Một số giải pháp tạo động lực cho người lao động tại công ty cổ phần đầu tư phát triển công nghệ điện tử viễn thông

60 2.2.2.ă ánhăgiáăth c tr ngăcácăbi năphápăt oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng t iăCôngătyăELCOM ..... Gi iăphápăt oăđ ng l c cho ng iălaoăđ ng CôngătyăELCOM .... Kháiăni măv ăđ ngăl c,ăt oă

B GIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

Nguy năXuơnăThanh

I N T - VI NăTHỌNG

HĨăN I - 2015

B GIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

Nguy năXuơnăThanh

HĨăN I - 2015

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoan:ăLu năv năv iătênăđ tƠiă"M t s gi iăphápăt oăđ ng

l căchoăng iălaoăđ ng t iăCôngătyăC ph nă uăt ăPhátătri năCôngăngh

i n t - Vi năthông"ălƠăcôngătrìnhănghiênăc uăđ c l p c aăcáănhơnătôi,ăch aă

đ căcôngăb d i b t k hìnhăth cănƠoătr căkhiăbáoăcáoăk t qu nghiênăc u

t iăPhòngăSauăđ i h c, khoa Qu n tr kinhădoanh,ă i h căTh ngăLong.ăCácă

s li u, bi u m uăđ c s d ng trong Lu năv nănƠyălƠătrungăth c,ăđ c thu

th păquaăquáătrìnhăkh oăsátăth c t vƠăthamăkh oăcácătƠiăli uăchuyênăkh oăcóăliênăquan

TôiăxinăcamăđoanăvƠăch uătráchănhi m v nh ng n iădungătrên

Tácăgi

Nguy n XuơnăThanh

M CăL C

L IăCAMă OAN

DANH M CăHÌNHăV

DANH M C B NG

DANH M CăCỄCăCH VI T T T

M U 1

1.ăLỦădoăch năđ tƠi 1

2 M căđíchănghiênăc u 2

3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u 2

3.1.ă iăt ngănghiênăc u 2

3.2 Ph măviănghiênăc u 2

4.ăPh ngăphápănghiênăc u 3

4.1.ăPh ngăphápăthuăth păthôngătin 3

4.2.ăPh ngăphápăx lỦăd li u 3

5.ăụăngh aăkhoaăh căvƠăth c ti n c a lu năv n 3

6 B c c c a lu năv n 4

CH NG 1: C ăS LệăLU N CHUNG V NG L CăVÀăT Oă NG L CăCHOăNG IăLAOă NG T I DOANH NGHI P 5

1.1 Kháiăni m v đ ng l c, t oăđ ng l căvƠăvaiătròăc a t oăđ ng l c 5

1.1.1.ă ng l c 5

1.1.2 T oăđ ng l c 6

1.1.3.ăVaiătròăc a t oăđ ng l c 6

1.2 M t s h c thuy t v t oăđ ng l c 7

1.2.1.ăCácăh c thuy t n i dung 7

1.2.2.ăCácăh c thuy tăquáătrình 14

1.3.ăCácăcôngăc t oăđ ng l c 18

1.3.1.ăCácăkhuy năkhíchătƠiăchính 18

1.3.2.ăCácăkhuy năkhíchăphiătƠiăchính 27

1.4.ăNhơnăt nhăh ngăđ năđ ng l căchoăng iălaoăđ ng 37

1.4.1.ăNhơnăt thu c v b năthơnăng iălaoăđ ng 38

1.4.2.ăNhơnăt thu c v môiătr ng doanh nghi p 40

1.4.3.ăNhơnăt thu c v môiătr ngăngoƠiădoanhănghi p 41

T NG K TăCH NGă1 44

CH NGă2: TH C TR NG T Oă NG L CăCHOăNG IăLAOă NG T IăCỌNGăTYăC PH Nă UăT ăPHỄTăTRI N 46

CỌNGăNGH I N T - VI NăTHỌNG 46

2.1 Gi i thi uăcôngătyăELCOM 46

2.1.1.ăQuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri n 46

2.1.2.ăC ăc u t ch c qu nălỦăc aăcôngăty 48

2.1.3.ă căđi mălaoăđ ngătrongăcôngăty 50

2.1.4.ă căđi măl nhăv c ho tăđ ng s n xu t, kinh doanh 56

2.1.5 Nh ng thu n l iăvƠăkhóăkh năc aăCôngătyăELCOM 58

2.1.6 K t qu ho tăđ ng s n xu t, kinh doanh c aăcôngătyănh ngăn măg n đơy 59

2.2 Th c tr ng t oăđ ng l c choăng iălaoăđ ng t iăcôngătyăELCOM 60

2.2.1 Nhu c uăcôngăvi c c aăng iălaoăđ ng t iăcôngătyăELCOM 60

2.2.2.ă ánhăgiáăth c tr ngăcácăbi năphápăt oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng t iăCôngătyăELCOM 62

2.3.ă ánhăgiáăchung v th c tr ng t oăđ ng l căchoăNL ă côngătyăELCOM 83

2.3.1.ăThƠnhăt u, k t qu đ tăđ c 83

2.3.2 H n ch ,ănguyênănhơn 84

T NG K TăCH NGă2 85

CH NGă3: GI IăPHỄPăT Oă NG L CăCHOăNG IăLAOă NG 86

T IăCỌNGăTYăC PH Nă UăT ăPHỄTăTRI N 86

CỌNGăNGH I N T - VI NăTHỌNG 86

3.1.ă nhăh ngăphátătri n c aăcôngătyăELCOM 86

3.1.1.ă nhăh ngăphátătri n ho tăđ ng kinh doanh c aăcôngăty 86

3.1.2.ă nhăh ng v côngătácăt oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng 87

3.2 Gi iăphápăt oăđ ng l c cho ng iălaoăđ ng CôngătyăELCOM 87

3.2.1.ăXơyăd ngăvƠătri n khai d ánătínhăn ngăsu tăchoăng iălaoăđ ng 88

3.2.2 Ti năl ng 91

3.2.3 Ti năth ng 91

3.2.4.ăPhơnătíchăvƠăthi t k t l iăcôngăvi c 92

3.2.5.ă Ơoăt oăvƠăphátătri n ngu nănhơnăl c 92

3.2.6.ăC ăh iăth ngăti năvƠăphátătri n ngh nghi p 93

T NG K TăCH NGă3 94

K T LU N 95

DANH M CăTÀIăLI U THAM KH O 96

PH L C 01: PHI U KH Oă SỄTă CỌNGă TỄCă ÀOă T Oă NG L C CHOăNG IăLAOă NG T IăCỌNGăTYăELCOM 97

PH L C 02: DI N GI IăQUYăTRÌNH TệNHăN NGăSU TăCHOăNG I LAOă NG CỌNGăTYăELCOM 102

1.ăTênăd án 102

2 M cătiêuăd án 102

3 Ph m vi d án 102

4.ăNguyênăt c 102

5.ăQuyătrìnhăth c hi n 104

6.ă ánhăgiáăk t qu th c hi năcôngăvi căchoăng iălaoăđ ng 109

7.ă ánhăgiáă uăđi măvƠănh căđi m c aăquyătrìnhătrên 109

DANHăM CăHỊNHăV

Hìnhă2.1:ăS ăđ b máyăcôngătyăELCOMăn mă2014 48

Hìnhă2.2:ăBi uăđ s l ngălaoăđ ng ELCOM t n mă2011ăđ n 2014 51

Hìnhă2.3:ăBi uăđ c ăc uănhơnăs theoămôăhìnhăt ch c s n xu t ELCOM n mă2014 52

Hìnhă2.4:ăBi uăđ c ăc uănhơnăs theoătrìnhăđ ELCOMăn mă2014 52

Hìnhă2.5:ăBi uăđ c ăc uănhơnăs theo ch căn ngă ELCOMăn mă2014 53

Hìnhă2.6:ăBi uăđ c ăc uănhơnăs theoăđ tu i ELCOMăn mă2014 55

Hìnhă2.7:ăBi uăđ c ăc uănhơnăs theo gi iătínhă ELCOMăn mă2014 56

Hìnhă2.8:ăBi uăđ c ăc u doanh thu ELCOMăn mă2014 57

Hìnhă2.9:ăQuyătrìnhăđánhăgiáănhơnăviênă ELCOMăn mă2014 63

Hìnhă3.1:ăS ăđ quyătrìnhăt ch căvƠăth c hi n d án 89

HìnhăPh l că2.1:ăS ăđ quyătrìnhăt ch căvƠăth c hi n d án 104

DANHăM CăB NG

B ng 2.1: S l ngălaoăđ ng côngătyăELCOMăt n mă2011ăđ n 2014 50

B ng 2.2: T ng h păc ăc u lao đ ng côngătyăELCOMăn mă2014 51

B ng 2.3: C ăc uătheoătrìnhăđ côngătyăELCOM,ăHiPTăvƠăFPTăn mă2014

B ng 2.8: K t qu kh oăsátănhuăc uăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOM 60

B ng 2.9: K t qu kh oăsátănhuăc uăng iălaoăđ ng côngătyăELCOMătheoă

B ng 2.12: C ăc u gi iăth ng trong l sinh nh t ELCOMăhƠngăn m 69

B ng 2.13: M căđ hƠiălòngăc aăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOMăv khen

th ng 70

B ng 2.14: Phúcăl iăchoăng iălaoăđ ng côngătyăELCOM 71

B ng 2.15: Chiăphíăngh mátăt n mă2012ăđ năn mă2014ă CôngătyăELCOM

72

B ng 2.16: M căđ hƠiălòngăc aăNL ă CôngătyăELCOMăv cácăchínhăsáchă phúcăl i 73

B ng 2.17: Danhăsáchăcácăcơuăl c b đangăduyătrìă ELCOMăn mă2014 74

B ng 2.18: M că đ hƠiă lòngă c aă NL ă Côngă tyă ELCOMă v v nă hóaă hóaă doanh nghi p 74

B ng 2.19: M căđ hƠiălòngăc aăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOMăv côngă vi c hi n t i 75

B ng 2.20: M căđ hƠiălòngăc aăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOMăv côngă tácăđánhăgiáăk t qu th c hi năcôngăvi c 77

B ng 2.21: K t qu đƠoăt o CôngătyăELCOMăt n mă2012ăđ n 2014 79

B ng 2.22: M căđ hƠiălòngăc aăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOMăv côngă tácăđƠoăt oăvƠăphátătri n ngu nănhơnăl c 79

B ng 2.23: M căđ hƠiălòngăc aăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOMăv môiă tr ngăvƠăđi u ki nălƠmăvi c 81

B ng 2.24: Cácăv tríătuy n d ng quan tr ngăn mă2014ă CôngătyăELCOM 82 B ng 2.25: M căđ hƠiălòngăc aăng iălaoăđ ng CôngătyăELCOMăv c ăh i th ngăti năvƠăphátătri n s nghi p 82

B ng Ph l c 2.1: B ngăchoăđi măcácăphòng 105

B ng Ph l c 2.2: B ngăchoăđi mănhómăcôngăvi c 106

B ng Ph l c 2.3: B ngăchoăđi mănhómăcôngăvi c 106

B ng Ph l c 2.4: B ngăđánhăgiáănhơnăviênăthamăgiaăd án 108

B ng Ph l c 2.5: B ngăđánhăgiáăb ph n tham gia d án 108

DANHăM CăCỄCăCH ăVI TăT T

ELCOM :ăCôngătyăC ph nă uăt ăPhátătri n Côngăngh i n t - Vi năthông CNTT :ăCôngăngh thôngătin

PjM : Project Manager (Qu n tr d án)

M ă U 1.ăLýădoăch năđ ătƠi

Ch tăl ng ngu nănhơnăl căluônăvaiătròăh t s c quan tr ngăđ n s thƠnhă

b i c a t ch c.ăTrongăđó,ăcôngătácăt o đ ng l căchoăng iălaoăđ ngălƠăm t trong nh ng n i dung quan tr ng c aăcôngătácăqu n tr ngu nănhơnăl c.ăCôngătácănƠyălƠmăchoăng iălaoăđ ngăh ngăsayăc ng hi năgiúpăchoăn ngăsu t lao

đ ngăt ngălênănh đóămƠădoanhănghi pănhanhăchóngăđ tăđ căcácăm cătiêuăđư

đ t ra

ThƠnhăl p t n mă1995,ăCôngătyăC ph nă uăt ăPhátătri năCôngăngh

i n t - Vi năthôngă(ELCOM)ălƠănhƠăcungăc păhƠngăđ uăcácăs n ph m ph n

m măvƠătíchăh p h th ngăchoăcácănhƠăcungăc p d ch v m ng,ăcácăgi iăphápăchuyênăd ngăvƠăcácăd ch v k thu tăchoăngƠnhăVi năthôngăvƠăAnăninh,ăđ ng

th iălƠăđ năv phơnăph i,ătíchăh p h th ngăchoăcácăđ iătácătoƠnăc u N m trong s cácădoanhănghi păt ănhơnăl n nh t t i Vi tăNamă(theoăbáoăcáoăc a VietnamăReportă500ăn mă2014),ăsauăg nă20ăn măho tăđ ng, ELCOM t hƠo luônăđ ng trong Top d năđ uătrongăl nhăv cămƠămìnhăl a ch n

Conăđ ng c a ELCOM l a ch nătrongă20ăn măquaălƠăcôngăngh - s n

ph m - d ch v , t nh ngăcôngăngh uăvi tăvƠăhi năđ i nh t t oăraăcácăs n

ph m m iă mangătínhă đónăđ u,ă phùăh p nh t v i nhu c u th tr ng, t đóăcung c pă cácă d ch v t ngă ng S n ph m c aă ELCOMă đ că đáoă v tínhă

n ng,ăđaăd ng v côngăngh ă ơyăchínhălƠăm cătiêuăc aăELCOMăđ tr thƠnhă

T păđoƠnăCôngăngh hƠngăđ u Vi t Nam

Trong nh ngăn măqua,ăBanălưnhăđ oăCôngătyăđưăcóăr t nhi u n l c trongăcôngătácăt oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ngăđ nơngăcaoălòngănhi t huy t, phátăhuyăs căsángăt oătrongănhơnăviênănh mănơngăcaoăn ngăsu tăvƠăhi u qu

ho tă đ ng s n xu tă kinhă doanh.ă Tuyă nhiên,ă vi c tri n khai gi iă phápă thi u

2

đ ng b choănênăhi u qu đemăl iăch aăcao.ăVi căng iălaoăđ ng thi u ho c khôngăduyătrìăđ căđ ng l cătrongăcôngăvi căkhôngăh n ch do b năthơnăng i laoăđ ng M iăng iălaoăđ ngălƠănh ngăconăng i c th cóănh ng ti măn ng,ă

th m nh nh tăđ nh,ănhƠăqu nălỦăluônăph iăcóăcáiănhìnăkhoa h căđ đ aăraăcácăchínhăsáchăk p th iăgiúpăng iălaoăđ ngăduyătrìăđ ng l călaoăđ ngăvƠăphátăhuyă

kh n ngăyêuăthích,ătơmăhuy tăcôngăvi căquaăđóănhanhăchóngăđ tăđ c nh ng

m cătiêuăphátătri n c aăcôngăty

V i nh ngălíădoătrênătôiăquy tăđ nh ch năđ tƠiăắM T S GI IăPHỄPă

T Oă NG L CăCHOăNG IăLAOă NG T IăCỌNGăTYăC PH Nă UăT ă PHỄTăTRI NăCỌNGăNGH I N T - VI NăTHỌNG”

2.ăM căđíchănghiênăc u

 Nơngă caoă hi u qu s n xu t,ă kinhă doanhă vƠă phátă tri n b n v ng c a côngătyăELCOMăthôngăquaăđ y m nhăcôngătácăt o đ ng l căchoăng i laoăđ ng

3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

3.1 i t ng nghiên c u

H th ngă líă lu nă liênă quană đ n t oă đ ng l că choă ng iă laoă đ ng t i CôngătyăELCOM

3.2 Ph m vi nghiên c u

 V n iă dung:ă tƠi nghiênă c uă cácă chínhă sáchă h ngă đ n vi c t o

đ ng l căchoăng iălaoăđ ng t iăCôngătyăELCOM

 V th iăgian:ăNghiênăc u t n mă2012ăậ 2014; Gi iăphápăđ xu tăcóăỦăngh aătrongăgiaiăđo n 2015 ậ 2018

 V khôngăgian:ăNghiênăc uăcácăgi iăphápăt oăđ ng l căchoăng i lao

đ ng t iăCôngătyăELCOM

 Cácăcôngătrìnhănghiênăc u khoa h căđưăcôngăb ,ăcácăbƠiăbáoăđ ngătrênă

t păchí,ălu năánăti năs ,ăth căs ,ăwebsite

 Cácăbáoăcáoăth ngăniên,ăbáoăcáoăđ i h i c đôngăc aăCôngăty,ăcácăquyă

ch v laoăđ ng, ti năcông,ătƠiăli u th ngăkê

 K th aă cácă nghiênă c uă khácă đ đ aă raă cácă Ủă ki n, nh nă đ nh cho nghiênăc uănƠy

4.2 Ph ng pháp x lý d li u

Cácăth ngăkê,ăsoăsánhăđánhăgiáătheoăph ngăphápăđ nhătínhăvƠăđ nhăl ng

5.ăụăngh aăkhoaăh căvƠăth căti năc aălu năv n

 PhơnătíchăvƠăt ng h păc ăs líălu năcóăliênăquanăđ năcôngătácăt oăđ ng

l căchoăng iălaoăđ ng t iăcácădoanhănghi p

 ánhă giáă côngă tácă t oă đ ng l că choă ng iă laoă đ ng t iă Côngă tyăELCOM

 xu t gi iă phápă t oă đ ng l că choă ng iă laoă đ ng t iă Côngă tyăELCOM

4

6.ăB ăc căc aălu năv n

NgoƠiăph năm ăđ u,ăk tălu n,ăph ăl căvƠăcácătƠiăli uăthamăkh o,ăn iădungă

lu năv năchiaălƠmă3ăch ng:

Ch ngă1:ă C ăs líălu n chung v đ ng l căvƠăt oăđ ng l căchoăng i lao

đ ng t i doanh nghi p

Ch ngă2: Th c tr ng t oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng t iăCôngătyăC

ph nă uăt ăPhátătri năCôngăngh i n t - Vi năthông

Ch ngă3:ă Gi iăphápăt oăđ ng l c choăng iălaoăđ ng t iăCôngătyăC ph n

uăt ăPhátătri năCôngăngh i n t - Vi năthông

CH NGă1

1.1 Kháiăni măv ăđ ngăl c,ăt oăđ ngăl căvƠăvaiătròăc aăt oăđ ngăl c

1.1.1 ng l c

TheoăMaierăvƠăLawleră(1973),ăắđ ng l călƠăs khaoăkhátăt nguy n c a

m iăcáănhơn”.ăTheoăkháiăni mănƠy,ăđ ng l c g n li n v i m i conăng i c th cóăkhátăkhaoăvƠăt nguy n c ng hi năn ngăl c b năthơnătrongăquáătrìnhăth c

hi năcôngăvi c Khao khát,ăt nguy năcƠngăl năthìăđ ng l căcƠngăcao

Theoă Kreitneră (1995),ă ắđ ng l că lƠă m tă quáă trìnhă tơmă lỦă mƠă nóă đ nh

h ngăcácăhƠnhăviăc aăcácăcáănhơnătheoănh ng m căđíchănh tăđ nh”.ăHo tăđ ng

c aăconăng iălƠăho tăđ ngăcóăch đíchăd năđ năcácăhƠnhăviăc a conăng i Kháiăni m nƠyăchoăr ng,ăquáătrìnhătơmălỦăcóătínhăđ nhăh ngăchoăhƠnhăviăconă

ng i theo nh ng m căđíchănh tăđ nhăđ c g iălƠăđ ng l c

TheoăHigginsă(1994),ăắđ ng l călƠăl c b yăbênătrongăcáănhơnăđ đápăngăcácănhuăc uăch aăđ c th aămưn”.ăKháiăni mănƠyăchoăr ng,ăđ ng l c đ n

t thôiăthúcăbênătrongăconăng i ch khôngăđ n t b t k y u t tácăđ ngănƠoă

t bênăngoƠi óălƠănhu c uăch aăđ c th aămưnăđưăt o ápăl c bu căconăng i

ph iăhƠnhăđ ng đ th aămưnănhuăc uăđóăvƠăđóăchínhălƠăđ ng l c So v iăkhái

ni m c a Kreitner thìăkháiăni mănƠyăcóăđi m h n ch b i trong th c t khôngă

ph i các nhu c uăch aăth aămưnăđ u t oăraăđ ng l călƠmăvi c Ch nh ng nhu

c uăch aăđ c th aămưn,ăcóăkh n ngăth c hi n, cóămongămu n th aămưnăm i

t oăraăđ ng l c choăconăng i

Nh ăv y, ắđ ng l c là s khao khát và t nguy n c a m i cá nhân

nh m phát huy m i n l c đ h ng b n thân đ t đ c m c tiêu c a cá nhân và m c tiêu c a t ch c”

vi căđ c giao sao cho hi u qu lƠmăđ c vi căđó,ăcácănhƠăqu n tr ph i

th c hi năđ ng b côngătácăt oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng

Nh ăv y, ắT o đ ng l c là s v n d ng m t h th ng các chính sách,

bi n pháp, cách th c qu n tr tác đ ng nên ng i lao đ ng nh m làm cho

ng i lao đ ng có đ ng l c trong công vi c, thúc đ y h hài lòng h n v i công vi c và mong mu n đ c đóng góp cho t ch c”

1.1.3 Vai trò c a t o đ ng l c

i v iăxưăh i, t oăđ ng l căgiúpăcácăthƠnhăviênătrongăxưăh iăcóăcu c

s ng t tăđ păh năb iăvìăcácănhuăc u c a h cóăkh n ngăđ căđápă ng t iăđa.ă

T oăđ ng l căgiánăti p trong vi căxơyăd ngăxưăh iăngƠyăcƠngăphátătri năh nătrênăc ăs phátătri n c a m iăcáănhơn,ădoanhănghi păvìăm iăcáănhơnăhayădoanhănghi păđ u lƠăthƠnhăviênă c aăxưă h i M tă khác,ă t oăđ ng l căgiúpă cáănhơnătrongăxưăh iăđ tăđ căcácăm cătiêuădoăh đ tăraăquaăđóăhìnhăthƠnhănênănh ng giáătr m i

i v i v i doanh nghi p, t oăđ ng l căgópăph n quan tr ngăvƠoăvi c xơyăd ngăv năhóaădoanhănghi păquaăđó giúpădoanhănghi pănơngăcaoăv th , uy tín,ăth ngăhi u c a doanh nghi pătrênăth tr ng T oăđ ng l c trong doanh nghi păđ c s d ngăcóăhi u qu s khaiăthácăđ c t iă uăkh n ngăc aăng i laoăđ ng,ănơngăcaoăhi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p NgoƠiăra,ănóăcònăthuăhútăđ călaoăđ ng gi i cho doanh nghi p

i v i b năthơnăng iălaoăđ ng, t oăđ ng l căgiúpăchoăng iălaoăđ ng

khôngăng ng ph năđ uăhoƠnăthi năh năvƠăphátăhuyătínhăsángăt o c aăng i laoăđ ng

1.2 ăM tăs ăh căthuy tăv ăt oăđ ngăl c

t oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ngăcácănhƠăkhoaăh căđưănghiênăc u cácăy u t t oăraăđ ng l căchoăng iălaoăđ ngăđ c th hi n qua m t s h c thuy t sau:

1.2.1 Các h c thuy t n i dung

Conăng iăcóăr t nhi u nhu c uăkhácănhau,ăcácănhƠănghiênăc uăđưăch raăcác cáchăti p c n v iăcácănhuăc uăđó.ăTrênăc ăs đóăcácănhƠăqu n tr tìmăcáchăđ m b oăchoăng iălaoăđ ngăluônă trongătìnhătr ngăđ c th aămưnăcácănhu c u nh măđ tăđ c k t qu lƠmăvi c m căđ cao nh t

1.2.1.1 H căthuy tăh ăth ngănhuăc uăc aăMaslow

Theo Maslow,ăhƠnhăviăc aăconăng i b tăđ u t nhu c u c a h S

th aămưnănhuăc uălƠmăh hƠiălòngăvƠăkhuy năkhíchăh hƠnhăđ ng Nhu c u t nhiênăc aăconăng iăđ căchiaăthƠnhăcácăn căthangăkhácănhauăt th p lênăđ n cao v t m quan tr ng ph năánhăm căđ c n thi t c aănóăđ i v i s t n t iăvƠăphátătri n c aăconăng i Nh ng nhu c u m căcaoăh năs đ c th aămưnăkhi nh ng nhu c u c păd iăđ căđápă ng.ăConăng i ch y uăhƠnhăđ ng theo nhu c u, chínhăs th aămưnănhuăc uălƠmăh hƠiălòngăvƠăkhuy năkhíchăh hƠnhăđ ng

Theo b c thang nhu c u c aăMaslow,ăcácănhuăc uăđ căchiaăthƠnhăc p caoăvƠăc p th p Nhu c u c p th p g m nhu c u sinh h c, nhu c uăanătoƠn,ănhu c uăxưăh i Nhu c u c p cao bao g m nhu c uăđ căđánhăgiá,ătônătr ngăvƠă

nh ng nhu c u v hoƠnăthi n

S khác bi t gi a hai lo i nhu c uănƠyălƠăchúngăth aămưnăt bênătrongăvƠăbênăngoƠiăc aăconăng i Khi nhu c u b căd i c aăconăng iăđ c th a

8

mưnăđ n m t m căđ nh tăđ nhăthìăt nóăn y sinh nhu c u b căcaoăh n.ă

Thuy t c p b c nhu c u c a Maslow r tăcóăỦăngh a r t to l n vìănóăcóăỦăngh aăr t quan tr ng cho cácănhƠăqu nălỦă ch mu năđ ngăviênănhơnăviênăthìă

c n ph i bi năng iălaoăđ ngăđóăđangă c p b c nhu c uănƠoăđ t đóăcóăcácă

gi iăphápăchoăvi c th aămưnănhuăc uăng iălaoăđ ng.ă ng th i, b oăđ măđ t

đ năcác m cătiêuăc a t ch c.ăCácănhuăc uănƠyăđ c s p x păvƠăchiaăthƠnhă5ă

nh ng nhu c uăc ăb n nh tăvƠăm nh nh t c aăconăng i

B c 2 ậ Nh ng nhu c u v anăninhăvƠăanătoƠn:ăKhiăconăng iăđưăđápăngăcácănhuăc uăc ăb n t călƠăcácănhuăc uănƠyăkhôngăcònăđi u khi năsuyăngh ăvƠăhƠnhăđ ng c a h n a, h s cóănhuăc uăcaoăh n.ă óălƠănhuăc u an toƠn,ăkhôngăb đeăd a v tƠiăs n,ăcôngăvi c, s c kh e,ătínhăm ngăvƠăgiaăđình,ầăNhuă

c uăanătoƠnăvƠăanăninhăth hi n c th ch t l n tinh th n.ăConăng i mong

mu năcóăs b o v cho s s ng c aămìnhăkh iăcácănguyăhi m Nhu c uănƠyăs

tr thƠnhăđ ngăc ăho t đ ngătrongăcácătr ng h p kh n c p, nguy kh năđ n tínhăm ngănh ăthiênătai,ăchi nătranh,ăthúăd ,ầ

B c 3 ậ Nh ng nhu c u v xưăh i:ăLƠănh ng nhu c u v tìnhăyêu,ăđ c

ch p thu n, mong mu năđ căthamăgiaăvƠoăm t t ch c hay m tăđoƠnăth nƠoăđó.ăDoăconăng i lƠăm tăthƠnhăviênăc aăxưăh iănênăh c năđ c nh ngăng i khácăch p nh n.ăConăng iăluônăcóănhuăc uăyêuăth ng,ăg năbó.ăC păđ nhu

c uănƠyăconăng iăcóănhuăc u giao ti păđ phátătri n

B c 4 ậ Nh ng nhu c uăđ căđánhăgiáăvƠătônătr ng:ăKhiăconăng i th a mưnănhu c uăđ c ch p nh nălƠăthƠnhăviênătrongăxưăh iăthìăh cóăxuăth t

tr ngăvƠămu năđ căng iăkhácătônătr ngămình.ăNhuăc u lo iănƠyăth ng d n

đ n th aămưnănh :ăquy n l c,ăuyătín,ăđ a v vƠălòngăt tin

ơyălƠămongămu n c aăconăng i khi nh năđ c s chúăỦ,ăquanătơmăvƠătônătr ng t nh ngăng iăxungăquanhăvƠă mongămu n b năthơnălƠăm t m t xíchăquanătr ngăkhôngăth thi u trong h th ngăphơnăcôngălaoăđ ngăxưăh i

Vi c h đ cătônătr ng cho th y b năthơnăt ngăcáănhơnăđ u mong mu n tr thƠnhăng i h u d ng Vì v y, conăng iăth ngăcóămongămu năđ a v caoăđ

đ c nhi uăng iătônătr ngăvƠăkínhăn

B c 5 ậ Nhu c u v s hoƠnăthi n:ăLƠănh ng nhu c u v chơn,ăthi n,

m , t ch ,ăsángăt o mong mu năphátătri nătoƠnădi n v c th l căvƠătríătu

Conăng i t nh n th y b năthơnăc n ph i th c hi n m tăcôngăvi cănƠoăđóătheoăs thíchăvƠăch khiăcôngăvi căđóăđ c th c hi năthìăh m i c m th y hƠiălòng.ăNh ăv y,ătheoălỦăthuy tănƠy,ătr cătiênănhƠăqu nălỦăc năquanătơmă

đ năcácănhuăc u v t ch t,ătrênăc ăs đóănơngăd nălênăcácănhu c u b c cao

1.2.1.2 H căthuy tăERGăc aăClaytonăAlderfer

H c thuy t c a h c gi Clayton Alderfer đ aăraălƠăm t s b sung, s a

đ iăthƠnhăcôngăchoălỦăthuy t v thápănhuăc u c a Maslow Thuy tăcònăđ c

bi tăđ năd iăcáiătênăắThuy t nhu c u t n t i, quan h ,ăphátătri n”.ăTuyănhiên,ă

h c thuy tăERGăkhácăv i h c thuy t c aăMaslowăkhíaăc nhăc năb n:

10

Th nh t, theo Alderfer, nhu c uăcáănhơnăg m:

 Nhu c u t n t i,ăđóălƠănh ngăđòiăh i v v t ch tăvƠăcácăyêuăc uăc ă

b n c aăconăng iănh ăth că n,ăqu năáo,ăch

 Nhu c u quan h :ăLƠămongămu n thi t l păcácăquanăh nh ăv iăcácăthƠnhăviênătrongăgiaăđình,ăquanăh v iăđ ng nghi p, c pătrên,ăc p

d iătrongăcôngăvi c

 Nhu c uăphátătri n:ăLƠămongămu năphátătri n b năthơn,ăth hi n

vi călƠmăcóăsángăt oăvƠăn ngăsu t cao đ ng th iăcóăđi u ki năđ th

hi năcácăkh n ngăc aămình.ă

Th hai, theo Maslow, nhu c uăcáănhơnăt ngătheoăc p b c,ăkhiăcácănhuă

c u b c th păh năđ c th aămưnănóăkhôngăt oăđ ng l căchoăcáănhơnăthayăvƠoăđóălƠănhuăc uăcaoăh n,ăcònăAlderferăl i nh n m nh n uăcáănhơnăđ y nhu

c uălênăb căcaoăh nă(nhuăc uăphátătri n) khi nhu c u th păh nă(nhuăc uăđ c quan h )ăđ c th aămưn,ă nh ngă m i n l că đ th aă mưnă nhuă c uă caoăh nă

ch aăđ căđápă ngăthìănhuăc u th păh n,ăli n k v năđ căxemălƠăy u t t o

đ ng l c

Th 3, theo Maslow, t i m t th iăđi măconăng i ch t pătrungăvƠoăm t nhu c u,ănh ngăAlderferăl i nh n m nh, m iăng iăcóăth đ ng th iăcóănhi u nhu c u m tălúc.ăH c thuy tănƠyăkhuyênăcácănhƠăqu nălỦăv cáchănhìnănh n conăng i, ph i xem m iănhơnăviênăcóăkh n ng h c t păvƠăphátătri năkhiăxơyă

d ngăvƠăth c hi năcácăchínhăsáchănhơnăs trong qu nălỦănh măthúcăđ y h lƠmăvi căđ t k t qu cao

1.2.1.3.ăH căthuy tăv ăs ăthƠnhăđ t,ăliênăk t,ăquy năl căc aăMcClelland

H c thuy t c a McClelland cho r ng m iăng iăcóăbaănhuăc uăc năb n lƠănhuăc uăthƠnhăđ t, nhu c uăliênăk t, nhu c u quy n l c

 Nhu c uăthƠnhăđ t:ăLƠăs khátăkhaoăc aăcáănhơnăđ đ tăđ c hay

v t qua nh ng m cătiêuăc aăcáănhơnăđưăđ căxácăđ nh,ăhưyăv nă

t iăcácăthƠnhăt uăvƠădƠnhăđ c th ng l i m iătrongăcôngăvi căvƠă

cu c s ng

 Nhu c uăliênăk t:ăLƠămongămu n thi t l p quan h xưăh i m tăcáchăthơnăthi năvƠăhƠiăhòaăv iăng iăkhác.ă

 Nhu c u quy n l că lƠă mongă mu nă cóă th tácă đ ngă vƠă ki mă soátă

ng iăkhác,ătr iăh năđ ng nghi p,ătácăđ ngăđ năhoƠnăc nhăvƠăthayă

đ iăhoƠnăc nh

TheoăMcClelland,ăcácănhuăc uănƠyăluônăg n v i m iăcáănhơnăvƠăđ c nơngăcaoăh năkhiăkinhănghi mălƠmăvi căt ngălên.ăNh ngăng iălƠmăvi căc ngă

th ng l i nh n m nhăh năvƠoănhuăc uăthƠnhăđ t M t s ng iăkhácăl iăthíchă

ki măsoátăng i xung quanh, t c coi tr ng quy n l c.ă tìmăraăkhíaăc nhăđó,ăôngăkhuy n ngh cácănhƠăqu nălỦăs d ngăcácăb ngăcơuăh i v i nh ngăcơuăh i

đ c thi t k theo ch đ c aămình

McClelland ch raăng iăthƠnhăđ tăcaoăth ngăcóăkhátăv ng m nh m

h năđ hoƠnăthƠnhăm t nhi m v đ c bi t v s th aămưnăbênătrongăcôngăvi c

h nălƠăph năth ngămƠăh nh năđ c.ăNg iăcóăthƠnhătíchăcaoăth ngăcóăócă

th c t , bi tăxácăđ nh nh ng m căđíchăh pălỦăcóăth đ tăđ c.ăNg iăthƠnhăđ t caoăth ng mong mu n nh n nh năđ căngayăthôngătinăph n h i v thƠnh tích.ăThôngătinăph n h iăgiúpăh th aămưnătrongăcôngăvi c, khuy năkhíchăh

c i bi năhƠnhăviăvƠăđ ra m cătiêuăth tháchăh n.ăTheoăông,ălưnhăđ o cao c p trong doanh nghi p c n ph i xem trong nh ngăng iă thƠnhăđ tătrongă côngă

vi c, giao cho h nh ng nhi m v quan tr ng, cung c păđúngăvƠăđ thôngătină

ph n h iăđ h cóăth phátăhuyăh t kh n ngăvƠăs tr ng c aămìnhătrongăcôngăvi c H c thuy tănƠyăkhuyênăcácănhƠăqu nălỦătrongăxơyăd ngăvƠăth c

hi năchínhăsáchănhơnăs ,ăđ c bi t v iănhómălaoăđ ng qu nălỦ,ăđ t oăđ ng l c

12

thìăbênăc nh th aămưnănh ng nhu c u c a h c n nh n m nh nhu c uăthƠnhă

đ tăvƠăquy n l c.ăH năn a c năquanătơmăt iărènăluy n nh ng k n ngălƠmă

vi cătheoănhómăvƠăcáchăth c h pătácătrongăcôngăvi căđ h cóăphongăcáchălưnhăđ o hi u qu , quan h đ ng nghi p ph iăhƠiăhòaăvƠăthơnăthi năchínhălƠăc ă

s đ đ tăđ c hi u qu côngăvi c c aănhóm

1.2.1.4 H căthuy tăhaiăy uăt ăc aăHerzberg

Thôngăquaăph ng v năsơuăg n b nănghìnălaoăđ ng v iăhaiăcơuăh iăắKhiănƠoăb n th yăhoƠnătoƠnăthíchăcôngăvi căđangăđ m nh n?”ăvƠăắKhiănƠoăb n

th yă hoƠnă toƠnă th t v ng v côngă vi c c a b nă thơn”.ă T ng h p k t qu nghiênăc u Herzberg ch raăhaiănhómăy u t liênăquanăđ n t oăđ ng l c cho

ng iălaoăđ ng

M tălƠ,ănhómăcácăy u t thu cămôiătr ngălƠmăvi c,ăcóătácăđ ngăduyătrìă

tr ngă thái laoă đ ngă bìnhă th ng,ă ng nă ng a s b tă mưnă trongă côngă vi c,

nh ngăkhôngălƠmăh th c hi năcôngăvi c t tăh năg iălƠăcácăắy u t duyătrì”.ă

Ng iălaoăđ ng mu n doanh nghi păcóănh ngăchínhăsáchănhơnăs đúngăđ n vƠăth c hi năchúngăcôngăb ng, nh tăquán,ăđi u ki nălƠmăvi căđ căđ m b o vƠăđ c nh n m căl ngăt ngăx ng v iăcôngăs c b ra H xem vi c th a mưnăcácăy u t đóălƠăđi u t tănhiên,ătráiăl i s lƠmăh tr lênăb tămưnăv iăcôngă

vi căvƠăd n t i gi m k t qu th c hi n

HaiălƠ,ănhómăy u t đ ng l căliênăquanătr c ti păđ n n iădungăcôngăvi c

đ m nh n N u thi uăcácăy u t nƠyăng iălaoăđ ng s khôngăhƠiălòng,ăl i nhácăvƠăthi u s chúătơmăvƠoăcôngăvi c.ă i uăđóăliênăquanătr c ti p t i s b t

n v tinh th n Nh ng y u t nƠyăg iălƠă ắy u t thúcăđ y”.ăHerzberg cho

r ng, n u t ch c ch quanătơmăt i m t trong hai y u t thìăkhôngăđ tăđ c k t

qu mongăđ iălƠăthúcăđ yăng iălaoăđ ngălƠmăvi c Herzberg c ngănh n m nh vƠoăvi călƠmăphongăphúăcôngăvi c c aănhơnăviênăđ t oăđ ng l căthôngăquaălƠmăchoăcôngăvi căthêmăthách th cănh ăt ngătráchănhi măvƠăs t qu n T đóă

đemăl i cho h c măgiácăv s hoƠnăthƠnhăvƠăs th aămưnăcaoăh n.ăThi t k

l iăcôngăvi căcóăth thôngăquaăm r ngăcôngăvi c,ălƠmăgiƠuăcôngăvi c, hay luơnăphiênăcôngăvi călƠmăgi mătínhăđ năđi uăvƠăt ngătínhăh p d n M r ng côngăvi călƠăthi t k côngăvi c theo chi u r ng,ăthêmăvƠoăcôngăvi căng i lao

đ ngăđangălƠmăm t s nhi m v cóăquyătrìnhăt ngăt đ t n d ng th i gian

r i.ăLƠmăgiƠuăcôngăvi călƠăphátătri năcôngăvi c theo chi uăsơu,ăb ngăcáchăgiaoăchoăng i laoăđ ng m t s nhi m v khóăh nătr cănh ăt ki m tra, l p k

ho chăvƠăt ki măsoátăk ho ch,ămƠănh ng nhi m v nƠyătr căđơyăth ng thu căng i qu nălỦătr c ti p.ă i uăđóăgiúpăng iălaoăđ ngăphátătri năỦăth c

v th ngă ti nă vƠă tr ngă thƠnhă trongă côngă vi c Luơnă phiênă côngă vi că lƠăchuy n t côngăvi cănƠyăsangăcôngăvi căkhác,ăs thayăđ i s pháăv tínhăđ nă

đi u, t oăc ăh i h c h i nh ng k n ngăm i, nh ngăl nhăv c m iăvƠăthi t l p quan h lƠmăvi c m i,ăt ngătínhăphongăphúătrongăcôngăvi c

Tuyăcóăm t s l i ch tríchăv h c thuy t c a Herzberg nh ăph m vi nghiênăc u h p,ăkhôngăđ c păđ n s khácăbi t v cáănhơn,ăkhôngănóiărõăquană

h gi a s th aămưnăv i t oăđ ng l c,ănh ngăcóăỦăngh aănh tăđ nh trong t o

đ ng l cănh ăch ra m t s y u t tácăđ ngăđ năđ ng l căvƠ s th aămưnătrongălaoăđ ng.ăTheoăông,ăđ th c s khuy năkhíchăng iălaoăđ ngăthìătr c h t c n

t oăraămôiătr ngălƠmăvi căthíchăh p,ăđ caoăvaiătròăc a thi t k vƠăthi t k l i côngăvi căchoăphùăh p v i kh n ngăvƠăs tr ng c aăng iălaoăđ ng, gi m tínhă đ nă đi uă vƠă nhƠmă chánă nh mă tránhă s th t v ngă trongă côngă vi c c a

ng iălaoăđ ng

Tuyăcácăh c thuy t n iădungăkhôngăhoƠnătoƠnăgi ng nhau khi ch ra b n

ch t nhu c u c aăconăng i,ănh ngăv c ăb năc ngăcóăs t ngăđ ng nh t

đ nh.ăCácăh c thuy tăđ u nh n m nh quan h gi a nhu c u v iăhƠnhăviălƠmă

vi c Nhu c u c aăcácăcáănhơnăt oăraăápăl căthúcăđ yăconăng iăhƠnhăđ ngăđ

th aămưnănhuăc u,ăhayănóiăcáchăkhácănhuăc uăcáănhơnăt oăápăl căđ th hi n ra

14

tháiăđ vƠăhƠnhăviăt ngă ng.ăChínhăvìăv y,ătráchănhi m c aănhƠ qu n tr lƠă

c n t oăraămôiătr ngălƠmăvi căcóăph n ngătíchăc c v iăcácănhuăc u c aăcáănhơnăđ t oăđ ng l călƠmăvi c cho h ă đ tăđ căđi uăđó,ănhƠăqu n tr c n quanătơmăt i ba v năđ chính:ăTìmăhi uăng iălaoăđ ng mu năgìăt côngăvi c

đ m nh n,ădùngăcáchănƠoăđ th aămưnănh ng nhu c uăkhácănhauăđó,ăthi t k cácăcôngăvi c h pălỦăvƠăt oăc ăh i cho h phátătri n, c ng hi n cho m cătiêuă

c a t ch c

1.2.2 Các h c thuy t quá trình

Khácăv iăcácăh c thuy t n iădung,ăcácăh c thuy tăquáătrìnhăđiăvƠoătìmă

hi uălỦădoăt i sao m iăcáănhơnăth hi năhƠnhăđ ng

1.2.2.1.ăH căthuy tăt ngăc ngătíchăc căB.F.Skinner

Theo h c thuy tănƠyăcóănh ngăhƠnhăviăc aăcáănhơnănênăđ căthúcăđ y

b ngăcácăph n th ng,ănh ngăc ngăcóănh ngăhƠnhăviănênăb h n ch b ng cáchăb qua Nh ngăhƠnhăviăđ căth ngăcóăxuăh ng nh c l i,ăkhôngăđ c

th ng (b qua) ho c b ph t s cóăxuăh ng b lo i b d n Ph năth ngăcóă

th lƠănh ng l i khen ng i quy tăđ nhăth ngăti n, kho n ti n nh tăđ nh;ăhìnhă

ph tăcóăth lƠănh ng l i qu tráchăhayăc t gi m quy n l i B quaăcoiănh ăkhôngăbi năđ n vi călƠmăkhôngăt t c aănhơnăviên,ăcáchănƠyăch phùăh p khi

ng i qu nălỦăngh ăr ngăhƠnhăviăđóăch t m th iăhayăkhôngănghiêmătr ngăđ n

m c ph iăáp d ngăhìnhăph t Kho ng th i gian gi a th iăđi m x yăraăhƠnhăviăđóăch t m th iăhayă khôngănghiêmătr ngăđ n m c ph iăápăd ngăhìnhăph t Kho ng th i gian gi a th iă đi m x yă raă hƠnhă viă vƠă th iă đi m ti nă hƠnhă

th ng/ph tăcƠngăng năthìăcƠngăcóătácăd ngălƠmăthayăđ iăhƠnhăvi.ăHìnhăph t cóătácăd ng h n ch cácăhƠnhăviămangăl i k t qu khôngăk v ngănh ngăcóăth gơyăraăph năkhángăt phíaăng iălaoăđ ng.ă gi m bi n c nƠyăc n g năhƠnhă

vi ph t li n v iăhƠnhăviăth ngăchoăthƠnhătíchăt tăhayăkhenătr c,ăchêăsau.ă

qu nălỦăcóăhi u qu cácănhƠăqu nălỦăc n ph iăxácăđ nh m t s hƠnhăviăc th

mƠăh mu năng iălaoăđ ng th hi nătrongăcôngăvi cănh ăphátăhuyăsángăki n,

l ch s v iăkháchăhƠng,ăquanătơmăđ n ch tăl ng,ăđ ng nghi p.ă ng th i, ch

ra m t s hƠnhăviăkhôngămongămu nănh ălưngăphíăth iăgian,ăthôăl v iăkháchăhƠng,ăch y theo s l ng b qua ch tăl ngầăDoăđó,ăcácănhƠăqu nălỦăc n phátătri năcácăhƠnhăviăt t b ng vi c th a nh năcácăthƠnhătíchăt tăvƠăth ng

t ngăx ng cho k t qu đó;ăti năhƠnhăph tăcácăhƠnhăviăsaiătrái, gơyăh u qu nghiêmătr ng v i t ch c Vi c th c hi năth ng hay ph t c năchúăỦăđ n th i

đi m ng n khi x yăraăhƠnhăviăđ nơngăcaoătácăd ng trong qu nălỦăvƠăđ m b o côngăb ng v i m iănhơnăviên.ăTuyănhiên,ăkhôngănênăquáănh n m nhăcácăhƠnhă

vi ph tămƠăc n g n v iăcácăhƠnhăviăđ căth ngăđ h n ch s ph năkhángăt phíaăng iălaoăđ ng

1.2.2.2 H căthuy tăk ăv ngăc a Victor V.Room

H c thuy tăđiăvƠoălỦăgi i vi căng iălaoăđ ng mu năgìăvƠăcáchăth căthúcă

đ y h d n h t n l căđ hoƠnăthƠnhăcôngăvi c.ă lỦăgi i, Victor Vroom ch ra

l c nh tăđ nh s đemăl i m tăthƠnhătíchănh tăđ nhăvƠăthƠnhătíchăđóăs d năđ n

m t k t qu ho c ph năth ngăt ngă ng H c thuy t d aătheoălogicălƠăconă

ng i s lƠmăcáiăh cóăth lƠmăkhiămƠăh mu nălƠm.ăCh ng h n, m tăng i

mu năđ căth ngăti năvƠăth yărõăm i quan h gi aăthƠnhătíchăxu t s c v i vi c

đ căth ngăti n,ăkhiăch măch cóăth đ tăđ c k t qu caoăthìăs thúcăđ y h

16

lƠmăvi căch măch nh măđ tăđ c mong mu n c a b năthơn.ăV.Room đưăđ aăraăcôngăth c đ xácăđ nhăđ ng l căcáănhơn

(1.1) Trongăđó:ă

- :ălƠăđ ng l călƠmăvi c,

- : K v ngă(xácăsu tămƠăcáănhơnă năđ nh cho m t n l călƠmăvi c

v i m tăthƠnhătíchănh tăđ nh.ăEă=ă0ăkhiăcáănhơnăngh ăh khôngăth đ tăđ c

m căthƠnhătích,ăEă=ă1ăkhiăh hoƠnătoƠnăch c ch năcóăth đ tăđ c m căthƠnhătích)

- :ăPh ngăti nă(xácăsu tămƠăcáănhơnă năđ nh cho m t m c th c hi n côngăvi căcóăth đ tăđ căđ mang l i m t k t qu t ngă ng cóăth giao

đ ng t 1ă(hoƠnătoƠnăch c ch n v quan h gi aăthƠnhătíchăv i ph năth ng

t ngă ng)ăđ nă0ă(khôngăcóăc ăh iăcóăph năth ngăkhiăcóăk t qu )

:ăGiáătr (l ngăgiáătr mƠăcácăcáănhơnăg n v iăcácăk t qu khácănhau.ăVăcóăth giao đ ng t -1 (k t qu hoƠnătoƠnăkhôngămongămu n)ăđ n +1 (k t

qu hoƠnătoƠnămongămu n)

Nh ăv y,ăđ t oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng,ăng i qu nălỦăc nătìmă

hi uăquáătrìnhăsuyăngh ăc aăcáănhơn,ăt đóătácăđ ngătíchăc căthôngăquaăhƠnhă

đ ng c th T călƠăc n ph i t iăđaăhoáă , , b ngăcáchălƠmăchoăng i lao

đ ng hi uărõăm i quan h tr c ti p gi a n l c v iăthƠnhătích,ăthƠnhătíchăv i

k t qu vƠăph năth ng,ăvƠăcácăph năth ngăđóăph i h p d n v i b năthơnăh 1.2.2.3.ăH căthuy tăcôngăb ngăc aăStacy Adam

H c thuy tănƠyăđ aăraăquanăni m,ăconăng i mong mu năđ căắđ i x côngăb ng”.ăM iăng iăth ng mong mu n nh năđ c nh ng quy n l i (ti n

l ng,ăphúcăl i, s anătoƠnăvƠă năđ nhătrongăcôngăvi c, s th ngăti n)ăt ngă

x ng v i nh ngăđóngăgópămƠăh b ra N u m tăcáănhơnănh n th y t ch c tr cho h d i m c h đangăđ căh ngăthìăngayăl p t c s gi m n l călƠmă

vi c xu ngăđ xácăl păắs côngăb ng”ăm i.ăNg c l i, n u th yăđ c tr cao thìăs c g ngălƠmăvi căch măch h n.ă nhìn nh n v s đ i x ,ăng i lao

đ ngăth ngăcóăxuăh ngăsoăsánhăs đóngăgópăc a h vƠănh ng quy n l iămƠă

h nh năđ c v i s đóngăgópăvƠăquy n l i c a nh ngăđ ng nghi păkhác

Cácăquy n l iăcáănhơn

> = < Cácăquy n l i c aăng iăkhác

(1.2) óngăgópăc aăcáănhơn óngăgópăc aăng iăkhác

N u t s ( côngăth c 1.2) l năh năhayănh h năt s đóăc a nh ng

đ ng nghi păkhácăthìăđ uăcóăth tácăđ ng t iăhƠnhăviălaoăđ ng c aăcáănhơnăđ xácăđ nh l i s cơnăb ngănh :ăGi m n l călƠmăvi că(lưnăcông);ăthayăđ i ph n

th ng nh năđ cănh ăđòiăh iăt ngăph năth ng; r i b tìnhătr ng hi n t i

nh ăb vi c;ăthayăđ i m căsoăsánhăv iăcácăđ ng nghi păkhác;ăbópăméoăs so sánhăvìăh cóăth cho r ng s b tăcôngăcóăth ch lƠăt m th iăvƠăcóăth thay

đ iătrongăt ngălaiăhayăđòiăt ngăthêmănhi m v choăđ ng nghi p S côngă

b ngăđ c thi t l păkhiăcáănhơnăc m th y quy n l i/đóngăgópăc a h b ng t

s đóăc aăng iăkhác.ăS soăsánhăliênăquanătr c ti p v iătìnhătr ngăphơnăchiaăquy n l i c aăng iălaoăđ ngătrongănhómălaoăđ ngăcóătácăđ ng t i s th a mưnăvƠăhƠnhăviălƠmăvi c c aăcáănhơn

M tăcáănhơnăc m nh năđ c s côngăb ngăcóătácăd ngăthúcăđ y s th a mưnăvƠălƠmăt ngăk t qu th c hi năcôngăvi căvƠăng c l i.ăTuyănhiên,ăc ngă

r tăkhóăxácăl păđ c s nhìnănh năcôngăb ng gi a m iăng i trong t p th

ng iălaoăđ ng do m t s ng iăcóăxuăh ngăắc ngăđi uăhóa”ăthƠnhătíchăc a

b năthơnăvƠăxemăth ng nh ngăđóngăgópăc aăđ ng nghi p.ă i uăkhóăkh năđ i

v iănhƠăqu nălỦălƠăph i ki măsoátăđ cătìnhăhình,ălo i b ho c h n ch s b t côngăx yăraăkhiăphơnăchia quy n l iătrongănhómălaoăđ ng

18

t oăđ ng l cănhƠăqu n tr c n ph i t oăraăvƠăduyătrìăs côngăb ng trong t ch căthôngăquaăl uăỦăm t s v năđ sau: Ph i bi t r ng m iăcáănhơnă

s soăsánhăs côngăb ng b t c khiănƠoănh ng quy n l iămƠăh th yărõă(ti n

l ng,ăphúcăl i, s th ngăti n)ăđ căphơnăchiaăvƠălo i b s b tăcôngăthôngăqua tr l ngăth ng d aătrênăs đóngăgóp;ăt oăc ăh iăth ngăti n ngang nhau cho nh ngăng iăcóăn ngăl căvƠăthƠnhătíchăngangănhau;ăc n lo i b phơnăbi t

đ i x v tu i, gi iătính,ăch ng t c,ătônăgiáo;ăC năthôngăbáoăchoăng i lao

đ ngărõăv cáchăđánhăgiáăthƠnhătíchăvƠăcáchănhìnănh n v quy n l i h pălỦăđ

h xácăl pădùngăđi măsoăsánh,ătránhăhi u sai ho căcóăsuyăngh ăắc ngăđi u hóaăđóngăgópăc a b năthơn”

1.3 Cácăcôngăc ăt oăđ ngăl c

1.3.1 Các khuy n khích tài chính

Trênăc ăs cácăh c thuy t v t oăđ ng l c,ăcácănhƠăqu nălỦăcóăth s d ng nhi uă côngă c khácă nhauă đ t oă đ ng l că choă ng iă laoă đ ng, bao g m c khuy năkhíchătƠiăchínhăvƠăcácăkhuy năkhíchăphiătƠiăchính.ăCácăkhuy năkhíchătƠi chínhăth ng bao g m:

1.3.1.1 Ti năl ng

Cóănhi uăkháiăni m v ti năl ng, theo t ch călaoăđ ng Qu c t (ILO),

ti năl ngălƠăs tr côngăho c thu nh păcóăth bi u hi n b ng ti năvƠăđ c n

đ nh b ng tho thu n gi aăng i s d ngălaoăđ ngăvƠăng iălaoăđ ng, ho c

b ngăphápălu t,ăphápăquyăQu căgia,ădoăng i s d ngălaoăđ ng ph i tr cho

ng iălaoăđ ng theo h păđ ngălaoăđ ng cho m tăcôngăvi căđưăth c hi n hay s

ph i th c hi n, ho c nh ng d ch v đưălƠmăho c s ph iălƠm B n ch t c a

ti năl ngălƠăgiáăc s c laoăđ ngăđ căhìnhăthƠnhătrênăc ăs giáătr s c lao

đ ng Ti năl ngăchia hai lo iălƠăti năl ngădanhăngh aăvƠăti năl ngăth c t

Ti năl ngădanhăngh aălƠăs l ng ti nămƠăng iălaoăđ ng nh năđ c do k t

qu laoăđ ng c aămình.ăTi năl ngăth c t đ c bi u hi n b ng s l ngăvƠă

ch tăl ngăhƠngăhóaăvƠăd ch v mƠăng iălaoăđ ngătraoăđ iăđ căthôngăquaă

ti năl ngădanhăngh aăc aămình

Ng iălaoăđ ngăquanătơmănh tăvƠătr c h tălƠăđ n ti năl ngăth c t vìăchínhăti năl ngăth c t m i ph năánhăm c s ng th c t c a h Ti năl ngă

th c t ph thu căvƠoăti năl ngădanhăngh aăvƠăs bi năđ ng c aăgiáăc Ti n

l ngăc p b c (ch c v ), ti năl ngăc ăb năvƠăph c păl ng

Ti năl ngăc ăb n = Ti năl ngăc p b c + Ph c păl ng (1.3)

Ti nă l ngă c ă b n:ă cònă đ c g iă lƠă ph n ti nă l ngă c ngă vìă chúngă

th ng c đ nh,ăítăthayăđ i,ăcònăti năth ngăvƠăcácăkho n ti n tr thêmăkhácă

th ngăđ c g iălƠăph năl ngăm măvìăchúngăhayăthayăđ iăvƠăph thu căvƠoă

hi u qu s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng th i k

Ti năl ngăc p b c: s l ng ti năđ căquyăđ nh ph thu căvƠoăc p b c (ch c v ) c aăng iălaoăđ ng theo b ngăl ngăquyăđ nh,ăkhôngăbaoăg măcácăkho n ph i tr thêmăkhác.ăTùyătheoăt ngăngƠnhăvƠăcácăch c v nh tăđ nhăcóăcácăh s l ngăt ngă ng

Ti năl ngăc p b c = Ti năl ngăt i thi u  H s l ngăt ngă ng v i c p b c (ch c v ) (1.4)

côngăth c (1.4), ph c păl ngălƠănh ng kho n ti năđ c b sung ngoƠiăti năl ngăc p b c,ănóăđ căquyăđ nhăd i d ng h s ph c p ho c

ph n tr măt ngăthêmăsoăv i ti năl ngăt i thi u ho c ti năl ngăc p b c Ph

c păl ngăđ c tr khi m tăng iănƠoăđóăph iăhaoăphíăs călaoăđ ngăthêmădoă

gi m tăc ngăv nƠoăđó,ălƠmăvi cătrongăđi u ki năkhôngăbìnhăth ng,ăgiáăc

đ tăđ h năbìnhăth ng khiăcácăđi u ki nătrênăthayăđ iăhayăkhôngăcònăs chênhăl chătrênăthìăph c păc ngăthayăđ i ho căkhôngăcònăn a

Ph c păl ngăkhôngăph iălƠătr c păvƠăc ngăkhôngăph iălƠăti năth ng

20

vìănóălƠăkho n ti n năđ nhăt ngăđ iăvƠăkhôngăph iăaiăc ngăđ căh ngănh ănhau Ph c păl ngăcóătínhălinhăho tăcao,ăkhôngăc đ nh,ăth ng bi năđ i khi

ng iălaoăđ ngăthayăđ i v tríăcôngătácăvƠăđi u ki nălaoăđ ngăvƠăch chi m m t

ph n nh so v iăl ngăc ăb n Khi c n khuy năkhích,ăđ ngăviênănh ngăng i cóătrìnhăđ ,ăcóăm căl ngăcao vƠoănh ngăn iăc năthuăhút,ăng iătaătínhăph c p trênăm căl ngăc p b c,ăcònăkhiă nhăh ng c aăcácăy u t c n ph c pătácă

đ ngănh ănhauăđ n m iăng iăthamăgiaăthìăph c pătínhătheoăl ngăt i thi u Phơnălo i ph c păl ng:

 Ph c p khu v c:ăápăd ngăđ i v iăng iălƠmăvi c vùngăxaăxôi,ăh o lánhăvƠăkhíăh u x u

 Ph c păđ c h i, nguy hi m:ăápăd ngăđ i v iăng iălƠmăngh ho căcôngă

vi căcóăđi u ki nălaoăđ ngăđ c h i, nguy hi m,ăđ c bi tăđ c h i, nguy

hi mămƠăch aăđ căxácăđ nh trong m căl ng.ăă

 Ph c pă tráchă nhi mă côngă vi c:ă ápă d ngă đ i v iă thƠnhă viênă khôngăchuyênă tráchă h iă đ ng qu n tr ,ă thƠnhă viênă bană ki mă soátă (khôngă k

tr ng ban ki măsoát)ăvƠănh ngăng iălƠmăm t s côngăvi căđòiăh i tráchă nhi m cao ho c ph iă đ m nhi mă công tácă qu nă lỦă khôngă ph thu c ch cădanhălưnhăđ o

 Ph c pă l uă đ ng:ă ápă d ngă đ i v iă ng iă lƠmă ngh ho că côngă vi c

th ngăxuyênăthayăđ iăđ aăđi mălƠmăvi căvƠăn iă

 Ph c păthuăhút:ăápăd ngăđ i v iăng iăđ nălƠmăvi c vùngăkinhăt

m i,ăc ăs kinh t vƠăđ oăxaăcóăđi u ki n sinh ho tăđ c bi tăkhóăkh n.ăNgoƠiă ra,ă đ i v iă cánă b ,ă côngă ch că vƠă cácă đ iă t ng l că l ngă v ătrangă cònă cóă cácă lo i ph c pă c ă b nă nh :ă ph c pă thơmă niênă v t khung, ph c păkiêmănhi m ch cădanhălưnhăđ o, ph c pă uăđưiăngh

Ti năl ng c aăng iălaoăđ ngăcònăph thu căvƠoăhoƠnăc nh kinh t ,ăxưă

h i c aă tăn c N uăđi u ki n kinh t phátătri năcùngăv i ti n b khoa h c

k thu tăthìăn ngăsu tălaoăđ ngăt ngălên,ăđ ngăngh aăv i vi c ti năl ngăvƠăthuă

nh p c aăng iălaoăđ ngăc ngăt ng.ăT đó,ăng iălaoăđ ngăcƠngăcóăthêmăđ ng

l căđ khôngăng ng ph năđ u, c i thi năvƠăb sungăcácăk n ngăc n thi t,ăphátăhuy t tăh năngu n l căconăng i

Ti năl ngăvƠăthuănh păkhôngăph iălƠăđ ng l c duy nh tăđ ng i lao

đ ngă yênă tơmă c ng hi n,ă nơngă caoă ch tă l ngă vƠă n ngă su tă laoă đ ng.ă Bênă

c nhăđóăcònăc năcóăcácăđ ng l c khuy năkhíchăkhácănh :ăs côngăkhai,ăcôngă

b ngătrongăchínhăsáchăl ngăvƠăthuănh p

Th c t cho th y,ăcóăhaiăph ngăth c tr l ngăc ăb nălƠătr l ngătheoă

th iăgianăvƠătr l ngătheoăk t qu th c hi năcôngăvi c (tr l ngătheoăs n

ph m) Tr l ngătheoăth iăgianălƠăhìnhăth cămƠăti năl ngăm iăng i lao

đ ng nh năđ c ph thu căvƠoăs đ năv th iăgianălaoăđ ng (gi ,ăngƠy,ătu n, tháng,ầ)ăvƠăm căl ngătheoăc p b c c a h Tr l ngătheoăth i gian c ngăkhôngăch th c hi n v i nh ngăng i qu nălỦ,ăph c v , b o v mƠăápăd ng

v i c nh ngăng iămƠăcôngăvi c c a h đưăđ căđ nh m c ch t ch trênădơyăchuy n,ă đi u khi nă cácă thi t b t đ ng T tă nhiên,ă d i con m t c aă cácăchuyênăgiaăqu nălỦ,ăhìnhăth c tr l ngătheoăth iăgianăcóăth xu t hi n nhi u

k h trong qu nălỦălaoăđ ng,ăvƠăkhôngăph iălƠăcáchăđ duyătrìăph ngăth c s

d ngălaoăđ ng t iă u.ă c bi t, khi h th ng ch cădanhăvƠănh ngătiêuăchu n

nh m ki mătra,ăđánhăgiáătinhăth n t giácăc ngănh ăhi u su tălƠmăvi c c a

ng iălaoăđ ngăđangăthi uăhoƠnăthi n hay thi u ch t ch s lƠmăch h th ng

tr l ngătheoăth iăgianăkémătácăd ng Tr l ngătheoăk t qu th c hi năcôngă

vi călƠăhìnhăth cămƠăti năl ngăm iăng iălaoăđ ng nh n đ c ph thu c tr c

ti păvƠoăcôngăvi căđưăhoƠnăthƠnhă(baoăg m t t c nh ngăcôngăvi căđưăđ c

ki m tra, nghi măthu)ăvƠăđ năgiáăti năl ngăchoăm iăđ năv kh iăl ngăcôngă

vi căđó.ăKh iăl ngăcôngăvi c đơyălƠăcácăquyă căchungăđ ch m tăđ năv côngă vi c, m tă đ nă v s n ph mă hoƠnă thƠnh, nh ng chi ti tă đ c ch t o,

22

nh ng ch căn ngăc aăcôngăvi căđ c th c hi n,ầă năgiáăti năl ngălƠăs

ti năl ngăph i tr t ngă ng v i m t kh iăl ngăcôngăvi căđưăhoƠnăthƠnhăvƠă

đ c ki m nh n H th ngăl ngătheoăk t qu th c hi năcôngăvi căđ căcácănhƠăqu n tr đánhăgiáăcao,ăvìănóăt o ra nhi u l iăíchăchoănh ngăng i s d ng laoăđ ng Vi cărƠngăbu c l iăíchăthi tăthơnăc aăng iălaoăđ ng v i kh iăl ng côngăvi căvƠăch tăl ngăcôngăvi c do anh ta th c hi năđưăt oăraăđ ng l c to

l n cho s n xu t Fedrich Winson Taylorăthìăchoăr ng, tr l ngătheoăcôngă

vi c s tr thƠnhăcôngăc bu căng iălaoăđ ngătuơnăth theo k lu t laoăđ ng chuyênănghi p

M t lo i k lu t v aămangătínhăc ng ch hƠnhăchínhăv aămangătínhăkinh t Trong n n s n xu tăt ăb n ch ngh a,ăti năl ngătheoăk t qu th c

hi năcôngăvi căc ngăđ ng th iălƠăph ngăti năđ t ngăc ngăbócăl tăgiáătr

th ngăd ,ăđ yănhanhătíchăl yăt ăb n ch ngh a.ăNhi u nghi păđoƠnăđưăph năđ i hìnhăth c tr l ngănh ăv y,ăđòiăxemăl iăđ nh m călaoăđ ng, b sungăthêmă

nh ng chi phíăđ c i thi năđi u ki nălƠmăvi c,ăthayăđ iăđ năgiáăti năl ngătheoă

h ngăcóăl iăh năkhiăng iălaoăđ ngăđưăv tăđ nh m c.ăVìăv y,ăđưăcóănh ng

n l căxưăh iănh ăh ngăvƠoăvi c c iăcáchăđ hìnhăth c tr l ngătheoăk t qu

th c hi năcôngăvi c linh ho tăh n vƠăítănhi u th aămưnănh ngăyêuăsáchăv l i íchă c aă ng iă laoă đ ng.ă óă lƠă tr l ngă theoă k t qu côngă vi c v i ti n

th ng, tr l ngătheoăđ năgiáăl yăti n, tr l ngăkhoánătheoăkh iăl ngăcôngă

vi căchoănhómăho c v a tr l ngăkhoánăv a tr l ngăk t h p v i nh ng hìnhăth c,ăcácăch đ th ng linh ho t,ăgiaăt ngăthêmănh ng l iăíchăv t ch t vƠătinhăth năkhácăchoăng iălaoăđ ng.ăCácăhìnhăth nƠyăđưăc g ngălƠmăthayă

đ iătháiăđ c aăng iălaoăđ ng,ătr c nh ngăđ nh m căvƠăđ năgiáăti năl ngăcho m iăđ năv kh i l ngăcôngăvi căhoƠnăthƠnh.ăS c i thi n c aăcácăm c

l ngăvƠăcácăm c thu nh p cu iăcùngăchoăng iălaoăđ ngăđưălƠmăchoăquanăh

gi aăng iălaoăđ ngăvƠăng i s d ngălaoăđ ngăthayăđ i d nătheoăh ngătíchă

c c Trong nhi u doanh nghi p, nh tălƠăcácădoanhănghi pădoăchínhăph qu n lỦ,ăv c ăb năđưăápăd ngăhaiăhìnhăth c tr l ngănh ătrên.ăTrongăhìnhăth c tr

l ngătheoăk t qu côngăvi c,ăcóăc tr l ngătheoăđ năgiáăc đ nh, ch y uăápă

d ngă choă côngă vi că đ că hoƠnă thƠnhă trongă đ nh m că vƠă tr l ngă khuy n khíchăngoƠiăđ năgiáăc đ nh H th ngăl ngăkhuy năkhíchăcóătácăd ng l n trong vi căthúcăđ yăn ngăsu tălaoăđ ng,ăhoƠnăthƠnhăv t ch tiêuăđ nh m c

Nh đ ng l c khuy năkhíchăcácăm căl ngăt ngăcao,ădoăs v t tr i

c aăn ngăsu tălaoăđ ng,ănênătinhăth n t giácătrongălaoăđ ngătr c h t cho mình,ăsauăđóăvìăs th nhăv ng c a doanh nghi p m iăng iălaoăđ ngăđưănơngăcao.ăK lu t laoăđ ngăđưăvôăhìnhătr lênăch t ch h n,ăxu tăphátăt nh ng

th a thu năkhoánăđ năgiáătr l ngătheoăcôngăvi c.ăNg iăđ căcôngăhayăqu n lỦă nhơnă s ,ă thayă vìă ph iă trôngă coiă quáă trìnhă lƠmă vi c c aă ng iă laoă đ ng, chuy n sang ch căn ngăgiámăsát,ăki măđ nhăvƠănghi m thu k t qu laoăđ ng Nhi uăchiăphíătrungăgianăchoăqu nălỦăđưăđ c lo i b nh ngăhi u qu s n xu t

v năt ngălên.ăTuyăv y, v c ăb n ti năl ngătr theo k t qu côngăvi c v n

ph i g năbóăch t ch v i h th ngăđ nh m călaoăđ ngăvƠăm t s nguyênăt c

đi u ti t phi kinh t Thi uăđ nh m călaoăđ ng s khôngăth xơyăd ngăđ c

đ năgiáăti năl ng,ădoăđóăs thi uăc năc xácăđángăchoăvi căđánhăgiáăk t qu laoăđ ngăvƠătr l ng.ă

Cácădoanhănghi p, t ch c s d ngălaoăđ ngăcóăth tr l ngătheoăth i gian ho c tr l ngătheoăk t qu th c hi năcôngăvi c ho c k t h p linh ho t haiăph ngăth c tr l ngătrênăđ t oăđ ng l c m nh m nh t cho t ngăđ i

t ng laoăđ ng.ăCácănhƠăqu nălỦăc ngăc năquanătơmăđ n m i quan h gi a

ti năl ngădanhăngh aăvƠăti năl ngăth c t khi l a ch năcácăph ngăth c tr

l ngădoăv năđ l măphátăvƠăm tăgiáăc a ti n t v i s phátătri n t do c a th

tr ng s călaoăđ ng

24

1.3.1.2.ăTi n th ng

Ti năth ngăc ngălƠăm t b ph n trong thu nh p c aăng iălaoăđ ng Khiă ng iă laoă đ ngă cóă nh ngă hƠnhă viă mangă l i l iă íchă choă t ch c ho c

nh ngăhƠnhăviăđángăđ c khuy năkhíchăvƠăphátăhuyăthìăng i s d ng lao

đ ng tr cho h m t kho n ti nă l ngă g iă lƠă ti nă th ng.ă Giáă tr c a ti n

th ngăcóăth cao hay th pătùyăthu căvƠoăgiáătr c ng hi n c aăng iălaoăđ ng

nh ngăvaiătròăt oăđ ng l c c a ti năth ngăth ng l năh nănhi u l n so v i

ti năl ng.ăNg iălaoăđ ngăth ng quan ni m r ngăắm tătr măđ ng ti n côngăkhôngăb ng m tăđ ng ti năth ng”.ăKhiăt ch c trao ti năth ng ho c ph n

th ngăchoăng iălaoăđ ng,ănóăkhôngăch th aămưnăm t ph n nhu c u v t ch t

c a h mƠăcònăth hi n s đánhăgiá,ăghiănh năn ngăl căvƠănh ngăđóngăgópă

c aăng iălaoăđ ng.ăNg i lao đ ngăđ căkhenăth ng s c m th y t hƠoă

tr c nh ngăđ ng nghi pădoăđóăs cóăđ ng l căđ c g ng ph năđ uăh năn a trongăcôngăvi c.ă i uănƠyăc ngăcóăth t oătơmălỦăganhăt v i nh ngăng i xungăquanhăvƠăt oăđ ng l căthúcăđ y h c g ng nhi uăh nătrongăcôngăvi căđ

nh năđ c ph năth ngăt ngăt ăChínhăvìăv y,ăcácăm c ti năth ngăcùngăv i chínhăsáchăkhenăth ngăđangătr thƠnhăm t trong nh ngăcôngăc t oăđ ng l c chínhăđ c s d ng ph bi n nhi u t ch c, nh tălƠăcácăt ch căcóăs d ng cácălo iălaoăđ ng khan hi m,ălaoăđ ngăchuyênămônăk thu t cao Ti năth ng lƠăcôngăc t oăđ ng l c m nh m choăng iălaoăđ ng trong t ch c n uănóă

đ căkhenăth ng k p th i,ăđúngăgiáătr c ng hi năvƠămangăb n ch t khuy n khíchă ng iă laoă đ ngă nh ngă ng c l iă c ngă cóă th ph nă tácă d ng n uă cácăchínhăsáchăkhenăth ngăkhôngăh pălỦăvƠăphùăh p v iăng iălaoăđ ng.ăDoăđóă

h th ngăkhenăth ngăđ căxơyăd ng ph iăđ m b oăcácăyêuăc u sau:

- Khenăth ng ph i g n li n v i k t qu th c hi năcôngăvi c c aăng i lao

đ ng Vi căbìnhăch n,ăxétăduy t ng iăđ căth ng ph i g n li n v i k t

qu th c hi năcôngăvi c c aăng iălaoăđ ng Vi căbìnhăch n,ăxétăduy t

ng iăđ căth ng ph iăđ c ti năhƠnhăcôngăkhai,ănghiêmătúc,ănh m

đ m b o s côngă b ngă vƠă ch nă đ că đúngă ng i x ngă đáng.ă Ng i

đ căkhenăth ng ph iălƠănh ngăng iăhoƠnăthƠnhăxu t s c nhi m v

đ căgiao,ăcóănh ngăphátăminhăsángăki năthayăđ iăph ngăth călƠmăvi c, nơngăcaoăn ngăsu tălaoăđ ngăđemăl i nhi u l iăíchăchoăt ch c

- Vi că khenă th ng c n ti năhƠnhăk p th iăvƠăđúngălúc,ăth i gian khen

th ng nênă đ c ti nă hƠnhă ngayă sauă khiă ng iă laoă đ ngă cóă hƠnhă viă

đ căkhenăth ngăvìăn uăđ quáălơuăs lƠmălưngăquênăgiáătr c ng hi n vƠăkhôngăcóătácăd ngăkhíchăl ng iălaoăđ ng Ph iălƠmăchoăng i lao

đ ng th y r ng nh ng n l c c a h trongăcôngăvi c s đemăl i k t qu caoăvƠăv i k t qu đóăh s nh năđ c ph năth ng x ngăđáng.ă ng

th iăhìnhăth căth ngăđ aăraăph iăđaăd ngăvƠăcóăỦăngh aăth aămưnănhuă

c uănƠoăđóămƠăcáănhơnăng iălaoăđ ngăđangătheoăđu i.ăCácătiêuăchu n xétăth ng ph i c th ,ărõărƠng,ăh pălỦ,ăkhôngăđ căquáăkhóăd năđ n tơmălỦăchánăn năchoăng iălaoăđ ng n uăkhôngăđ tăđ c ho căquáăd

d năđ nătơmălỦăcoiăth ng,ăkhôngăph năđ u M căth ng ph i h pălỦ,ăcóătácăd ngăkíchăthíchăkhôngăđ căquáăcaoăho căquáăth p

1.3.1.3.ăPhúcăl i

NgoƠiănh ngăcôngăc chínhălƠăti năl ngăvƠăti năth ngăcácăt ch c s

d ngăng iălaoăđ ngăcònăs d ngăcácăcôngăc tƠiăchínhăkhácănh ăcácălo i b o

hi m, quy nămuaăhƠngăhóaăv iăgiáă uăđưi,ămuaăc phi uăhayămuaănhƠă ,ầăóngăb o hi m y t , b o hi măxưăh i, b o hi m th t nghi p cho ng i lao

đ ngălƠăyêuăc u b t bu căđ i v i t t c cácăđ iăt ng s d ngălaoăđ ng Vi t NamăvƠăđi uănƠyăđưăđ căquyăđ nhărõărƠngătrongălu tăđ nhănh ngăkhôngăph i

t ch cănƠoăc ngăth c hi nănghiêmătúc.ăB ngăcáchănƠyăhayăcáchăkhácăcácăt

ch căkhôngăđóngăb o hi măchoăng iălaoăđ ng nh m ti t ki m m t ph n chi phí.ăTh c t cho th y,ăgiáătr b ng ti năkhiăđóngăb o hi m y t lƠăkhôngăl năvƠă

26

ng i s laoăđ ngăc ngăph iăđóngăm t ph nănh ngăb o hi măđ c s d ng

nh ăm tăcôngăc đ ch măloăs c kh e,ăđ ngăviênătinhăth n, chia s r ro v i

ng iălaoăđ ng t oătơmălỦăanătơmăchoăng iălaoăđ ng Vi c th c hi nănghiêmătúcăcácăquyăđ nh v đóngăb o hi măchoăng iălaoăđ ng s t oăđ călòngătină

đ i v iăng iălaoăđ ngăgiúpăh yênătơmătrongăcôngăvi căvƠăg năbóălơuădƠiăv i

t ch c

Quy nămuaăhƠngăhóaăv iăgiáă uăđưi,ămuaăc phi uăhayănhƠă c ngăđangă

đ c s d ngă nh ă m tă côngă c đ c l c nh m t oă đ ng l c khuy nă khíchă

ng iălaoăđ ng Nhu c u c aăng iălaoăđ ngăvôăcùngăphongăphúăvƠăph c t p,

vi cătìmăcáchăth aămưnănhuăc u c aăng i lao đ ngălƠăgi iăphápăchínhăđ t o

đ ng l c cho h ăTrongăđi u ki n vi căthuêăm năvƠăs d ngălaoăđ ngăđangă

đ c th tr ngăhóaăngƠyăcƠngăcaoăvƠăc nh tranh gay g tăthìăvi c s d ngăcácăcôngăc nƠyăđ t oăđ ng l căvƠăgi chơnăng iălaoăđ ngăđangăt raăngƠyăcƠng

hi u qu ă Cácă t ch că cóă th phátă quy nă uă đưiă choă ng iă laoă đ ng b ng nhi uăcáchăkhácănhauănh ăkhiăh cóănh ngăđóngăgópătíchăc c cho t ch c

ho c theo th iăgianăcôngătác,ătheoătrìnhăđ tay ngh hay theo k t qu th c hi n côngăvi c,ầăDùăđ c th c hi năd iăhìnhăth cănƠoăđiăn aăthìănh ngă uăđưiănƠyăđ u gi ngănh ănh ng ph năth ng x ngăđángădƠnhăchoăng iălaoăđ ng, ghi nh n nh ng c ng hi n c a h v i t ch căvƠăkhuy năkhíchăh nhi uăh nătrongăcôngăvi c

Bênăc nhăđó,ăng iălaoăđ ngăcóăth giaăt ngăthuănh păkhiăcóăthêmăcácăkho năthuămangătínhăch tăl ng khácăt t ch cănh ăti nă năca,ăti n h tr h c

t p, h tr côngătác,ăti n l t tăhayăcácăph năquƠăvƠoăcácăd păđ c bi t Nh ng thu nh pă mangă tínhă ch tă l ng nƠyă th ng th hi n s quană tơm,ă khuy n khíchăc aăcácăt ch c t iăng iălaoăđ ngătrênănh ngăph ngădi năkhácănhau.ă

Ti nă năcaăth hi n s quanătơmăđ n s c kh eăng iălaoăđ ng nh m th aămưnă

nhu c uăanătoƠn;ăti n h tr h c t p khuy năkhíchăng iălaoăđ ngătíchăc c cho

h c t pănơngăcaoăk n ng,ătrìnhăđ kh n ngălƠmăvi c th c t th aămưnănhuă

c u t tr ngăvƠăt hoƠnăthi n; ti n h tr côngătácăgiúpăbùăđ p nh ngăkhóă

kh n,ăv t v c aăng iălaoăđ ng khi ph i th c hi năcôngăvi c xaầăKhôngă

ph i t ch cănƠoăc ngăs d ngăcácăcôngăc nƠyănh ngăn uăcácăcôngăc nƠyă

đ c s d ng linh ho t,ăphùăh p cácăt ch cănóăgópăph n t oăđ ng l c r t

l nă choă ng iă laoă đ ng.ă Khiă cóă thêmă cácă thuă nh pă mangă tínhă ch tă l ng,ă

ng iălaoăđ ng s cóăthêmăthuănh p,ăgiúpăth aămưnăcácănhuăc uăsinhălỦăc a

h M tăkhác,ănóăcóătácăđ ng khuy năkhíchăng iălaoăđ ngătrongăcôngăvi c, thuăhút,ăs d ngăvƠăgi chơnăng iălaoăđ ngătrongăđi u ki n th tr ng lao

đ ng khan hi măcungălaoăđ ng

1.3.2 Các khuy n khích phi tài chính

Khi kinh t xưăh iăcƠngăphátătri n, thu nh păxưăh iăcƠngănơngăcao,ăcácănhu c u v t ch t c aăconăng i ph n nhi uăđ c th aămưnăthìăvi c s d ng

đ c l păcácăkhuy năkhíchăđ t oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng l i t raăkhôngă

hi u qu ă Cácă t ch că th ng s d ng b sungă cácă côngă c khuy nă khíchăđóngăgópăc aănhơnăviên,ăđƠoăt oăvƠăphátătri nănhơnăs , t oăc ăh iăđ b tăvƠă

th ngăti năchoănhơnăviên,ăt oămôiătr ngăvƠăđi u ki nălƠmăvi c thu n l i cho nhơnăviênăthi t k l iăcôngăvi călƠmăt ngătínhăh p d n c aăcôngăvi c,ầăhayă

đ năgi năh nălƠăcácăđ ngăviên, chia s k p th iăđ i v iăcácăvi c hi u h c a

ng iălaoăđ ng

1.3.2.1.ăV năhóaădoanhănghi p

Xơyăd ng tinh th năđoƠnăk t trong doanh nghi p trênăc ăs ng i lao

đ ng lƠăm tăthƠnhăviênătrongăgiaăđìnhăl n đó m iăthƠnhăviênăph iăcóătráchănhi măhƠnhăđ ngăvì s t n t iăvƠăphátătri n c a doanh nghi p đóăl iăíchă

c a doanh nghi pă vƠă ng iă laoă đ ngă lƠă m t Mu n th thìă doanhă nghi p

đ tăn c.ă i v i doanh nghi p ph i t oăđi u ki năđ ng iălaoăđ ngănơngăcaoă trìnhăđ chuyênă môn,ă trìnhă đ lƠnhă ngh c aă mình.ă i v iă ng i lao

đ ngătíchăc c h c h iăđ khôngăng ngănơngăcaoătayăngh c aămình,ăkhôngă

l nănhau,ăđóăhìnhăthƠnhăt vi căthuăhútăs tham gia c aăcácănhơnăviên,ăl ng ngheăỦăki n c a h , khuy năkhíchălòngăt n t y vìăs thƠnhăcôngăc a t ch c Logícăc ăs lƠă ch đ aănhơnăviênăvƠoăquáătrìnhăraăquy tăđ nhăvƠăt ngăm c

đ t ch vƠăquy n ki măsoátăc a h trongăquáătrìnhăth c hi n quy tăđ nh s , cácăcáănhơnăcóăc ăh iăđ phátăhuyăsángăki n, t t c cácănhơnăviênăđ u c m

nh năđ căỦăngh aăc a s đóngăgópăc aămìnhătrongăt p th T đóănhơnăviênălƠmăvi c s cóăđ ng l căh n,ăt n t y h năv i t ch c,ăn ngăsu tăh năvƠătho

mưnăv iăcôngăvi c c aămìnhăh n

Xơyăd ng m tănétăv năhoáăt ch cămƠă đóăth hi năđ c kh n ngă

ch p nh n r i ro c a m iăng iălaoăđ ng trong t ch c Tr c h t ph i tuy n

ch năđ c nh ngănhơnăviênăth c s cóăn ngăl c H ph iălƠănh ngăng iămƠăcóăth cùngăt ch căv t qua nh ngătháchăth căkhóăkh n.ăQuánătri tăt ăt ng ắth ngăkhôngăkiêu,ăb iăkhôngăn n”,ăắkhiăvuiămu năkhóc,ăbu nătênhăl iăc i”.ăóălƠătháiăđ đúngăđ nămangăđ măđƠăb n s cădơnăt c.ăCáănhơnăch lƠăcáiăch m

nh nhoiătrongălòngăc a t p th vƠăăkhôngăcóăaiăth ng m tămìnhătrongăquáătrìnhănƠy.ăCoiăr iăroălƠăm t y u t ng uănhiênăc aăquáătrìnhăkinhădoanh,ăcoiă

th t b iălƠăm đ c aăthƠnhăcông,ăcóăth t b i m iăcóăthƠnhăcông,ăt th t b i

m iăcóăđ c nh ngăbƠiăh c kinh nghi m b ích

Xơyăd ng m tăv năhoáăm nh trong t ch c, v năhoáăt ch căcƠngăm nh thìăcƠngănhi uăcácăthƠnhăviênătrongăt ch c ch p nh năcácăgiáătr c ăb n c a t

ch c,ăcácăgiáătr nƠyăđ c chia s r ngărưi,ăcóăch đ nhăvƠăs cam k t c aăcácăthƠnhăviênăđ i v iăcácăgiáătr nƠyăcƠngăl n.ăV năhoáăm nhăcóă nhăh ng t i hƠnhăviăc aăcácăthƠnhăviênătrongăt ch c,ăv năhoáăm nhăcònăcóăliênăquanătr c

ti p t i vi c gi m m căđ thay th nhơnăcôngăvìăv năhoáăm nhăcóăth quy t

đ c s nh tătríăcaoăgi aăcácăthƠnhăviênăv nh ngăgìămƠăt ch c c a h đ ra

S nh tătríăv m căđíchănh ăv y s t oăraăđ c s liênăk t, s trungăthƠnhăvƠă

s cam k t v i t ch c c aăcácăthƠnhăviên.ăV năhoáăm nhăcóăth cóătácăd ng thay th cho s chínhăth căhoá,ăv năhóaăm nh s đ tăđ c k t qu t ngăt mƠăkhôngăc nătƠiăli u,ăv năb nănƠo

1.3.2.2.ăPhơnătíchăthi tăk ăl iăcôngăvi c

PhơnătíchăvƠăthi t k l iăcôngăvi c nh măt ngăc ngătínhăh p d n c a côngăvi c.ă"Phơnătíchăcôngăvi călƠăvi cănghiênăc uăcácăcôngăvi căđ lƠmărõ:ă

t ngăcôngăvi c c th ,ăng iălaoăđ ngăcóănh ng nhi m v gì;ăh th c hi n

tăđ ngănƠo,ăt i sao ph i th c hi năvƠăth c hi nănh ăth nƠo;ănh ng