Chuyên đề môn Bệnh học thủy sản về bệnh do sán lá đơn chủ đẻ con (18 móc) gây ra trên cá

Bạn có biết, vào năm 1978, cá chép ao Bác Hồ đã bị mắc 1 căn bệnh gây chết hàng loạt ?Rất nhiều câu hỏi được đưa ra và cần lời giải thích cho vấn đề này vì vậy sau 3 ngày kiểm tra và giám sát các nhà khoa học của nước ta đã nhận ra rằng ao cá Bác Hồ chết do một loại sán lá mang tên: “ Sán lá đơn chủ đẻ con (18 móc) Gyrodactylus”.

Khoa Chăn nuôi thú y

BỆNH HỌC THỦY SẢN BỆNH SÁN LÁ ĐƠN CHỦ ĐẺ CON

( 18 móc) Gyrodactylosic

Họ & tên: Nguyễn Hà Trinh

Lớp : Thú y-N01-K43

Mã sinh viên: DTN 1153050173

Đặt vấn đề

Ao cá Bác Hồ Bạn đã từng đến nơi này, bao giờ chưa ?

► Bạn có biết, vào năm 1978, cá chép ao Bác

Hồ đã bị mắc 1 căn bệnh gây chết hàng loạt !?

Rất nhiều câu hỏi được

đưa ra và cần lời giải thích cho vấn đề này vì vậy sau 3 ngày kiểm tra và giám sát các nhà

khoa học của nước ta đã nhận

ra rằng ao cá Bác Hồ chết do một loại sán lá mang tên: “ Sán

lá đơn chủ đẻ con (18 móc)

Gyrodactylus”.

Sau đây để tìm hiểu kỹ

hơn về Bệnh cũng như sán lá đơn chủ đẻ con (18 móc)

Gyrodactylus, em xin trình bày chuyên đề.

• Cơ thể của Gyrodactylus nói

chung nhỏ hơn so với

Dactylogyrus.Cơ thể giống

Gyrodactylus rất linh

hoạt,chúng luôn vận động

tương tự Dactylogyrus Khi vận

động phía trước lộ 2 thùy đầu

trong đó có 2 tuyến đầu có tác

dụng tiết chất nhờn phá hoại tổ

chức của ký chủ Gyrodactylus

không có điểm mắt.

• Phía sau cơ thể là đĩa bám có

2 móc lớn ở giữa và 16 móc nhỏ bằng kitin xếp xung

quanh, các móc có 2 bản nối Miệng ở mặt bụng phía trước

cơ thể, hầu do 16 tế bào lớn tổ thành thực quản ngắn, ruột

• Cơ quan sinh dục của

Gyrodactylus là cơ quan sinh dục lưỡng tính, cơ quan sinh dục đực và cơ quan sinh dục cái trên cùng 1 cơ thể

Cơ quan sinh dục đực có tinh hoàn nhỏ, ở phần sau cơ thể , túi giao phối hình dạng như quả trứng

do 1 móc lớn và 8 móc nhỏ cong lại tạo thành, buồng trứng hình bán

nguyệt ở sau tuyến tinh

Trong cơ thể có bào thai hình bầu dục, đồng thời trong thai này

đã hình thành bào thai của đời sau nên có tên gọi là tam đại trùng,

thậm chí có cả thai của đời thứ 4 Nguyên nhân của hiện thượng sinh sản tương đối đặc biệt này chưa rõ,

có người cho sinh sản ấu thể là loại sinh sản đơn tính, có người cho là

1 trứng nhiều phôi

• Phôi lúc phát triển đến giai đoạn hậu phôi, buồng trứng lại sinh ra

1 trứng thành thục ở sau phôi lớn, đợi khi phôi lớn thoát khỏi

cơ thể mẹ, trứng lại chuyển đến thay vị trí và tiếp tục phát triển.

• Lúc phôi đã hoạt động mạnh cần tách khỏi cơ thể mẹ, ở giữa cơ thể trùng nổi lên 1 cái bọc, phôi chui ra từ điểm đó, phần giữa chui ra trước sau đó phần đầu

và phần sau thoát ra Ấu trùng

nở ra giống như trùng trưởng

thành có khả năng sinh sản ra đời sau Ấu trùng ở trong nước

từ 5-10 ngày nếu không gặp ký chủ nó sẽ chết Nhiệt độ thích hợp cho trùng phát triển là 18-25

độ C.

• Cấu tạo sán đơn chủ đẻ

con-Gyrodactylus tenopharyngodontis

• 1.Thùy đầu, 2.tuyến đầu phía trước

• 3.Tuyến đầu phía sau, 4

miệng

• 5 Hầu, 6.thực quản, 7.ruột

• 8 Túi giao phối, 9 Ống dẫn tinh

• 10 Tinh hoàn, 11 bào thai

• 12 Buồng trứng 13 đĩa bám

Một số hình ảnh khác về sán lá đơn chủ (18 móc)

Gyrodactylus

2 Dấu hiệu bệnh lý

• Gyrodactylus ký sinh trên da và

mang với số lượng nhiều làm

cho tổ chức nội ký sinh tiết ra 1

bơi ngửa Do có những vết loét

tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm

và các vi khuẩn khác xâm nhập

gây bệnh

• Cá bị cảm nhiễm Gyrodactylus

khả năng bắt mồi giảm, hô hấp

khó khăn cá gầy yếu

• Theo O.N Bayer, 1977 ở cá thể khỏe mạnh, trọng lượng 1,2 gr, trong khi đó cá bị nhiễm bệnh Gyrodactylus chỉ nặng 0,5 gr đồng thời hàm lượng bạch cầu tăng hàm lượng hồng cầu giảm.

3 Phân bố và lan truyền bệnh

• Gyrodactylus ký sinh trên

da và mang nhưng chủ

yếu là da của các loài cá

nước ngọt, cá biển Phân

Hình Gyrodactylus medius ký sinh ở cá vàng, cá diếc

• Nhìn chung nước ta, cá nuôi bị nhiễm sán lá đơn chủ 18 móc tỷ lệ và

cường độ khá cao, đã gây thành bệnh làm chết cá

mùa mưa ở miền Nam

5 Phòng và trị bệnh

• Trước khi thả cá xuống ao mương, nuôi, cần tẩy dọn ao, tiêu diệt trứng và ấu trùng sán lá 18 móc Không nên nuôi với mật độ quá dày thường xuyên theo dõi chế độ ăn

và điều kiện môi trường ao nuôi để điều

chỉnh cho thích hợp

• Cá giống trước khi thả

ra ao , hồ nuôi, dùng KMnO4 nồng độ 20ppm tắm cho cá trong thời gian 15-30’ hoặc dùng NaCl 3% tắm trong 5’, nếu nhiệt độ trên 25 độ

C thì giẩm xuống 2%, hoặc dùng formalin tắm nồng độ 100-200ppm, thời gian 30-60’, chú ý khi tắm phải có sục khí cung cấp đủ oxi cho cá.

• Dùng Amonium hydroxide-NH4OH 10%

tắm bệnh Hoặc phun xuống ao fomalin

nồng độ 10-20ppm để trị cho cá nồng độ 100ppm thời gian 1-2’ , có tác dụng trị cho cá.