BV
S i đ ng m t ngoài gan, ngoài s i túi m t là s i ng m t ch
S i ng m t ch (OMC) có th là s i tiên phát, sinh ra t i đ ng m t do vi trùng trong d ch m t
t đ ng tiêu hóa; ho c s i th phát có ngu n g c t túi m t
S i OMC th ng gây b nh c nh nhi m trùng đ ng m t c p (NT M), n ng h n là s c nhi m trùng có tr ng h p kèm theo viêm t y
1.Lâm sàng:
− -BN th ng nh p vi n c p c u vì nhi m trùng đ ng m t c p v i tam ch ng Charcot,
hi n nay th ng g p h n là đau ¼ b ng trên (P) và s t, vàng da g p ít h n và ch m h n
− Kho ng 10% B nh nhân (BN) nh p vi n trong tình tr ng s c nhi m trùng đ ng m t
− Ti n s : th ng BN đã có m s i m t m t vài l n hay đã làm ERCP l y s i m t
2.Sinh hóa:
− B ch c u, Bilirubin, Phosphatse ki m, TP, đôi khi amylase t ng…
− C y máu # 25% (+) v i vi trùng th ng g p là E.coli hay Klebsiella
3 Hình nh h c:
− Siêu âm: hình nh t c m t, dãn đ ng m t trong ngoài gan, OMC dãn, kho ng 50-60%
th y s i OMC
− ERCP (n i soi m t-t y ng c dòng) là hình nh h c t t nh t đ ch n đoán đ ng th i l y
s i OMC
− MSCT (ch p đi n toán c t l p), MRCP (ch p c ng h ng t m t-t y) ch th c hi n khi lâm sàng và siêu âm không phù h p ch n đoán s i OMC
4 i u tr :
4.1 S c nhi m trùng đ ng m t
− H i s c, kháng sinh nhóm Carbapenem
− ERCP gi i áp đ ng m t c p c u (thành công cao)
− PTBD (d n l u m t xuyên gan qua da) n u t c ngh n cao (thành công cao)
− N u ERCP, PTBD th t b i thì ph u thu t gi i áp đ ng m t c p c u
− N u ERCP, PTBD thành công, BN qua kh i tình tr ng NT M thì gi i quy t l y s i
ch ng trình sau b ng ERCP, n u th t b i m i ph u thu t n i soi (PTNS) hay ph u thu t m
4.2.Nhi m trùng đ ng m t c p:
− H i s c, kháng sinh nhóm Carbapenem, Ticarcillin, Tazocin …
− # 90% đáp ng h i s c
− Gi i quy t l y s i m t ch ng trình
H NG D N CH N OÁN VÀ I U TR - B NH VI N BÌNH DÂN 1
Trang 2BV
− ERCP-ES l y s i ch ng trình (thành công cao), ít xâm h i
− PTNS l y s i OMC (khi ERCP th t b i)
− M m l y s i khi ERCP và PTNS không th c hi n đ c
4.3.S i OMC n đ nh:
− Ch n đoán d a vào ti n c n, lâm sàng và siêu âm
− Gi i quy t s i m t:
− ERCP –ES ch n đoán và l y s i m t (thành công cao), ít xâm h i
− PTNS l y s i OMC
− M m l y s i khi 2 ph ng pháp trên không th c hi n đ c
TÀI LI U THAM KH O
1.Liver and biliary tract surgery (2006) Gallstones disease Chapter 12
7
biliary Chapter 31
H NG D N CH N OÁN VÀ I U TR - B NH VI N BÌNH DÂN 2