An toàn trên xe buýt cho sinh viên đại học quốc gia thành phố hồ chí minh
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA NGỮ VĂN NGA
BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ĐỀ TÀI:
AN TOÀN TRÊN XE BUÝT CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
BÙI THỊ THU HIỀN
NHÓM 16:
MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
PHẦN MỞ ĐẦU 4
1.Tính cấp thiết của đề tài 4
2.Tình hình nghiên cứu đề tài 6
Trang 23.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8
4.Phương pháp nghiên cứu 8
5.Phạm vi nghiên cứu 9
6.Đối tượng nghiên cứu 9
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN XE BUÝT 10
1.1 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN XE BUÝT 10
1.1.1.Khái niệm về phương tiện công cộng 10
1.1.2 Khái niệm về tệ nạn trên xe buýt 11
1.1.3.Khái niệm về dịch vụ 11
1.2.VAI TRÒ CỦA XE BUÝT ĐỐI VỚI SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA 12
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ MẤT AN TOÀN TRÊN XE BUÝT ĐỐI VỚI SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 14
2.1 THỰC TRẠNG VIỆC ĐI XE BUÝT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 14
2.1.1 Các tệ nạn xảy ra đối với sinh viên đại học quốc gia thành phố HCM trên xe buýt 14
2.1.2 Thực trạng lái xe của tài xế và chất lượng dịch vụ trên xe buýt 15
2.1.3 Hậu quả của sự thiếu an toàn trên xe buýt đối với sinh viên đại học quốc gia thành phố HCM 16
2.2 NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN TÌNH TRẠNG THIẾU AN TOÀN TRÊN XE BUÝT 16
2.3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO AN TOÀN CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HCM 17
Trang 32.3.1 Đề xuất giải pháp cho bản thân sinh viên 172.3.2 Đề xuất giải pháp cho nhà trường 192.3.3.Đề xuất giải pháp cho ban quản lý và điều hành các phương tiện công cộng 19KẾT LUẬN 21PHỤ LỤC 22
PHẦN MỞ ĐẦU
1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Xe buýt là một phương tiện giao thông công cộng rất gần gũi với người dân thành phố nói chung và sinh viên học sinh nói riêng, chưa kể đến là những lợi ích của xe buýt mang lại như:
_ Giảm áp lực lên giao thông thành phố
Trang 4_ Giá vé rẻ phù hợp với mọi người (đối với xe buýt nội thành: 2000đ/vé đối với sinh viên học sinh và 5000đ/ vé hoặc 6000đ/vé đối với người dân)
_ Tiện dụng, đáp ứng nhu cầu đi lại (hiện nay các tuyến xe buýt đã chạy khắp hầu hết các tuyến đường chính trong thành phố)
_ Giảm thiệt hại cho người sử dụng khi xảy ra tai nạn (không nói đến những tai nạn xe buýt gần đây tại Việt Nam mà phần lớn
nguyên nhân do sự bất cản của tài xế thì xe buýt được coi là một trong những phương tiện giao thông an toàn hàng đầu)
_ Giảm thiểu ô nhiễm môi trường (xe buýt giúp giảm áp lực giao thông đường bộ, điều đó cũng giúp giảm độ ô nhiễm môi trường, đồng thơi một số tuyến xe như 50,52, đã sử dụng loại xe đạt tiêu chuẩn Euro2 cũng góp phần ít nhiều vào việt giảm ô nhiễm môi trường)
Tuy nhiên xe buýt vẫn tồn tại những mối nguy hiểm đe dọa sự an toàn của người sử dụng nói chung và sinh viên nói riêng Việc quấy rối tình dục, trộm cắp tài sản dưới mọi hình thức, đã đe dọa nghiêm trọng đến sự an toàn của hành khách, nhất là các bạn nữ sinh và tài sản của những người sử dụng xe buýt Một số bạn nữ vì nhiều lí do khác nhau thiếu khả năng tự vệ bản thân, vì vậy kẻ xấu lợi dụng điều đó, khiến cho nạn quấy rối tình dục xảy ra ngày càng nhiều (chưa kể các bạn nam cũng có thể là nạn nhân của tệ nạn này)
Ngoài ra còn có những tệ nạn khác như: cướp có dàn cảnh, bắt cóc, Những tệ nạn này diễn ra không những gây thiệt hại về của, còn gây tổn thương tâm lí cho người bị hại, nhất là các nạn nhân nữ (và bao gồm các nạn nhân nam)
Chưa kể đến là việc lái xe bất cẩn cũng như thái độ phục vụ của cánh nhà xe góp phần đe dọa đến sự an toàn của người sử dụng (bỏ khách không đúng chỗ, đóng cửa khi khách chưa lên xe hết làm kẹt tay, )Mặc dù các cơ quan chức năng có thẩm quyền đã và đang áp dụng biện pháp để ngăn chặn cũng như xóa bỏ tệ nạn trên xe buýt song kết quả thực tế vẫn chưa khả quan
Trang 5Vì vậy, đề tài này sẽ làm rõ hơn về các tệ nạn và gợi ý một số biện pháp nhằm cung cấp thông tin cần thiết cho mọi người, nhất là sinh viên đại học quốc gia từ đó để mọi người có biện pháp tự vệ hợp lí cũng như giảm thiểu tệ nạn xảy ra trên xe buýt.
2.TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Các nghiên cứu về xe buýt ở nước ngoài, đặc biệt là các nước phát triển, là không ít Tuy vậy, các nghiên cứu trên không phù hợp với tình hình Việt Nam Ở nước ngoài, các khu dân cư, khu xí nghiệp, khu vui chơi,… được quy hoạch thành từng khu vực riêng biệt Trong khi đó,
ở Việt Nam, các khu dân cư, buôn bán,… không tách thành từng khu riêng biệt Hơn nữa, ở các nước phát triển ngoài hệ thống xe buýt còn
có hệ thống tàu điện ngầm Chính vì vậy, việc áp dụng đề tài nghiên cứu nước ngoài vào Việt Nam là không khả thi Về các đề tài nghiên cứu về xe buýt ở Việt Nam, nhóm chúng tôi đã tham khảo qua
Nhóm sinh viên khoa quản trị marketing trường đại học Quốc dân Hà
Nội (2005) với luận văn tốt nghiệp Thực trạng và giải pháp xe buýt
hiên nay Đề tài này quan tâm nhiều đến khía cạnh dịch vụ mà cụ thể ở
đây là dịch vụ xe buýt Đề tài nghiên cứu và đề ra các phương pháp thiên về đẩy mạnh sử dụng dịch xe buýt Đề tài khảo sát, nghiên cứu thực trạng xe buýt và đề ra các giải pháp như xã hội hóa xe buýt, sử dụng xe buýt hai tầng và phát triển các tuyến xe buýt nhanh
Nhóm sinh viên khoa Quản trị Marketing của trường Đại học Kinh tế
quốc dân Hà Nội với đề tài Nhu cầu đi lại bằng xe buýt của công nhân
viên chức trong khu vực nội thành Hà Nội và đề xuất các giải pháp đáp ứng quan tâm đến một bộ phận nhất định là công nhân viên chức
đối với việc sử dụng xe buýt Đề tài khảo sát và nghiên cứu nguyên nhân tình trạng sử dụng xe buýt không phổ biến và nhu cầu sử dụng
xe buýt của công nhân viên chức Từ đó đề ra những giải pháp thích hợp nhằm tăng việc sử dụng xe buýt trong công nhân viên chức
Đề tài Đánh giá sự hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ xe buýt
tại Trà Vinh nghiên cứu sự hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ xe
buýt Từ đó đề ra được những phương pháp cụ thể khắc phục những nguyên nhân dẫn đến việc khách hàng cảm thấy không hài lòng khi sử dụng xe buýt và phát triển những ưu điểm của dịch vụ xe nuýt nhằm
Trang 6Sinh viên Lê Thị Hồng trường đại học Quốc dân Hà Nội (2007) với đề
tài Phân tích hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của hệ thống xe buýt
trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn 1996-2006 và định hướng phát triển hệ thống xe buýt trong giai đoạn tới Đề tài phân tích những chỉ
tiêu đánh giá của hệ thống xe buýt trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 1996-2006, cụ thể là: chỉ tiêu doanh thu, chỉ tiêu số lượt xe, chỉ tiêu vận chuyển, chỉ tiêu luân chuyển và chỉ tiêu lao động Từ đó, đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển dịch vụ xe buýt ở Hà Nội Ths Xã hội học Nguyễn Ngọc Vân trường đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh (2008) với luận văn thạc sỹ Các
nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng xe buýt của người dân thành phố
Hồ Chí Minh Đề tài tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến việc lựa
chọn sử dụng xe buýt của người dân Tp Hồ Chí Minh Để làm rõ mục tiêu đã đề ra, đề tài phân tích các nhân tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến việc lựa chọn và sử dụng xe buýt của người dân Tp Hồ Chí Minh Từ đó đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng xe buýt của thành phố trong thời gian tới
Đặng Anh Tuấn (2011) với đề tài Xây dựng hệ thống quản lý xe buýt
trên địa bàn thành phố Hà Nội ứng dụng công nghệ GPS và Gis, đề
tài nghiên cứu, phân tích công nghệ GPS và Gis đối với dịch vụ xe buýt Từ đó đưa ra hệ thống quản lý xe buýt thích hợp tiết kiệm được thời gian, chi phí trong việc quản lý xe buýt
Đề tài Chiến lược và hệ thống xe buýt tại thành phố Hồ Chí Minh và
các giải pháp thu hút sinh viên sử dụng phương tiện xe buýt làm phương đi lại của trường đại học Tài chính-Marketing (2013) chuyên
sâu đến một bộ phận nhất định là sinh viên đối với việc sử dụng xe buýt Đề tài đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy sử dụng dịch vụ xe buýt trong sinh viên như việc trợ giá vé cước, tăng thời gian hoạt động, nâng cao cơ sở vật chất cũng như đẩy mạnh quảng cáo
Nhóm sinh viên Khoa Công tác xã hội trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM (5/2014) (Giáo viên hướng dẫn: Ths
Nguyễn Thị Thu Hiền) với đề tài nghiên cứu khoa học Dư luận xã hội
về các vấn đề tiêu cực liên quan tới hệ thống xe buýt có trợ giá ở thành phố Hồ Chí Minh, tìm hiểu dư luận xã hội về các vấn đề tiêu
Trang 7cực liên quan tới hệ thống xe buýt có trợ giá ở thành phố Hồ Chí Minh Từ đó đánh giá tầm quan trọng và ành hưởng của dư luận từ nhiều phía khác nhau, như ban quản lý xe buýt, tài xế, nhân viên thu
vé, hành khách, cộng đồng dân cư… đến những vấn đề tiêu cực liên quan tới hệ thống xe buýt để làm cơ sở đưa ra những khuyến nghị góp phần nâng cao chất lượng của hệ thống xe buýt có trợ giá ở thành phố
Hồ Chí Minh
Tuy nhiên, chưa có một công trình chuyên biệt nào thể hiện rõ nội dung an toàn cho hành khách sử dụng xe buýt
Ngoài ra nhóm chúng tôi còn tham khảo các bài báo viết về thực trạng
xe buýt Sau đây là ví dụ cụ thể về một số bài báo đề cập đến vấn đề
an toàn trên xe buýt cho hành khách sử dụng phương tiện giao thông công cộng này:
"Kỳ lắm! Xe buýt nữ" (28/12/2014) trong báo Tuổi trẻ Bài báo nói về quấy rối tình dục gia tăng trên xe buýt Đồng thời, bài báo đã đề xuất việc đưa vào hoạt động tuyến xe buýt nữ nhằm giải quyết vấn đề vừa nêu
"Sẽ lắp đặt camera cho hơn 2700 xe buýt" ( 12/07/2015) trong báo Tuổi trẻ Bài báo nêu lên tình trạng bán hàng rong và mất trật tự trên
xe buýt, tác phong, hành vi của tài xế và tiếp viên trên xe buýt cũng như tình trạng mất cắp gây rối trên xe buýt và số lượng hành khách quá tải khó kiểm soát gây mất an toàn Bài báo đã đề cập đến việc lắp camera như một giải pháp cho vấn đề vừa nêu
3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
_Cung cấp các thông tin quan trọng về an toàn trên xe buýt cho sinh viên Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh để tăng vốn hiểu biết
và khả năng tự vệ cho các bạn trước những tình huống nguy hại xảy ra khi sử dụng xe buýt công cộng
_Để thực hiện những mục đích trên, đề tài cần thực hiện những nhiệm vụ:
Trang 8+Thông qua khảo sát và xử lí số liệu để rút ra thực trạng về sự an toàn trên xe buýt của sinh viên Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh+ Phân tích đánh giá về sự an toàn trên xe buýt của sinh viên Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
+Thông qua khảo sát, phỏng vấn, phân tích, đánh giá thực trạng, hiểu được suy nghĩ, ý kiến của sinh viên Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh về sự an toàn trên xe buýt Từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp để làm giảm các tệ nạn trên xe buýt và bảo vệ sự an toàn của hành khách trên xe
4.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
_ Tiến hành khảo sát, thống kê phân tích số liệu
_ Thu thập thông tin từ các bài nghiên cứu khoa học, tiểu luận, sách báo, internet,
5.PHẠM VI NGHIÊN CỨU
_ Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
6.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
_ Sinh viên trong khối Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
Chương 1 TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN XE BUÝT ẢNH HƯỞNG ĐẾN AN TOÀN CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC
QUỐC GIA
1.1 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN XE BUÝT
1.1.1 Khái niệm về phương tiện công cộng.
Khái niệm phương tiện công cộng
Phương tiện cộng cộng là các phương tiện thường có sức chở lớn, chạy theo các tuyến nhất định nhằm phục vụ chung cho toàn đô thị như: tàu điện, tàu diện ngầm, ôtô điện, xe buýt 1
http://tailieu.vn/doc/bai-giang-giao-thong-va-duong-do-thi-chuyen-de-5-he-thong-giao-thong-cong-cong-1791913.html
Trang 9Khái niệm xe buýt
Xe buýt là một phương tiện đi lại đường bộ lớn có động cơ chở hành khách, phục vụ cộng đồng trên một tuyến đường với một giá vé nhất định 2
1.1.2 Khái niệm tệ nạn trên xe buýt.
Khái niệm tệ nạn xã hội.
Tệ nạn xã hội là hiện tượng có tính tiêu cực, biểu hiện thông qua các hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức, pháp luật hiện hành, phá vỡ thuần phong mỹ tục, lối sống lành mạnh, tiến bộ trong xã hội, có thể gây những hậu quả nghiêm trọng cho các cá nhân, gia đình
Trang 10Dịch vụ là hàng hóa có tính vô hình, quá trình sản xuất và tiêu dùng không tách rời nhau, bao gồm các loại dịch vụ trong hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam theo quy định của pháp luật.4
Dịch vụ là công việc phục vụ trực tiếp cho những nhu cầu nhất định của số đông, có tổ chức và được trả công 5
Dịch vụ là “kết quả tạo ra do các hoạt động tiếp xúc giữa người cung ứng với khách hang và các hoạt động nội bộ của người cung ứng
để đáp ứng nhu cầu của khách hàng” 6
Dịch vụ vận tải hành khách công cộng trên xe buýt
Dịch vụ vận tải hành khách công cộng trên xe buýt là tập hợp những
đặc tính của dịch vụ vận tải có khả năng thỏa mãn nhu cầu di chuyển của hành khách từ nơi này đến nơi khác bằng xe buýt và những nhu cầu trước và sau quá trình di chuyển đó của hành khách
Nói cách khác: chất lượng dịch vụ vận tải hành khách công cộng là tập hợp các đặc tính của hệ thống vận tải hành khách công cộng và quá trình vận chuyển hành khách công cộng, có khả năng đáp ứng các yêu cầu của hành khách trong các chuyến đi và thỏa mãn các yêu cầu, tiêu chuẩn hiện hành về vận tải hành khách công cộng.7
1.2 VAI TRÒ CỦA XE BUÝT ĐỐI VỚI SINH VIÊN ĐẠI HỌC
QUỐC GIA TP HCM
4 (Theo luật giá năm 2013)
5 (Từ điển Tiếng Việt, 2004, NXB Đà Nẵng, tr256)
6 ( Quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng – thuật ngữ và định nghĩa TCVN 6814-1994)
7 (
http://luanvan.co/luan-van/cai-thien-chat-luong-van-tai-hanh-33157/ )
Trang 11khach-cong-cong-tren-tuyen-buyt-so-53-hoang-quoc-viet-dong-anh-Xe buýt đã có mặt tại Việt Nam từ hơn 60 năm qua, sự góp mặt của
xe buýt trong hệ thống phương tiện công cộng tại Việt Nam không chỉ mang đến sự thuận tiện trong di chuyển cho người dân, mà còn mang đến lợi ích kinh tế thiết thực cho cộng đồng xã hội , đặc biệt là đối với sinh viên học sinh
Vấn đề tài chính luôn là mối quan tâm hàng đầu của sinh viên, đặc biệt là các bạn ở xa nhà Trong thời buổi kinh tế có nhiều biến động , giá xăng dầu liên tục tăng cao khiến cho các bạn sinh viên buộc phải cắt giảm chi tiêu trong các mặt khác của đời sống để bù đắp cho việc hao hụt tài chính trong đi lại Không những thế việc đi lại bằng xe máy của sinh viên còn phát sinh các khoản phí khác như: tiền gửi xe, tiền bảo hiểm xe máy, tiền sửa chữa bảo trì xe,… Và thậm chí đôi khi bị phạt tiền hoặc bị tịch thu phương tiện di chuyển khi các bạn sinh viên khi vi phạm luật giao thông Những vấn đề này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống sinh hoạt, học tập và thậm chí là sức khoẻ của sinh viên
Theo khảo sát trên 100 sinh viên thì 100% đều sử dụng xe buýt, trong đó có tới 68% là thường xuyên sử dụng xe buýt, 32% là thỉnh thoảng Số liệu trên cho thấy phần lớn sinh viên đã lựa chọn xe buýt làm phương tiện đi lại nhằm tiết kiệm chi phí Sinh viên chỉ cần trả 2000đ/vé có trợ giá cho một chuyến xe buýt trên tuyến đường Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
Chương 2 THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ MẤT AN TOÀN TRÊN XE BUÝT ĐỐI VỚI SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
2.1 THỰC TRẠNG VIỆC ĐI XE BUÝT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1.1 Các tệ nạn xảy ra đối với sinh viên đại học quốc gia thành phố HCM trên xe buýt
Theo như kết quả khảo sát cho thấy tình hình các tệ nạn xảy ra trên xe buýt diễn biến ngày càng phức tạp và có xu hướng tăng lên theo từng ngày
Trang 12Dựa trên những gì đã khảo sát chúng ta có thể thấy rằng xe buýt là một phương tiện đi lại không thể thiếu đối với sinh viên ĐHQG TP HCM , mức độ sử dụng xe buýt
• Thường xuyên: 68%
• Thỉnh thoảng : 32%
• Chưa bao giờ : 0
Lợi dụng điều này , những bọn xấu đã lấy địa điểm trên xe buýt làm mục tiêu để gây ra các tệ nạn nhằm thỏa mãn những nhu cầu nhất định của chúng Trong một bản khảo sát trên 100 người cho thấy có tới 54 người đã bắt gặp các tệ nạn trên xe buýt 46 người còn lại không
gặp Một khảo sát khác nữa đã cung cấp dữ liệu khảo sát trên 39 người thì đã hết 7 người là đã gặp tệ nạn trên xe buýt Từ những số liệu trên,
ta có thể thấy tần suất xảy ra các tệ nạn khá là cao , mà trong đó phải
kể đến tệ nạn móc túi, quấy rối, cướp có dàn cảnh, cướp điện thoại và khác…
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát trên 100 người và kết quả cho thấy :
2.1.2 Thực trạng lái xe của tài xế và chất lượng dịch vụ trên xe buýt
Ngoài những vấn đề lien quan đến sự an toàn của sinh viên ĐHQG TP HCM khi tham gia xe buýt thì việc lái xe của tài xế và chất lượng dịch
vụ trên xe buýt cũng là hai vấn đề cần được quan tâm Chúng tôi đã tiến hành hỏi ý kiến cá nhân của 100 người và nhận dược kết quả như sau