- Nước vệ sinh nhà xưởng chứa nhiều bã ma tl... Sựt ạot hà hmetancót hểxảyr at heoha ic chs au :ư D ớit cdụngcủav ikhuẩnmộ tphầnCO2b ịkhửt hànhCH4... rohc tn n ớc l ên men axi tvà bước t
Trang 1Đ Ạ I H Ọ C Q U Ố C G I A H À N Ộ I
Ư R
T Ờ N G Đ Ạ I H Ọ C K H O A H Ọ C T Ự N H I Ê N
- -
-LÊ H T Ị B Í C H H Ằ N G
C N Ê
H ộ – i 0 0
Trang 2Đ Ạ I H Ọ C Q U Ố C G I A H À N Ộ I
Ư R
T Ờ N G Đ Ạ I H Ọ C K H O A H Ọ C T Ự N H I Ê N
- - - -
-LÊ H T Ị B Í C H H Ằ N G
C N Ê
À
H
h n à g n n ê y u h
C : V i s i n h v ậ t h ọ c
s ã
M ố : 0 2 0
U
L Ậ N V Ă N T H Ạ C S Ỹ K H O A H Ọ C Ư
G
N Ờ Ư I H Ớ N G D Ẫ N K H O A H Ọ C : T S B Ù I T H Ị V I Ệ T H À
N à
H ộ - i 0 0
Trang 3L Ờ I C Ả M Ơ N
t y à b n
à
H ộ i đ ã t ậ n t ì n h h ư ớ n g d ẫ n v à c h ỉ b ả o c h o t ô i s u ố t t h ờ i g i a n q u a
u
C ố i c ù n g t ô i x i n b à y t ỏ l ò n g c ả m ơ n đ ế n g i a đ ì n h , b ạ n b è v à ư
g
n ờ i t h â n đ ã g i ú p đ ỡ t ô i v à đ ộ n g v i ê n t ô i r ấ t n h i ề u
V l ớ i ò n g b i ế t ơ n s â u s ắ c t ô i x i n c h â n t h à n h c ả m ơ n t ấ t c ả n h ữ n g s ự đ
H ộ ,i t h á n g 1 2 n ă m 2 0 1 0
Lê h ị B T í H c h ằ n g
Trang 4t p á h p g n ơ ư h P
t á u Q
s i v c á
n c ớ 3 2
Trang 5ư n g n o r
t i ô M
2
.
2 P H Ư Ơ N G P H Á P 3 5
l n â h p p á h p g n ơ ư h
Trang 6l
m ẫ u 4 3
đ c á X
l h n ì r
t y u
Trang 7T
l h n ì r
Trang 8H C C Á
C Ữ V I Ế T T Ắ T ( A b b r e v i a it o n s )
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
d e m e D n g x O
c u
N u o y s i h h c rt o g 5
c i ô n y
d a m e D
c u
N u o y s i h h c rt o g n
g y n ô i c ấ y D
O
C C e m i a l x g n D e m a d N u c u o y h a h c O
S
T T o t a l S o il d T ổ g l ư ợ g c ấ t r n S
D D i s o l v d S o il d C h ấ t r n h a t n S
S S u s e d d S o il d C c h ấ t r n h y n h ù A
N N u t ir n t a a r T h ạ h d i h d ư g ỡ n
Trang 9M Ở Đ Ầ U
Nước l à ngu n t à inguyên vô cùng uan rtọng cho t ấ t ả c c sinh vậ tđ
g
n ờ iA iCập đã biế tdùng hệ t hống t ư iớ ưn ớc để rtồ g rtọ tvàngày nayconư
g
n ờ iđãkhámphánhiềukhảnăngcủanướcđảmbảos ựphátt irểncủaxãhộ i
ưn ,ia
l g
g
n ồ ưnn ớcnhữngs ảnphẩmđộchạ iđầuđộcl ạ ichínhmì nh
ư
N ớc t a t hực hiện sự nghiệp cô g ng ihệp hóa ,hiện đạ ihóa đấ tnư ,ớci
h
g
n ệp ra đời ,song do công t c xây dựng hạ tầng kỹ thuậ tthiếu đ ng bộ ,
ihá
n
o
r
T ộ tquy rtình cô g n hệ xử l ý nước t hả ibao gồm nhiều côngi
Trang 10à
l ch mô i rtường nước b ịô nhiễm như chế phẩm EM của Nhậ tho cM
E
cn
v c phát t irển và phá tminh c c l oạ ichế hẩm mớ iphục vụ cho hoạ t ộng
sảnxuấ tki ht ếvàbảovệmôi rtường…
Cyám
r ợucó nhiều chấ thữu cơ và c c yếu t ốvil ượng ,đ ng t hờ ikhô g có hững
độct ố,r ấtt híchhợpchov isinhvậ tsốngvàphátt irển ,đâychínhl àcơ s ởchoi
g
n ồ ưnn ớct hả is chcót hểt áis ửdụngc o conngườ ichúngtô iđã i ht ến ành
đ t ề à i“ N g h i ê n c ứ u c h ế p h ẩ m x ử l ý n ư ớ c t h ả i n h à m á y r ư ợ u Đ ồ n g X u â n ,
T ỉ n h P h ú Th ” ọ
Trang 11I g n ơ ư h C
T Ổ N G Q U A N T À I L I Ệ U 1
o
rt gquát ìrnhcôngnghệvàkhôngcòngiá rt ị rtực itếpđố i ớ iquá rtìnhcôngh
t
y
ù
T ồnt hảir amàngườit a hânl oạ inướct hảis i h oạt ,nư ớch
c ấ tvô cơ và mộ ưt l ợng l ớn c c v isinh vật C c chấ t ô cơ phân bố ở dạng
it mề t an nhiều hơn so vớ ic c chấ thữu cơ C c chấ thữu cơ hân bố ở dạng
]63[ na
t g
Trang 12n ighệp l à có chứa c c chấ tđộc hại ,c c kim l oạ inặng ,c c chấ thữu cơ khóh
n
â
h
p ủy sinh học (phenol ,chấ thoạ tđộng bề mặt…) ,c c chấ thữu cơ dễh
n
â
h
p ủy sinh học t ừ c c cơ sở sản xuấ tcông nghiệp t hực phẩm… Mỗi l ioạư
n ớ hc t ải t ừ c c quy rtình sản xuấ tcông nghiệp kh c nhau t h ìcó ítnh chấ t
04
h
g
n ệ np , ug ồngâyônhiễmt hườngl àc cchấtt hả iđ ngvật Đ c ítnhô hiễ mh
c ất t hả i ộng vậ tchứa hàm lượng ao chấ thữu cơ dễ phân hủy nirtat ,vài
h
n ều loạ iv isinh vậ tgây bệnh Ngoà ira nước thoát t ừ đồng ruộng có thểu
Trang 13à
v ệ ưnt ợngnhiễmnhiệt
- Ô nhiễmmàut hườngdoc cchấ thữu cơ màugâynên,t uynhiên cũngm
ó
c ộ tsố chấ t ô cơ có màu đậm ,đ c biệt l à những hợp chấ tchứa sắt vàm
n ớct ăngl ê n
- Ô nhiễm nhiệ tđộ :nước t hả ira t ừ c c nhà máy nhiệ tđiện ,nư l ớc àm
s ch ác máymóc ,nước sản uấtt hường có nhiệ tđộ ao l àmcho nhiệ t ộ ởh
o
D ự phân rã của c c hợp chấ thữu cơ rtongư
n ớct hải
T nừ ước thả isinh hoạt ,công nghiệp hay o sự
nm ió
s đ tấ
Trang 14H c ữ u ơ
nobcctard
C ợpchất
lone
C ợp chấ t
h cữu ơ bayhơ i
hcc
C ấ tkh c
ơ c
ô
V
hcc
C ấ tcó ítnh
i
k mề
hc
ư
L ỳ nh
T nừ ước thả isinh hoạt ,công nghiệp,c c khu
mgnơưh
T nừ ước thả isi h oạt ,công nghiệp ,c c khu
mgnơưh
ư
N ớct hả icôngnghiệ pư
N ớct hả icôngnghiệp
T nừ ước thả isi h oạt ,công nghiệp ,c c khu
mgnơưh
s o
D ựt hố igiữat ựnhiêncủac cchấ thữucơ
T nừ ướct hảis inhhoạt
T nừ ướct hảis inhhoạtư
N ớct hả icôngnghiệp
T nừ ước thả isi h oạt ,công nghiệp ,c c khu
mgnơưh
T nừ ước thả isi h oạt ,công nghiệp ,c c khu
mgnơưh
N ớct hảis inhhoạ tđangphânhủyc
i
tú
N ớct hảis inhhoạtư
N ớct hảis inhhoạt
Trang 15-Ô nhiễm doc c hợp chấ tvô cơ v ídụ như kim l oạ inặng như As ,Cd ,
…nZ ,gH ,nM
n
ò
c ư t hừa và ítch đọ g rtong đấ tnước gây t c hạ inghiêm rtọng đến sứch
n ững chấ t có mù i mạnh như amoni c, c c pheno ,l c c sunfua ,
sa
r iàog
n
c
T ễm sinh ọc t hường l à c c v ikhuẩn gây bệnh ,mộ t
số l oạ inấm, t ảo,v riut ,động vậ tnguyên sinh, c c l oạ igiun ký sinh và bấ tcứo
Trang 16N ầu oxy sinh hóa l à l ượng oxy sử d ng để oxy hóa sinh hóa hiếu í
h
k c hc ợpchấ thữucơ rtongt hờ igiannhấ tđị hđểđảmbảochoquá rtình xyi
daó
h ễnr a Đểoxyhóahòat anhoànt oàn21-28 gày Nó ichungngườit ax c
định itêuc uẩnnuô i ấyở 00C rto gnămngày ThườngBOD5 /BODn=58%
hhni
s aóhyx
O ọct hểhiện uaphảnứngs auđây :h
C ấ thữucơ+ O2 OC 2+H2O+NH3+ is h hố (t b i ế àomớ )iư
đDO
B ợcdùng đểđánhdấu độnhiễm bẩn củanước t hải ,BOD cà g l ớn t h ì
độ nhiễm bẩn càng l ớn Đơn v ị ítnh BOD t hường sử ụng l à mg l/ Trong hệh
t ố x ýng ử ưl ng ờit at hườngs ửdụ gđơnv ịKg/m3
- Nhucầuoxyhóahóahọc(COD-Chemi a lOxygenDemand): ư
l à
L ợngoxys ửdụ gđểoxyhóahóahọcc cchấ thữucơt hà hCO2vàH2O
Hợpchấ thữucơ +Cr2O72- +H+→CO2+H2O+Cr3 +c
uh
N ầuoxyhóacàngl ớnt h ìmứcđộônhiễmcủa nướct hả icàng ao Đâyl à
mộ t rto g những ch ỉ itêu quan rtọngđánh giá mức độ ô hiễm củ ưan ớct hả iư
gà
v ờit acũngs ửdụ gch ỉ itêuBOD ,CODl àmnhữngch ỉitêucơ bản rtongi
v cquyđịnh itêuchuẩnvàphânl oạ ư in ớct hả.i
- Chất r ắn t ổng số ( TS –Tota lso ild :) Chấtr ắn t ổng số l à t oàn bộh
c ấtr ắnở dạnghòat anvàl ơ l ửngcó rto gnướct hải TSđược ítnhbằngkhố iư
l ợ g chấ tkhô c n lạ ikh ibốc ơ ihế ư tn ớc rtong nước thải s( ấy 1030C - 5
0
1 0Cđến rt ngl ượngkhôngđổ)i Đơnv ị ítnh :mgl/
- Chấtr ắnhuyềnphù S( S -s uspendeds o ild) :Chấtr ắn uyềnphùl àư
l ợ g chấtr ắn l ơ l ửngcó rtongnướct hả iđượcgiữa rtên giấyl ọcvà đượcs ấy
30ộđ tệihn
ở 0C - 510 0Cđến hốil ượngkhô gđổi Đơnv ị ítnh:mg/ l
- Chấtr ắnhòat an( D – sS Di olvedSo ilds) :DS=TS– S S
Đ 2
V
Trang 17- Nướ rc ửat hiế tb ịdịch óa ,đườnghóa itnhbộ,t t hiế tb ịnấur ư ,ợ uư
n ớcl àml ạ h ,nướcr ửat hiế tbịl ọc,r ửabã chứanhiều itnhbộ.t
- Nước rửa thiế tb ịlọc rượu thành hẩm và rửa t c lên men cói
h
n ềux cnấmmen
- Nước vệ sinh nhà xưởng chứa nhiều bã ma tl Do n uyên ilệuà
i
h
k ấ ư ur ợ u
ưngnuh
c
i
ó
N ớc thải nhà máy rượu k ông chứa c c độc tố và dễ b ịh
n ớc t hảir a sau quá rtình xử l ý vẫn chưa đạ tch ỉ itêu chophép ,nước có mù i
rấ thôi ,và màu nâuđậm V ìđâyl ànướcmànhà máycho l à đã xửl ýnênsauư
đ
ó
đ ợ hc t ả ira c c cống rãnh xung quanh ,đ c biệ tở gần khu vực đó có rấ ti
h
n ềunhâncư s inhs ốnggâyảnhhưởngnghiê rmt ọngđếnđờis ốngcủangư iờ
t yànpáhpgn
ơ
ư
h
P ờng dùng để xử l ý sơ bộ, í tkhi l à quá t ìrnh kế tc
c
ú
h
t ủa quá rtình xử l ý công nghiệp Phương pháp này dùng để l oạ ibỏ t ạp
Trang 18t páhpgnơưh
p
à
l ản ứng oxy hóa , rtu g hòa ,keo t vụ à nhiều hiện t ượng vật l ý kh c [5]
hkócaóhnozopáhpg
c ấ toxyhóamạnh ,dễdàngnhườngđ ioxynguyênt ử
h
T ựcchấ tcủaphương pháp hóa học l ànhờ c c hản ứ g oxy hóakhửh
o
e
k ụ ,hấp phụ ,t írch ly ,tuyển nổi , rtao đổ iion, itnh thể óa ,màng bánh
t ấm… 6[ ]
- Keo t ụ :Làl àm rtong và khử màu nướct hải bằ g c ch d ng c ch
t gnôhkyàn iôm
Trang 19- Tuyển nổi :Dùng c c t c nhân t uyển nổ iđể t u hú tvà kéo c ch
t ải C chạ tchấ tbẩncóbámbọ tkh ínhẹdầns ẽnổil ê n
- Thẩm ítch diailz (mà g bán t hấm) :Dùng màng xốp ,bán t hấm
hcc
d ỡngnhư ,C,P N…Trong uát ìrnh rtaođổ ichất ,vis inhvậ tphânhủyvà s ử
dụngc chợp chấ thữucơ đểsinhnăngl ượngphụcvụ cho hoạ tđộngsốngvàd
h
n ều l oạ iv isinh vậ tkh c nhau như v i huẩn ,nấm men ,nấm mốc ,n uyênđ
t ể sử dụ g axeta tvàgluco aở nồngđộ 1-10μgl/ Do đóchúngvượ thẳn c c
loà ikh ckh ixửl ý nướct hải [ 26] Tùyt huộcvàođộ nhiễm bẩn củanư mớc à
uk
n
ê
B ạnh đó , rtong nướct hả ic n cónhiềul oạ inấm Nấml à cơ t hể d ịdưỡng
nào
t n
k ả năng phân giả iprotein ,đường , itnh bột ,mỡ và còn có t hể phân giả i ả,
Trang 20- G i a i đ o n 1 :Khu cht ánnhằmd ichuyển và itếpxúcchấ thữucơb
nê
l ề mặ tv isinh vật Hiệu quả của công đoạn này phụ t huộc vào c c quyu
l ậ tkhu cht ánvà rtạngt háit ủyđộngcủamô irtườ ng
- G i a i o ạ n 2 :D ic uyểnc cchấthữucơquamàngbànt hấmcủat ếb
oà
b ằngkhu cht ándos hực ênhl chnồ gđộbên rto gvàbên goàit ếbà o
- G i a i đ o ạ n 3 :Chuyển hóa c cchấ t rtongt ếbàot ạor anăng l ượng
shnishnìrtáuqoh
c ản và há tt irển của t bế ào.Gia iđoạn này đóng va i rtòrt
nau
q ọngnhấ tquyế tđịnhmức ộvàhiệuquảxửl ýnướct hả.i
hhàhtgnuhc ió
N ần và hàm lượng chấ thữu cơ có ảnh hưởng rấ t
mạnhđếnquầnt hểvis inhvậ tvà h ệenzym đượcnót ổnghợpnê [n 3 1 ]
xpáhpgnơưhpmóh3ó
1 4 1 P h ư ơ n g p h á p x ử l ý h i ế u k h í
ihpáhgnơưh
P ếukh ídùngđểl oạ ibỏc chợpchấ thữucơdễb ịvis inh
vậ tphân hủyr a khỏ ing ồn nước Cácchấ tnàyđược c c v isinh vậ thiếu kh íó
hyx
o abằngoxyhòat an rtongnước[ 2 ]
h
C ấ thữucơ +O2 CO2+H2O+Năngl ượ ngh
C ấ thữucơ +O2+W T bế àomớ i
T bế àomớ i+O2→CO2+ H2O+NH3
Tổ gcộng :Chấ thữucơ +O2→CO2+H2O+NH3
ihpáhpgnơưhpgnor
T ếukhí ,NH3cũngđượcchuyểnhóabằ goxyhóah
k ửvis inhvậtt ựdưỡ (ng quát ìrnhntiơra thóa )
HN
2 4++3O2 2NO2- +4H++2H2O O
N i rt b c t e
r e t c b rt i
s a n m o s o rt i N
V S
V
V S
V
V S
V
Trang 21T ợp chấ t rto g nước t hả iđược oxy hóa và h
nâh
p ủyt heo3gia iđoạn[ 8] :
- Oxy hóac chợpchấ thữucơ:
CxHyOz+ ( yx - O+ z ) 2→xCO2+ y/2H2O
- Phaphátt irểncủavis inhvật: C
n xHyOz +nNH3 (+ x+ y/4- 2z - O/ 5 ) 2 →(C5H7NO2)n+n(-5 )CO2+n(yH
-2/ )
Cyâđ
Ở xHyOz l àhợp chấ thữucơ và(C5H7NO2)n l àt ếbàochất Tấ t ảh
pc
c ản ứng rtên đều xảy ra dưới t c dụng của emzim nộ ibào hay enzimo
g
n ạ ibào do v isin vh ậ t rtong bùn oạ t ítnh t ạo nên.Trong quát ìrnh oxyhóah
k ửc chợpchấ thữu cơ b ịphân hủyt heot hứt ự l à: ưđ ờng ,protein , itnh ột ,h
c ấ tbéo ,c cchấ t ao hânt ử(xenlulo a , ilgnin )
đơ
S ồhệt hốngx ýửl nướct hả ibằngphươngpháphiếukh í
y c á
t ứng t h ìv isi h vậ tk ông phátt irển bình t hường nếu t hiếu N th ìhiệuu
s ấ txử l ý giảm đ irõ rệt ,hiệu suấ tcủa quá rtình xử l ý đạt t ố iđa l à 95%
ưrtgnr
T ờng hợp thiếu P t h ìkhả nă g kế tlắng của bùn hoạ t ítnh rấ tkhó ,ư
g
n ờ itaphả ibổs ungc cchấ t rtợ l ắngl à20%s ovớit ổngt hể ítch rtongvòng
t à
l túhp0
3 ố h tn ất ,c c chấ t rtợ l ắng l à phèn n ôm ,nên sử dụng c c chấ t rtợ
lắngvàobểs ơbộvàbểl ắngl ần2l àant oànnhấ t
- Mứcđộ ô hiễm :Ảnhhưởng r ấtl ớn đến hiệu suấ tquá rtìnhxử l ý hệh
t ống ch ỉhoạ tđộngt ố tkh iBOD5= 00mg/ lnếu hư mứcđộônhiễm aot h ìư
l ợ g oxy cũng sẽ kh ng đủ cho v isinh vậ thoạ tđộng, l ượng oxy cũng t ố th
n ấ tchohệ t hốngl à 2÷8 mg l/( DO = 22÷8 mg/ l )nhưng rtongt hựct ết h ìOD
.l/gm8
÷5
=
- Hp : Là yếu t ố quan rt ng hấ tảnh hưở g rtực itếp đến hiệu suấ tquáx
hìr
t ửl ý ,pH rto gquát ìr hxửl ýphả iđạ t7÷7,2nếupHdướ iv i isnhvậ thiếu
Trang 22t àoh
i
c
C ạ inặng :Ảnhhưởng đến sinh rtưởngvàphátt irển củav iv
h
n
i
s ậ tở mức độ ao có khả năng gây chế tdo đó ảnh hưởng rtực itếp đếni
hệu uả xử l ý củahệt hống rtongquá rtìnhxửl ýbằ g phươngphápsinhhọch
h
n
ìr
t ử l ý kh i ồng độ sá t rtùng àng ao t h ìv isinh vậ tchế tcàng nhiều doh
n
o
r
T ều kiện t hiếu oxy hòa t an vi c khử nirta t óa sẽ sảy ra Oxyư
V h
C ấ t h u c ơ
Trang 23.
1 4 3 Q u á t ìr n h k h ị í k ( h a n a e r o b i c )
xpáhpgn
c
c ợp chấ thữu cơ có t hể xảy r a ở nhiệ tđộ ao 53- 55 0C nhờ hệ v isinh vậ t
su
n ững phân t ửnhỏhơnphùhợp c o v isinhvậts ửdụngnhưmộ tnguồnnăngư
l ợ g vàc cbonchot ếbào Đâyl à gia iđoạnt huỷphân.Tronggia iđoạnnày
mộ tsố l oà iv isinh vậ tcó khảnă g t ấn c ng sang c c poilmengay ả kh ic ch
c ấ tnày nằm rtong cơ t hể rắn C c l oà iv isinh vậ tnày có chứa c c enzimo
g
n ạ ibào có khả năng hân huỷ c c nguyên ilệu có rtọng l ượng c c phân t ửh
t ấp, t hậm ch íc c monosa charti , ilp tit hành c c aix tbéo ,axi tnucleic t hành
t nâhpcC nidimirypà
b ớc1t hànhphứcchấ trtunggiancóphânt ửl ượng t hấphơnnữa Dokế tquảo
h ạ t ộng rtao đổ ichấ tcủa nhóm v ikhuẩn này , rtong hỗn dịch sẽ xuấ thiệns
Trang 24Sựt ạot hà hmetancót hểxảyr at heoha ic chs au :
ư
D ớit cdụngcủav ikhuẩnmộ tphầnCO2b ịkhửt hànhCH4
h tix
l natemhismóhc
C 2 được t ạo t hành ,xử l ý nước t hả i rtong phân huỷ k ịkh íđược co inhư l à
t a
r hc
t ónóđona
t àohgnhknatem íhK
l hnìr
l hnìr
l hnìr
t áuqo
Trang 25Tạoaxida e itc ,H2
ođ iai
G ạnI I
HChni
1 1 h n ì
t ể rtởt hànhc c hânt ửn ỏhơn ,c c ơnphâns au óc ú gb ịc cv i huẩn itêu
h ủ y
nnatem íhknemnê
l hìr
t áuqg
đ ợcd ng rtongc cbướct hoá ihóa itếpt heo
rohc tn
n ớc l ên men axi tvà bước t ạo thành metan Mộ tsố rtong chúng còn cạnhv
Trang 26h
c ỗ idài,c c ax ti béo chuỗ idà iđược t ạot hành r ab ịthoá i óa bở iquá rtìnhβ- x ihóakhửđểt ạor aaxety lCoA Nhìnc ungproteinđượcphânhủyt hành
hợp chấ thữu cơ cóchứaamin( aminoax ti )bở ic ct cnhânphân ủyproteinư
đ ợc itếtr abở ic cv ikhuẩnB a c t e r i o d e s , B u t y r i v i b ir o , C l o s rt i d i u m
tirascsilop
c
C như xenlulo a , itnh bộ tvà pep itn b ịphân hủ by ở i
aalym
t ủy phân ấu rtúc itnh t hể của nó có hiệu quảđể t ạo gluco a t hủy hân ấuc
c
C ẩn này có t hể l à v i huẩn khử sunfat t uỳ itện Kh ic c i onm
g
ă
n ồnghóaCO2 C cv ikhuẩn axeta tđồ g hình kh c c ng ạnh rta h vớ i
Trang 27c
C ể ưđ ợcchuyểnhóat hànhc c s ảnphẩmcuố icùng
cg
h
k ẩn sinh axetat sản hẩm sinh h dro bắ tb ộc chúng sống cộ g dưỡng bắ tu
b ộcvớ iv ikhuẩndinhdưỡ ghydrođểduy rt ìápl ực irêngphầncủah dro
C á c y ế u t ố ả n h h ư ở n g đ ế n h i ệ u s u ấ t c ủ a q u á t r ì n h x ử l ý b ằ n g p h ư ơ n g h
s ấ tsửl ýcủahệt hốnggiảm Nếu t ốcđộdòngvàol ớn,t hờ igian l ưungắnt h ìi
hệus uấ txửl iýg ảm Thờ igianl ưut ố tnhấtl à -8 12giờhay0,6m/h
- Mức độ ônhiễm :Nếu quá ao t hìt hờ igian l ưu dà idẫn đếnhiệu suấ ti
g mả M ứcđộônhiễmt ố tnhấ tởCOD=500-2000mg/.l
- pH :Là mộ t rtong những yếut ố cực k ìquan rtọ cg ả hiếu kh ívà kh ịo
t tix
hếukhít ăng ,nhưngkhảnăngkếtl ặngkémv ìchuyểnđộngBraomạnhl ê n
- Tỷ l ệ b n và ítnh chấ tcủa b n :Thờ igian dà,i t hờ igian t ạo bùn rấ t3
n
í
k bểk ôngđược uá ao
Trang 28p ần hóa học của v ikhuẩn gồm khoảng 0% nước , 0% chấ tkhô (rtong đóh
k o nả g90% hữu cơ vàvôcơ ) Cô g t hứct ươngđố ic o c chợp chấ thữu cơ
củav ikhuẩn l à C5H7O2N T heo công t hứcnàyt h ì53% rtọng l ượng hợpphần
h cữu ơ l àc cb n Kh ixé tcảphotphoth ìcôngt hứcc ungcủat ếbàov ik uẩnC
à
l 5H 7O 3N 2P C c hợp chấ tvô cơ gồm có P2O5 (50%) ,SO3(15%) ,Na2O
OgM ,)
%9(O
à
v ợp chấ tnàyv ikhuẩn đều hải l ấy t ừ mô i rtường nênv ikhuẩn có va i rtòrt
h
n
i
s ậ td ịdưỡng sử dụ g c c hợp chấ thữu cơ l àm nguồn c cbon và guồnư
u
h
n ầu n tiơ t hấp ,ch ỉbằng nửa nhu ầu củav ikhuẩn Khả năng sống ở pHh
t ấp và điều kiện hạn chế về nguồn n tiơ và đ icùng vớ ikhả năng phâni
g ảxenlulo a của chúng Đ c điểm này khiến chúng rtở nên quan rtọngx
g
n
o
rt ử lý chất t hả icông ghiệp ,chẳng hạn t ừ c c nhà máy sản xuấ tgỗ ,i
g …ấy [ 632, 3 ]
u k i
v ẩ n
Trang 29Đ ộ n g v ậ t n u y ê n is n h :
Độngvậ tnguyêns inhl àc c át hểđơnbàocókhảnăngd iđộng Đas ố
độngvậ t guyên sinhl àdị ưd ỡnghiếu hí ,mộ tsốl àkỵkhí Protozoat hường
lớn hơn v ikhuẩn và có khả năng t hực khuẩn ,dùng chú g l àm nguồn năngư
g
n ồnnăngl ượng.Tro gc c uá rtì hxửl ýnướct hả ibằngphương háps inh
học ,Protozoa hoạ tđộ g như mộ tyếu t ố l àm s ch d ng chảy do itêu t hụ ivu
h
k ẩnvàc cchấ thữucơ[ 12,17 ]
đà
l re
c ứngt ỏhiệuquả aocủaquá rtì xnh ửl ýs inh ọc[ 17,38 ]
Tảo và v ikhuẩn l am l à sinh vậ tđơn bào, t ự ưd ỡng Ch ng có va i rt ìrt
t
á
u
Q ủyc c hợp chấ thữu cơ rto g t ự nhiên l à l à uá t ìrnha
ó
h sinh phức t ạp Nhờ hoạ tđộng sống của v isinh vật ,một l ượng l ớn ợph
c
C ợp chấ thữu cơ rto g t ự nhiên chủ yếu l à xenlulo a ,hemi- xenlulo a ,
Trang 30l d x t ir n C c d x t ir n có t hể itếp t ục bịt h ỷ hân hoàn t oàn t ạo t hành c c gốc
b ihn
gảm khối l ượng phân t ử mạnh ,đồng t hờ igây giảm ítnh nhớt ,mấ tkhả năng
t mạo àuvớii ố t
Trang 31- E- a m y l a z a ( amylo-1,4glucozida a )cókhảnăngphân giả i ilênkế D- t4
,
1 -glucozi tnhưng hông có khả năng phân giả i ilên kế D- 6 t 1 -, glucozti Sảnh
l
n
e
X là thành phần chính có rtong lớ vp ỏ c ủ ta ế bào thự vc ậ th
c ấ a tc o phân tử này đượ cc ấ tu ạ to ừ hàng rtăm ,hàng nghìn gố c E- 41 -,
kn
ó
c ấ tu ạ mo ạch nhánh Cấu rtúc mixen của xenlulo a gồm 2 vùng chính :k
m
é
k ề vn ữ ghơnvù gkế titnhnêndễ b ị t cđộnghơn Vùngnàycó t hể h ấ ph
t ụ ư ớn c và rtương l ên t ạ io ề iđ u ệk n t huậ l n ợ igiúp cho enzym xenlula a t ấ nd
t ao
n ớc ,rượu ,axeton nhưng t an rtong dung dịch kiề cm ũng như rt ng c c hệ
đgnù
k ềm ặho camon icókhảnă ghoàt ankh cnhauphụ ut ộh cvàomứ đc ộ ht ế
a z a l u
Trang 32p ứ hc ệ nhiều enzym gọi l à xenlulo asom nằ m ở m ặ tngoài t ế bào gồm c co
l ihk iôđ
t àohnirtxedolnexccyah
C ạ i v i huẩn sinh xenlula a chủ y ếu thuộc hiếu kh í như :
, o i r b i V , s a n o m o l u ll e C , s a n o m o d u e s P , r e t c
Trang 33cứu đề ập đến vấn đề xửl ý chất t hải ,nướct hải của c c l à g nghề ,c c nhà
sơ
c
c ản phẩm xử l ý chất t hả in ng ghiệp ,công nghiệp góp phần l àm s chư
p ả ikể đến chế phẩm EM của Nhậ tho cGEM ,VEM– l hà c ế phẩm EM đãư
đ ợcnộ iđịahóa C cchếphẩmnàyvớ ic ct ênt hươnghiệuGEM-P,GEM- K A
T
C -T do Nguyễn Văn Thu rtung tâm Tư vấn Công nghệ Nô g sản thựch
p ẩm&Mô iTrườngCTA nghiêncứus ảns uấ tbaogồmc cnhómvis inhv tậ
hữuí ch ,có t c dụng phân hủy ác chấ thữu cơ gâyô nhiễm mô i rtườ g , itêui
dệ tc c v isinh vậ tgây t hố i ( Sinhr a H2S SO2 ,NH3… ) Đ c biệtl à GEM K
đ ã ưđ ợc chứ g mi h l àm t ăng hiệu quả xử l ý BOD và COD (40-80% ) rtong
hệ t hống xử l ý nước t hả ivà giảm hàm l ượng bùn rtong hệ t ống xử l ý nư ớch
t iả [41 ]
Cùngvớil oạ ichếphẩm nó i rtên hả ikểđến EM–Bokash i1% Đâyl àh
m
ă
N õThịt hứViệnCô gnghệSinhhọcvàcộngs ựđãhoànd
p ẩm sinh học phục ụ xử l ý mô i rtường nuô i rtồng t ủysản ’ Nghiên cứuđ
y
à
n ã đưađược r a c cquy rtình rtong uá t ìr h sản uấ tchế hẩm si h học
rt iômoh
x ấ tchếphẩm ,cô gnghệt huhồ,it ạochếphẩmvàbảoquảnchếphẩm
ư
N ớct a ,ngày àngcónhiềuchếphẩmsinhhọcxửl ý mô i rtườngđượch
g
n iên cứu và ứng dụng ,chúng g p phần không hỏ rtong vi c bảo vệ mô iư
rt ờng ,mangl ạ inguồnnướcs chchoconngư iờ
Trang 341 5 2 N o à i n ư ớ c :
hT
n
ê
r
T ếgiới ,vi cápdụngc cquy rtình c ng n hệ hiệnđểxửl ýchấ th
t ả ihữucơđểbảovệmô i rtườngđã ưđ ợct hựchiện ở r ấ tnhiềuquốcgia Nổ i
bậ t rtongc ccông rtình nghiêncứuchếphẩmsinhhọcxử l ý mô i rtường , ầnđ
i
ó
n ến công rtình nghiên cứu của Giáo sư itến s ĩTeruo Higa – ưTr ờng Đạ i
Họct ổnghợpR ukyus ,Okinawoa ,Nhậ tBản Ôngđãnghiêncứuvàs á g t ạom
c ế hẩm sinh học rấ thiệu quả rt ng xử l ý mô i rtường Đến nay khoản 90u
q ốc gia t ham gia chương rtình nghiên cứu ứng dụng EM và hơn ha imươ iu
q ốcgiacót hểs ảnxuấ tđượcEM
i
V cs ửdụngc cvis i hvậ tcókhảnăng hânhủycơchấ txenlulo ađãư
đ ợc nhiều t c giả quan tâm nghiên cứu như N Olilvie rvà JL Garcia đãb
g
ô
c ố hả nă g phân hủy xenlulo a bởi C l o s rt i d i u m , T h e r m o e ll u m ,
m u ir e t
Trang 35I L N Ê Y U G N 2 G N Ơ Ư H
I L N Ê
c
C ấ tlàm mô i rtườ g :Pepton , a ein ,gelaitn ,(Merck-Đức) ,b
h
c
C ấ tdùng rto g phân loạ ivà nghiên cứu :T irs-HCl ;EDTA ;
ite ;aoraga ;lohcla ly
n
â
C ẫu đấ tcho bào bình t am gi cdung ítch 50 m lchứa 90 m lư
n ớcvô rtùng, l cđều30phú t rtên máyl c Phal oã g mẫuvớ in ngđộgiảm
dầnt heocơ s ố10 Hú t0,05m ldịchđãphal oãngởt ừ103- 01 6cấygạ tđều rtên
Trang 36i
ô
m ờng t h ch có bổ sung các cơ chất :CMC , itnh bộ t Sau 8 giờ ủ ởi
i
ô
M ờngcơ chấ - ht : T ch16( g) ;Cơ chấ ( t CMC ,it hbộtt an… )ư
3
m
ấ 0C,s au24giờ đovòngphângiả iđểx cđịnhhoạ títnhenzym
- Đổ mô i rtường t h ch NA có chứa v isinh vậ tkiểm định k oảng 2/3i
h
c ều aot ỏit h ch Giữ rtongt ủl ạnht ừ6đến8giờ,s auđóủở300C Sau24i
Đ
:
d ờngkínht hỏit h ch
h n p á h p g n ơ ư
h
P
* ỏ d ị c h V ik uẩn được nuô i ấy l c 220 vò g/p ú to
h c n ô i ấy ĩtnh ở nhiệ tđộ 28- 03 0C rtong mô i rtường dịch t hể Sau 48- 72i
gờ l yt âmdịchnuô i ấyvớit ốcđộ8000vòng/phú trto g15phút Dịchs aul y
tâ m ưđ ợcnhỏvàol ỗt h chđãkhoan rtongđĩaPert ichứa:
Trang 37- Mô i rtường cơ chất ,để vào t ủ ấm 30 C Sau 24 giờ x c định vòngi
b ớcs óng620nm
đ p á h p g n
h
n ộm itếp bằng thuốc nh ộm màu đỏ Sa ranin rtong 30-60 giây ,rửa quaư
n ớc ,để hô rồ iso ikí h Nhóm G(+ )sẽ h ng b ịd ng mô ihữu cơ (etanol ,
Trang 38-4 0C Sau48giờnuô i ấyx cđịnhhoạ t ítnhenzym ,pH s aunuô i ấy ,vàs inhh
k ối t ế bào Sau 72 giờ nuô i ấy ,x c định hoạ t ítnh kháng sinh ,pH và sinhh
g xờ á đc ịnhhoạ t ítnhenzym,s aumỗ i24giờxá c địnhhoạ t ítnhkhángs i hvàđ
-4 0C ,pH t ừ 4 đến 9 Sau ó x c đị h pH sau nuô i ấy ,sinh hối ,hoạ t ítnh
ig84
Trang 39Tến hành theo phương pháp nhỏ dịch Sau đó đặ tc c đĩa Pert ivàoi
p â ing ả ơ h ic c ấ t
ii
i Ả n h h ư ở n g c ủ a t h ờ i g i a n b ả o q u ả n đ ế n h o ạ t ít n h e n z y m
Dịch enzymt hôđượcbảoquảnở nhiệ tđộ-40C rtong5 t uần Tiếnhànhh
-,
0 -1-5- 01 - 31 - 51 -20 % Bổ sung nước đến độ ẩm t hích hợp và ủ 2 ngày ,sauđ
ó
đ ếm số lượng tế bào của từng l oạ iv ikhuẩn để x c định hả năng sinhư
rt ởngcủac cchủng
đ c á x p á h p g n
h
n ệ tở800C Dùngv ikhuẩnđãxửl ýnhiệ t ấyl ạ i rtênđĩat h ch t hườngđặ tở0
3 0C Sau 24giờ nếuxuấ thiệnkhuẩn l ct h ìkếtl uận chủngv ik uẩn cókhả
t oà
K ểm rta kế t uả nếu t hấymô i rtường vẫn l ỏ g t h ìkết l uận có khả năng hóa
lỏnggelaitn Ngượcl ạil àkhôngcókhảnăng
Trang 40á
X đ ị n h k h ả n ă n g is n h k h í C O 2
Cấyv ikhuẩn vàoốngnghiệm chứa5m lmô i rtườngt h cht hườ g dịchh
t ể ,đặ tở 300C Sau24giờ ,nhỏ2giọ tH2O2vàodịchnuô i ấy Nếus ủ ibọtt a
kếtl uậncóhoạ t ítnh atala a Ngượcl ạ ikhôngcóhoạ t ítnh
o
l n
l
y
â
Đ ỹt huậ tquan rtọngv ìđól àc ch chủ yếul àmchoc cđoạnaxi ti
n
ê
rt ộ tđệmge lcót cdụ gphânt chc caxi tnucleict heokícht hư ớ c