Recurrent Pyogenic Cholangitis with Hepatolithiasis.. The Role of Surgical Therapy in North America.. Treatment of complicated hepatolithiasis with biliary stricture by ductal dilatatio
Trang 1BV
NGOÀI GAN
S i trong gan chi m t l cao (15-30%) trong s i đ ng m t n c ta B nh sinh s i trong gan do nhi m trùng và ký sinh trùng (ít g p) đ n t đ ng tiêu hóa S i trong gan có tri u
ch ng th ng k t h p s i ngoài gan Ch n đoán STG không khó tuy nhiên đánh giá các th ng
t n gan và đ ng m t đi kèm đ có chi n l c đi u tr hi u qu là v n đ ph c t p i u tr STG là m t thách th c đ i v i BS ph u thu t vì th ng có đ n 40-50% BN có ti n s đã ph u thu t đ ng m t m t đ n vài l n và STG có đ c thù là khó l y h t s i c ng nh s i th ng tái phát Do đó đ đi u tr hi u qu c n có ch n đoán chính xác d a trên lâm sàng và c n lâm sàng
đ có chi n l c đi u tr c ng nh đi u tr ph i h p nhi u mô th c đ đ t t l s ch s i cao nh t
c ng nh gi m t l s i tái phát và khi có s i tái phát thì x lý c ng nh nhàng
1.C h n đoán:
1.1.Lâm sàng:
− BN th ng có h i ch ng nhi m trùng v i s t, đau b ng trên (P) có khi vàng da Tam
ch ng Charcot chi m t l không cao
− STG không tri u ch ng đ c phát hi n tình c b ng ch n đoán hình nh nh siêu âm,
ch p CT scan…
− Ti n s 40-50% BN đã đ c ph u thu t l y s i m t hay th thu t can thi p đ ng m t (ERCP, PTC)
1.2.Sinh hóa:
− Công th c máu: HC, BC, TC
− Ch c n ng gan: TQ, Bilirubine, Alcaline phosphatase, ALT, AST…
− Ch c n ng th n: BUN, Creatine…
1.3.Hình nh h c: có tính quy t đ nh trong ch n đoán
− Siêu âm: cho th y hình nh STG-NG v i đ nh y và đ đ c hi u cao Ngoài ra đ a hình
nh đ ng m t dãn, v trí s i (t ng đ i chính xác), tuy nhiên không xác đ nh đ c h p
đ ng m t, x gan, áp xe gan, ung th đ ng m t
− MRCP (ch p c ng h ng t m t-t y): ch n đoán chính xác cao STG-NG Ngoài ra còn xác đ nh th ng t n h p đ ng m t, x gan, có th xác đ nh áp xe và ung th đ ng
m t Tuy nhiên MRCP trên th c t đ c ch đ nh cho tr ng h p khó, đã ph u thu t nhi u l n, c n kh o sát t n th ng đ ng m t đi kèm
1.4.X p lo i STG theo m c đ n ng:
X p lo i theo m c đ n ng c a H i nghiên c u STG c a Nh t:
I: không có tri u ch ng (20%)
Trang 2BV
II: có đau b ng (25%)
III: có vàng da thoáng qua hay NT M
IV: vàng da liên t c, nhi m trùng hay UT M ( 3 và 4: 55%)
X p lo i theo m c đ các t n th ng M c a Tsunoda:
Lo i I: không có dãn rõ hay h p M trong gan
Lo i II: dãn l n M trong gan nh ng không có h p M
Lo i III: dãn d ng nang đ n đ c hay lan r ng, kèm h p M trong gan m t bên gan
Lo i IV: nh lo i III 2 bên gan
2 i u tr :
2.1.Ch đ nh:
STG có ch đ nh ngo i khoa khi thu c đ II-IV theo h i nghiên c u STG c a Nh t hay đ II-IV theo Tsunoda
2.2.Trong tình hu ng c p c u:
BN nh p vi n trong tình tr ng nhi m trùng đ ng m t n ng Ti n trình đi u tr c p c u nh sau:
− H i s c: sonde m i m t, d ch truy n, kháng sinh m nh
− i u ch nh ch c n ng gan, th n
− Kho ng 90% BN đáp ng h i s c ngo i khoa Ph u thu t l y s i k t h p đa mô th c
nh trong ph n d i đây
− Kho ng 10% BN không đáp ng h i s c ngo i khoa (s c nhi m trùng đ ng m t) đ c
gi i áp đ ng m t c p c u:
PTBD (d n l u đ ng m t qua da): n u dãn đ ng m t khu trú ERCP đ t sonde
m i-m t th ng không hi u qu cho STG
Ph u thu t m OMC thông đ ng m t và d n l u Kehr trên ch t c ngh n
Hai tr ng h p sau này sau khi gi i áp đ ng m t c p c u n đ nh BN đ c ph u thu t ch ng trình nh d i đây
2.3.Trong ph u thu t ch ng trình:
− a s BN STG đ c đi u tr ph u thu t ch ng trình Sau khi đi u tr tình tr ng nhi m trùng n đ nh và đi u ch nh ch c n ng gan-th n
− Các ph ng pháp ph u thu t th ng áp d ng:
1/PT m OMC l y s i, NS M, d n l u Kehr (NS M: n i soi đ ng m t)
2/PT m OMC l y s i, NS M, c t gan*, d n l u kehr (* khi có ch đ nh)
3/PT m OMC l y s i, NS M, n i thông m t ra da (n i OMC-h ng tràng quai ru t
d i da, n i túi m t-OMC m thông TM ra da, m thông OMC b ng quai ru t bi t l p)
Trang 3BV
− Trong ph u thu t có th ph i h p đa mô th c trên cho m t BN
2.4 i u tr sau ph u thu t l y s i:
− Sau m 1 tu n siêu âm b ng và ch p đ ng m t qua ng Kehr: h t s i thì rút Kehr sau
3 tu n
− Còn STG sót trên hình nh siêu âm hay ch p đ ng m t:
NS M l y s i sót qua đ ng Kehr sau 3 tu n
NS M l y s i sót qua đ ng m thông m t ra da
TÀI LI U THAM KH O
1 Al-Sukhni.W., S.Gallinger, A Pratzer et al (2008) Recurrent Pyogenic Cholangitis with
Hepatolithiasis The Role of Surgical Therapy in North America J Gastrointestinal
Surgery, 12:496-503
2 Cheng Y.F., Lee T.Y., Sheen-Chen S.M., Huang T.L., Chen T.Y (2000) Treatment of complicated hepatolithiasis with biliary stricture by ductal dilatation and stenting: long-term results World J Surg,24: 712-716.(#)
3 Cheon YK., YD.Cho, JH Moon et al (2009) Evaluation of long-term results and recurrent factors after operative and nonoperative treament for hepatolithiasis Surgery, 146 (5): 843-853
4 Cheung MT, PCH Kwok (2005) Liver resection for intrahepatic stones Arch Surg.; 140: 993-997
Trang 4BV
5 Nguy n Cao C ng, Phan Hi p L i, V n T n (2002) Ch đ nh và k t qu đi u tr ph u thu t c t gan đi u tr s i trong gan Y h c tp H Chí Minh, t p 6 ph b n 2: 269-275
6 Sakpal SV., N.Babel, RS Chamberlain (2009) Surgical management of hepatolithiasis Hepato- Pancreato-Biliary,11 (3):194-202
7 V n T n, Nguy n Cao C ng, L u H u Ph c, Hòang Danh T n (2002) S i trong gan:
d ch t , ch đ nh, k t qu ph u thu t Y h c tp H Chí Minh, t p 6, ph b n 2: 225-237
8 Uchiyama K., Kawai M.,Ueno M.,Ozawa S.,Tani M.,Yamaue H.,(2007) Reducing Residual and Recurrent Stones Hepatectomy for by Hepatolithiasis J Gastrointest Surg, 11:626–630
9 Uenishi T., H hamba, S Takemura et al.(2009) Outcomes of hepatic resection for hepatolithiasis The American Journal of Surgery, 198 (2): 199-202
10 Yang T, W.YLau, E.CH.Lai.(2010) Hepatectomy for bilateral primary hepatolithiasis Annals of Surgery Vol 251, N 1, pp: 84-90