Tiểu luân báo ảnh nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng

Báo chí Việt Nam từ khi hình thành và phát triển đến nay đã trải qua một giai đoạn lịch sử tương đối dài và gặt hái được những thành công trong công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước cũng như trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa thời kỳ đổi mới. Ở Việt Nam hiên nay, đang diễn ra quá trình bùng nổ thông tin với sự phát triển vượt bậc của mạng lưới truyền thông, thông tin được đưa đến công chúng ngày càng diễn ra với tốt độ nhanh chóng, trong đó có Internet, truyền hình,… Sự cạnh tranh giữa các loại hình truyền thông cũng đang diễn ra từng ngày, từng giờ, trong đó bao gồm truyền hình; Báo mạng điện tử;Báo in; Phát thanh và Báo Ảnh. Mỗi hình thức truyền thông có một thế mạnh riêng, trong đó Báo ảnh nói chung và ảnh trên báo chí nói riêng có những đặc thù riêng nhất định. Để có được một tác phẩm ảnh báo chí hoàn thiện, đạt chất lượng theo y nghĩa thực của nó đòi hỏi người cầm máy phải am hiểu về nghề nghiệp, yêu nghề và say mê nghề. Quan trọng hơn là phải nắm vững những kỹ thuật trong tạo hình nhiếp ảnh. Sau đây xin được trình bày những y kiến cũng như nhân xét về ảnh báo chí “Nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng”( photography) dưới hình thức một bài tiểu luận. Bài tiểu luận gồm 3 phần: Phần thứ nhất gồm các bức ảnh mang tính báo chí và sáng tác; Phần thứ 2: Nhận thức về kỹ thuật tạo hình và nhiếp ảnh và phần cuôi cùng nhận xét các khiếm khuyết trên báo chí Việt Nam hiện nay. Bài tiểu luận không tránh được những thiếu sót, rất mong được sự góp y của thầy cô

Phần mở đầu

Báo chí Việt Nam từ khi hình thành và phát triển đến nay đã trải qua một giai đoạn lịch sử tương đối dài và gặt hái được những thành công trong công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước cũng như trong sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa thời kỳ đổi mới Ở Việt Nam hiên nay, đang diễn ra quá trình bùng nổ thông tin với

sự phát triển vượt bậc của mạng lưới truyền thông, thông tin được đưa đến công chúng ngày càng diễn ra với tốt độ nhanh chóng, trong đó có Internet, truyền hình,

… Sự cạnh tranh giữa các loại hình truyền thông cũng đang diễn ra từng ngày, từng giờ, trong đó bao gồm truyền hình; Báo mạng điện tử;Báo in; Phát thanh và Báo Ảnh Mỗi hình thức truyền thông có một thế mạnh riêng, trong đó Báo ảnh nói chung và ảnh trên báo chí nói riêng có những đặc thù riêng nhất định Để có được một tác phẩm ảnh báo chí hoàn thiện, đạt chất lượng theo y nghĩa thực của nó đòi hỏi người cầm máy phải am hiểu về nghề nghiệp, yêu nghề và say mê nghề Quan trọng hơn là phải nắm vững những kỹ thuật trong tạo hình nhiếp ảnh Sau đây xin được trình bày những y kiến cũng như nhân xét về ảnh báo chí- “Nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng”( photography) dưới hình thức một bài tiểu luận

Bài tiểu luận gồm 3 phần: Phần thứ nhất gồm các bức ảnh mang tính báo chí

và sáng tác; Phần thứ 2: Nhận thức về kỹ thuật tạo hình và nhiếp ảnh và phần cuôi cùng nhận xét các khiếm khuyết trên báo chí Việt Nam hiện nay

Bài tiểu luận không tránh được những thiếu sót, rất mong được sự góp y của thầy cô!

Từ ngày 1/1/2012 tất cả các điểm trông giữ xe trên địa bàn Hà Nội sẽ phải tập trung về một điểm theo Quy định của Sở Giao thông vận tải

Lao động Nghệ An sau buổi thi kiểm tra tiếng Hàn tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội chiều ngày 17/12

Xe Bus là giải pháp hàng đầu nhằm giảm thiểu ùn tắc giao thông tại Hà Nội.

Nan tre cuộc đời

Trẻ thơ

Câu 2: Nhận thức về kỹ thuật tạo hình trong” Kỹ thuật và tạo hình nhiếp ảnh”

Tạo hình nhiếp ảnh là sự vận dụng các yếu tố tạo hình trong tự nhiên như ánh sáng, màu sắc, đường nét, nhịp điệu, bố cục, nhằm ghi hình đối tượng một cách nhanh nhạy nhất, bản chất nhất, thông qua sự cảm thị trực tiếp của tác giả Nhiếp ảnh ra đời như một yếu tố tất yếu và ngày càng khẳng đinh được vai trò của mình Trong cuộc sống hiện đại, với sự phát triển vượt bậc của công nghệ Internet, truyền hình và báo mạng điện tử không ngừng phát triển, đây là các loại hình truyền thông có khả năng diễn đạt nhanh, trực tiếp những nội dung thông tin đến với công chúng bằng hình ảnh động Nói như vậy không có nghĩa là nghệ thuật nhiếp ảnh không có điều kiện để phát triển Với thế mạnh riêng là phản ánh hiện thực một cách chi tiết và sắc sảo, nhiếp ảnh ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình Một bức ảnh đẹp, có nghĩa thực sự đòi hỏi tác giả phải có cái nhìn mang tính khám phá, tìm tòi, am hiểu những đặc trưng cũng như quy luật về tạo hình nhiếp ảnh

Mỗi ngành, mỗi nghề, mỗi hình thức nghệ thuật đều có những đặc trưng riêng và kỹ thuật tạo hình nhiếp ảnh không nằm ngoài quy luật đó Nhiếp ảnh là một nghề, một hoạt động dành cho tất cả những ai yêu thích” nghệ thuật ngưng đọng thời gian” Tại sao lại gọi là nghệ thuật ngưng đọng thời gian? Bởi lẽ nhiếp ảnh tạo hình mang tính khoảnh khắc, thời điểm, nghĩa là phải nhanh và chụp lại được những hình ảnh tĩnh trong muôn vàn hoạt động đang diễn ra trong cuộc sống thường ngày Nhiếp ảnh không cho phép sự chậm trễ bởi nếu chậm trễ cho dù chỉ

là một thời điểm ngắn thôi có thể sẽ mất đi mãi mãi y tưởng mà mình muốn thu lại

để diễn đạt tới công chúng, bởi thời gian không ngừng trôi, quá khứ không bao giờ trở lại như Heraclit đã từng nói: “ không ai có thể tắm hai lần trên một dòng sông” Tạo hình mang tính thời sự, thời điểm nghĩa là tạo hình trong một thời gian ngắn, đây thực sự là một lợi thế đối với nhiếp ảnh Trong khi các tác phẩm nghệ thuật

như văn học, hội họa đòi hỏi phải cần nhiều thời gian, sử dụng nhiều ngôn từ hay ước lệ để tạo thành tác phẩm của mình thì nhiếp ảnh chỉ cần một thời gian ngắn là

đã có thể ghi lại sự kiện trọng đại, quan trọng Ví dụ: trong một cuộc gặp gỡ cấp cao giữa nguyên thủ hai Quốc gia, với báo viết phải sử dụng rất nhiều từ để diễn tả

sự việc trên cho độc giả hiểu được, biết được vấn đề thì đối với nhiếp ảnh công việc này không hẳn là một việc làm quá khó khan, cầm máy ảnh, chọn địa điểm và thời gian thích hợp để bấm máy là đã ghi lại được hình ảnh, tất nhiên người cầm máy phải có kiến thức rộng, tư duy tốt và lập trường chính trị vững vàng

Một khía cạnh khác nữa là cũng giống như truyền hình, nhiếp ảnh muốn phản ánh đối tượng nhất thiết và yêu cầu phải tiếp cận trực tiếp đối tượng, ở đây chỉ đề cập đến nghệ thuật nhiếp ảnh bởi truyền hình còn nhều yếu phức tạp hơn Đối với nhiếp ảnh, nội dung của tác phẩm là quá trình tác giả tiếp cận đối tượng trong nội dung phản ánh, nó không giống như các nghành nghệ thuật khác có thể dung trí tưởng tượng, hồi ức hay ước lệ để hình thành tác phẩm của mình

Nhiếp ảnh tạo hình mang tính biên bản, tính tài liệu Thật vậy, ngày nay khi

mà truyền hình, báo mạng phát triển mạnh mẽ, thông tin những hình ảnh chuyển động, có sức hấp dẫn đối với người xem, tuy vậy nhiếp ảnh vẫn là loại hình có thế manh đáng kể trong việc chuyển tải thông tin bằng những hình ảnh chân thực, sinh động, có sức hấp dẫn độc giả

Về đối tượng trong tính tư liệu của tạo hình nhiếp ảnh, cơ

sở của tính tư liệu chính là tính chất phản ánh hình ảnh cụ thể, trực tiếp và tạo hình trong một thời điểm

Về nội dung thông tin, hình ảnh chính là tài liệu lịch sử chân thực và sống động Sự chính xác tới từng chi tiết của ảnh mà các ngành nghệ thuật khác khó có thể đạt tới được coi là cơ sở để độc giả tin vào tính chân thực và xác thực của ảnh Trong nhiếp ảnh, để có tác phẩm mang giá trị tài liệu, nhà nhiếp ảnh không chỉ đi vào khai thác những vấn đề có y nghĩa xã hội mà còn phải thể hiện sao cho có sức

cảm hóa người xem Nhờ tính chất nguyên bản, tính xác thực mà mỗi tác phẩm ảnh

ra đời được xã hội thừa nhận đều có sức thuyết phục lớn, độ tin cậy cao, mãi mãi là kho tư liệu vô giá của nhân loại

Khác với các ngành nghệ thuật tạo hình như kiến trúc, điêu khắc, hình tượng trong tác phẩm ảnh không thể cân đo đong đếm đối tượng với đủ ba chiều như bản than sự vật cần phản ánh Mà do những đặc trưng của nó, nhiếp ảnh hoàn toàn thể hiện rõ không gian ba chiều của đối tượng, sự vật trên một mặt phẳng Cũng phải thấy rằng, không phải tất cả các bức ảnh đều có khả năng biểu hiện không gian hình khối chiều sâu của cảnh vật như nhau, mà nó còn phụ thuộc vào khả năng vận dụng các yếu tố kỹ thuật tạo hình của mỗi tác giả

Trong văn học- nghệ thuật không phải ai cũng có thể hiểu được, nắm bắt được nội dung mà tác phẩm muốn chuyển tải Nói cách khác là nó không thể đáp ứng được nhu cầu của mọi độc giả, mọi dân tộc, quốc gia trên hành tinh bởi sự bất đồng về ngôn ngữ Nhiếp ảnh ra đời đã mở ra cho con người những chân trời mới, với ngôn ngữ trực tiếp là hình ảnh, tiếp đến là chú thích, bởi vậy nó đã trở thành một thứ ngôn ngữ chung

Nhiếp ảnh là một nghệ thuật, nhưng để tác phẩm trở thành nghệ thuật thực

sự thì phải có sự kết hợp của nhiều yếu tố, các yếu tố trong tạo hình nhiếp ảnh có mối quan hệ biện chứng Trong số các yếu tố của tạo hình nhiếp ảnh, quan trọng nhất vẫn là yếu tố ánh sáng, ánh sáng ch phối nội dung của tác phẩm ảnh, quyết định chất lượng của ảnh

Ánh sáng là yếu tố cơ bản và tiên quyết trong nghệ thuật tạo hình nhiếp ảnh Không có ánh sáng thì không có nhiếp ảnh, ánh sáng là ngôn ngữ, là tiếng nói của nhiếp ảnh Ánh sáng còn là điều kiện thu hình và phương tiện để tạo hình nhiếp ảnh; Ánh sáng quyết định màu sắc và cung bậc màu sắc của đối tượng; Ánh sáng là phương tiện thể hiện y đồ của tác giả và nội dung tư tưởng của tác phẩm Nói ánh sáng là điều kiện ghi hình bởi vì ánh sáng là chất liệu riêng để nhà nhiếp ảnh có thể

ghi lại hình ảnh của hiên thực và nó là điều kiện thu hình vì chỉ có ánh sáng và phải

có ánh sáng thì các yếu tố hình hoạ khác như màu sắc, đường nét, độ tương phản mới có y nghĩa trong tạo hình nhiếp ảnh Không có ánh sáng không thể chụp được ảnh Ánh sáng ở đây không nhất thiết phải là ánh sáng tự nhiên như mặt trời mà còn có thể là ánh sáng nhân tạo như ngọn nến hay bóng đèn điện

Ánh sáng là phương tiện tạo hình, nghĩa là dung các loại ánh sáng đẻ tạo nên hiệu quả thẩm mỹ, thể hiện y định của tác giả, diễn đạt nội dung tư tưởng tác phẩm Hiệu quả thẩm mỹ bao trùm lên cả hai khía cạnh: hình thức và nội dung tác phẩm Tìm hình thức để diễn đạt nội dung và từ nôi dung mà tìm ra hình thức thể hiện Ánh sáng là phương tiện thể hiện đồ của tác giả, tức là tác giả sử dụng ánh sáng đẻ diễn đạt yếu tố chủ quan, cách nhìn riêng của người cầm máy nhằm điển hình hóa đối tượng

Ánh sáng còn quyết định cung bậc màu sắc của đối tượng, vật thể, một trong những đặc tính quan trọng của ảnh là sự tiếp nối liên tục của sắc độ Sự liên tục của sắc độ trong ảnh là những thay đổi từ nhạt đến đậm, từ trắng sang đen, từ màu này sang màu khác trên vật thể mà vẫn giữ được độ hài hòa giữa các màu sắc Trong nhiếp ảnh, ánh sáng có khả năng tạo ra một số lượng gần như vô hạn các giá trị về sắc độ nhờ phản ứng với mọi chất liệu nhạy sáng của nhiếp ảnh Khả năng tái tạo dải sắc độ liên tục của hình ảnh một cách tinh tế là một thế mạnh của nhiếp ảnh Hơn nữa, do hình ảnh của nhiếp ảnh thường được tạo ra bởi một ống kính cụ thể nên hình ảnh được tạo ra hết sức chi tiết, điều này chứng tỏ ở khả năng biểu hiện phong phú vô hạn của ánh sáng Cũng là đối tượng ấy, cảnh vật ấy, người xem

sẽ nhận biết sự thay đổi về gam độ màu sắc rất khác nhau nếu bức ảnh được chụp trong điều kiện ánh sáng khác nhau

Không gian trong ảnh phụ thuộc vào ánh sáng- không gian hình khối Xét

về bản chất, không gian luôn tồn tại vĩnh cửu, nó chính là tầng khí quyển trong vũ trụ Song, khí quyển không phải ở đâu và lúc nào cũng có mật độ dày, mỏng như

nhau mà nó phụ thuộc vào thời tiết và ánh sáng Thực tế cho thấy rằng, những vật

ở càng xa thì ảnh hưởng của hơi nước trong không khí làm cho màu sắc cảnh vật càng nhạt Ngay cả trong điều kiện trời nắng thì những lớp cảnh ở xa ấy cũng sẽ

mờ nhạt hơn rất nhiều so với các vật thể ở cận cảnh, đó chính là hiệu ứng của vật được chiếu sáng nên do vậy có thể khẳng định được rằng cùng với những yếu tố khác, ánh sáng đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo nên ấn tượng về không gian trong ảnh

Ánh sáng không chỉ tạo không gian trong ảnh, không chỉ quyêt định cung bậc màu sắc của đối tượng mà còn gây ấn tượng tâm ly đối với độc giả Con người vừa là chủ thể vừa là khách thể sáng tạo của nhiếp ảnh, vì vậy con người cũng luôn

có những phản ứng trước tác động của ánh sáng Khi chiếu sáng một bề mặt hay một vật thể, ánh sáng có đặc tính không dễ miêu tả Do thời tiết hay do hướng chiếu của mặt trời hoặc do ánh sáng phản chiếu đã tạo nên cho ảnh những trạng thái tác động mạnh đến độc giả Ánh sáng các mùa có cường độ khác nhau nên ấn tượng về mỗi bức ảnh được thể hiên ở các mùa gây ấn tượng về hội họa nhiều hơn

là cuộc sống hiện thực

Muốn có một tác phẩm ảnh đạt chất lượng cao, không chỉ riêng mình ảnh báo chí mà cả ảnh sáng tác hay dịch vụ cũng vậy, nhất thiết phải am hiểu về quy luật của ánh sáng, phải chủ động trước mọi điều kiện ánh sáng Về nguồn sáng, có hai loại nguồn sáng cơ bản là nguồn sáng tự nhiên và nguồn sáng nhân tạo Nguồn sáng tự nhiên là nguồn ánh sáng xuất phát từ mặt trời và các tia sáng phản xạ từ bầu trời đến các đối tượng vật thể còn nguồn sáng nhân tạo là tất cả các dạng ánh sáng ngoài ánh sáng tự nhiên như: đèn điện, bếp,…

Để chụp được những bức ảnh thật tốt trong môi trường ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, người cầm máy nên và phải biết cường độ ánh sáng để tùy chỉnh nhiệt độ màu phù hợp

Bảng chỉ dẫn nhiệt độ màu thông qua một số nguồn sáng chính

Nguồn sáng Nhiệt độ màu( Độ k)

Bầu trời nắng nhưng nhiều mây che 9.000- 12.000

Nguồn sáng tự nhiên và nguồn sáng nhân tạo đều có ba dạng chiếu sáng là ánh sang trực tiếp, ánh sáng tản và ánh sáng tản chiếu Mỗi loại ánh sáng có những đặc điểm riêng Ánh sáng trực tiếp tạo hiệu quả tương phản cao, gây cảm giác mạnh mẽ, lạc quan, có khi dữ dội; Ánh sáng tản cho hình ảnh không co bóng, cảm giác lập thể và chiều sâu trường ảnh không cao, hình ảnh thường dịu Đây là ánh sáng dễ chụp nhất đặc biệt là những người mới cầm máy ảnh; Còn ánh sáng phản chiếu thực chất là ánh sáng từ một nguồn chiếu nào đó chiếu tới các vật phát sáng khác và từ đó phản xạ vào đối tượng chụp

Liên quan tới yếu tố ánh sáng, cần quan tâm đến các hướng chiếu sáng tới đối tượng để đạt hiệu quả cho ảnh Nếu cố định nguồn nguồn sáng và thay đôi góc

độ chụp đối tượng thì sẽ có những hướng chụp sau:

Thứ nhất là hướng ánh sáng chiếu xuôi Là loại ánh sáng có hướng chiếu sáng cùng chiều với hướng ống kính máy ảnh Ánh sáng chiếu xuôi cho màu sắc khá chính xác, chủ yếu là màu sắc trên các đối tượng, vật thể tạo nên Chụp ảnh góc độ này cho hình ảnh không hoàn hảo, thường hay dị dẹt, ít có chiều sâu, ảnh kém sinh động, không có tính thẩm mỹ nghệ thuât

Hai là ánh sáng chếch xuôi, là nguồn sáng chiếu tới đối tượng, vật thể tạo thành góc trên dưới hoặc bằng 45 độ so với trục quang học của ống kính máy ảnh

Hướng ánh sáng này diễn đạt hình ảnh tương đối chân thật và chính xác, ảnh khá sinh động, có khả năng tạo được không gian ba chiều của đối tượng, độ tương phản khá cao, dễ diễn đạt nội tâm nhân vật nên thường được sử dụng nhiều và là loại ánh sáng khá ly tưởng trong tạo hình nhiếp ảnh

Hướng ánh sáng thứ ba là ánh sáng chiếu bên Có hướng chiếu tạt ngang qua bề mặt của đối tượng tạo thành góc 90 độ so với trục quang học của ống kính máy ảnh Ánh sáng chiếu bên làm nổi bật cấu trúc và chất liệu của vật thể, tạo hiểu quả hình khối tương đối mạnh

Ánh sáng chếch ngược: Là nguồn sáng nằm ở phía sau nhưng bên trái hoặc bên phải của đối tượng, tạo thành góc trên dưới 135 độ so với trục quang học của ống kính máy ảnh Ánh sáng này có khả năng tạo nên các cung bậc màu sắc khá phong phú, sự chênh lệch giữa các phần sáng và tối trên đôi tượng, vật thể tương đối rõ ràng Tạo cảm giác chiều sâu và nhiều tầng lớp của cảnh vật trong không gian Ánh sáng chếch ngược là ánh sáng khá ly tưởng, vận dụng tốt sẽ đạt hiệu quả cao

Hướng chiếu sáng cuối cùng là ánh sáng chiếu ngược, nghĩa là nguồn ánh sáng chiếu tới đối tượng hoàn toàn ngược chiều với hướng ống kính máy ảnh Điều quan trọng trong kỹ thuật tạo hình nhiếp ảnh là việc xác định đối tượng và cách thể hiện các đối tượng, phải xác định được đâu là đối tượng chính, đâu là đối tượng phụ để thể hiện, sau đó khuôn hình đối tượng, Thời cơ bấm máy cũng vô cùng quan trọng, đây là thao tác quan trọng của tác giả, nó là khoảnh khắc ghi nhận sự thành công hay thất bại của tác phẩm Nói tới giây phút bấm máy không chỉ nói về thời gian mang tính cao trào mà còn nói đến ánh sáng, góc độ, bố cục để hoàn thiện một tác phẩm, đòi hỏi người cầm máy, nhất là nhà báo phải am hiểu đời sống xã hội, sâu sát đối tượng cần thông tin, phản ánh được vấn đề chình yếu nhất của sự kiện, đối tượng qua thời cơ bấm máy Đây là đặc trưng quán xuyến trong toàn bộ quá trình hoạt động nghiệp vụ của nha báo, kể từ khi gặp gỡ, tìm