c cho ngh Do ki n th c trung h c c ăs c aăcácăemăđưăb

h ngă háănhi u,ăvìăv y vi c ti păthuăthêmă i n th c m i c aăch ngătrìnhătrung h c

ph thôngăcƠngă hóă hĕnăh n

K tăthúcănĕmăh căc ăb n c a h Trung c p ngh 3ănĕm,ăh c sinh ph i thi t t nghi păbaămônăToán,ăV tăLí,ăHóaăH c theoăch ngătrìnhătrung c p ngh Ph n Gi i tíchăl p 12 luônăluônăxu t hi nătrongăcácăđ thi t t nghi p,ăđơyălƠăm t ph nă hóăđ i

v i h c sinh trung h c ph thông nóiăchungăvƠăh c sinh trung c p ngh nóiăriêng

H năn a ki n th c Gi iătíchăl p 12 c năđ c v n d ng m t s côngăth c c aăcácămodul Ngh :ăĐi năcôngănghi p,ăĐi năl nh,ăC ă híăch ăt oămáy, N uă hôngăti p xúc,ă hôngănắm v ngăđ c ph n Gi iătíchăl p 12, qua h c ngh h c sinh s g pă hóă hĕnănhi uăh nătrongăvi cătínhătoánăcácăbƠiătoánăc a ngh

V i s c h c c a h c sinh tr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêuăđơyăth c s lƠă

m t v năđ cƠngănanăgi iăh n,ădo b ăh ngă i năth că háănhi uănênătrìnhăđ c aăcácă

3

em r tă ém.ăTơmălíăng iăvƠăs h c ph nănƠyăc a h căsinhăđưăd n t i hi u qu c a

vi c d yăvƠăh că hôngăcao.ăĐ c i thi nătìnhăhìnhănóiătrên,ăgiáoăviênăc năcóănh ng

bi năphápătíchăc c,ătrongăđóăvi căthayăđ iăph ngăphápăd yătheoăh ngătíchăc călƠă

th c s c n thi t.ăThayăđ iăph ngăphápăd y h cănh ăth nƠoălƠăbƠiătoánăr tă hóăc n nhi u thờiăgianăvƠăcôngăs cătìmăt iăc aăgiáoăviên,ătuyănhiênăquanătr ngăh năc v n lƠăs d ngăph ngăphápăd y h cănh ăth nƠoăđ đ tăđ c hi u qu trongăquáătrìnhă

Đ tƠiăt p trung gi i quy tăcácănhi m v sau:

- H th ngăhoáăc ăs lỦălu n v d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ

- Nghiênă c u th c tr ng gi ng d yă mônă toánă t iă tr ờngă Caoă đ ng ngh

B căLiêu

- T ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ trongămônăToánăph n Gi iătíchăl p

12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu

5 Khá h th ngh n u

Quáătrìnhăd y h cămônăToánăl p 12 ậ ph n Gi iătíchăt iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu

6 Gi thuy t ngh n u

Hi nănay,ă hiăd yămônăToánăGi iătíchăl pă12,ăGiáoăviênăTr ờngăCaoăđ ngă

ngh ăB căLiêuăth ờngăs ăd ngăph ngăphápăthuy tătrình,ăph ngăphápăđƠmătho i nênănĕngăl c gi i quy tăcácăbƠiătoánănh n th c c a h căsinhăc năh n ch H c sinh

4

c nă g pă hóă hĕnă hiă gi i quy tă cácă tìnhă hu ngă liênă quană đ n ho tă đ ng ngh nghi p Vìăv y, n u v n d ngăcáchăth c t ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ trong d y h cămônăToánăGi iătíchăl pă12ăthìăs phátătri nănĕngăl c gi i quy tăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ liênăquanăđ nămônăh c Gi iătíchăl p 12 cho h căsinh,ăquaăđóănơngăcaoăch tăl ng d y h cămônăh cănƠyăt iătr ờngăCaoăđ ng Ngh B căLiêu.ă

7 Ph m v ngh n u

T ch c d y h cătheoăph ngăphápănêuăvƠăgi i quy t v năđ trong d y h c mônăToánăGi iătíchăl p 12, Ch ngăỨng d ng c aăđ oăhƠmăđ kh oăsátăvƠăv đồ th hƠmăs vƠăCh ngăNguyênăhƠmă- TíchăphơnăvƠăỨng d ng

8 Ph ơng pháp ngh n u

hư ng há nghiên cứu lý luận

Phơnătích,ăt ng h păvƠă háiăquátăhóaăcácătƠiăli uătrongăvƠăngoƠiăn căliênăquan t iăph ngăphápăd y h c,ăđ i m iăph ngăphápăd y h c, d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ,ămônăToánăl pă12ăđ xơyăd ngăc ăs lỦălu năchoăđ tƠi.ă

2 hư ng há nghiên cứu thực tiễn

8.2.1 P ươ p p k ảo s bằng bảng hỏi

Ng ờiănghiênăc u s d ngăph ngăphápă h oăsátăb ngăb ngăh iăđ :

- Tìmăhi u th c tr ng d yăvƠăh cămônăToánăGi iătíchăl p 12 t iătr ờng Cao

đ ng Ngh B căLiêu

- Tìmăhi uătácăđ ng c aăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đ i v i mônăToánăGi iătíchăl p 12

8.2.2 P ươ p p p ỏng vấn

S d ngăph ngăphápăph ng v năđ tìmăhi u th c tr ng d y h cămônăToánă

Gi iătíchăl p 12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu.ăĐ i v iă háchăth nghiênăc u lƠăgiáoăviên,ăph ngăphápăph ng v năđ c s d ngăđ tìmăhi u vi căápăd ngăcácă

ph ngăphápăvƠăhìnhă th c t ch c d y, ch tăl ng d y h căvƠănguyênănhơnă nh

h ng t i ch tăl ng d y h cămônăToánăGi iătíchăl p 12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh

B căLiêu

5

8.2.3 P ươ p p qua s

Ng ờiănghiênăc u ti năhƠnhăd cácăgiờăd yăc aăgiáoăviênăTr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêuăđ ăthuăth păthêmăthôngătinăth căt ăv ăth c tr ng d y h cămônăToánă

Gi iătíchăl pă12ăvƠă t qu v n d ngăcáchăth c t ch c d y h cănêuăvƠăgi iăquy tă

v nă đ ă trongă d y h că mônă Toánă Gi iă tíchă l p 12 t iă tr ờngă Caoă đ ng ngh

B căLiêu

8.2.4 P ươ p p ực nghiệm sư p ạm

- Ki m ch ng l iătácăđ ng c aăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ

đ i v iăquáătrìnhăh c t p c a h căsinhătrênăc ăs lỦălu năđưătìmăhi u

- Rútăraă t lu n khi ng d ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ t iătr ờng Cao

Ch ngă1:ăC ăs ălỦălu năv ăd yăh cănêuăvƠăgi iăquy tăv năđ

Ch ngă2:ăTh cătr ngăd yăh cămônăToánăGi iătíchăl pă12ăt iăTr ờngăCaoă

đ ngăngh ăB căLiêu

Ch ngă 3:ă T ă ch că d yă h că nêuă vƠă gi iă quy tă v nă đ ă trong d y h c mônăToánăGi iătíchăl pă12ăt iăTr ờngăCaoăđ ngăngh ăB căLiêu

K tălu năvƠă i năngh

TƠiăli uăthamă h o

Ph ăl c

Ch ơng 1 C S LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC NÊU VÀ

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1.1 T NG QUAN NGHIÊN CỨU V D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI

QUYẾT VẤNăĐ TRÊN THẾ GIỚI VÀ T I VIỆT NAM 6

1.1.1 Trên th gi i 6

1.1.2 T i Vi t Nam 10

1.2 CÁC KHÁI NIỆMăCƠăBẢN 13

1.2.1 V năđ 14

1.2.2 Tình hu ng 15

1.2.3 Tình hu ng có v năđ 17

1.2.4 D y h c nêu và gi i quy t v năđ 19

1.3.ăCƠăS KHOA HỌC C A D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI QUYẾT VẤNăĐ ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 20

1.3.1.ăC ăs Tri t h c 20

1.3.2.ăC ăs Tâm lý h c 21

1.3.3.ăC ăs Giáo d c h c 22

1.4 BẢN CHẤT C A D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI QUYẾT VẤNăĐ 23

1.5 T CHỨC D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI QUYẾT VẤNăĐ 25

1.5.1 Cách th c t o ra tình hu ng có v năđ 25

1.5.2 Các m căđ c a d y h c nêu và gi i quy t v năđ 28

1.5.3 Quy trình t ch c d y h c nêu và gi i quy t v năđ 32

1.6.ăĐẶCăĐI M TÂM LÝ HỌC SINH KHỐI TRUNG CẤP NGH (HỆ 3ăNĂM)ăC A TRƯ NG CAOăĐẲNG NGH B C LIÊU 36

KẾT LUẬNăCHƯƠNG 39

6

Ch ơng 1

C S Lụ LUẬN VỀ DẠY HỌC NểU VÀ

1.1 T ỔNG QUAN NGHIểN CỨU VỀ DẠY HỌC NểU VÀ GIẢI QUYẾT

V ẤN ĐỀ TRểN THẾ GIỚI VÀ TẠI VI T NAM

Hi nă nay,ă d yă h că nêuă vƠă gi iă quy tă v nă đ ă đưă tr ă thƠnhă m tă trongă cácă

ph ngăphápăd yăh că íchăthíchătínhătíchăc c,ăch ăđ ngăvƠăphátătri nă h ănĕngăt ăduyăsángăt oăc aăng ờiăh c.ăDoăv y, ph ngăphápăd yăh cănêuăvƠăgi iăquy tăv năđ ăđưăđ căr tănhi uănhƠă hoaăh cătrênăth ăgi iăvƠăVi tăNamăquanătơmănghiênăc u

1.1.1 T n th gi i

T thời c đ i, vi căphátăhuyătínhătíchăc c c aăng ời h căđưăđ căcácănhƠăgiáoăd căquanătơm,ăđi năhìnhălƠ Xocrat đ căcoiălƠăng ờiăđ t n nămóngăchoăthu t hùngăbi n d aătrênăh th ng nh ngăcơuăh iăđ i tho i,ăôngăcóăm tăcơuănói n i ti ng:

“Hưyănh n th căchínhămình”

Thu t ng “d y h cănêuăv năđ ”ăxu tăphátăt thu t ng “Orixtic”ăhayăc năg i

lƠ ph ngăphápăphátă i n,ătìmăt i.ăPh ngăphápănƠyăc năcóătênăg iălƠă“D y h căphátă

hi n vƠăgi i quy t v năđ ”.ă

th k XVII,ă Jană mosă Kômenxki (tênă Laă Tinhă lƠă Comenius) (1592 ậ 1670),ă ng ời x Moravia,ă nayă lƠă C ngă H aă Sécă đưă vi t:ă “Conă ng ờiă sinhă raă mƠă hôngăđ c h c,ă hôngăđ c s giáoăd c c aănhƠătr ờngăvƠăxưăh iăthìăl nălênăch ng hácănƠoănh ngăcơyă m c hoang d i, s hôngăcóă h nĕngăhƠnhăđ ngătheoăđúngă

m cătiêuăc a l s ng, s hôngănhìnărõăcáiăthi năvƠăd saăvƠoăcáiăác,ăcáiăt i l iầăChoădùăconăng ờiălƠăm t sinh v tă hônăngoanănh t trong th gi i t o v t, nh ng n u hôngăđ c h căhƠnhăs hôngăcóăánhăsángătríătu soiăđ ờng ậ cáiămƠăt oăhóaăđưăbanăchoăconăng ời vƠ giáoăd căcóăm căđíchăđánhăth cănĕngăl c nh y c m,ăphánăđoánăđúngăđắn,ăphátătri nănhơnăcáchầ,ăhưyătìmăraăph ngăphápăchoăphépăgiáoăviênă

d yăítăh n,ăh c sinh h c nhi uăh n” [16].ăỌngăđưăv n d ng cácă inhănghi măvƠătri t

th yă đ c, mu n th h trẻ ngƠyă cƠngă nơngă caoă nh n th c c aă mình,ă m t trong

nh ngănguyênătắc d y h călƠăph iă h iăg iăđ c s tíchăc c, t giácăc a h c sinh

Ng ời th y ch đóngăvaiătr ăch đ o,ăh ng d n ăc năh căsinhăđóngăvaiătr trung tơmătíchăc c ch đ ngăsángăt oăđ l nhăh i tri th c

Đ năth ă ỷă18, nhƠăgiáoăd căng ờiăPhápăJean ậ Jacques Rousseaus (1712 - 1778) cho r ng, ph iăh ngăh căsinhătíchăc c t dƠnhăl y ki n th c b ngăcáchătìmă

hi u,ă hámă pháă vƠă sángă t o Johann Heinrich Pestalozzis (1746 - 1827)ă đ aă raănguyênă lỦă giáoă d că c ă b nă đóă chínhă lƠă s th ng nh t c a kh iă óc,ă tráiă timă vƠă bƠnătay.ă

Ta-lơy-rĕngă(1791) r tăchúătr ng trong vi căphátăhuyăócăsángăt oăvƠătínhăđ c

l păsuyăngh ăc a h căsinh.ăỌngăvi t:ă“C n ph i h p d n s t ăm ăvƠăs ganhăđuaăsôiă

n i c a trẻ em b ngăcáchălƠmănh ăth nƠoăđ choăchúngăđ c d aăvƠo,ăsángăt o ra

nh ng tri th că hácănhauămƠăng ờiătaăluônătraoăđ iăchoăchúngăvƠăb ngăcáchăgiúpăchoăchúngăcũngăđ c chia sẻ cáiăvinhăd c aăng ờiăphátăminhăv m i tri th c.ăVìăcáiăgìăthu c v ph m vi c aălíătríăchung nênăch hi năchoă íă c, ph iăđ choălíătríăc a

m iăcáănhơnănắm l y.ăNg ờiătaăđưăch ngă minhăhƠngănghìnăl n r ng, ch hiănƠoă

ng ời ta t tìmăt i,ăt phátăminhăđi uăgìăthìăng ời ta m i th c s lƠăbi t, th c s nhìnărõăđi uăđó.ăN uă hông,ăỦă i năcóăth đ n v iătaămƠă hôngăph iălƠăc aăta.ăĐóălƠăcơyăs l hôngăbaoăgiờ cóăth bắt r đ c”ă[4 ậ trang 61, 62]

Cu i nh ngănĕmăc a th kỷ XIX,ăcácănhƠănghiênăc u đưăđ c păđ n ph ngăánăd y h cătìmăt i,ăphát hi n nh măphátăhuyănĕngăl c nh n th c,ăsángăt o c a h c sinh,ăđ h căsinhăcóă h t gi i quy t v năđ , b ngăcáchăđ aăh căsinhăvƠoăho tăđ ng tìmă i m ra tri th c, h căsinhălƠăch th c a ho tăđ ng h c,ălƠăng ờiăsángăt o ra ho t

đ ng h c.ăĐơyălƠăm t trong nh ngăc ăs líălu n c aăph ngăphápăd y h cănêuăvƠă

gi i quy t v năđ

8

VƠoăcu i th kỷ XIXăđ u th kỷ XX, nhờ s thƠnhăcôngăc aăphongătrƠoănhƠă

tr ờng m iătíchăc c ChơuăỂu,ăv năđ d y h cătíchăc căđưăđ c nhi uănhƠăgiáoă

d căvƠătơmălíănghiênăc u v n d ng

Nh ng nĕmă50ăc a th k XX, n n kinh t ,ă vĕnăhóaăphátătri n r t m nh ChơuăỂu.ăThờiăđi mănƠyăxu t hi n m tămơuăthu n l nătrongăgiáoăd c,ăđóălƠămơuăthu n gi aăyêuăc u ch tăl ngăgiáoăd căngƠyăcƠngăcao,ă h nĕngăsángăt o c a h c sinhăngƠyăcƠngătĕng,ănh ngăt ch căquáătrìnhăd y h căc năl c h u.ăDoăđó,ăđ iăh i cácănhƠăgiáoăd c ph iătìmăraăph ngăphápăd y h c m i,ăđ phátăhuyă h nĕngăsángă

t o c a h căsinhăđồng thờiănơngăcaoăch tăl ng gi ng d y,ăđápă ngăyêuăc uăphátătri n c a khoa h că ăthu t.ăPh ngăphápăd y h c qua v năđ (PBL-Problem Based Learning) l năđ uătiênăđ căápăd ng t iăđ i h c y khoa (Case Western University ậ Hoa Kỳ)ă vƠă sauă đóă lƠă ă h c vi n y h că (đ i h c McMasters, Hamilton, Canada) [19 ậ trang 8]

D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đ cănghiênăc u t iăLiênăXôă(cũ).ăTheo X.L.Rubinstein (1960) nh n m nh r ng: “T ăduyăsángăt oăluônăluônăbắtăđ u b ng

m tătìnhăhu ng g i v năđ ”.ăNóiăcáchă hácălƠă đơuă hôngăcóăv năđ đóă hôngăcóă

t ăduy.ăTìnhăhu ngăcóăv năđ luônăluônăch aăđ ng m t n i dung c năxácăđ nh, m t nhi m v c n gi i quy t, m tăv n mắc c nătháoăgỡầăDoăv y, k t qu c a vi c nghiênăc uăvƠăgi i quy tătìnhăhu ngăcóăv năđ s lƠătriăth c m i, nh n th c m i

ho căph ngăth căhƠnhăđ ng m i v i ch th [17 ậ trang 94]

Trong nh ngănĕmă70ăc a th kỷ XX, d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ cũng

đ cănghiênăc u cácăn cănh ăLiênăXôăvƠăcácăn căĐôngăỂu.ăPh ngăphápăd y

h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đ c bi tăđ căchúătr ng BaăLan.ăNhƠăgiáoăd c h c

Ba Lan V.Okon cho r ng:ă“D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ lƠăho tăđ ng d y h c

d aătrênăs đi u khi năquáătrìnhăh căđ c l p gi i quy tăcácăbƠiătoánăth căhƠnhăhayălỦăthuy t” [8 ậ trangă 9].ăỌngăđưălƠmăsángăt ph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t

v năđ th t s lƠăph ngăphápăd y h cătíchăc c.ăTuyănhiên, nh ng nghiênăc uănƠyă

ch d ng vi c ghi l i nh ng th c hi n nghi măthuăđ c t vi c s d ngăph ngăphápănƠyăch ch aăđ aăraăđ yăđ c ăs líălu năchoănó

9

M.I.Maxmutov cho r ngă “T o ra m t chu iă tìnhă hu ngă cóă v nă đ vƠă đi u

ki n ho tăđ ng c aăng ời h c nh măđ c l p gi i quy tăcácăv năđ h c t p,ăđóăth c

ch tălƠăquáătrìnhăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ” [8 ậ trang 49]

Khôngă ch M.I.Mackmutov đ c pă đ nă tìnhă hu ngă cóă v nă đ mƠă

M .Machius iă(1972)ăcoiătìnhăhu ngăcóăv năđ lƠăm t d ngăđ c bi t c a s tácă

đ ng qua l i c a ch th vƠă háchăth ,ăđ căđ cătr ngăb i m t tr ngătháiătơmălíăxu t

hi n ch th trong khi gi i quy t m tăbƠiătoán,ămƠăvi c gi i quy t v năđ đóăl i

c năđ n tri th c m i,ăcáchăth căhƠnhăđ ng m iăch aăh bi tătr căđó.ăỌngăđ aăraăbaă

y u t c uăthƠnhănênătìnhăhu ngăcóăv năđ [4 ậ trang 104, 105]:

- Nhu c u nh n th c ho căhƠnhăđ ng c aăng ời h c

- S tìmă i m nh ng tri th căvƠăph ngăth căhƠnhăđ ngăch aăbi t

- Kh nĕngătríătu c a ch th , th hi n kinh nghi măvƠănĕngăl c

Khácăv i M.A.Machiuski, Pietzsch ậ 1987 cho r ng d y h c gi i quy t v n

đ cóăbaăđ cătr ngăc ăb n [42 ậ trang 42]:

- H căsinhăđ căđ tăvƠoătìnhăhu ng g i v năđ

- H c sinh ho tăđ ngătíchăc c, t l c,ăhuyăđ ng tri th căvƠă h nĕngăc a mìnhăđ gi i quy t v năđ

- TrongăvƠăb ngăcáchăt ch c gi iăbƠiătoánănh n th cămƠăh căsinhăl nhăh i

m tăcáchăt giácăvƠătíchăc c c ki n th cămƠăc năc cáchăth c gi iăvƠădoăđóăcóăđ c ni m vui c a s nh n th căsángăt o

Thờiăđi mănƠy,ăcácănghiênăc uăđưăphơnătíchăđ căcácă híaăc nh c a d y h c nêuăvƠăgi i quy t v năđ ,ăđưănêuălênăvaiătr ,ăb n ch t,ăỦăngh a,ăcácăđ cătr ngăc ăb n, cáchăth c t oăraătìnhăhu ngăcóăv năđ ,ăcácăb c gi i quy t v năđ vƠăcácăyêuăc u

đ i v iăGVăvƠăHSăđ cùngăh pătácătrongăph ngăphápăd y h c m iăđ t hi u qu

GV b ngăcáchătruy năđ t, d n dắt v năđ c aămìnhăt oăchoăHSăcóăs íchăthích,ă

h ngăthúătrongăt ăduy,ăsángăt oătrongăcáchăgi i quy t nh ngătìnhăhu ngămƠăGVă

đ t ra

Lecne (1997) cho r ngă“Quanăni m d y h cănêuăv năđ nh ălƠăquáătrìnhăh c sinhăphátăminhăliênăt căcácătriăth c”ă[18 ậ trang 202]

10

Quanăđi măDHăNVGQVĐănh mătíchăc căhóaăho tăđ ngăc aăHS,ăSVăvƠăđ uăcóăchungăm tăỦăt ngălƠăgiúpăng ờiăh cătr ăthƠnhănh ngăng ờiălaoăđ ngăcóănĕngă

l căsángăt o,ăcóăth ăphátăhi năvƠăgi iăquy tăcácătìnhăhu ngăph căt păn yăsinhătrongă

cu căs ngăth căt

Nh ăv y, trong l ch s giáoăd c th gi i, nh ngăt ăt ng d y h c theo tìnhă

hu ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đưăxu t hi n t r t s măvƠăđ cănghiênă

c u, ng d ng r ngărưiătrongăd y h c nhi u c p h c, b c h că hácănhau,ăđ c bi t lƠăcácăn căcóăn năgiáoăd căphátătri n Thờiăđi mănƠy,ăcácănhƠă hoaăh căđưănêuăraă

đ yăđ háiăni m, ph ngăphápăd y h c,ătuyănhiênăcáiălƠmănênăs thƠnhăcôngăc a

ph ngăphápănƠyălƠănĕngăl c c a c th yăvƠătr ăch aăđ căđ c păđ n nhi u

1.1.2 T i Vi t Nam

T i Vi t Nam, m m m ngăt ăt ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ cũngăđưăcóăt lơuăđời.ăỌngăchaătaăth ờngăcóăcơu:ă“H c m t bi tăm ời”,ă“Điăm tăngƠyăđƠngă

h c m tăsƠngă hôn” Ng ờiăđ uătiênăđ aăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t

v năđ vƠoăVi tăNamălƠăd ch gi Phan T tăĐắcă“D y h cănêuăv năđ ”ă(Lecne)

Đ nănĕmă1960,ăđưăcóănhi uăcôngătrìnhănghiênăc uălỦăthuy tăvƠăth c nghi m

v ph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ăVƠăhi nănay,ăph ngăphápăd y

h că nƠyă đ c r t nhi uă nhƠă giáo d că quană tơmă vƠă nghiênă c uă nh ă PGS.TSă L uăXuơnăM i, Tr năBáăHoƠnh,ăNguy n Quang Huỳnh,ăPGS.TSăPhóăĐ căH aăvƠăTS.ăNgôăQuangăS n ầ

Ch t ch Hồ ChíăMinhă- lưnhăt thiênătƠi,ăđồng thờiăcũngălƠănhƠăgiáoăd c l n

c a Vi t Nam cho r ng:ă“Khiăcóăvi căgìămơuăthu n, khi ph iătìmăcáchăgi i quy t chúng,ăt c lƠăcóăv năđ ” [22 ậ trang 90] Trong cu căđời ho tăđ ngăcáchăm ng c a mình,ă Ch t ch Hồ Chíă Minhă r t coi tr ng vi că phơnă tíchă cácă mơuă thu n xưă h i

Ng ời kh ngăđ nh:ă“Mơuăthu nălƠănguyênănhơn,ălƠăxu tăphátăđi m c a s phátătri n

bi n ch ng c a s v t” [22 ậ trang 90] Theo Ch t ch Hồ ChíăMinhăđ gi i quy t mơuăthu n ph i bắtăđ u t bênătrong,ăt s v năđ ng n i t i.ăVìăv y,ăNg ờiăluônănêuăcaoătinhăth n t l c, t c ờng, t l căcánhăsinh,ăd aăvƠoăs cătaămƠăgi iăphóng cho ta Nh ngăquanăđi măđóă hôngăch cóăỦăngh aătoăl n trong vi căxemăxét,ăgi i

11

quy tăcácăv năđ trong cu c s ngăxưăh iămƠăc năcóăỦăngh aăvôăcùngăquanătr ng trong vi căxemăxét,ăgi i quy tăcácăv năđ trongăcôngătácăgiáoăd căvƠăđƠoăt o nhƠă

tr ờng hi n nay

Cácănghiênăc u t i Vi t Nam t pătrungăvƠoăcácăh ngănh ăsau:

Th 1:Nghiênăc uăc ăs lỦălu n c a d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ

PGS.TSă L uă Xuơnă M i (2000) cho r ng:ă “D y h că nêuă v nă đ Ơrictică lƠă

m t ti p c n m iătrongăl nhăv căph ngăphápăd y h c ălƠăh ph ngăphápăd y h c

ph c h păchuyênăbi tăhóaătrongăđóăph ngăphápăxơyăd ngăbƠiătoánăƠricticăgi vai

tr ătrungătơmăch đ o ălƠăm t d ng (ki u)ătoƠnăvẹn, ph c h p c a d y h c xu t hi n doăyêuăc u c a cu căcáchăm ng khoa h c ăcôngăngh đ aăraănhi m v phát tri n

kh nĕngăsángăt oăvƠătínhăt l p nh n th c c a h căsinh.ăTrênăc ăs d y h cănƠy,ăs

t ngătácăc aăgiáoăviênăvƠăh căsinhăđ căđ cătr ngăb ng ho tăđ ng nh n th c ậ h c

t p t l p,ăcóăh th ng nắm v ng tri th c m i, gi i quy t v năđ h c t p m tăcáchă

sángăt o.ăỌngăđưănêuălênă háiăni m,ăcácăđ cătr ngăc ăb năvƠă hiănƠoătìnhăhu ngăcóă

v năđ đ c xu t hi n [24 ậ trang 206]

Tr năBáăHoƠnhă(2006)ăđưăđ c păđ n c uătrúcăc a m tăbƠiăh cătheoăph ngăphápănêuăvƠăgi i quy t v năđ ,ăôngăđưă h ngăđ nh:ă“Trongăd y h c l y h căsinhălƠmătrungătơm,ăđi uăquanătơmătr c h tălƠăchu n b cho h căsinhăthíchă ng v iăđời s ng xưăh i,ătônătr ng m căđích,ănhuăc u, kh nĕng,ăh ngăthú,ăl iăíchăh c t p c a h c sinh N i dung d y h căchúătr ngăcácă ỹ nĕngăth căhƠnhăv n d ng ki n th c,ănĕngă

l c gi i quy tăcácăv năđ th c ti n,ăh ngăvƠoăs chu n b thi t th căchoătìmă i m

vi călƠm,ăh aănh păvƠăphátătri năvƠoăc ngăđồng PPDH coi tr ng vi căr năluy n cho

h căsinhăph ngăphápăt h căthôngăquaăth o lu n,ăthíănghi m, ho tăđ ngătìmăt iăt p

d tănghiênăc u,ăquanătơmăv n d ng v n hi u bi tăvƠă inhănghi m c a t ngăcáănhơnăvƠăt p th h căsinh.ăGiáoăánăđ c thi t k nhi uăph ngăánătheoă i uăphơnănhánh,ă

đ căgiáoăviênălinhăho tăđi u ch nh theo di n ti n c a ti t h c v i s thamăgiaătíchă

c c c a h căsinh.ăHìnhăth c b tríăl p h căđ căthayăđ i linh ho tăchoăphùăh p v i

ho tăđ ng h c t p trong ti t h c,ătrongăđóăgiáoăviênălƠăng ời t ch c,ăh ng d n,

12

đi u ti t; h c sinh t giácăch uătráchănhi m v k t qu h c t p c aămình,ăthamăgiaă

t đánhăgiáăvƠăđánhăgiáăl nănhau”ă[9ăậ trang 8, 9]

Tómăl i, giaiăđo nănƠyăcácănhƠă hoaăh căđưănêuălênă háiăni măPh ngăphápă D y h că nêuă vƠă gi i quy t v nă đ nh ă Nguy n Quang Huỳnh (2006), TS Nguy n Th Di u Th oă (2007),ă PGS.TSă Phóă Đ că H aă vƠă TSă Ngôă Quangă S nă(2008), Nguy năBáăKim,ăPGS.TSăPhóăĐ căH aă(2011),ăNguy n H u H p (2013), đơy,ăcácătácăgi đưăđ c păđ n gi i quy t v năđ thôngăquaăt ăduyăphêăphán,ă

ng ời h c ph iăđ ngănưoăđ đ aăraăcácăgi iăpháp.ăVƠăđi u quan tr ngălƠăgiáoăviênă

s h tr hìnhăthƠnhăt ăduyăcho h căsinhăthôngăquaăquáătrìnhăh c

Sauă hiăhìnhăthƠnhăđ că háiăni măph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t

v năđ ,ăcácănhƠă hoaăh c ti p t cănghiênăc uăquyătrình,ăcáchăth c ti năhƠnh,ăcácă

b c d y h cătheoăph ngăphápănêuăvƠăgi i quy t v năđ nh ăNguy n H u H p (2013), Bernd Meier - Nguy nă Vĕnă C ờngă (201 ),ă PGSă TSă Đ ngă Vĕnă Đ c ậ Nguy n Thu H ngăvƠăBùiăTh Mùi,ă ăcácătácăgi đưănghiênăc uăđ năcácăhìnhăth c

v n d ng c aăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ t m căđ th păđ n

m căđ cao

Th 2: V n d ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ trongăcácămônă hoaăh c

Trênăc ăs nghiênăc u vi căápăd ng d y h c gi i quy t v năđ trong ph nălỦăthuy tăc ăs tr ờngăCaoăđ ng kỹ thu t,ătácăgi TôăVĕnăKhôiăđưăxơyăd ngăcácăbi n phápă phùă h p v iă đ că đi m d y h c kỹ thu t nh mă nơngă caoă ch tă l ngă đƠoă

t o [19]

Tácăgi ĐinhăTh Quyênăđưăv n d ngăph ngăphápănêuăvƠăgi i quy t v năđ trong d y h cămônăgiáoăd c h c t iătr ờngăĐ i h c th d c th thaoăThƠnhăph Hồ ChíăMinh.ăK t qu th c nghi m cho th y, hiăápăd ngăph ngăphápăd y h cănêuăvƠă

gi i quy t v năđ vƠoăvi c gi ng d yămônăTh d c th thaoăđưăgópăph n to l năvƠoă

vi c thúcăđ y h c sinh t giác,ătíchăc c h c t p,ălƠmăchoăsinhăviênăh ngăthúăv i mônăh căh n.ăVi căápăd ngăph ngăphápăd y h cănêuăv năđ nƠyăb căđ uăđưăcóă

nh ngăb c ti n b rõăr t so v iăcácăph ngăphápăgi ng d y truy n th ng [29]

13

Trênăc ăs ápăd ng d y h c gi i quy t v năđ ph n l pătrìnhăđ năgi n t i

tr ờng Trung h c c ă s Nguy nă Vĕnă Ti t th xưă Thu n An, t nhă Bìnhă D ng,ăNguy năĐ căHuơnăđưăchoăr ng vi c v n d ngăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ph iăphùăh p v i t ng n iădung,ăhoƠnăc nhăvƠăđi u ki n h c t p c

th ăGiáoăviênăch nênăv n d ngăph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ tìmă

t iăt ng ph n m t s n i dung c a ph n l pătrìnhăđ năgi nătheoăh ngăđƠmătho i

đ gi i quy t v năđ , d y h cănhóm,ăth o lu năđ gi i quy t v năđ [12]

Tácăgi NgôăDi uăNgaăđưănghiênăc uăvƠăxơyăd ngătìnhăhu ng d y h c theo

h ngăphátătri nănĕngăl c t ch chi măl nhătriăth căvƠăt ăduyă hoaăh că ăthu t c a

h c sinh khi d y ph nă“Quangăh c l p 8 Trung h căC ăs ”.ăVi c s d ngăcácătìnhă

hu ng d y h căđưăxơyăd ngăgópăph năphátătri nănĕngăl c t ch chi măl nhătriăth c vƠăt ăduyă ăthu t c a h c sinh [19 ậ trang 11]

Nh ăv y,ăđ gópăph nănơngăcaoăch tăl ng d y h c t iăcácăc p h căvƠăb c

h c t i Vi t Nam, d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đưăthuăhútăđ c s quanătơmă

c a nhi uănhƠănghiênăc uăvƠăcácănhƠăgiáo.ăK t qu v n d ngăph ngăphápăd y h c nƠyăvƠoăd y h c m t s l nhăv c khoa h căđưăgópăph nănơngăcaoăch tăl ng d y

h c t i m t s c ăs đƠoăt o

Tómăt i,ătrênăth gi iăvƠă Vi tăNam,ăđưăcóăr t nhi uănhƠă hoaăh cănghiênă

c u v ph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ăTuyănhiên,ăvi cănghiênăc u

ph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ trong d y h c mônăToánăl p 12 ậ

ph n gi iătíchăchoăh căsinhătr ờng ngh ch aăđ cătìmăhi u,ănghiênăc u.ăĐ ăgópă

ph năgiúpăh căsinhăgắnă tămônăToánăph năGi iătíchăv iăcácă ỹănĕngăngh ,ătrongă

đ ătƠiănƠyăng ờiănghiênăc uăti păt cătìmăhi uăvƠăxơyăd ngăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ ăchoămônăToánăGi iătíchăl pă12ălƠmăn năt ngăchoăvi căti păthuăcácă i năth căngh ,ă ỹănĕngăngh ăc aăh căsinhăt iăTr ờngăCaoăđ ngăngh ăB căLiêu

14

1.2.1 V n

V năđ v aălƠăm t ph mătrùăc aălôgicăbi n ch ng v aălƠăm t ph m trùăc a tơmălỦăh c Theo logic h c bi n ch ng, v năđ lƠăs ph năánhătìnhăhu ngăcóăv năđ , ngh aălƠăph năánhămơuăthu n gi aăđi uăđưăbi tăvƠăđi uăch aăbi t n y sinh m tă háchăquanătrongăquáătrìnhăphátătri năxưăh i B n ch tă háiăni m v năđ lƠăm t ph mătrùă

c a logic h c bi n ch ng th hi n ch ,ătrongănghiênăc u khoa h c v năđ ph n ánhămơuăthu n bi n ch ngătrongăđ iăt ngăđ c nh n th c, t călƠăđi uăch aăbi t mangătínhă háchăth ch hôngăph thu căvƠoăch th ăC năv năđ c aătơmălỦăh c

l i ph năánhămơuăthu nătrongăquáătrìnhănh n th că háchăth c a ch th , t călƠămơuăthu nătrongăt ăduy.ăNh ăv yătrongătơmălỦăh c v năđ lƠăhi năt ng ch quanăvƠătồn

t iătrongăỦăth c,ătrongăsuyăngh ăc aăconăng ờiă hiănóăch aăđ căhoƠnăt t v m t logicăvƠăch aăđ c bi u th trongăngônăng vƠătrongăch vi t Trong PPDH, v năđ

đ căxemăxétă gócăđ tơmălíăh c

Theo Nguy n Th Di u Th o: V năđ đ c bi u th b i m t h th ngăcơuă

h i,ăbƠiătoánă(ho căyêuăc uăhƠnhăđ ng) th aămưnăcácăđi u ki n sau [31]:

- Cơuăh iăch aăđ c gi iăđápăho căhƠnhăđ ngăch aăđ c th c hi n, mu n

gi iăđápăph iăt ăduyăm i tr lờiăđ c,ă hôngăch lƠătáiăhi n ki n th c ho c hôngăcóăcáchătr lời

- Ch aăcóăm tăph ngăphápăcóătínhăch tănh ăthu tătoánăđ gi iăđápăcơuăh i

ho c th c hi năyêuăc uăđ t ra (v năđ hôngăđồngăngh aăv iăbƠiăt păvìăbƠiă

t p ch yêuăc u h c sinh tr c ti p v n d ng m t s qui tắc,ăcôngăth căcóătínhăch t thu tătoán)

- Cơuăh i ch aăđ ngămơuăthu n gi aăđi uăđưăbi tăđ tìmăraăcáiăch aăbi t

- Cơuăh iăcóăth quan tr ng v iăng ờiănƠy,ănh ngă hôngăquanătr ng v i

ng ờiă hácăho călúcă hác

M tăbƠiătoánăđ c g iălƠăv năđ n u ch th ch aăs h u m t thu tătoánănƠoăcóăth ápăd ngăđ tìmăraăph n t ch aăbi t c aăbƠiătoán

Hi uănh ătrênăthìăv năđ hôngăđồngăngh aăv iăbƠiătoán.ăN uăbƠiătoánăch yêuă

c u h c sinhăápăd ng m t quy tắcăđ gi iăthìă hôngăg iălƠăv năđ

15

Theo t đi n c aă HoƠngăPhêăthìăv năđ lƠăđi u c năđ căxemăxét,ănghiênă

c u, gi i quy t.ăTrongăToánăh c, v năđ đ c hi uănh ăm tăcơuăh i, m tăhƠnhăđ ng mƠăHSăch aătr lờiăđ căcơuăh iăhayăch aăth c hi năđ căhƠnhăđ ng,ăHSăcũngăch aă

h căđ c m t quy lu t hay m tăcáchăth cănƠoăđ tr lờiăcơuăh i hay th c hi năhƠnhă

ĐơyălƠăy uăt ătrungătơmăc aătìnhăhu ng.ăTìnhăhu ngăph iăb căl ămơuăthu nă

gi aăth căti năv iătrìnhăđ ănh năth c,ăch ăth ăph iăỦăth căđ căm tă hóă hĕnătrongă

t ăduyăho căhƠnhăđ ngămƠăv năhi uăbi tăs năcóăch aăđ ăđ ăv tăqua.ăNóiăcáchă hác,ă

ph iăcóăm tăv năđ ,ăt călƠăcóăítănh tăm tăph năt ăc aă háchăth ămƠăh căsinhăch aă

bi tăvƠăcũngăch aăcóătrongătayăthu tăgi iăđ ătìmăph năt ăđó.ăTrongăh căt p,ăv năđ ăcóăth ălƠătriăth căm i,ăcáchăth căhƠnhăđ ngăm i,ă ănĕngăm iămƠăh căsinhăc năphátă

hi năvƠăchi măl nh

- Gợi u cầu ậ c

N uătìnhăhu ngăcóăv năđ ănh ngăvìălíădoănƠoăđóăh căsinhă hôngăth yăcóănhuă

c uăc nătìmăhi u,ăgi iăquy t,ăch ngăh năh ăth yăv năđ ăxaăl ,ă hôngăliênăquanăgìăt iămìnhăthìăđóăcũngăch aăph iălƠăm tătìnhăhu ngăg iăv năđ ăĐi uăquanătr ngălƠătìnhă

hu ngăph iăg iănhuăc uănh năth că ăh căsinhăđ ăh ăc măth yăc năthi tăb ăsung,ăđi uă

ch nh,ăhoƠnăthi nătriăth c,ă ănĕngăb ngăcáchăthamăgiaăgi iăquy tăv năđ ăn yăsinh.ă

T tă nh tă lƠă tìnhă hu ngă gơyă đ că c mă xúc:ă ng că nhiên,ă h ngă thúă vƠă mongă mu n

gi iăquy t

16

- K ơi dậ iềm i ở k ả ă c a bả â

N uăm tătìnhăhu ngătuyăcóăv năđ ăvƠăh căsinhătuyăcóănhuăc uăgi iăquy tăv nă

đ ănh ngăh ăc măth yăv năđ ăv tăxaăsoăv iă h ănĕngăc aămìnhăthìăh ăcũngă hôngă

s năsƠngăthamăgiaăgi iăquy tăv năđ ăTìnhăhu ngăc nă h iăd yă ăh căsinhăc măngh ălƠătuyăh ăch aăcóăngayălờiăgi iănh ngăđưăcóăm tăs ătriăth c,ă ănĕngăliênăquanăđ nă

v năđ ăđ tăraăvƠăn uăh ătíchăc căsuyăngh ăthìăcóănhi uăhiăv ngăgi iăquy tăđ căv nă

đ ăđó.ăNh ăv yăh căsinhăcóăđ căni mătină ă h ănĕngăhuyăđ ngătriăth căvƠă ănĕngă

s năcóăđ ăgi iăquy tăho căthamăgiaăgi iăquy tăv năđ

N u thi u m t trong ba y u t thƠnhăph n trênăthìăs hôngăcóătìnhăhu ngăcóă

v năđ ăHayănóiăcáchă hácătìnhăhu ngăcóăv năđ lƠătìnhăhu ngămƠă đóăxu t hi n

m t v năđ nh ăđưănóiă trênăvƠăv năđ nƠyăv aăquenă(cóăch aăđ ng nh ng ki n

th căcóăliênăquanămƠăh căsinhăđưăđ c h cătr căđó)ăvƠăv a l (m c dùătrôngăquenă

nh ngăngayăt i thờiăđi măđóăng ời h căch aăth gi iăđ c) v iăng ời h c

Víăd :ăKhiăd yăbƠiă“TíchăPhơn”ăgiáoăviênănêuăraăbƠiătoán choăh căsinhănh ăsau:

“Mu nătínhădi nătíchăc aăhìnhăthangăcongănƠy,ătaăs ătínhăb ngăcáchănƠo?”

Tìnhăhu ng cóăv năđ đơyăđ căđ tăraălƠ:ă“LƠmăth nƠoăđ tínhăđ c di n tíchăc aăhìnhătrên?”ăVìăt tr căđ n nay HS ch tínhăđ c di nătíchăcácăhìnhăph ng

đ năgi nănh ăhìnhăch nh t,ăhìnhăbìnhăhƠnh,ătamăgiácă

Tìnhăhu ngălƠănh ngăs ă i n,ăhoƠnăc nhăcóăv năđ ăđ căn yăsinhătrongăcu că

s ngăc aăm iăcáănhơn,ăbu căcáănhơnăđóăph iăgi iăquy tăđ ăchoăs ăv t,ăhi năt ngăđóă

b oăđ măquáătrìnhă năđ nhăvƠăphátătri nătheoăm tă huynhăh ngănh tăđ nh

Tìnhăhu ngălƠăh ăth ngăcácăs ă i năbênăngoƠiăcóăquanăh ăv iăch ăth ,ăcóătácă

d ngă íchăthíchătínhătíchăc căc aăng ờiăđó.ăTrongăquanăh ăv iăthờiăgian,ătìnhăhu ngă

x yăraătr căv iăhƠnhăđ ngăc aăch ăth ăTrongăquanăh ăch cănĕng,ătìnhăhu ngălƠăs ă

17

đ iă l pă c aă cácă s ă i nă đ iă v iă ch ă th ă ă thờiă đi mă mƠă ng ờiă đóă th că hi nă hƠnhăđ ng

1 .3 T nh h ng ó v n

Theoă Petrops iă V.ă “Tìnhă hu ngă cóă v nă đ ă lƠă tìnhă hu ngă đ că tr ngă b iă

tr ngătháiătơmălỦăc aăconăng ời,ănóă íchăthíchăt ăduyă hiătr căconăng ờiăn yăsinhă

nh ngă m că đíchă vƠă đi uă i nă ho tă đ ngă m i,ă trongă đóă nh ngă ph ngă ti nă vƠă

ph ngăth căho tăđ ngătr căđơyăm cădùălƠăc nănh ngăch aăđ ăđ ăđ tăđ cănh ngă

m căđíchăm iănƠy”ă[19 ậ trang 16]

TheoăLecnerăI.Ia.ă“Tìnhăhu ngăcóăv năđ ălƠăm tă hóă hĕnăđ căch ăth ăỦă

th cărõărƠngăhayăm ăhồ,ămƠămu nă hắcăph căthìăph iătìmăt iănh ngătriăth căm i,ă

nh ngăph ngăth căhƠnhăđ ngăm i”ă[19 ậ trang 16]

Theo Nguy năBá Kim:ă“Tìnhăhu ng g i v năđ hayăc năg iălƠătìnhăhu ngăcóăă

v năđ lƠătìnhăhu ngămƠă đóăg iăchoăng ời h c nh ngă hóă hĕnăv líălu n hay th c

ti nămƠăh th y c n thi t ph iăv tăquaăvƠăcóă h nĕngăv tăquaănh ngă hôngăph i ngay t c thời nhờ m t thu t gi i mƠăc n ph iăcóăquáătrìnhăt ăduyătíchăc c, ho tăđ ng

đ bi năđ iăđ iăt ng ho tăđ ng ho căđi u ch nh ki n th c s năcó”ă[18ăậ trang 186]

Theo Nguy n Th Di u Th o,ă“Tìnhăhu ngăcóăv năđ lƠătìnhăhu ng xu t hi n hiăng ời h c mu năđ tăđ c m căđíchăph iăđ ng nưoăv v năđ c n gi i quy t”.ăCóă

ba y u t c uăthƠnhătìnhăhu ngăcóăv năđ [31 ậ trang 71]:

- Nhu c u nh n th c ho căhƠnhăđ ng c aăng ời h c

- Kíchă thíchă s tìmă i m nh ng tri th că vƠă ph ngă th că hƠnhă đ ng

ch aăbi t

- Kh nĕngătríătu c a ch th , th hi n kinh nghi măvƠănĕngăl c

M tătìnhăhu ng tr thƠnhătìnhăhu ngăcóăv năđ c n ph i th aămưnăbaăđi u

TheoăĐ ngăVĕnăĐ c ậ Nguy n Th Thu H ng:ă“Tìnhăhu ngăcóăv năđ ”ăhayă

“Tìnhă hu ng h c t p”ă lƠă tr ngă tháiă tơmă líă xu t hi nă hiă conă ng ời g p ph iă tìnhă

hu ngă hóă hĕnăgi i quy tămƠăb ng tri th căđưăcó,ăb ngăcáchăth căđưăbi tă hôngăth

th c hi năđ cămƠăđ iăh i ph iăl nhăh i tri th c m iăvƠăcáchăth căhƠnhăđ ng m i Tìnhăhu ngăcóăv năđ đ căphơnăraăthƠnhănhi u lo i [4 ậ trang 102]

- Tìnhăhu ng ngh chălỦălƠătìnhăhu ng v năđ xu t hi nă hiăđ ngătr c m t

s l a ch n r tă hóă hĕnăgi a hai hay nhi uăph ngăánăgi i quy t

- Tìnhă hu ngă bácă b lƠă tìnhă hu ng v nă đ đ iă h i ph i bácă b m t lu n

đi m k t lu n sai l m.ăĐ đ tăđ căđi uăđóăh c sinh ph iătìmăraăđ c ch

y u, ch sai, ch thi uă chínhă xácă c a lu nă đi m ho c k t lu nă đóă vƠă

ch ngăminhătínhăch t sai l m c aăchúng

- Tìnhăhu ngă“t iăsao”ălƠătìnhăhu ng ph bi nătrongănghiênăc u khoa h c vƠătrongăd y h c

Quaănghiênăc uăvƠătìmăhi u,ăng ờiănghiênăc u nh n th y:

- Tìnhăhu ngăcóăv năđ luônăluônăch aăđ ng m t n i dung c năxácăđ nh,

m t nhi m v c n gi i quy t, m tăv n mắc c nătháoăgỡ ăvƠădoăv y k t

qu c a vi cănghiênăc uăTHCVĐăs lƠătriăth c m i, nh n th c m i hay

ph ngăth căhƠnhăđ ngăđ i v i ch th

- Tìnhăhu ngăcóăv năđ lƠăm t hi năt ng ch quan, m t tr ngătháiătơmălíă

c a ch th , tr ngătháiălúngătúngăxu t hi nătrongăquáătrìnhănh n th cănh ă

m tămơuăthu n gi a ch th vƠă hách th nh n th c trong ho tăđ ng c a conăng ời.ăTHCVĐăxu t hi n nhờ tínhătíchăc cătìmăt i,ănghiênăc u c a chínhăng ời h c

- Tìnhăhu ngăcóăv năđ lƠătìnhăhu ng g i ra cho h c sinh nh ngă hóă hĕnă

v lỦăthuy t hay th c ti nămƠăh th y c năcóă h nĕngăv t qua, nh ngă

19

hôngăph i ngay t c khắc b ng m t thu t gi i,ămƠăph i tr iăquaăquáătrìnhătíchăc căsuyăngh ,ăho tăđ ngăđ bi năđ iăđ iăt ng ho tăđ ng ho căđi u khi n ki n th c s năcó

Cácăd ngăbƠiătoánăcũngălƠăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ c aăng ời h căvì:ă“Tìnhă

hu ng cóăv năđ lƠătìnhăhu ng bi nămơuăthu nă háchăquanăthƠnhămơuăthu n ch quan c a h că sinh.ă Khiă đó,ă mơuă thu nă háchă quană c a nh n th că đ c h c sinh

ch p nh nănh ălƠăm t v năđ h c t p c năđ c hi uărõ,ăphùăh p v iătrìnhăđ nh n

th c c a h că sinhă vƠă lƠmă n y sinh nhu c u gi i quy tă mơuă thu nă nƠy” [34 ậ trang 99]

Trongă đ tƠiă nƠy,ă ng ờiă nghiênă c uă đưă s d ngă cácă tìnhă hu ngă cóă v nă đ

đ c bi uăđ tăd i d ngăcácăbƠiătoánănh n th c

1.2.4 D y h n vƠ g i quy t v n

D y h cănêuăv năđ - ƠristicălƠăm tăcách ti p c n m iătrongăl nhăv căph ngăphápăd y h căđangăphátătri n,ălƠăm t h ph ngăphápăd y h c ph c h păchuyênăbi t hóa,ăbaoăgồm m t t p h păcácăph ngăphápăliênă tăvƠăt ngătácăv iănhau,ătrongăđóă

ph ngăphápăxơyăd ngăbƠiătoánăƠristică(t oăraătìnhăhu ng cóăv năđ ) gi vaiătr ătrungătơmăch đ o [24 ậ trang 203]

I.Ia.Lecne đ nhăngh aănh ăsau:ă“D y h cănêuăv năđ lƠăph ngăphápăd y h c trongăđóăh c sinh tham gia m tăcáchăcóăh th ngăvƠoăquáătrìnhăgi i quy t v năđ vƠăcácăbƠiătoánăcóăv năđ đ căxơyăd ng theo n i dungătƠiăli u h cătrongăch ngătrình” [D n theo 15]

Theoă V.O on:ă “D y h că nêuă v nă đ d i d ng chung nh tă lƠă toƠnă b cácăhƠnhăđ ngănh ăt ch căcácătìnhăhu ngăcóăv năđ , bi uăđ tăcácăv năđ ,ăchúăỦăgiúpăđỡ

h c sinh nh ngăđi u c n bi tăđ gi i quy t v năđ ” [39]

V i Nguy n Th Di u Th o thì: “Ph ngăphápăd y h c gi i quy t v năđ lƠăcáchăth c,ăconăđ ờngămƠăgiáoăviênăđ t v năđ t oăraăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ đ tĕngă h nĕngătìmăt iă hámăpháăđ c l p c a h c sinh M căđíchăgiúpăh c sinh nh lơuă i n th căl nhăh i,ăđồng thời luy n t p kh nĕngănghiênăc u,ătìmăt iăphátăhi n

v năđ , luy n t pă ănĕngăquy tăđ nh, gi i quy t v năđ ”ă[31 ậ trang 73]

20

Theoă ng ờiă nghiênă c u:ă “D y h că nêuă vƠă gi i quy t v nă đ lƠă m t quan

đi m d y h c nh măphátătri nănĕngăl căt ăduyăsángăt o,ănĕngăl c gi i quy t v năđ

c a h c sinh H căsinhăđ căđ t trong m tătìnhăhu ngăcóăv năđ ,ăthôngăquaăvi c gi i quy t v năđ đó,ăh căsinhăl nhăh i ch đ ng tri th c, kỹ nĕngăvƠăph ngăphápănh n

th c”

1.3 C S KHOA HỌC C A DẠY HỌC NểU VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Mơuăthu năgi aăyêuăc uănhi măv ănh năth căv iătriăth căvƠă inhănghi măs năcóălƠăđ ngăl căthúcăđ yăh căsinhăho tăđ ngăh căt p,ăthúcăđ yăquáătrìnhăphátătri năc aă

h ĐóăchínhălƠăc ăs ălỦălu năc aăd yăh cănêuăvƠăgi iăquy tăv năđ ,ănh ngăc ăs ălỦă

lu nănƠyăcóăth ăđ cădi năđ tă háiăquátănh ăsau:

1.3 1 Cơ ở T t h

Theoăquanăđi măc aătri tăh căduyăv tăbi năch ng:ăm iăs ăv tătồnăt iătrongăth ă

gi iă háchăquanăluônăv năđ ngăphátătri nă hôngăng ngăvƠămơuăthu n lƠănguồnăg c,ă

đ ngăl căc aăquáătrìnhăphátătri n.ăTrongăquáătrìnhăh căt păc aăh căsinh, luônăluônă

xu tăhi nămơuăthu năđóălƠămơuăthu năgi aăyêuăc u,ănhi măv ănh năth căv iătriăth c,ă inhănghi măs năcóăc aăb năthơn.ăKhiăs ăd ngăph ngăphápăd yăh căphátăhi năvƠă

gi iăquy tăv năđ giáoăviênăđưăt oăraănh ngătìnhăhu ngăcóăv năđ ă(t oămơuăthu n)ăchoăh căsinh, vƠăyêuăc uăh căsinhăgi iăquy t.ăPh ngăphápănƠyăđưăv năd ngă háiă

ni măv ă mơuăthu nătrongătri tăh călƠmăc ăs ă hoaă h c Đ ăgi iăquy tăđ că mơuăthu nănƠy,ăh căsinhăph iăv năd ngăt tăc ăcácă i năth căđưăcóăđ ătìmăraătriăth căm i

Trongăthờiăđ iăngƠyănay,ăv iăs ăbùngăn ăc aă hoaăh că ăthu tăcùngăv iăs ă

i năVi tăNamăgiaănh păt ăch căth ngăm iăth ăgi iă TOăđ iăh iăn năgiáoă d că

n cănhƠăph iăt oănênăm tăth ăh ăt ngălaiăđ ătƠiăđ ăs căđ ăđápă ngăyêuăc uălƠă

nh ngăconăng ờiăt ăch ,ănĕngăđ ng,ăsángăt oầăđ ăxơyăd ngăm tăn căVi tăNamăgiƠuăm nh

M tătrongănh ngăgi iăphápăđ ănơngăcaoăhi uăqu ăđƠoăt oăc aăngƠnhăgiáoăd că

hi nănayălƠăđ iăm iăph ngăphápăd yăh căthôngăquaăđóă“phátăhuyăđ cănĕngăl c,ătínhătíchăc căch ăđ ngăsángăt oăc aăng ờiăh c”

21

Th cătr ngăd yă h că ăđaăs ăcácătr ờngăph ăthôngăhi nănayă c năcóănh ngă

nh căđi m:ăđaăs ăgiáoăviênălênăl păch ăy uăs ăd ngăph ngăphápăthuy tătrìnhăđ ă

gi ngăd y,ătriăth căđ cătruy năth ăd iăd ngăcóăs n,ăítăy uăt ătìmăt iăphátăhi n,ăch ă

y uăthiênăv ăho tăđ ngăd yămƠăítăcóăho tăđ ngăh căchoăh căsinh.ăH căsinhăti păthuă

m tăcáchăth ăđ ng,ăch ăcóăhi uăvƠăghiănh ănh ngăđi uăgiáoăviênăgi ngăd y.ăNĕngă

l căgi iăquy tăv năđ ăc aăh căsinhăc năh năch ăvƠăh căsinhăc năg pănhi uă hóă hĕnătrongăvi căbi năcácătriăth căthƠnhănĕngăl cănh năth c

1.3 Cơ ở Tơm Ủ h c

TheoăcácănhƠătơmălíăh c, conăng ờiăch ăt ăduyătíchăc că hiăn yăsinhănhuăc uă

t ăduy,ăt călƠăđ ng tr căm tă hóă hĕnăv ănh năth căc năph iă hắcăph c,ăm tătìnhă

hu ngăcóăv năđ ăphùăh păđ iăh iăng ờiăđóăph iăn ăl cătìmăraăgi iăphápăđ ăgi iăquy tă hóă hĕn,ă hiăcácăv năđ ăđ căgi iăquy tăs ăt oăđi uă i năchoănĕngăl căt ăduyăphátătri n.ăVìăv y,ăRubinsteinăđưănói:ă“T ăduyăsángăt oăluônăluônăbắtăđ uăb ngăm tătìnhă

hu ngăg iăv năđ ” [18 ậ trang 184]

V ăm tătơmălíăh c,ăh căsinhătíchăc căt ăduyădoăn yăsinhănhuăc uăt ăduy,ădoă

đ ngătr cănh ng hóă hĕnăv ănh năth c ăh căsinhăt ă i năt oăho căthamăgiaăvƠoă

vi că i năt oătriăth căchoămìnhăd aăvƠoătriăth căđưăcó,ăb ăsungăvƠălƠmăchoătriăth căcũăđ căhoƠnăch nhăh n

H căt pălƠăquáătrìnhămƠăng ờiăh căxơyăd ngănh ngătriăth căchoămìnhăb ngăcáchătìmăt i,ănghiênăc uăgi iăquy tănh ngăv năđ ăđưăđ cănêuăraăt ăđóăhìnhăthƠnhăchoămìnhă i năth căm iăd aătrênătriăth căcũăđưăcó.ăQuáătrìnhănh năth căluônăth că

hi nănhờăt ăduy.ăVìăv yătơmălíăh căd yăh căph iăd aăvƠoănguyênătắcăcóătínhăv năđ ăcao,ă hôngăcóăv năđ ăthìă hôngăcóăt ăduy

H căt păch ăy uălƠăquáătrìnhătrongăđóăng ờiăh căxơyăd ngătriăth căb ngăcáchăliênăh ănh ngăc mănghi măm iăv iănh ngătriăth căs năcó.ăTíchăc căhóaăt ăduyăc aă

ng ờiăh c,ăgiúpăng ờiăh căt ătìmă i măphátăhi n,ă hámăpháăraăv năđ ăvƠăgi iăquy tăcácăv năđ ătrongăquáătrìnhăd yăh c.ăPh ngăphápăd yăh cănêuăvƠăgi iăquy tăv năđ ăphùăh păv iăquanăđi mănƠy H căsinhăh căt păt ăgiác,ătíchăc c,ăv aă i năt oăđ cătriă

c u,ăđ ngăc ăs năcóăc aăh căsinh.ăĐi uănƠyăchoăth yăr ngăcùngăm tăn iădung,ăcùngă

m tăph ngăphápănh ngăm căđ ăl nhăh iăc aăm iăh căsinhălƠă hácănhau

Tómăl i,ătrongăd yăh cănêuăvƠăgi iăquy tăv năđ ,ăquáătrìnhăl nhăh iăc aăh căsinhăv ăph ngădi nătơmălỦă hôngăch ăđ năthu nălƠăho tăđ ngătríătu ătheoăngh aăhẹpămƠăc nălƠăquáătrìnhăr năluy n,ăphátătri nănĕngăl cănh năth c,ătríăthôngăminhăchoă

h c sinh

1.3.3 Cơ ở G á d c h c

Ph ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ d aătrênănguyênătắcătínhătíchă

c c, t giác,ăđ c l p nh n th c c aăng ời h cătrongăgiáoăd c, b iăvìănóă h iăg i

đ c đ ngăc ăh c t p c a h căsinhătrongăquáătrìnhăphátăhi năvƠăgi i quy t v năđ

Víăd :ăTrongăbƠiătoánăxétătínhăđ năđi u

23

V yăhƠmăs đồng bi nătrênăcácă ho ng (-∞ ; -1)ăvƠă(2ă ă+∞), ngh ch bi nătrênăkho ng (-1 ; 2)

GVăđ tăcơuăh i:ăNhìnăvƠoăb ng bi năthiên,ătaăth y t iăcácăđi măcóăgiáătr c a

y = vƠăyă=ă ,ăcácăgiáătr đóăcóăỦăngh aăgìătrongăhƠmăs đưăcho?ă

 ĐơyălƠăh ng m cho m tăbƠiăm i,ăvìănhìnăvƠoăb ng bi năthiên,ăHSăs

th yăđ c t iăn iăcóăgiáătr y = lƠăn iăcóăv tríăcaoănh t,ăc năyă=ă lƠăn iăcóăv tríă

th p nh t.ăNh ăv y, HS s n y sinh ra Ủăngh ăyă=ă lƠăgiáătr cao nh t,ăc năyă=ă lƠăgiáătr nh nh t c aăhƠmăs

D y h căphátăhuyătínhătíchăc c c a h căsinhăphùăh p v iănguyênătắcăphátăhuyătínhătíchăc căvƠăt giácătrongăgiáoăd c,ănóă h iăg iăđ căđ ngăc ăh c t p c a ch

th ,ăphátăhuyăn i l căbênătrong,ăgiúpăng ời h căcóănĕngăl căphátăhi năvƠăGQVĐ,ălƠmăchoăvi căGQVĐă hôngăch n m trong ph mătrùăc aăph ngăphápăd y h cămƠă

c nă mangăsắcătháiăph mătrùă m cătiêu,ăgópă ph năphátătri nănhơnăcách,ăbồiăd ỡng nhơnătƠi

D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ cũngăbi u hi n s th ng nh t gi a ki n t o tri th c,ăphátătri nănĕngăl cătríătu vƠăbồiăd ỡng ph m ch t Nh ng tri th c m iă(đ i

v i h căsinh)ăđ c ki n t o nhờ quáătrìnhăphátăhi năvƠăgi i quy t v năđ ăTácăd ng phátătri nănĕngăl cătríătu c a ki u d y h cănƠyălƠă ch h căsinhăđ că hámăphá,ă

t călƠăr năluy n cho h cáchăth căphátăhi n, ti p c năvƠăgi i quy t v năđ m tăcáchăkhoa h c.ăĐồng thời, d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ cũngăgópăph n bồiăd ỡng choăng ời h c nh ngăđ cătínhăc n thi t c aăng ờiălaoăđ ngăsángăt oănh ătínhăch

đ ng,ătíchăc c,ătínhă iênătrìăv tă hó,ătínhă ho chăvƠăthóiăquenăt ki m tra

1.4 B ẢN CHẤT C A DẠY HỌC NểU VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ lƠăm tăquanăđi m d y h c nh măphátătri n nĕngăl c,ăt ăduyăsángăt o,ănĕngăl c gi i quy t v năđ c aăng ời h c.ăVìăv y,ăđưăcóănhi uănhƠănghiênăc uăđiăsơuăvƠălƠmărõăb n ch t c a d y h cănêuăvƠăgi i quy t v n

đ ăTheoăV.O on,ăđ cătr ngăc ăb n c aăTHCVĐălƠănh ngălúngătúngăv lỦăthuy tăvƠă

th căhƠnhăđ gi i quy t v năđ ăNóăxu t hi n nhờ tínhătíchăc cănghiênăc u c aăchínhă

24

ng ời h c.ăTHCVĐălƠăm t hi năt ng ch quan, m t tr ngătháiătơmălíăc a ch th ,

tr ngătháiălúngătúngăxu t hi nătrongăquáătrìnhănh n th cănh ăm tămơuăthu n gi a

ch th vƠă háchăth nh n th c trong ho tăđ ng c aăconăng ời [4 ậ trang 105]

Tácăgi ăL uăXuơnăM iăchoăr ng:ă“B năch tăc aăd yăh cănêuăv năđ ăậăƠrixticălƠăđ tătr căsinhăviênănh ngăv năđ ănh năth căậăh căt păcóăch aămơuăthu năgi aăcáiăchoăvƠăcáiătìm,ărồiăđ aăsinhăviênăvƠoătìnhăhu ngăcóăv năđ ăđ ă íchăthíchăh ăt ăgiác,ăcóănhuăc uăgi iăquy tăv năđ ăH ngăd năho tăđ ngătìmă i măvƠăti păthuătriăth că

m iăb ngăconăđ ờngăgi iăquy tă(t ăl căhayăt păth )ăv năđ ăh căt păm tăcáchăsángă

t o”ă[24 ậ trang 207]

Theo TS Nguy năVĕnăTu nă“B n ch t c a d y h c gi i quy t v năđ lƠ:ăh c viênănh n th căvƠăhi uăđ c v năđ , l p k ho ch gi i quy t, th c hi n gi i quy t

v năđ vƠăth ờngăxuyênă i m tra vi c gi i quy t v năđ ”ă[35 ậ trang 53]

“Ph ngăphápăd y h c gi i quy t v năđ lƠăcáchăth c,ăconăđ ờngămƠăgiáoăviênăápăd ng trong vi c d y h căđ lƠmăphátătri n kh nĕngătìmăt iă hámăpháăđ c

l p c a h c sinh b ngăcáchăđ aăraăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ ”ăhayă“Ph ngăphápăd y

h c gi i quy t v năđ lƠăcáchăth c t ch c c aăgiáoăviênănh m t o ra m t chu iătìnhă

hu ngăcóăv năđ vƠăđi u khi n ho tăđ ng c a h c sinh nh m gi i quy tăcácăv năđ

h c t p”ă[35 ậ trang 83]

C năPGSăTSăĐ ngăVĕnăĐ c ậ Nguy n Thu H ng cho r ng: B n ch t c a d y

h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ lƠăt oănênăm t chu iătìnhăhu ngăcóăv năđ ,ătìnhăhu ng

h c t păvƠăđi u khi n h c sinh gi i quy t nh ng v năđ h c t păđó.ăNhờ v y,ănóă

đ m b o cho h căsinhăl nhăh i v ng chắc nh ngăc ăs khoa h c,ăphátătri nănĕngăl c

t ăduyăsángăt oăvƠăhìnhăthƠnh c ăs th gi i quan khoa h c”ă[ ăậ trang 102]

V iăV.O on:ă“Nétăb năch tăc aăd yăh cănêuăv năđ ă hôngăph iălƠăs ăđ tăraă

nh ngăcơuăh iămƠălƠăt oăraăcácătìnhăhu ngăg iăv năđ ”ă[32 ậ trang 19]

Nh ăv y,ănghiênăc u c aăcácătácăgi trongăvƠăngoƠiăn c cho th y d y h c nêuăvƠăgi i quy t v năđ lƠăm tăph ngăphápăd y h c d aătrênăquyălu t c a s l nhă

h i tri th căvƠăcáchăth c ho tăđ ng m tăcáchăsángăt o,ăcóănh ngănétăc ăb n c a s tìmăt iă hoaăh c B n ch t c a d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ :ăgiáoăviênăt o ra

25

cácătìnhăhu ngăcóăv năđ ,ăđ nhăh ng t ch căvƠăđi u khi n h c sinh gi i quy tăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ đó.ăVìăv y, s d ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đ m b o cho h căsinhăl nhăh i v ng chắc nh ngăc ăs khoa h c,ăphátătri nănĕng l căt ăduyăsángăt oăvƠăhìnhăthƠnhăc ăs th gi i quan khoa h c

1.5 T Ổ CHỨC DẠY HỌC NểU VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1.5.1 Cá h th c t t nh h ng ó v n

Đ ápăd ngăthƠnhăcôngăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ,ăgiáoăviênăc n t o ra các tìnhăhu ngăcóăv năđ , cácătìnhăhu ng cóăv năđ nƠyăph iălƠăđ ng l c thôiăthúcăs

t ăm ă hámăpháăn iăh căsinh,ă íchăthíchăs t ăduyăsángăt oăn iăh

Cóănhi uătácăgi nghiênăc u v cáchăth c t o tìnhăhu ngăcóăv năđ nh :ă Nguy năBáăKimăđ aăraăb yăcáchăt o ra THCVĐ: d đoánănhờ nh năxétătr c quanăvƠăth c nghi m; l tăng c v năđ ăxemăxétăt ngăt ; háiăquátăhóa ăgi iăbƠiă

t pămƠăng ời h căch aăbi t thu t gi i ătìmăsaiăl m trong lời gi i ăphátăhi nănguyênănhơnăsaiăl măvƠăs a ch a sai l m [18 ậ trang 197]

Đ t o ra THCVĐ, tácă gi L uă Xuơnă M iă đ aă raă b nă cách:ă ti nă hƠnhă thíănghi m gi i thi u m t hi năt ngă hôngăth gi iăthíchăđ c b ng ki n th căcóăs n;

đ aă raă m tă bƠiă t p ho că cơuă h iă cóă tínhă ristic ă ti nă hƠnhă quană sátă s ki n hi n

t ng ăcóăth gi i thi u m t s ki n hi n t ngăvƠăđ tăsinhăviênăvƠoăvaiă(nhơnăv t) chínhăđ gi i quy t v năđ đ tăraălúcăđóă[2 ậ trang 221]

C năLêăVĕnăTi n cóăsáuăcáchăt o ra THCVĐ:ăquanăsátăth c nghi măđ hìnhăthƠnhăd đoán ăl tăng c v năđ ăt ngăt hóa ă háiăquátăhóa ăphátăhi n sai l măvƠ nguyênă nhơnă saiă l m; t oă raă mơuă thu nă vƠă xungă đ t v m t nh n th c [32ậ trang 12]

Trênăc ăs nghiênăc uăcácăcáchăth c t oăTHCVĐ,ătrongăđ tƠiănƠyă ng ời nghiênăc uăđ xu tăcácăcáchăth căxơyăd ngăcácăTHCVĐ choămônăToánăGi iătíchă

l pă12ănh ăsau:

Th 1: T o v năđ d aăvƠoătìnhăhu ngăcóăth c trong th c ti n

Cácătìnhăhu ng xu tăphátăt th c ti năvƠăcóăch a nh ng v năđ v toánăh c

th ờngăđ căxơyăd ng khi d yăcácăbƠiătoánăhìnhăthƠnhă i n th c m i cho h c sinh

26

Víăd :ăTínhăth tíchăc a kh i tr cóădi nătích đáyăBăvƠăchi u cao h

Th 2: T oătìnhăhu ngăcóăv năđ t nh ng ki n th căđưăbi t

Cácătìnhăhu ngăđ aăraă đơyălƠănh ngăbƠiăt p d ngănơngăcao mƠă hiăgi i, h c sinh c n d aăvƠoă i n th căđưăh c.ăĐơyălƠăvi c c n thi tăđ i v iăgiáoăviênătrongăquáătrìnhăd y h c,ăđ c bi tălƠătrongăbồiăd ỡng h c sinh gi i

Víăd : Tíchătíchăphơnăsau:

T víăd trên,ăhưyătính:

Th 3: G i v năđ b ngăcáchăl tăng c v năđ

Tìnhăhu ng đơyălƠă m t m nhăđ đ o c a m t m nhăđ hay m t s mơuăthu n v i nh ng tri th căđưăcóăs n

Víăd : Khi bi tăđ căvect ch ph ngăc aăđ ờng th ngăvƠăm tăđi măđ ờng

th ngăđiăqua,ătaăvi tăđ căph ngătrìnhăthamăs c aăđ ờng th ng V y khi bi t đ c

ph ngătrìnhăthamăs c aăđ ờng th ng,ătaăcóăth bi tăđ căvect ch ph ngăvƠăm t

đi măđ ờng th ngăđiăquaă hông?

Th 4: G i v năđ b ngăcáchăxemăxétăt ngăt

Khi d y m t s ki n th c m i,ăgiáoăviênăcóăth h ng d n h căsinhăthôngăqua nh ng v năđ t ngăt đưăh cătr căđó.ăTìnhăhu ngăđ aăraă đơyăc n d aăvƠoă

m t k t qu t ngăt mƠăh căsinhăđưăbi tătr căđóănh mă h iăd y ni mătinăvƠoă h nĕngăc a b năthơn.ă

Víăd : T h ngăđ ng th c “Bìnhăph ngăc a m t t ng hai bi u th c”ăcóăth suy ra h ngăđ ng th că“Bìnhăph ngăc a m t hi u hai bi u th c”ă hông?

Th 5: G i v năđ hái quátăhóa

27

Giáoăviênăcóăth đ aăraănh ngăđ iăt ng c th ,ăyêuăc u h căsinhăquanăsát,ă

phơnătíchăvƠătìmănétăchungăc aăcácăđ iăt ngăđóăvƠă háiăquátăhóa thƠnhănh ngătínhă

ch t hay m tă háiăni m c th ăTìnhăhu ngăđ aăraă đơyălƠănh ng ki n th căriêngălẻ đưăh cătr căđóănh m khắcăsơuă i n th căvƠăphátătri năt ăduy.ă

Víăd : HìnhăthƠnhăcôngăth cătínhăgiáătr un c a c p s c ng:

Th 6: Nêuăm tăbƠiătoánămƠăvi c gi i quy tăbƠiătoánăđóăd năđ n m t ki n th c m i

tìnhăhu ngănƠyăgiáoăviênăđ aăraăbƠiătoánăc th ,ămƠăvi c gi iăbƠiătoánănƠyă

s hìnhăthƠnhănênăm tă háiăni m, m tăcôngăth cătoánăh c m i

Víăd : HìnhăthƠnhăcôngăth căc ngăl ngăgiác

BƠiătoán:ăKhôngădùngămáyătính,ăhưyătínhăcácăgiáătr ăl ngăgiác:

a) sin (-315o) b) cos (375o)

D ă i n:

- CơuăaălƠăquenăthu c:ăh căsinhăs ăgi iăb ngăcáchăquyăg năgócăd năv ăgócă

đ căbi t

- Cơuăbătìnhăhìnhăl iă hác:ăsauă hiăquyăg năgócăbƠiătoán tr ăthƠnhătínhăgiáă

tr ăl ngăgiácăc aăm tăgócă hôngăđ căbi t

- V năđ ăchínhălƠă ăch ătaăch aăbi tăcosinăc aăcung 15° b ngăbaoănhiêu?

- Nh ngănh năxétăr ngă15°ă=ă60°ă- 5°ă=ă 5°ă- 30°ăt călƠăgócăc nătínhăđ că

bi uă di nă quaă hi uă c aă haiă gócă đ că bi tă (haiă gócă đưă bi tă giáă tr ă

28

Vi c t o ra nh ngătìnhăhu ng ch aăđ ng nh ng sai l m,ăyêuăc u h căsinhătìmă

ra ch saiăcũngălƠăm t vi călƠmănh mălƠmăc ng c , khắcăsơuă i n th căđưăh c,ăgiúpă

h căsinhătránhănh ng sai l măt ngăt

Víăd :ăHìnhăthƠnhă háiăni m “HƠmăs h p”ăvƠă“Côngăth căđ oăhƠmăc aăhƠmă

s h p”

BƠiătoán:ătínhăđ oăhƠmăc aăhƠmăs y = (1 ậ x3)10

GV t ch căchoăcácănhómăgi i,ăsauăđóătìmăraăsaiăl m trong lời gi i T đóăđiă

đ n k t lu n: “ hôngăápăd ngăcôngăth căđ oăhƠmăc aăcácăhƠmăs th ờng g p cho hƠmăs nƠyăđ c” T đơyăhìnhăthƠnhănênăm tăhƠmăs m iăđóălƠăhƠmăh p,ăvƠăquaăđóăxơyăd ngăcôngăth cătínhăđ oăhƠmăc aăhƠmăh p

Th 8: T oă tìnhă hu ngă cóă v nă đ t vi c gi iă bƠiă toánă mƠă ng ời h că ch aă bi t thu t gi i

êuăc u h c sinh gi iăbƠiătoánămƠăh ch aăbi t thu tătoánăđ gi iănóăcóăth lƠătìnhăhu ng g i v năđ

Víăd : HìnhăthƠnhă háiăni măph ngătrìnhăt ngăquátăc aăđ ờng th ng

BƠiătoán:ă“Choăđ ờng th ngădăđiăquaăđi m M0(-1 ; 2)ăvƠăcóăvect phápătuy n

Đi m M(1;2)ăcóăn mătrênăđ ờng th ngădă hông?

Sauă hiătìmăraălời gi iăchoăbƠiătoánănƠy,ăh c sinh s ti p t c gi i quy t bƠiătoánăt ngăquátăh n:ă“Tìmăđi u ki năđ m tăđi m M(x;y) n mătrênăđ ờng th ng d

bi tăvect ăphápătuy năvƠăm tăđi mănóăđiăqua

Tómăl i, đ v n d ngăđ c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ m tăcáchăthƠnhăcông,ăđi m xu tăphátălƠăt oătìnhăhu ngăcóăv năđ Cáchăt oăraătìnhăhu ngăcóăv năđ

ph iăphùăh p v i t ng n i dung gi ng d y t đó s h iăg i s t ăm ăn iăng ời h c, íchăthíchăs sángăt oătrongăt ăduy,ăv n d ngăcácă i n th căđưăcóăđ gi i quy t v n

đ vƠăhìnhăthƠnhănênă i n th c m i

1.5 Cá m c a d y h n vƠ g i quy t v n

Ph ngăphápăd yăh cănêuăvƠăgi iăquy tăv năđ ăđưăđ cănhi uănhƠă hoaăh cănghiênăc uăvƠăđ aăraăcácăm căđ ă hácănhau nh :ă

29

Tácăgi L uăXuơnăM iăđ aăraăbaăm căđ c aăDHăNVGQVĐ:ăđ iăh i GV

th c hi n toƠnăb quyătrìnhăc a DH NVGQVĐ ăđƠmătho i khi c GVăvƠăSVăcùngănhau th c hi năquyătrìnhăc aăph ngăpháp ăđ iăh iăđ SV t l c th c hi nătoƠnăb quyătrìnhăc aăph ngăphápă[2 ậ trang 220]

Tácăgi Nguy năBáăKim chia DH NVGQVĐălƠmăb n m căđ : ng ời h căđ c

l păphátăhi năvƠăGQVĐ ăng ời h c h pătácăphátăhi năvƠăGQVĐ ăth yătr ăv năđápăphátăhi năvƠăGQVĐ ăGVăthuy tătrìnhăphátăhi năvƠăGQVĐă[18ăậ trang 189]

C năTôăVĕnăKhôiăti năhƠnhătheoăd y h c b n m căđ : thuy tătrìnhăGQVĐ ăđƠmătho iăGQVĐ ăSVăh p tácăGQVĐ ăt nghiênăc u [19 ậ trang 39]

Cĕnăc ăvƠoăm căđ ănh năth căvƠănĕngăl căgi iăquy tăv năđ ăc aăh căsinhătrongă cácă THCVĐă c aă ch ngă trìnhă gi ngă d yă mônă Toánă Gi iă tíchă l pă 12ă t iă

Tr ờngăCaoăđ ngăNgh ăB căLiêu,ăng ờiănghiênăc uăđ ăxu tăcácăm căđ ăd yăh că

ch ăy uăsau:

Sơ 1.1: Cácăm căđ c a d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ

Ph năd iăđơy,ăng ờiănghiênăc u s phơnătíchăsơuăh năcácăm căđ c a d y

h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ

M c 1: GV th c hi nătoƠnăb quáătrìnhăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ

GV th c hi nătoƠnăb quáătrìnhăd y h cănêuăvƠă

30

m căđ nƠy,ăgiáoăviênăt oăraătìnhăhu ngăcó v năđ vƠ nêuăcáchăgi i quy t

v năđ H c sinh th c hi năcáchăgi i quy t v năđ theoăh ng d n c aăgiáoăviên.ăGiáoăviênăđánhăgiáă t qu lƠmăvi c c a h c sinh

Víăd : D yăbƠiătínhătíchăphơnă(Ph năph ngăphápătínhătíchăphơnăt ng ph n) Sau khi gi iăbƠiătoánăm uătính:

Giáoăviênăđ aăraăbƠiătoánăm iăđ h c sinh v n d ng:

GV đ t v năđ cho HS lƠăcáchăl a ch năđ t ph n t nƠoălƠăhƠmău(x)ăvƠăhƠmăv(x).ăVƠăđồng thờiăh ng d n cho h căsinhăcáchăđ tă2ăhƠmănƠy.ăHS s th c hi n cáchăgi iătheoăh ng GV h ng d n GV đánhăgiáă t qu bƠiătoánăc a HS.ăTùyătheoăđ iăt ng HS mƠăGV đ nhăh ngăcáchăgi i quy t

M c 2: GVăvƠăHSăcùngănhauăgi i quy t v năđ

Giáoăviênănêuăv năđ , g iăỦăđ h căsinhătìmăraăcáchăgi i quy t v năđ H c sinh th c hi năcáchăgi i quy t v năđ v i s giúpăđỡ c aăgiáoăviênă hiăc n.ăGiáoăviênăvƠăh căsinhăcùngăđánhăgiá

Víăd : Choăhìnhăh p .ăCh ngăminhăr ng:

GVăđ tăv năđ ,ăd aăvƠoătínhăch tăhìnhăh p,ăquyătắcăc ngăbaăđi m,ăhi uăhaiăvect , quyătắcăhìnhăbìnhăhƠnh,ăhìnhăh p,ăthìăHSăph iăv năd ngăphùăh păvƠoăt ngăcơuă đ ă gi iă quy tă bƠiă t pă trên.ă Sauă hiă gi iă xongă thìă GVă vƠă HSă cùngă nh nă xétă bƠiăgi i

M c 3: GV cung c păthôngătin,ăHSăphátăhi n, nh n d ng, t l c gi i quy t v năđ

31

Giáoăviênăcungăc păthôngătinăt oătìnhăhu ngăcóăv năđ H căsinhăphátăhi năvƠăxácăđ nh v năđ n y sinh, t l căđ xu tăcácăgi thuy tăvƠăl a ch n gi iăpháp.ăH c sinh th c hi năcáchăgi i quy t v năđ ăGiáoăviênăvƠăh căsinhăcùngăđánhăgiá

Víăd : Gi iătamăgiácăbi tăaă=ă cm,ăcă=ă6cmăvƠăBă= 60o

Tìnhăhu ngăcóăv năđ ă ăvíăd ătrênălƠăbi tăđ căbaăđ iăl ngătrongătamăgiác.ăHSăc năphátăhi năvƠăxácăđ nhăcácăcôngăth căcóăliênăquanăvƠăl aăch nănh ngăcôngă

th căđ năgi năítăgơyăraăsaiăs ăđ ăgi iăquy tăbƠiătoánătrên.ăSauăđóăGVăvƠăHSăcùngănhauă i mătraă tăqu

M c 4: HS t l căphátăhi n v năđ vƠăgi i quy t v năđ

H c sinh t l căphátăhi n v năđ n yăsinhătrongăhoƠnăc nh c aămìnhăho c c a

c ngăđồng, l a ch n v năđ ph i gi i quy t H c sinh ch đ ng trong vi c gi i quy t

v năđ , hìnhăthƠnhăcácăcơuăh iăđ tăraătrongăt ăduy,ăđ c l pănghiênăc u,ătìmă i m, t đánhăgiáăch tăl ng, hi u qu ,ăcóăỦă i n b sung c aăgiáoăviênă hiă tăthúc

Víăd : Ch ngăminhăđ ngăth c:

HSăt ăphátăhi năraăcôngăth căl ngăgiácăliênăquanăđ ăch ngăminhăbƠiătoánătrên.ăSauăđó, HS t gi i quy tăbƠiătoánăvƠăcóăth soăsánhă t qu v i b năcùngăl p

ho c nhờ nh năxétăđánhăgiáăc a GV

Nh ăv y, đ c p t iăcácăm căđ DHăNVGQVĐăcóă ăm căđ chính,ăcácăm c

đ th hi nănĕngăl c c a HS t th păđ n cao: M căđ th p nh tălƠăGVăthuy tătrìnhătheoăquanăđi m DH NVGQVĐ.ăM căđ cao nh tălƠăHSăđ c l pănghiênăc u t gi i quy t v n đ , th c hi n t t c cácă b c c aă GQVĐă (ch ng h nă nh ă th o lu n nhóm).ăVìăv yătrongăquáătrìnhăd y h c ph iăcĕnăc vƠoăm căđ t l c c a HS vƠăcácă

đi u ki n hi năcóăđ t ch c th c hi năbƠiăh c v iăcácăm căđ hácănhauăcũngănh ă

ph i h p t t gi aăcácăm căđ đ đápă ng m cătiêuăbƠiăh c VƠăng ờiănghiênăc u s

ti năhƠnhăxơyăd ngăcácătìnhăhu ngăcóăv năđ theo 4 m căđ trênăchoămônăGi iătíchă

l p 12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu

32

1.5.3 Q y t nh t ch c d y h n vƠ g i quy t v n

Đ t ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ ,ăcácănhƠănghiênăc uăđưăđ aăraănhi uăquanăđi mă hácănhau v quyătrìnhăt ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ Tácăgi Nguy năBáăKim đ aăraăb năb c: phátăhi năvƠăthơmănh p v năđ ; tìmăgi i pháp; trìnhăbƠyăgi iăpháp ănghiênăc uăsơuăgi iăphápă[18 ậ trang 192]

Khácăv i Nguy năBáăKim, tácăgi Tr năBáăHoƠnhăc uătrúcăm tăbƠiăd y theo

ph ngăphápănêuăvƠăgi i quy t v năđ gồm 3 b c:ăđ t v năđ ,ăxơyăd ngăbƠiătoánă

nh n th c; gi i quy t v năđ đ t ra; k t lu n [9 ậ trang 57]

Trênăc ăs tìm hi uăcácănghiênăc u v quyătrìnhăt ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ c aăcácătácăgi trongăvƠăngoƠiăn c,ăng ờiănghiênăc u k th aăvƠăb sungăđ đ aăraăquyătrìnhăt ch c DH NVGQVĐănh ăsau: