Phát triển hoạt động môi giới tại Công ty Cổ phần chứng khoán FPT

1 CH NGă1:ăNH NGăV Nă ăLụăLU NăC ăB NăV ăPHÁTăTRI N HO Tă NGăMỌIăGI IăC AăCỌNGăTYăCH NGăKHOÁN .... Nhóm nhân t khách quan .... 41 CH NGă2:ăTH CăTR NGăPHÁTăTRI N HO Tă NGăMỌIăGI Iă C AăCỌ

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-

V ăM NHăHỐNG

T IăCỌNGăTYăC ăPH NăCH NGăKHOÁNăFPT

LU NăV NăTH CăS KINH DOANH VÀ QU N Lụ

HƠăN iă- 2015

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-

V ăM NHăHỐNG ậ C00044

T IăCỌNGăTYăC ăPH NăCH NGăKHOÁNăFPT

LU NăV NăTH CăS KINH DOANH VÀ QU N Lụ

ChuyênăngƠnh: TÀI CHệNH - NGỂN HÀNG

Mưăs :ă60340201

Ng iăh ngăd năkhoaăh c: PGS.TSăL UăTH ăH NG

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u,

k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong

b t k công trình nào khác

Ng iăvi tălu năv n

V ăM NHăHỐNG

M C L C

L IăCAMă OAN

DANHăM CăCH ăVI TăT T

DANHăM CăB NG,ăBI U,ăS ă

L IăM ă U 1

CH NGă1:ăNH NGăV Nă ăLụăLU NăC ăB NăV ăPHÁTăTRI N HO Tă NGăMỌIăGI IăC AăCỌNGăTYăCH NGăKHOÁN 6

1.1 T NG QUAN V CÔNG TY CH NG KHOÁN 6

1.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a công ty ch ng khoán 6

1.1.2 Vai trò c a công ty ch ng khoán 11

1.1.3 Phân lo i công ty ch ng khoán 13

1.1.4 Ho t đ ng c b n c a công ty ch ng khoán 15

1.2 HO T NG MÔI GI I C A CÔNG TY CH NG KHOÁN 17

1.2.1 Khái ni m ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán 17

1.2.2 c đi m ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán 18

1.2.3 N i dung ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán 20

1.2.4 Các hình th c môi gi i ch ng khoán 22

1.2.5 Quy trình ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán 27

1.2.6 Phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán 29

1.3 CÁC NHỂN T NH H NG T I PHÁT TRI N HO T NG MÔI GI I C A CÔNG TY CH NG KHOÁN 33

1.3.1 Nhóm nhân t ch quan 33

1.3.2 Nhóm nhân t khách quan 38

1.4 KINH NGHI M PHÁT TRI N HO T NG MÔI GI I C A M T S CÔNG TY CH NG KHOÁN VI T NAM 41

CH NGă2:ăTH CăTR NGăPHÁTăTRI N HO Tă NGăMỌIăGI Iă C AăCỌNGăTYăCPCKăFPT 45

2.1 KHÁI QUÁT V CÔNG TY C PH N CH NG KHOÁN FPT 45

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 45

2.1.2 C c u t ch c 50

2.1.3 Các ho t đ ng ch y u 55

2.2 TH C TR NG PHÁT TRI N HO T NG MÔI GI I C A CÔNG TY C PH N CH NG KHOÁN FPT 57

2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng môi gi i c a công ty c ph n ch ng khoán FPT 57

2.2.2 Phân tích ch tiêu ph n ánh m c đ phát tri n ho t đ ng môi gi i t i công ty c ph n ch ng khoán FPT 62

2.3 ÁNH GIÁ TH C TR NG PHÁT TRI N HO T NG MÔI GI I T I CÔNG TY C PH N CH NG KHOÁN FPT 73

2.3.1 Nh ng thành t u đ t đ c 73

2.3.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 74

CH NGă 3: GI Iă PHÁPă PHÁTă TRI Nă HO Tă NGă MỌIă GI Iă CH NGăKHOÁNăT IăCỌNGăTYăCPCKăFPT 79

3.1 NH H NG PHÁT TRI N C A CÔNG TY C PH N CH NG KHOÁN FPT 79

3.2 GI I PHÁP PHÁT TRI N HO T NG MÔI GI I T I CÔNG TY C PH N CH NG KHOÁN FPT 80

3.2.1 Nâng cao n ng l c tài chính cho công ty 80

3.2.2 M r ng m ng l i 81

3.2.3 Hoàn thi n, nâng cao h th ng c s v t ch t, k thu t 82

3.2.4 Xây d ng và hoàn thi n chính sách khách hàng toàn di n, h p lỦ 83

3.2.5 T ng s l ng nhân viên môi gi i 83

3.2.6 Phát tri n ho t đ ng h tr tài chính cho khách hàng 84

3.2.7 T ng c ng đào t o, phát tri n ngu n nhân l c 85

3.2.8 y m nh ho t đ ng Marketing, t o d ng th ng hi u 86

3.2.9 a d ng hóa, c i ti n s n ph m d ch v đáp ng khách hàng 88

3.2.10 Phát tri n đ ng b các ho t đ ng c a FPTS 88

3.3 KI N NGH 89

3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph và B tài chính 89

3.3.2 Ki n ngh v i y ban ch ng khoán Nhà n c 91

K TăLU N 94

D ANHăM CăCÁCăTÀIăLI UăTHAMăKH O 96

DANHăM CăT ăVI TăT T

DANHăM CăCÁCăB NG,ăBI Uă

DANHăM CăS ă

1.1 Quy trình ho t đ ng môi gi i thông th ng 23

1.3 Quy trình ho t đ ng môi gi i trên th tr ng OTC 27

DANHăM CăCÁCăB NG

2.2 Bi u phí d ch v môi gi i ch ng khoán niêm y t và ch ng

khoán đ ng kỦ giao d ch (Upcom) t i FPTS 64 2.3 Bi u phí d ch v môi gi i ch ng khoán ch a niêm y t t i

1

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi

Th tr ng ch ng khoán là đ c tr ng c a n n kinh t hi n đ i, là đ nh cao c a n n kinh t Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đư có 15 n m phát tri n và b c đ u đư đ t đ c nh ng thành t u nh t đ nh, ngày càng th hi n vai trò là kênh d n v n không th thi u đ i v i n n kinh t Vi t Nam Trong các ho t đ ng trên th tr ng ch ng khoán, ho t đ ng môi gi i là ho t đ ng

đ c tr ng nh t ây là ho t đ ng đ u tiên, c b n và mang l i doanh thu ch

y u cho các công ty ch ng khoán Ho t đ ng môi gi i c ng là ho t đ ng mang l i uy tín, th ng hi u và t o v th gi a các công ty ch ng khoán trên

th tr ng Cùng v i s ra đ i c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, ho t

đ ng môi gi i ngày càng phát tri n và không ng ng đ i m i Tuy nhiên so

v i các n c trên th gi i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam có m c v n hóa còn th p, giá tr giao d ch hàng phiên nh trong khi s l ng công ty ch ng khoán quá l n khi n s c nh tranh r t gay g t, đ c bi t là trong ho t đ ng môi gi i

Công ty c ph n ch ng khoán FPT là m t công ty ch ng khoán m i thành l p, có 8 n m ho t đ ng Ngay t khi thành l p, ho t đ ng môi gi i luôn đ c công ty chú tr ng phát tri n và đóng góp m t t tr ng l n vào k t

qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty, góp ph n đ a công ty đ t top 10 th

ph n môi gi i trên c hai S giao d ch c ng nh t o d ng nên uy tín c a công

ty Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đây ch ng ki n vi c các công ty ch ng khoán đ u chú tr ng phát tri n ho t đ ng môi gi i, liên t c c i ti n, cung c p các s n ph m d ch v m i, m c đ c nh tranh ngày càng gay g t M t s công ty ch ng khoán nh đư có s v n lên, t ng tr ng th ph n môi gi i

v t tr i trong khi th ph n c a công ty c ph n ch ng khoán FPT có xu

h ng gi m xu ng Thêm vào đó là s tham gia ngày càng nhi u vào th

tr ng ch ng khoán và công ty ch ng khoán c a nhà đ u t n c ngoài v i nhi u l i th v v n và kinh nghi m i u này đe d a đ n s t n t i, phát tri n c a công ty và đòi h i c n có s đánh giá, nhìn nh n th c tr ng ho t

đ ng môi gi i c a công ty, tìm ra nh ng h n ch và nghiên c u gi i pháp phát tri n ho t đ ng môi gi i t i công ty c ph n ch ng khoán FPT Thông qua đó góp ph n nâng cao hi u qu ho t đ ng c ng nh ti p t c phát tri n, c ng c v

th c a công ty c ph n ch ng khoán FPT T nh ng lỦ do trên, tôi đư ch n

đ tài “ Phát tri n ho t đ ng môi gi i t i công ty c ph n ch ng khoán

FPT” làm đ tài nghiên c u c a mình

2 M căđíchănghiênăc u

M c đích nghiên c u c a đ tài là đ xu t gi i pháp v i các nhi m v

c th :

- H th ng hóa nh ng v n đ v phát tri n ho t đ ng môi gi i

- ánh giá th c tr ng phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty CPCK FPT

- xu t gi i pháp phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty c ph n

ch ng khoán FPT

3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

i t ng nghiên c u c a đ tài là phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán

Trong đi u ki n th i gian và trình đ còn h n ch , ng i vi t đư nghiên

c u phát tri n ho t đ ng môi gi i trong ph m vi c a công ty c ph n ch ng khoán FPT t khi thành l p (n m 2008) cho t i quỦ II n m 2015

Th tr ng ch ng khoán đư ra đ i trên th gi i t r t lâu Trong đó, ho t

đ ng môi gi i là ho t đ ng quan tr ng c t lõi và vi c nghiên c u phát tri n

ho t đ ng môi gi i đư đ c ti n hành t i r t nhi u qu c gia trên th gi i T i

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, t n m 2000 đ n nay c ng đư có nhi u h c viên t i các tr ng th c hi n v i th i đi m nghiên c u c a các đ tài là khác nhau t i các CTCK khác nhau Ch ng h n nh :

- Lu n v n “Phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty c ph n ch ng khoán R ng Vi t” c a tác gi Nguy n Th Nh Qu nh, b o v tr c h i đ ng

ch m lu n v n th c s Qu n tr kinh doanh t i i h c à N ng n m 2011 Trong đó tác gi đư nghiên c u ho t đ ng môi gi i c a công ty CPCK R ng

Vi t trong kho ng th i gian t n m 2007 đ n 30/6/2010 Lu n v n đư đánh giá th c tr ng c a công ty CPCK R ng Vi t v i m t s u đi m nh s l ng tài kho n khách hàng không ng ng t ng, m ng l i ngày càng m r ng, giá

tr giao d ch t ng nh ng c ng còn m t s h n ch nh th ph n th p, s l ng tài kho n khiêm t n, m ng l i còn ít và kém hi u qu , ngu n v n h n

ch ,ầ T đó, tác gi đư đ xu t m t s gi i pháp, ki n ngh nh m phát tri n

ho t đ ng môi gi i c a công ty CPCK Châu Á Thái Bình D ng t i th i

đi m n m 2011

- Lu n v n “Phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty c ph n ch ng khoán An Bình” c a tác gi Phan Th Thanh Th y, b o v t i đ i h c à

N ng n m 2010 Trong đó tác gi đư nghiên c u ho t đ ng môi gi i c a công

ty CPCK An Bình trong giai đo n tháng 11/2006 đ n cu i n m 2009 V i

vi c đánh giá th c tr ng ho t đ ng môi gi i c a CTCK An Bình v i h n ch

nh th ph n th p, m ng l i nh , nhân viên môi gi i có trình đ ch a đ c

t t, s l ng tài kho n giao d ch th ng xuyên ít,ầ T đó tác gi đ xu t các

gi i pháp nh m r ng m ng l i, t ng c ng quan h khách hàng, nâng cao trình đ nhân viên môi gi i,ầ nh m phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công

ty CPCK An Bình

- Lu n v n “ Gi i pháp phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty c

ph n ch ng khoán Th ng Long”, tác gi Nguy n H ng Thúy Trang, b o v

t i i h c Kinh t Qu c dân n m 2008 Tác gi đư nghiên c u th c tr ng

ho t đ ng môi gi i c a công ty CPCK Th ng Long trong giai đo n t n m

2004 đ n n m 2007 Qua đó, lu n v n đư đánh giá th c tr ng ho t đ ng môi

gi i t i công ty CPCK Th ng Long v i nh ng u đi m nh m ng l i r ng

kh p c n c, đ i ng môi gi i đông đ o, có trình đ ,ầ cùng v i nh ng h n

ch nh s l ng tài kho n th p, th ph n th p, doanh thu t ho t đ ng môi

gi i ch a caoầ T đó tác gi đ xu t các gi i pháp nh m phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty t i th i đi m n m 2008

ầ

i v i m i CTCK đ u có đ c tr ng riêng, m t s gi i pháp đ c nghiên c u có th ng d ng t i CTCK này nh ng không th ng d ng vào CTCK khác Tình hình TTCK Vi t Nam c ng thay đ i liên t c qua t ng n m

v i di n bi n khác nhau c ng nh c ch chính sách tác đ ng khác nhau c

bi t là khi TTCK đư đ c 15 n m phát tri n và s p có m t s đ t phá trong

5

chính sách, khác bi t so v i các giai đo n tr c nh Th tr ng s p nâng lên

Th tr ng c n biên hay vi c v n hành Th tr ng ch ng khoán phái sinhầB i v y, lu n v n đư h th ng hóa c s lỦ lu n c ng nh nghiên c u

th c tr ng ho t đ ng môi gi i c a công ty FPTS t khi thành l p (n m 2007) cho t i nay nh m tìm ra gi i pháp phát tri n ho t đ ng môi gi i, nh đó góp

ph n phát tri n công ty FPTS trong tình hình m i

CH NGă1

1.1 T NGăQUANăV ăCỌNGăTYăCH NGăKHOÁN 1.1.1 Kháiăni măvƠăđ căđi măc aăcôngătyăch ngăkhoán

a Khái ni m công ty ch ng khoán

Th tr ng ch ng khoán là n i di n ra các giao d ch mua bán, trao đ i các lo i ch ng khoán, là m t b ph n ch y u c a th tr ng tài chính, có vai trò quan tr ng đ i v i quá trình huy đ ng v n và s d ng v n c a n n kinh t

th tr ng Cùng v i s phát tri n c a th tr ng ch ng khoán, ch c n ng và quy mô ho t đ ng giao d ch c a các nhà môi gi i t ng lên đòi h i s ra đ i

c a các công ty ch ng khoán là s t p h p có t ch c c a các nhà môi gi i riêng l Công ty ch ng khoán là m t t ch c tài chính trung gian, th c hi n các nghi p v trên th tr ng ch ng khoán S phát tri n c a công ty ch ng khoán g n ch t v i s phát tri n c a th tr ng ch ng khoán

b c đi m công ty ch ng khoán

* Côngătyăch ngăkhoánălƠătrungăgianătƠiăchínhătrênăth ătr ngătƠiă chính

Trên th tr ng tài chính, các trung gian tài chính huy đ ng v n t

nh ng ng i có v n b ng nhi u hình th c thành v n kinh doanh c a mình Sau đó h s d ng v n kinh doanh này đ cho nh ng ng i c n v n vay l i

ho c th c hi n các hình th c đ u t khác nhau B ng cách này, các trung gian tài chính đư t p trung đ c các ngu n v n nh t các h gia đình, các t ch c kinh t thành m t l ng v n l n, đáp ng nhu c u c a ng i c n v n

7

CTCK là t ch c trung gian gi a nh ng ng i có v n (Nhà đ u t ) v i các doanh nghi p trên th tr ng ch ng khoán M i doanh nghi p mu n huy

đ ng v n b ng cách phát hành ch ng khoán CTCK v i nh ng nghi p v c a mình s t v n cho doanh nghi p chi n l c phát hành, hình th c phát hành,

m t cách phù h p nh t v i doanh nghi p và tình hình th tr ng đ doanh nghi p có th đ t đ c s v n c n huy đ ng m t cách hi u qu nh t

CTCK là trung gian giao d ch gi a nh ng N T v i nhau trong quan h

gi a ng i mua và ng i bán ch ng khoán trên TTCK Th hi n rõ nh t

ho t đ ng môi gi i, các N T không th t th c hi n mua bán cho riêng mình

mà ph i thông qua CTCK Khi đó h s thông qua CTCK đ tìm đ c đ i tác

m t cách nhanh chóng và hi u qu nh t

CTCK trong ph m vi ho t đ ng c a mình c ng s g p nhi u r i ro Trung gian r i ro th hi n vi c công ty là ng i đ ng gi a và th c hi n các giao d ch cho khách hàng, trong đó giao d ch đó s có ng i đ c l i và

Theo i u 71 Ngh đ nh 58/2012/N -CP quy đ nh chi ti t thi hành m t

s đi u c a Lu t ch ng khoán 2006: V n pháp đ nh cho các nghi p v kinh doanh c a CTCK, CTCK có v n đ u t n c ngoài, chi nhánh CTCK n c ngoài t i Vi t Nam là:

+ Môi gi i ch ng khoán: 25 t đ ng

+ T doanh ch ng khoán: 100 t đ ng

+ B o lưnh phát hành ch ng khoán: 165 t đ ng

+ T v n đ u t ch ng khoán: 10 t đ ng

Tr ng h p CTCK mu n xin c p gi y phép cho nhi u nghi p v kinh doanh, v n pháp đ nh là t ng s v n pháp đ nh t ng ng v i t ng nghi p v xin c p phép

Tr ng h p c đông sáng l p ho c thành viên sáng l p là cá nhân ph i

có n ng l c hành vi dân s đ y đ , không thu c tr ng h p đang ph i ch p hành hình ph t tù ho c đang b tòa án c m hành ngh kinh doanh Tr ng h p

là pháp nhân ph i đang ho t đ ng h p pháp và có đ n ng l c tài chính đ

9

tham gia góp v n Các c đông sáng l p ho c thành viên sáng l p ph i s

d ng ngu n v n c a chính mình đ góp v n thành l p CTCK

* Môăhìnhăt ăch căc aăcôngătyăch ngăkhoán

Có th khái quát mô hình t ch c kinh doanh ch ng khoán c a CTCK theo 2 nhóm: Mô hình CTCK đa n ng và mô hình CTCK chuyên doanh Hi n nay, các CTCK đang có xu h ng chuy n sang mô hình t ch c đa n ng toàn

ph n do s c ép t trung gian tài chính và t ch c có ti m l c trong n c

* Nguyênăt căho tăđ ng

- Nhóm nguyên t c đ o đ c

+ CTCK ph i đ m b o giao d ch trung th c, công b ng, vì l i ích c a khách hàng

+ CTCK cung c p đ y đ , trung th c thông tin cho khách hàng

+ Ng n ng a xung đ t l i ích trong n i b công ty và trong giao d ch

v i ng i có liên quan

+ u tiên th c hi n l nh c a khách hàng tr c khi th c hi n l nh c a công ty

+ Khi th c hi n nghi p v t v n đ u t ch ng khoán cho khách hàng, CTCK ph i thu th p, tìm hi u thông tin v tình hình tài chính, m c tiêu đ u

t , kh n ng ch p nh n r i ro c a khách hàng; đ m b o các khuy n ngh , t

v n đ u t c a công ty cho khách hàng ph i phù h p v i khách hàng đó

+ Không đ c đ a ra nh n đ nh ho c đ m b o v i khách hàng v m c thu nh p ho c l i nhu n đ t đ c trên kho n đ u t c a mình, ho c đ m b o khách hàng không b thua l , tr tr ng h p đ u t vào ch ng khoán có thu

nh p c đ nh

+ Không đ c ti t l thông tin v khách hàng, tr tr ng h p đ c khách hàng đ ng Ủ ho c theo yêu c u c a c quan qu n lỦ nhà n c có th m quy n

+ CTCK không đ c pháp nh n b t c kho n thù lao nào khác ngoài các kho n thù lao thông th ng cho d ch v t v n c a mình

+ Các CTCK không đ c ti n hành các ho t đ ng có th làm cho khách hàng và công chúng hi u l m v giá c , giá tr và b n ch t c a ch ng khoán,

ho c các ho t đ ng khác gây thi t h i cho khách hàng

- Nhóm nguyên t c tài chính

+ CTCK ph i đ m b o yêu c u v v n, c c u v n và nguyên t c h ch toán, báo cáo theo quy đ nh m b o ngu n tài chính trong cam k t kinh doanh ch ng khoán v i khách hàng

+ CTCK không đ c dùng ti n c a khách hàng làm ngu n tài chính đ kinh doanh, ngo i tr tr ng h p s ti n đó dùng ph c v cho giao d ch c a khách hàng

đ n nhân t con ng i, th hi n nh ng đi m sau:

11

- Nhân viên làm vi c t i CTCK ph i là ng i có trình đ chuyên môn

và có ki n th c v ch ng khoán và th tr ng ch ng khoán

- Không ng ng đào t o và phát tri n ngu n l c

- Có ch đ đưi ng và khuy n khích nhân viên phát huy t t vai trò c a mình trong công vi c

- Có chính sách u đưi đ i v i nhân viên phù h p v i chi n l c qu n lỦ nhân l c

1.1.2 ăVaiătròăc aăcôngătyăch ngăkhoán

i v i t ng ch th khác nhau trên th tr ng thì vai trò c a CTCK là khác nhau

- i v i các t ch c phát hành: M c tiêu khi tham gia TTCK c a các

t ch c phát hành là huy đ ng v n thông qua vi c phát hành các ch ng khoán CTCK có vài trò làm c u n i và là kênh d n v n ch y t m t hay m t

s b ph n c a n n kinh t có d th a v n (v n nhàn r i) đ n các b ph n khác c a n n kinh t đang thi u v n (c n huy đ ng v n) Các CTCK th ng

đ m nhi m vai trò này qua ho t đ ng b o lưnh phát hành và môi gi i ch ng khoán

- i v i nhà đ u t : Thông qua các ho t đ ng nh môi gi i ch ng

khoán, t v n đ u t , CTCK có vai trò làm gi m chi phí và th i gian giao

d ch, do đó nâng cao hi u qu các kho n đ u t i v i hàng hóa thông

th ng, mua bán trung gian s làm t ng chi phí cho ng i mua và ng i bán Tuy nhiên, đ i v i TTCK, s bi n đ ng th ng xuyên c a giá ch ng khoán

c ng nh m c đ r i ro cao s làm cho nhà đ u t t n kém chi phí, công s c

và th i gian tìm hi u thông tin tr c khi quy t đ nh đ u t Nh ng thông qua

các CTCK, v i trình đ chuyên môn cao và uy tín ngh nghi p s giúp các nhà đ u t th c hi n các kho n đ u t m t cách hi u qu

- i v i TTCK, CTCK có 2 vai trò chính:

+ CTCK góp ph n t o l p giá c , đi u ti t th tr ng Các CTCK là nh ng thành viên c a th tr ng, do v y h c ng góp

ph n t o l p giá c th tr ng thông qua hình th c đ u giá Trên th tr ng s

c p, các CTCK cùng v i các nhà phát hành đ a ra m c giá đ u tiên Chính vì

v y, giá c c a m i lo i ch ng khoán giao d ch đ u có s tham gia c a các CTCK Các CTCK còn th hi n vai trò to l n h n khi tham gia đi u ti t th

tr ng b o v nh ng kho n đ u t c a khách hàng và b o v l i ích c a chính mình, nhi u công ty đư giành nh ng t l nh t đ nh các giao d ch đ

th c hi n vai trò bình n th tr ng

+ CTCK góp ph n làm t ng tính thanh kho n c a tài s n tài chính Trên th tr ng s c p, do th c hi n ho t đ ng nh b o lưnh phát hành, các CTCK không nh ng huy đ ng m t l ng v n l n đ đ a vào s n xu t kinh doanh cho nhà phát hành mà còn làm t ng tính thanh kho n c a các tài

s n tài chính đ c đ u t vì các ch ng khoán qua đ t phát hành s đ c mua bán trên th tr ng th c p i u này làm gi m r i ro, t o tâm lỦ yên tâm cho nhà đ u t Trên th tr ng th c p, do th c hi n các giao d ch mua và bán, các CTCK giúp nhà đ u t chuy n đ i ch ng khoán thành ti n m t và ng c

l i Nh ng ho t đ ng đó có th làm t ng tính thanh kho n c a các tài s n tài chính

- i v i c quan qu n lý th tr ng: CTCK có vai trò cung c p thông

tin v TTCK cho các c quan qu n lỦ Các CTCK th c hi n đ c vai trò này

do h v a là ng i b o lưnh phát hành cho các ch ng khoán m i, v a là trung gian mua bán ch ng khoán và th c hi n các giao d ch trên th tr ng Vi c

ch c phát hành, Nh các thông tin này, các c quan qu n lỦ th tr ng có

th ki m soát và ch ng l i các hi n t ng thao túng, l ng đo n, bóp méo th

tr ng

1.1.3 ăPhơnălo i côngătyăch ngăkhoán

*ăTheoălo iăhìnhăt ăch c: Hi n nay có 3 lo i hình t ch c c b n c a

CTCK là công ty h p danh, công ty trách nhi m h u h n và công ty c ph n

- Công ty h p danh

+ Là lo i hình kinh doanh 2 ch tr lên

+ Thành viên tham gia vào quá trình ra quy t đ nh qu n lỦ đ c g i là thành viên h p danh Các thành viên ph i ch u trách nhi m vô h n v ngh a

v tài chính c a công ty b ng toàn b tài s n c a mình Ng c l i, các thành viên không tham gia đi u hành công ty đ c g i là thành viên góp v n, h ch

ch u trách nhi m v nh ng kho n n c a công ty trong gi i h n góp v n c a

h vào công ty

+ Thông th ng kh n ng huy đ ng v n c a công ty h p danh b gi i

+ ây là lo i công ty đòi h i trách nhi m c a nh ng thành viên gi i h n trong s v n mà h đư góp vào công ty Vì th đi u này có th gây tâm lỦ nh nhàng h n đ i v i ng i đ u t

+ Huy đ ng v n đ n gi n và linh ho t h n so v i công ty h p danh

+ i h i đ ng c đông có quy n b u h i đ ng qu n tr c a công ty H i

đ ng này s đ nh ra các chính sách c a công ty và ch đ nh giám đ c cùng các

ch c v qu n lỦ khác đ đi u hành công ty theo các sách l c kinh doanh đư

đ ra

+ Gi y ch ng nh n c phi u không th hi n m t món n c a công ty,

mà th hi n quy n l i c a ng i s h u nó đ i v i tài s n c a công ty

+ Công ty v n t n t i khi quy n s h u c a công ty thay đ i

ty Vì v y, công ty này còn đ c g i là b o lưnh phát hành

- Công ty buôn bán ch ng khoán: Là công ty đ ng ra mua bán ch ng khoán v i chi phí do công ty t ch u Vì v y, lo i công ty này ho t đ ng v i

t cách là ng i y thác ch không ph i đ i lỦ nh n y thác

- Công ty buôn bán ch ng khoán không nh n hoa h ng: Là công ty

nh n chênh l ch giá thông qua vi c mua bán ch ng khoán, do đó h còn đ c

g i là nhà t o l p th tr ng, nh t là trên th tr ng giao d ch OTC

1.1.4 H o tăđ ng c ăb n c aăcôngătyăch ngăkhoán

1.1.4.1 Môi gi i ch ng khoán

Môi gi i ch ng khoán là ho t đ ng mà CTCK làm trung gian th c hi n

l nh mua bán ch ng khoán cho khách hàng – Nhà đ u t Thông qua ho t

ph i có ngu n v n l n và đ i ng nhân viên có trình đ chuyên môn, kh

n ng phân tích và đ a ra các quy t đ nh đ u t h p lỦ, đ c bi t trong tr ng

h p đóng vai trò là nhà t o l p th tr ng

1.1.4.3 Qu n lý danh m c đ u t

Qu n lỦ danh m c đ u t là ho t đ ng qu n lỦ v n c a khách hàng thông qua vi c bán và gi các ch ng khoán c a khách hàng vì quy n l i c a khách hàng theo h p đ ng b ng v n b n v i khách hàng v i m c đích làm cho v n c a khách hàng đ t m c sinh l i t i u nh t Khách hàng s không

tr c ti p th c hi n đ u t mà y quy n cho CTCK đ u t thay mình, đ ng

th i có ngh a v thanh toán cho CTCK m t kho n phí tính trên ph n v n c a khách hàng mà công ty qu n lỦ dù danh m c có lưi hay không

1.1.4.4 B o lãnh phát hành ch ng khoán

B o lưnh phát hành là vi c CTCK có ch c n ng b o lưnh giúp t ch c phát hành th c hi n các th t c tr c khi chào bán ch ng khoán, t ch c vi c phân ph i ch ng khoán và giúp bình n giá ch ng khoán trong giai đo n đ u sau khi phát hành T ch c phát hành s ph i tr cho CTCK phí b o lưnh

M c phí này ph thu c vào ch t l ng, quy mô c a đ t phát hành và tình hình c th c a th tr ng

1.1.4.5 Ho t đ ng t v n đ u t ch ng khoán

T v n đ u t ch ng khoán là các ho t đ ng t v n liên quan đ n

ch ng khoán nh cung c p cho nhà đ u t k t qu phân tích, công b phát hành các báo cáo phân tích, ho c khuy n ngh có liên quan đ n ch ng khoán

có thu phí Phí t v n th ng đ c tính trên t l ph n tr m doanh s giao

dch ch ng khoán c a khách hàng

17

1.1.4.6 Các ho t đ ng ph tr

Bên c nh các ho t đ ng chính nêu trên, CTCK còn cung c p các ho t

đ ng ph tr khác nh phân tích đ u t , l u kỦ ch ng khoán, qu n lỦ thu

v i lo i hàng hóa này và tìm ki m đ i tác trên th tr ng ây là m t vi c đòi

h i r t nhi u th i gian, công s c và c ti n b c Không ph i nhà đ u t nào khi tham gia th tr ng ch ng khoán c ng đ c trang b đ y đ ki n th c

c ng nh kinh nghi m đ có th ra quy t đ nh m t cách hi u qu Do v y c n

t i ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng khoán

Lu t ch ng khoán đ nh ngh a: “Môi gi i ch ng khoán là vi c Công ty

ch ng khoán làm trung gian th c hi n mua, bán ch ng khoán cho khách hàng” Môi gi i ch ng khoán đ c hi u là ho t đ ng c a CTCK và c a nhân

viên môi gi i trong s t ng quan ch t ch v i nhau và v i m t đ i tác chung

là khách hàng – Nhà đ u t đ tác đ ng vào s v n hành và phát tri n c a TTCK Ho t đ ng môi gi i là m t giao d ch kinh doanh c a m t CTCK, trong đó CTCK đ i di n cho khách hàng ti n hành giao d ch thông qua c ch giao d ch t i SGDCK hay trên th tr ng OTC mà chính khách hàng ph i ch u trách nhi m v k t qu khi đ a ra quy t đ nh giao d ch đó và ph i tr m t kho n phí g i là phí giao d ch cho CTCK

1.2.2 căđi măho tăđ ngămôiăgi iăc aăcôngătyăch ngăkhoán

Môi gi i là m t trong nh ng ho t đ ng c b n nh t c a CTCK Ho t

đ ng này có Ủ ngh a quan tr ng trong vi c thu hút khách hàng và t o d ng hình nh cho công ty Khác v i các ho t đ ng tài chính khác, môi gi i có

nh ng đ c đi m riêng bi t C th :

- Ho t đ ng môi gi i d n đ n xung đ t l i ích gi a CTCK, ng i môi

gi i và khách hàng Vai trò quan tr ng c a CTCK là làm trung gian gi a nhà

đ u t mua và bán ch ng khoán Khi CTCK tham gia vào vi c kinh doanh v i

m c tiêu c ng vì l i nhu n thì s x y ra mâu thu n gi a công ty và nhà đ u

t Do v y, CTCK ph i tuân th các quy đ nh sau:

+ Tách bi t ho t đ ng t doanh và môi gi i: CTCK ph i tách bi t hai

ho t đ ng này v nhân s , v quy trình nghi p v và quan tr ng h n c là tách

bi t gi a ngu n v n c a khách hàng v i công ty

+ u tiên khách hàng: CTCK ph i đ t l i ích c a khách hàng lên hàng

đ u nh cung c p thông tin cho khách hàng m t cách trung th c, chính xác và

k p th i nh t, đ m b o u tiên l nh giao d ch c a khách hàng tr c l nh giao

d ch c a công ty

- Ng i môi gi i ph i luôn đ t đ o đ c ngh nghi p lên hàng đ u H không nh ng là ng i trung gian giao d ch mua bán ch ng khoán cho khách hàng mà còn là ng i t v n, gi i thích đúng đ n m i đ c đi m, tình hình, khuynh h ng bi n đ ng giá c a m i lo i ch ng khoán và có nh ng l i khuyên giá tr cho nhà đ u t Gi a m t ng i môi gi i và nhà đ u t , lòng tin là n n t ng cho nh ng l i t v n Lu t ch ng khoán cho phép ng i môi

gi i t doanh, ngh a là có th kinh doanh ch ng khoán nh nhà đ u t Khi

đ t l i ích c a mình lên tr c l i ích c a khách hàng thì ng i môi gi i s có

nh ng hành vi làm nh h ng tr c ti p đ n l i ích c a khách hàng Ngoài ra,

19

nhân viên môi gi i c a CTCK còn ch u áp l c v doanh s giao d ch V i s mâu thu n trong l i ích nh v y, đòi h i đ o đ c ngh nghi p là yêu c u hàng

đ u đ i v i nhân viên môi gi i Các quy t c đ o đ c ngh nghi p bao g m:

+ C n tr ng khi hành ngh : Ph i hi u rõ khách hàng v thông tin cá nhân c b n, v tình hình tài chính, m c tiêu đ u t Trên c s đó nhân viên môi gi i t v n phù h p cho khách hàng

+ Trung th c, công b ng trong ho t đ ng môi gi i: Ph i u tiên l i ích

c a khách hàng, tôn tr ng tài s n c a khách hàng, b o v quy n l i c a khách hàng; Ph i cung c p thông tin đ y đ , chính xác cho khách hàng, đ c bi t không g i Ủ khách hàng mua bán vì l i ích riêng, không đ c xúi gi c khách hàng mua, bán ch ng khoán đ ki m hoa h ng mà nên đ a nh ng l i khuyên

h p lỦ đ h n ch m c th p nh t thi t h i cho khách hàng, không thúc gi c khách hàng mua bán quá nhi u m t lo i ch ng khoán, không đ a ra nh ng l i

- Khi tham gia TTCK thì N T t ch u trách nhi m v k t qu đ u t

c a mình Ho t đ ng môi gi i c a CTCK ch đóng vai trò là c u n i gi a

N T v i nhau, giúp N T th c hi n quy t đ nh giao d ch c a mình và không

ph i ch u trách nhi m v i k t qu đ u t c a N T

1.2.3 N iădungăho tăđ ngămôiăgi iăc aăcôngătyăch ngăkhoán

Ho t đ ng môi gi i ch ng khoán bao g m các n i dung sau:

*ăT ăv năchoăkháchăhƠng:

Có th nói TTCK là th tr ng c a thông tin N T nào có thông tin chính xác, c p nh t và kh n ng phân tích t t thì s đ u t có hi u qu , ng c

l i N T nào thi u thông tin, thông tin sai l ch s b t n th t khi đ u t H

th ng thông tin TTCK dù có đ c công b minh b ch đ n đâu thì N T, đ c

bi t là N T cá nhân c ng khó n m b t m t cách đ y đ và k p th i do vi c thu th p, x lỦ thông tin ph c v cho quá trình phân tích th tr ng nh m đ a

ra các quy t đ nh đ u t đúng đ n đòi h i s đ u t l n v c s v t ch t, k thu t, nhân l c c ng nh th i gian r t l n Nh l i th chuyên môn hóa, các CTCK có th t v n cho khách hàng trên c s các k t qu phân tích th

tr ng, bao g m: Phân tích v môi tr ng kinh doanh; Phân tích v h th ng

giao d ch tài s n, ch ng khoán c a t ch c phát hành; Phân tích các s li u

th ng kê v GDP, CPI, PMI,ầ; Phân tích các y u t có th là nguyên nhân gây r i ro cho t ch c phát hànhầ

T nh ng k t lu n rút ra trong quá trình phân tích th tr ng, các nhân viên môi gi i đ i di n cho CTCK s ti p c n khách hàng và đ a ra các Ủ ki n

t v n cho các khách hàng v các v n đ nh th i đi m mua bán ch ng khoán, lo i ch ng khoán, giá ch ng khoán, kh i l ng ch ng khoán,ầ

21

*ăTh căhi năl nhăgiaoăd chăchoăkháchăhƠng:

Sau khi khách hàng đư có quy t đ nh v giao d ch ch ng khoán, nhân viên môi gi i s giúp khách hàng th c hi n l nh giao d ch c a mình Khách hàng có th ra l nh giao d ch theo hình th c tr c ti p ho c gián ti p qua đi n tho i, fax, h th ng giao d ch tr c tuy n tùy thu c vào s phát tri n c a th

tr ng Khi nh n đ c l nh, nhân viên môi gi i ph i ki m tra tính chính xác

c a các thông s trên l nh Nhân viên môi gi i có trách nhi m gi i thích rõ ràng cho khách hàng v các nguyên t c khi đ t l nh mua, bán ch ng khoán, các nguyên t c kh p l nhầ đ tránh sai sót, thi t h i không đáng có x y ra cho khách hàng Các thao tác ki m tra, nh p l nh, truy n l nh c a nhân viên môi gi i đ c th c hi n theo m t trình t đ c quy đ nh tr c m t cách khoa h c đ đ m b o l nh giao d ch đ c th c hi n chính xác, h n ch t i đa

nh ng sai sót có th x y ra Cu i cùng, nhân viên môi gi i s thông báo k t

qu giao d ch cho khách hàng

*ăCh măsócăkháchăhƠng:

duy trì m i quan h c ng nh đ gi khách hàng, các CTCK ngoài

vi c t v n, th c hi n giao d ch cho khách hàng thì còn ch m sóc khách hàng thông qua vi c qu n lỦ tài kho n, th c hi n các quy n và l i ích liên quan đ n

ch ng khoán mà khách hàng đang n m gi nh quy n nh n c t c, quy n b phi u, quy n c m c ch ng khoán, quy n mua ch ng khoán phát hành m i, quy n nh n ch ng khoán th ngầ S d ti n m t trên tài kho n c a khách hàng v n đ c CTCK tính lưi nh m t tài kho n thanh toán không k h n t i ngân hàng Ngoài ra, nhân viên môi gi i còn th ng xuyên gi liên l c v i khách hàng, ti p t c tìm hi u thông tin v khách hàng đ có nh ng Ủ ki n t

v n k p th i, chính xác, kh c ph c tr ng thái s hưi ho c tham lam đ giúp khách hàng t i đa hóa l i ích

1.2.4.ăCácăhìnhăth cămôiăgi iăch ngăkhoán

Có th phân chia ho t đ ng môi gi i c a CTCK thành hai lo i: Môi

gi i trên S giao d ch và môi gi i trên th tr ng OTC

1.2.4.1 Ho t đ ng môi gi i trên S giao d ch

Ho t đ ng môi gi i trên S giao d ch bao g m ba lo i: Môi gi i thông

th ng, môi gi i l p giá và môi gi i đ c l p

- Môi gi i thông th ng:

Ho t đ ng môi gi i thông th ng ch bao g m vi c mua, bán ch ng khoán h cho khách hàng và thu phí giao d ch Ho t đ ng môi gi i thông

th ng ch y u di n ra trên TTCK t p trung (thông qua S giao d ch) T i th

tr ng này, c ch xác đ nh giá là c ch đ u giá t p trung Do đó, các khách hàng ph i đ t l nh thông qua nhân viên môi gi i t i CTCK Sau đó, CTCK s chuy n l nh c a khách hàng đ n SGDCK và l nh c a khách hàng s đ c so

kh p v m c giá, kh i l ng và th i gian t đó tìm ra l nh đ i ng Cu i cùng, n u l nh c a khách hàng thành công, CTCK đ ng ra th c hi n thanh toán và l u kỦ ch ng khoán cho khách hàng

23

S ăđ ă1.1.ăQuyătrìnhăho tăđ ngămôiăgi iăthôngăth ng

(Ngu n: Trung tâm đào t o y ban ch ng khoán Nhà n c)

- Môiăgi iăl păgiá:

Hình th c môi gi i l p giá là ho t đ ng môi gi i trong đó ng i môi

gi i s tìm đ n nh ng ng i mua và bán đ giúp h k t n i v i nhau thông qua các l nh chào mua và chào bán Chính nh s khác bi t này đư t o nên s khác nhau gi a ho t đ ng môi gi i thông th ng và ho t đ ng môi gi i l p giá Trong khi môi gi i thông th ng ch d ng l i vi c t v n và nh n l nh

tr c ti p do khách hàng yêu c u và th c hi n các nghi p v đ giao d ch đ c

Nhân viên môi gi i thông th ng

hoàn t t thì môi gi i l p giá là m t quá trình tìm ki m và k t n i gi a ng i mua và bán trên th tr ng Doanh s thu đ c t ho t đ ng l p giá bao g m: Phí giao d ch môi gi i và chênh l ch gi a giá chào bán c a bên bán và giá chào mua c a bên mua

S ăđ 1.2.ăQuyătrìnhăho tăđ ngămôiăgi iăl păgiá

(Ngu n: Trung tâm đào t o y ban ch ng khoán Nhà n c)

- Môiăgi iăđ căl p:

S giao d ch

ch ng khoán

Xác nh n giao d ch cho khách hàng

ch ng khoán

Nhân viên môi gi i l p giá

25

Môi gi i đ c l p hay còn g i là nh ng nhà môi gi i t do H làm vi c cho chính mình và h ng hoa h ng hay thù lao d ch v H là m t thành viên

t b ti n ra thuê ch t i S giao d ch nh các CTCK thành viên H chuyên

th c thi các l nh cho các công ty thành viên khác c a S giao d ch S d có

đi u này là do t i các S giao d ch l ng l nh ph i gi i quy t cho khách hàng

c a các CTCK r t nhi u, các nhân viên môi gi i c a các công ty này không

đ m đ ng h t đ c ho c vì m t lỦ do nào đó v ng m t, lúc đó các CTCK s

kỦ h p đ ng v i các nhà môi gi i đ c l p đ th c hi n l nh cho khách hàng

c a mình và tr cho ng i môi gi i này m t kho n ti n nh t đ nh

ây là ngu n b sung nhân l c cho các CTCK, là l c l ng d b t o

ra đ co giưn đ đáp ng t t h n nhu c u c a N T, là môi tr ng t t đ đào

t o ng n nhân l c cho ngh môi gi i S t n t i c a môi gi i đ c l p là m t nhân t góp ph n t o ra s c c nh tranh l n h n cho chính các nhà môi gi i trên sàn vì h luôn có áp l c b thay th

1.2.4.2 Ho t đ ng môi gi i trên th tr ng OTC

Trên th tr ng OTC, ho t đ ng môi gi i th hi n thông qua vai trò c a

ho t đ ng t o l p th tr ng Các nhà t o l p th tr ng t o tính thanh kho n cho th tr ng, duy trì giao d ch liên t c cho các ch ng khoán thông qua vi c

th ng xuyên n m gi m t s l ng ch ng khoán nh t đ nh mà h làm t o

l p th tr ng đ s n sàng mua bán v i khách hàng và h ng chênh l ch giá

Các nhà t o l p th tr ng đ c coi là đ ng l c c a th tr ng này, h mua ch ng khoán ki m ti n và t ch u r i ro H ph i đ ng kỦ ho t đ ng v i các c quan qu n lỦ ch ng khoán và ph i tuân th các chu n m c v k thu t nghi p v , tài chính c ng nh đ o đ c hành ngh

Khác v i SGDCK ch có m t nhà t o l p th tr ng cho m t lo i ch ng khoán thì trên th tr ng OTC t n t i nhi u nhà t o l p th tr ng cho cùng

m t lo i ch ng khoán i u này s t ng tính linh ho t c a th tr ng đ i v i

m t lo i ch ng khoán Th tr ng OTC đ c đánh giá là có kh n ng t đi u

ch nh t t h n th tr ng giao d ch ch ng khoán t p trung

Nhà t o l p th tr ng có th đóng vai trò là m t đ i tác trong giao d ch trong tr ng h p trên th tr ng ch có ng i mua ho c ch có ng i bán

Vi c mua bán ch ng khoán trên s b ng chính tài kho n c a nhà t o l p th

tr ng Khi mua bán ch ng khoán c a mình, nhà t o l p th tr ng nh n t khách hàng kho n chênh l ch gi a giá chào bán c a nhà t o l p th tr ng và giá th c s khách hàng ph i tr

M t khác, nhà t o l p th tr ng có th s p x p các giao d ch cho khách hàng và h ng hoa h ng C ch này đ c th c hi n r t nhanh thông qua h

th ng công ngh c a toàn th tr ng Ho t đ ng môi gi i c a nhà t o l p th

tr ng không ph i là ho t đ ng mua bán ch ng khoán mà ch là s p x p các giao d ch gi a ng i mua và ng i bán Tuy nhiên, hai ho t đ ng trên không

đ c th c hi n trong cùng m t giao d ch

Thông th ng các nhà t o l p th tr ng là nh ng nhà môi gi i đư đ c

đ ng kỦ Tuy nhiên không ph i b t c nhà môi gi i đư đ ng kỦ nào c ng là

nh ng nhà t o l p th tr ng tr thành nhà t o l p th tr ng cho m t lo i

ch ng khoán thì nhà môi gi i ph i th c s quan tâm đ n vi c t o d ng th

tr ng cho lo i ch ng khoán đó và đáp ng các tiêu chu n theo quy đ nh

27

S ăđ ă1.3.ăQuyătrìnhăho tăđ ngămôiăgi iătrênăth ătr ngăOTC

(Ngu n: Trung tâm đào t o y ban ch ng khoán Nhà n c)

1.2.5 ăQuyătrìnhăho tăđ ngămôiăgi iăc aăcôngătyăch ngăkhoán

* B c 1: M tài kho n cho khách hàng

Mu n giao d ch mua bán ch ng khoán, khách hàng ph i kỦ k t h p

đ ng m tài kho n t i CTCK Theo quy đ nh t i Thông t s BTC h ng d n v giao d ch ch ng khoán do B Tài chính kỦ ban hành ngày

74/2011/TT-1/6/2011, có hi u l c t ngày 1/8/2011 thì : “M t cá nhân ch đ c phép m

m t giao d ch ch ng khoán t i m i công ty ch ng khoán”

* B c 2: Nh n l nh c a khách hàng

T ch c phát hành Xác nh n chuy n nh ng, đ i tên t i s c đông, c p ch ng ch

Nhân viên môi gi i OTC c a CTCK n p đ n chuy n

nh ng lên t ch c phát hành

Th a thu n giá

c , kh i l ng, hình th c thanh toán, phí , kỦ

đ n chuy n

nh ng và thanh toán

n m c phi u OTC

Ch ng ch

Khách hàng đ t l nh mua bán ch ng khoán b ng nhi u cách nh : Tr c

ti p, đi n tho i, fax, tr c tuy nầ Nhân viên môi gi i có ch c n ng nh n l nh

và nh p l nh cho khách hàng vào h th ng c a công ty và h th ng c a S giao d ch Tr c khi nh p l nh h ph i ki m tra tính chính xác c a các thông

s trên l nh nh : S tài kho n, tên khách hàng, s CMT, giá, kh i l ng

ch ng khoán Ngoài ra, nhân viên môi gi i còn ph i ki m tra s d ti n m t

n u khách hàng th c hi n giao d ch mua và s d ch ng khoán n u khách hàng th c hi n giao d ch bán

* B c 3: Th c hi n l nh cho khách hàng

i v i ch ng khoán niêm y t, phi u l nh c a khách hàng sau khi ki m tra tính h p l s đ c chuy n t i đ i di n c a công ty t i S giao d ch ch ng khoán Các nhân viên này có trách nhi m nh p l nh vào phi u đ ng kỦ theo

m u c a S giao d ch ch ng khoán, sau đó chuy n l nh vào h th ng kh p

l nh c a S giao d ch ch ng khoán

i v i ch ng khoán ch a niêm y t, công ty s tìm đ n ng i đ t giá

có l i nh t r i báo l i cho khách hàng sau khi c ng phí giao d ch Sau đó, công ty s ti n hành trao đ i quy n s h u c a hai bên

* B c 4: Xác nh n k t qu

Sau khi giao d ch đ c th c hi n, đ i di n c a công ty t i S giao d ch

s nh n đ c báo cáo v giao d ch có đ c th c hi n hay không Sau đó, công

ty s g i thông báo t i khách hàng ghi rõ giá, kh i l ng, ngày thanh toán

ch ng khoán ho c ti n

* B c 5: Thanh toán bù tr giao d ch

Giao d ch đ c đ i chi u, đ ng th i các k t qu giao d ch v ti n và

ch ng khoán đ c thanh toán bù tr Ngân hàng ch đ nh thanh toán th c hi n thanh toán bù tr v ti n thông qua h th ng tài kho n c a các CTCK t i ngân

29

hàng ch đ nh Trung tâm l u kỦ ch ng khoán th c hi n đ i chi u bù tr v

ch ng khoán thông qua h thông l u kỦ tài kho n ch ng khoán

* B c 6: Thanh toán và giao nh n ch ng khoán

n ngày thanh toán, CTCK s giao ti n thông qua ngân hàng ch đ nh thanh toán và giao ch ng khoán thông qua hình th c chuy n kho n t i Trung tâm l u kỦ ch ng khoán Sau khi hoàn t t th t c t i S giao d ch công ty s thanh toán ti n và ch ng khoán thông qua tài kho n khách hàng m t i công

ty

1.2.6 Phátătri n ho tăđ ngămôiăgi iăc aăcôngătyăch ngăkhoán

1.2.6.1 Khái ni m phát tri n ho t đ ng môi gi i c a công ty ch ng

khoán

Phát tri n ho t đ ng môi gi i là các ho t đ ng nh m gia t ng v l ng

và ch t trong ho t đ ng môi gi i, đ m b o l i ích cho CTCK và khách hàng

Ho t đ ng môi gi i đ t hi u qu khi gi đ c khách hàng c , thu hút thêm ngày càng nhi u khách hàng m i đ n giao d ch, duy trì m i quan h v i khách hàng, phát tri n các nghi p v liên quan và gia t ng l i nhu n cho công ty

* ụ ngh a c a vi c phát tri n ho t đ ng môi gi i:

- i v i CTCK: Hi u qu th hi n khi s l ng tài kho n khách hàng

t ng lên, m i quan h v i khách hàng t t đ p làm gia t ng th ph n môi gi i

và l i nhu n c a công ty Ngoài ra, hi u qu ho t đ ng môi gi i còn thúc đ y

s phát tri n c a các s n ph m và d ch v h tr , liên quan đ n ho t đ ng môi

gi i

- i v i nhà đ u t : Hi u qu mang l i cho h s gi m thi u chi phí và

th i gian giao d ch Vi c t v n c a nhân viên môi gi i giúp h đ u t thu n

l i, thu đ c nhi u l i nhu n h n

- i v i c quan qu n lỦ nhà n c: Ho t đ ng môi gi i c a CTCK đ t

hi u qu s cung c p cho các c quan qu n lỦ th tr ng nh ng thông tin m t cách đ y đ , chính xác và k p th i, tr giúp các c quan này trong vi c ra quy t đ nh đi u hành th tr ng, giúp th tr ng phát tri n b n v ng

- i v i doanh nghi p: Giúp doanh nghi p thu hút đ c v n đ u t khi m r ng ho t đ ng s n xu t, kinh doanh m t cách d dàng h n Ho t

đ ng môi gi i có hi u qu giúp cho doanh nghi p nâng cao hình nh và uy tín

c a doanh nghi p

- i v i TTCK: Hi u qu t ho t đ ng môi gi i c a CTCK làm cho TTCK th c s là m t kênh huy đ ng v n c a n n kinh t , giúp N T bi t đ n kênh đ u t này và thúc đ y TTCK phát tri n

1.2.6.2 Các ch tiêu đánh giá m c đ phát tri n ho t đ ng môi gi i

ch ng khoán

Th c t hi n nay, Vi t Nam ch a có m t h th ng các ch tiêu th ng

nh t nào ph n ánh hoàn toàn chính xác ch t l ng ho t đ ng môi gi i ch ng khoán Tuy nhiên theo ng i vi t, m c đ phát tri n ho t đ ng môi gi i đ c đánh giá thông qua m t s ch tiêu đ nh l ng và đ nh tính C th :

a Cácăch tiêuăđ nhăl ng

- S l ng tài kho n khách hàng

M i khách hàng mu n giao d ch mua bán ch ng khoán ph i m tài kho n t i CTCK S l ng tài kho n đ c m t i CTCK cho bi t quy mô khách hàng c a công ty đó N u s l ng tài kho n ngày càng t ng lên ch ng

t ho t đ ng môi gi i c a CTCK đang phát tri n Vì công ty không ch gi chân đ c khách hàng c mà còn thu hút đ c thêm nhi u khách hàng m i

M t khách hàng th ng có xu h ng trung thành v i công ty mình m tài kho n, h s là nh ng nhà marketing tích c c và hi u qu khi h đư tin t ng

31

vào công ty Trong đó, s l ng tài kho n th ng xuyên giao d ch ph n ánh chính xác nh t hi u qu ho t đ ng môi gi i, đây chính là nh ng khách hàng mang l i thu nh p cho công ty

- Phí môi gi i

Phí môi gi i là chi phí khách hàng ph i tr cho CTCK khi th c hi n giao d ch Phí này đ c tính d a trên giá tr c a m i l nh giao d ch ây chính là kho n mang l i doanh thu môi gi i Phí môi gi i là m t trong nh ng

y u t quan tr ng nh m thu hút khách hàng CTCK nào có phí môi gi i th p

s có l i th c nh tranh, h p d n khách hàng m tài kho n giao d ch

- Giá tr tài s n c a khách hàng

Bên c nh s l ng tài kho n giao d ch m t i công ty thì giá tr tài s n

c a khách hàng đ t t i công ty ch ng t s tin t ng c a khách hàng vào uy tín, ch t l ng d ch v mà công ty cung c p c ng nh s hài lòng v i phí giao

d ch mà công ty thu c a khách hàng

- Doanh thu t ho t đ ng môi gi i ch ng khoán

Khi đ ng ra làm trung gian mua bán ch ng khoán cho khách hàng, CTCK thu c a h m t kho n hoa h ng nh t đ nh ây chính là phí môi gi i Doanh thu ho t đ ng môi gi i ch y u là t ng phí môi gi i CTCK ph i thu t khách hàng phát sinh khi khách hàng mua, bán ch ng khoán Do phí môi gi i

ch ng khoán đ c tính trên t ng giá tr giao d ch nên doanh s giao d ch càng

l n, hoa h ng cho nghi p v môi gi i càng nhi u ây chính là ch tiêu đ nh

l ng đo m c đ thành công c a ho t đ ng môi gi i t i CTCK

- T tr ng doanh thu môi gi i trên t ng doanh thu

Ch tiêu này cho bi t quy mô đóng góp c a doanh thu t ho t đ ng môi

gi i vào t ng doanh thu c a CTCK Ch tiêu này đánh giá m t cách khái quát,

t ng đ i hi u qu c a ho t đ ng môi gi i so v i các ho t đ ng khác c a CTCK

- Th ph n môi gi i c a CTCK

Chi m l nh th ph n môi gi i trên 2 Sàn giao d ch là m t m c tiêu quan

tr ng c a các CTCK Th ph n c a m t công ty cho bi t t tr ng c a t ng giá

tr giao d ch t i công ty đó so v i t ng giá tr giao d ch toàn th tr ng Hi n nay, đ u đ n hàng quỦ hai S giao d ch ch ng khoán Hà N i (HNX) và S giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh (HOSE) đ u công b th ph n môi

gi i c a các CTCK Th ph n c a CTCK cho th y kh n ng chi m l nh th

tr ng c a CTCK, kh n ng thu hút khách hàng c ng nh ph n ánh ch t

l ng mà công ty cung c p Th ph n mà các CTCK luôn mu n h ng t i là

v trí cao nh t, th ng l nh th tr ng v c s l ng l n ch t l ng Thông tin

v th ph n môi gi i c ng là nhân t quan tr ng thu hút khách hàng đ n v i công ty, t o đ c ni m tin ban đ u đ i v i khách hàng m i và là c s tin c y

đ duy trì l ng khách hàng v n có Do v y, đây là ch tiêu có Ủ ngh a h t s c quan tr ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng môi gi i c a CTCK

b Cácăch ătiêuăđ nhătính

M c đ hài lòng c a khách hàng khi s d ng s n ph m d ch v c a CTCK là ch tiêu quan tr ng đánh giá m c đ phát tri n ho t đ ng môi gi i Các nhân t nh h ng đ n m c đ hài lòng c a khách hàng nh :

- Quy trình giao d ch nhanh hay ch m: Khi khách hàng tham gia giao

d ch trên th tr ng ch ng khoán, h ph i m tài kho n giao d ch và tuân th