Tiểu luận tác phẩm báo chí Chỉ ra các yếu tố nội dung trong tác phẩm: “Dân trồng cần sa, “quan” không biết (?)”

1 Đề tài: Trong tác phẩm báo chí “Dân trồng cần sa, “quan” không biết (?)”, đề tài được nhà báo lựa chọn để phản ánh là: Vấn đề người dân ở Lương Sơn, Hoà Bình trồng cây cần sa, nhưng những người cán bộ, chủ tịch xã lại không hề hay biết. Thay vào đó, họ còn ra sức ủng hộ, tuyên truyền bà con trong xã trồng cây quốc cấm.2 Sự kiện: Những sự kiện được nhà báo thể hiện trong tác phẩm là:Sự kiện bản thể: Phát hiện hàng ngàn m2 cây cần sa tại Lương Sơn, Hoà Bình. Cán bộ xã cùng nhân dân huyện Lương Sơn, Hoà Bình nghe theo “lời khuyên” của các “chuyên gia nông nghiệp” trồng cây cần sa suốt một thời gian dài mà không hề hay biết.Sự kiện nhận thức: Sự vô trách nhiệm, thiếu kiến thức cùng những quyết định sai lầm của các cán bộ huyện Lương Sơn, Hoà Bình đã đưa người dân vào việc trồng cây quốc cấm. Không có cái nhìn trực quan về “lời khuyên” trồng cây cần sa của “đoàn chuyên gia nông nghiệp”, mà với sự thiếu kiến thức cùng sự chủ quan, cán bộ huyện Lương Sơn, Hoà Bình không những không nhận ra mặt xấu của vấn đề, lại còn rất mẫn cán ra sức tuyên truyền, vận động bà con gieo trồng cây cần sa trên hàng chục nghìn M2 đất ở hai xã Đông Xuân và Tiến Xuân (huyện Lương Sơn). Thậm chí, họ còn là những người “đi tiên phong” trong việc trồng loại cây này.Nhân dân huyện Lương Sơn cũng chưa có cái nhìn cẩn trọng hơn trong việc thay đổi giống cây trồng. Với lối suy nghĩ đơn giản, nhẹ dạ, cả tin, thấy “trồng những loại cây trong “dự án mới” trên ăn đứt việc trồng lúa, ngô, khoai, sắn”, cùng việc “thấy những ưu đãi của dự án” là rất tốt nên “nông dân trong xã lại hồ hởi tham gia”. Chính vì nhận thức còn yếu này nên nhân dân đã bị kẻ xấu lợi dụng trồng cây quốc cấm mà không hề hay biết.3 Chi tiết:

Đề bài Câu 1: Chỉ ra các yếu tố nội dung trong tác phẩm:

“Dân trồng cần sa, “quan” không biết (?)”

Câu 2: Nêu và phân tích kết cấu hai tác phẩm sau:

– Dân trồng cần sa, “quan” không biết

– Đau lòng hủ tục chôn sống hài nhi

Câu 3: Trên cơ sở tờ báo sưu tầm, hãy nêu:

– Cơ quan quản lý tờ báo

Bài tiểu luận Môn : Tác phẩm báo chí



Câu 1: Chỉ ra các yếu tố nội dung trong tác phẩm báo chí: Dân trồng cần sa, “quan” không biết (?):

Các yếu tố nội dung trong tác phẩm báo chí: Dân trồng cần sa,

“quan” không biết (?) là :

1/ Đề tài:

Trong tác phẩm báo chí “Dân trồng cần sa, “quan” không biết (?)”, đềtài được nhà báo lựa chọn để phản ánh là: Vấn đề người dân ở Lương Sơn,Hoà Bình trồng cây cần sa, nhưng những người cán bộ, chủ tịch xã lại không

hề hay biết Thay vào đó, họ còn ra sức ủng hộ, tuyên truyền bà con trong xãtrồng cây quốc cấm

2/ Sự kiện:

Những sự kiện được nhà báo thể hiện trong tác phẩm là:

 Sự kiện bản thể: Phát hiện hàng ngàn m2 cây cần sa tại LươngSơn, Hoà Bình Cán bộ xã cùng nhân dân huyện Lương Sơn, Hoà Bình nghetheo “lời khuyên” của các “chuyên gia nông nghiệp” trồng cây cần sa suốtmột thời gian dài mà không hề hay biết

 Sự kiện nhận thức: Sự vô trách nhiệm, thiếu kiến thức cùngnhững quyết định sai lầm của các cán bộ huyện Lương Sơn, Hoà Bình đãđưa người dân vào việc trồng cây quốc cấm Không có cái nhìn trực quan về

“lời khuyên” trồng cây cần sa của “đoàn chuyên gia nông nghiệp”, mà với

sự thiếu kiến thức cùng sự chủ quan, cán bộ huyện Lương Sơn, Hoà Bìnhkhông những không nhận ra mặt xấu của vấn đề, lại còn rất mẫn cán ra sứctuyên truyền, vận động bà con gieo trồng cây cần sa trên hàng chục nghìn

M2 đất ở hai xã Đông Xuân và Tiến Xuân (huyện Lương Sơn) Thậm chí, họcòn là những người “đi tiên phong” trong việc trồng loại cây này

Nhân dân huyện Lương Sơn cũng chưa có cái nhìn cẩn trọng hơntrong việc thay đổi giống cây trồng Với lối suy nghĩ đơn giản, nhẹ dạ, cảtin, thấy “trồng những loại cây trong “dự án mới” trên ăn đứt việc trồng lúa,ngô, khoai, sắn”, cùng việc “thấy những ưu đãi của dự án” là rất tốt nên

“nông dân trong xã lại hồ hởi tham gia” Chính vì nhận thức còn yếu nàynên nhân dân đã bị kẻ xấu lợi dụng trồng cây quốc cấm mà không hề haybiết

– Triển khai dự án, “những chuyên gia nông nghiệp” trên đã kíhợp đồng trực tiếp với mỗi hộ nông dân Theo đó, hộ nào trồng 100m2 cây

dự án sẽ được hưởng số tiền tương đương giá của 1 tạ thóc Tiền trên, dự án

sẽ trả làm hai lần, lần thứ nhất khi tham gia trồng cây được khoảng 20 ngày,lần thứ 2 thanh toán hết khi cây cho thu hoạch

– Vụ đầu, theo chủ tịch xã Bùi Hữu Điền, giống cây mới mà

“người của dự án” đưa đến là cây thanh hao Trồng cây này rất dễ, nông dân

chẳng mất nhiều sức lực chăm sóc mà cây lên xanh tốt Thế nhưng, năm ấychẳng hiểu vì lẽ gì mà “người của dự án” lại không chấp nhận thu hoạch sảnphẩm mà họ đã ký hợp đồng với hàng chục hộ nông dân trong xã Lý do họđưa ra là do chất lượng của cây thanh hao kém Tuy nhiên, tiền công chonông dân, họ vẫn thanh toán không thiếu một xu Bởi lý do ấy, nên vụ thứ 2,

họ đưa giống cây lanh về Theo lời của “những người mang no ấm về chodân” thì họ muốn những hộ nông dân trong xã trồng thử nghiệm để lấygiống phân phát cho các vùng quê khác

– Ông Chiến cho biêt trong số 3 chuyên gia trên, người ông ấntượng nhất có tên là Lê Quang Vinh

– Chúng tôi đã vào thôn Đồng Rằng để… thăm “vườn cây quý”của gia đình ông phó chủ tịch xã Nguyễn Xuân Hoà

– Tất thảy những cán bộ xã Đông Xuân đều trả lời, họ không hềhay biết “mồm ngang mũi dọc” cây lanh như thế nào và tất nhiên lại càngkhông biết tới cây cần sa Và, chính quyền địa phương hoàn toàn bất ngờ bởinhững phát hiện của cơ quan công an Thậm chí, ông Bùi Hữu Điền, chủ tịch

xã còn khẳng định, chỉ nhìn thấy cách đây ít hôm, ông mới tận mắt nhìn thấy

“loại cây nguy hiểm ấy”, chứ từ trước, hình dáng chúng ra sao ông cũngkhông hề hay biết!

– Khi chúng tôi ngỏ ý muốn xem hợp đồng mà gia đình bà đã kývới “dự án”, bà bảo, mấy hôm trước, dọn nhà, thấy hợp đồng ấy, cứ nghĩnăm nay lại có hợp đồng mới nên chẳng giữ làm gì, bà đã…cho vào bếp mấtrồi!?

 Chi tiết tả:

– Tuy chỉ cách đường cao tốc Láng – Hoà Lạc có mấy quả đồinhưng Đông Xuân, Tiến Xuân là hai xã nghèo, đời sống bà con nơi đây còn

rất vất vả… Bởi thế, khi “những chuyên gia nông nghiệp” mang “giống câytrồng mới” về, bà con ai cũng mừng ra mặt.

– Nhận thấy trồng những loại cây trong “dự án mới” trên “ăn đứt”việc trồng lúa, ngô, khoai, sắn nên chính quyền xã đã gật đầu đồng ý

– Nên các hộ dân trong xã phấn khởi lắm, họ nô nức đăng kýtham gia

– Thấy đó cũng là một “hướng đi” tốt, đặc biệt hơn, những ưu đãicủa dự án là không thay đổi, nên nông dân trong xã lại hồ hởi tham gia

– Ông Bùi Văn Chiến, nguyên là cán bộ thôn Lập Thành (xãĐông Xuân), là một trong những người đi đầu trong việc đón “giống câytrồng mới” về thôn, đã rất bức xúc khi kể với chúng tôi

– …, là cộng tác viên tại chỗ đi lo việc chăm sóc cây của các hộgia đình trong thôn, ông đã nhiệt tình ủng hộ

– Vinh là người trực tiếp giới thiệu cách thức trồng, chăm bóncũng như thu hoạch cây lanh cho gia đình ông và nhiều hộ dân trong xã.Theo đó, cứ tháng 7 hàng năm, dự án cho hạt, nông dân trong thôn tự đóngbầu ươm Đến tháng 10, khi cây đã lên cao chừng 2m, “người của dự án” lại

về để tỉa lấy lá, mỗi cây chỉ lấy khoảng 5 đến 6 lá phần ngọn Tháng 1, họ lại

về và lần này, họ chặt bỏ một số cây trong vườn (chỉ lấy chừng 30cm thâncây phần ngọn)

– Khi sắp tới vụ mới, không thấy “người của dự án” lên, ôngChiến và nhiều hộ dân khác trong thôn đâm sốt ruột

– Bởi thế, mới đây, khi một số người quen ở Hà Tây cũng thamgia dự án trồng cây lanh của những “chuyên gia” trên gọi điện thông báo vớiông rằng, diện tích lanh của họ đã bị phá vỡ vì đó là cây quốc cấm, cây gâynghiện, ông đâm hoảng

– Khi đó, ông và nhiều người mới ngã ngửa bởi sự thật phũphàng: Mấy năm nay bị lừa mà chẳng ai hay biết Ngay lập tức, tất thảynhững cây cần sa còn sót lại của vụ trước, ông và mọi người trong thôn đồngloạt ra tay phá bỏ

– Những hộ tham gia tích cực nhất lại chính là gia đình các cán

bộ xã, thôn

– Bởi chẳng phải chăm sóc gì nhiều mà lại có một nguồn thu ănchắc, gia đình bà mừng lắm Bởi thế, có năm bà đã….mạnh dạn đăng kítrồng đến cả nghìn m2 nhưng “dự án” không cho

 Chi tiết bình:

– Cứ thử cho rằng, cây lanh chỉ là một loại cây nông sản đơnthuần (không phải cây quốc cấm) đã được người dân tin tưởng, đua nhautrồng mà chủ tịch xã không quan tâm đến “mồm ngang mũi dọc” của chúng

ra sao thì kể cũng là điều… lạ!?

4/ Chính kiến: Trong bài, lập trường của nhà báo thể hiện rất rõ, nhất

là ở chi tiết bình cuối bài Chính kiến trong toàn bộ bài báo là ở việc thể hiện

sự sai lầm, bảo thủ, thiếu kiến thức của cán bộ xã, huyện Lương Sơn, HoàBình Chính kiến mà nhà báo khẳng định chính là lỗi của của tầng lớp

“quan” trong quá trình làm việc đã không tìm hiểu kỹ càng, không để tâm,chú ý đến mọi mặt của vấn đề, mà chỉ chăm chú nhìn vào lợi nhuận, ích lợitrước mắt mà đẩy những nông dân chân lấm tay bùn vào việc làm sai lầmtrên

5/ Tư tưởng: Tư tưởng trong bài báo thống nhất trong suốt mạch báo.

Tư tưởng giúp định hướng cho người đọc sự kiện được nói đến trong bàiviết, đó là tư tưởng bài trừ, chê trách, lên án đối với những người “quan”không biết chăm lo cho dân chúng Nhà báo tập trung nhấn mạnh sự chê

trách, tỏ thái độ quan ngại về vấn đề sự tắc trách của chủ tịch xã Đông Xuânđối với việc trồng cây giống mới ở xã mình Lời bình cuối bài như là mộtcâu hỏi tu từ, làm cho người đọc ngộ ra được vấn đề đáng được đặt một câuhỏi về cách làm việc của các cán bộ chăm lo cho dân Qua đó, ta có thể phầnnào thấy được tư tưởng, quan điểm của người viết về chủ đề này, đó là lên

án sự vô trách nhiệm, thiếu ý thức, kiến thức trong việc quản lý, chăm sócđời sống lao động của nhân dân trong xã của những người được coi là quan

lo cho dân ấy

6/ Vấn đề: Vấn đề được tác giả đề cập trong bài viết chính là mâu

thuẫn trong câu ““quan” không biết (?)” ở tiêu đề (tít) “Quan” vốn là

những người quản lý, là người chăm lo cho dân, đại diện cho tầng lớp trithức Thế mà khả năng nhận thức và xử lý sự việc vô cùng yếu kém Cùngvới sự tắc trách, vô trách nhiệm, thiếu hiểu biết đã đẩy dân đến việc trồngcây quốc cấm mà không hề hay biết Những cán bộ đáng lẽ phải là nhữngngười có kiến thức, đi đầu và phải có óc phán đoán chính xác, đưa ra nhữnghướng đi tốt và hay cho người dân trong xã, nhằm tạo cho người dân điềukiện phát triển, nâng cao mức sống, cải thiện cơ sở vật chất Nhưng cuốicùng, những con người quản lý ấy lại dẫn người dân vào việc làm giàu mộtcách phi pháp, không đúng với pháp luật Càng đáng phê phán hơn là thái độbàng quang, dễ dàng chấp nhận lời ngon ngọt của “những chuyên gia nôngnghiệp” mà không có một chút suy xét thấu đáo vấn đề, không một chút mảymay để ý đến những “điểm tối” trong những lời dụ dỗ ấy, chỉ biết đến lợinhuận trước mắt mà không hề có cái nhìn tỉnh táo

Các chi tiết kể, tả và bình được người viết sử dụng xuyên suốt tácphẩm tạo thành một chuỗi các sự kiện rất rõ ràng, làm cho người đọc hiểu,

dễ dàng nắm bắt được vấn đề được đề cập tới trong tác phẩm báo chí “Dân

trồng cần sa, “quan không biết (?)”.

Câu 2: Nêu và phân tích kết cấu hai tác phẩm báo chí sau: Dân trồng cần sa, “quan” không biết ; Đau lòng hủ tục chôn sống hài nhi

Khái niệm kết cấu: Kết cấu là sự phân bố nội dung trong một tác

phẩm báo chí Nó còn là biểu hiện của quan hệ giữa các bộ phận trong tácphẩm Kết cấu thể hiện được ý chí đó của người viết, bộc lộ được tài năng vàcác nhận thức cảu nhà báo đối với đời sống

Các phương diện chi phối kết cấu tác phẩm bao gồm: yếu tố kháchquan, yếu tố chủ quan Ngoài ra còn có những tiêu chí đánh giá kết cấu làchất lượng thông tin, một kết cấu tốt là một kết cấu mà trong đó chuyển tảihàm lượng thông tin kết với công chúng nhanh, đầy đủ và hợp lý

A/Kết cấu trong tác phẩm báo chí: Dân trồng cần sa,

“quan” không biết (?):

Trong tác phẩm báo chí “Dân trồng cần sa, “quan” không biết

(?), nhà báo đã sử dụng kết cấu Logic tư duy.

Nhà báo đã trình bày sự kiện theo quy luật tư duy của nhậnthức Người viết đã xem xét, phân tích các chi tiết, các chứng cứ rồi sau đódẫn đến một kết luận khái quát Nói cách khác, nhà báo đã sử dụng cách viếtquy nạp để đi từ những ý riêng, ráp nối các sự kiện, phân tích các mối quan

hệ trong các sự kiện và chi tiết, từ đó đưa ra được một nhận xét chung nhấtcho toàn bộ bài báo Cụ thể như sau:

Trong sự kiện phát hiện hàng chục nghìn m2 cây cần sa ởLương Sơn, Hoà Bình do người dân và cả các cán bộ xã giao trồng Ngườiviết báo đã nêu lên các sự kiện theo một chuỗi được sắp xếp theo sự hợp lýlogic Các chuỗi sự việc đi từ những sự kiện chung, nổi bật diễn ra, đếnnhững sự kiện được người viết đặc biệt chú ý, mang tính chất làm rõ vấn đề,

được nhà báo hướng cho người đọc chú ý đến Các sự kiện được trình bày cụthể, rõ ràng, từ đó làm nổi bật lên quan điểm – cũng là kết luận cuối bài.

1/ Dự án “thoát nghèo”…liều!

Đây là phần đầu tiên của toàn bài báo Trong phần này, nhà báo

đã chỉ ra cho người đọc toàn cảnh những sự kiện đã và đang diễn ra Đó làvấn đề người dân hai xã Đông Xuân và Tiến Xuân (huyện Lương Sơn) nghetheo một nhóm “những chuyên gia nông nghiệp” làm dự án “thoát nghèo”bằng việc trồng cây cần sa – một loại cây quốc cấm, nhưng lại không hề haybiết điều này Thậm chí, ngay cả những cán bộ xã cũng “gật đầu đồng ý” khiđược “những người mang no ấm về cho dân” đưa hạt giống cây quốc cấm vềtrồng ngay trong xã mình

Các sự kiện được người viết đưa ra rõ ràng, thể hiện rất rõ thông tinchính mà người viết muốn truyền tải cho người đọc

“Ông Bùi Hữu Điền, Chủ tịch xã Đông Xuân cho biết, “dự án” trồng “cây mũi nhọn” trên đã được nông dân trong xã triển khai từ năm

2002 Khi đó, những “cán bộ” ở một viện nghiên cứu từ trung ương về, sau mấy ngày khảo sát, đã nói rằng, thổ nhưỡng trong xã rất phù hợp với nhiều loại cây dược liệu quý, họ khuyên nhân dân trong xã nên trồng thử Đoàn “chuyên gia nông nghiệp” ấy có 3 người, 2 người việt và một người nước ngoài Thấy dự án của họ có nhiều điểm rất ưu đãi với nông dân quê mình như cung ứng toàn bộ giống, lo toàn bộ đầu ra, đặc biệt, chẳng cần tính toán cũng nhận thấy trồng những loại cây trong “dự án mới” trên ăn đứt việc trồng lúa, ngô, khoai, sắn nên chính quyền xã đã gật đầu đồng ý.”

“Đến vụ thứ hai, họ đưa giống cây lanh về họ đưa giống cây lanh

về Theo lời của “những người mang no ấm về cho dân” thì họ muốn những hộ nông dân trong xã trồng thử nghiệm để lấy giống phân phát cho các vùng quê khác … Thấy đó cũng là một “hướng đi” tốt, , đặc biệt hơn, những ưu đãi của dự án là không thay đổi, nên nông dân trong xã lại hồ hởi tham gia.”

Ngoài những chi tiết rất đáng giá, rất “đắt”, thể hiện rất rõ chuỗi sựkiện diễn ra dẫn đến sự việc chính, tác giả còn sử dụng hàng loạt những thủpháp viết để người đọc dễ dàng hiểu được những sự giả dối, sai sót trong sựviệc, như: Dự án “thoát nghèo”…liều!, “cán bộ”, “cây mũi nhọn”, “nhữngngười mang no ấm về cho dân”… Những từ rất bình thường, chậm chí đáng

lẽ còn mang ý nghĩa tích cực, thì nay đã được nhà báo đặt trong dấu “” đểcho người đọc nhìn ra được cái xấu, cái không tốt, ngẫm ra được ý nghĩa sâu

xa trong mỗi dòng viết, nhận ra được sự châm biếm mà nhà báo muốn chongười đọc hiểu được

2/ Trưởng thôn…mẫn cán!

Vẫn tiếp tục sử dụng các chi tiết đắt giá trong việc đưa thông tinđến cho người đọc Các từ ngữ “người của dự án”, “chuyên gia”, “có chovàng ông cũng chẳng trồng” liên tục xuất hiện Đặc biệt từ “người của dựán” xuất hiện xuyên suốt trong cả toàn bài nằm lột tả bản chất của sự việc,chỉ rõ cái không tố và muốn người đọc biết về nó một cách rõ ràng nhất

Các chi tiết vẫn được đưa ra theo một mạch chuyện xuyên suốt :

 Vinh là người trực tiếp giới thiệu cách thức trồng, chăm bóncũng như thu hoạch cây lanh cho gia đình ông và nhiều hộ dân trong xã.Theo đó, cứ tháng 7 hàng năm, dự án cho hạt, nông dân trong thôn tự đóngbầu ươm Đến tháng 10, khi cây đã lên cao chừng 2m, “người của dự án” lại

về để tỉa lấy lá, mỗi cây chỉ lấy khoảng 5 đến 6 lá phần ngọn Tháng 1, họ lại

về và lần này, họ chặt bỏ một số cây trong vườn (chỉ lấy chừng 30cm thâncây phần ngọn)

 Khi sắp tới vụ mới, không thấy “người của dự án” lên, ôngChiến và nhiều hộ dân khác trong thôn đâm sốt ruột

 Bởi thế, mới đây, khi một số người quen ở Hà Tây cũng thamgia dự án trồng cây lanh của những “chuyên gia” trên gọi điện thông báo vớiông rằng, diện tích lanh của họ đã bị phá vỡ vì đó là cây quốc cấm, cây gâynghiện, ông đâm hoảng.

3/ Cán bộ xã cũng….vô tư!

Trong một mạch xuyên suốt toàn bộ bài báo, là phần cuối của bài,cũng là phần chốt lại vấn đề, thể hiện được sự kiện, mục tiêu chính mà tácgiả bài báo muốn gửi gắm đến cho người đọc

 Tất thảy những cán bộ xã Đông Xuân đều trả lời, họ không hềhay biết “mồn ngang mũi dọc” cây lanh như thế nào và tất nhiên lại càngkhông biết tới cây cần sa Và, chính quyền địa phương hoàn toàn bất ngờ bởinhững phát hiện của cơ quan công an Thậm chí, ông Bùi Hữu Điền, chủ tịch

xã còn khẳng định, chỉ nhìn thấy cách đây ít hôm, ông mới tận mắt nhìn thấy

“loại cây nguye hiểm ấy”, chứ từ trước, hình dáng chúng ra sao ông cũngkhông hề hay biết!

Cái hay ở việc tác giả dùng kết cấu Logic tư duy để làm kết cấu chínhtrong tác phẩm là ở chỗ nhờ đó người đọc có thể nắm bắt được vấn đề màngười viết báo muốn gửi gắm đến một cách rõ ràng

Đọc toàn bộ bài báo, ta có thể dễ dàng nhận ra được kết luận mà

người viết muốn mang đến cho người đọc, đó là: Cứ thử cho rằng, cây

lanh chỉ là một loại cây nông sản đơn thuần (không phải cây quốc cấm)

đã được người dân tin tưởng, đua nhau trồng mà chủ tịch xã không quan tâm đến “mồm ngang mũi dọc” của chúng ra sao thì kể cũng là điều… lạ!?

Ta có thể khái quát lại sơ đồ kết cấu của bài báo như sau :