Quản lý rủi ro và quản lý thông tin trong đầu tư xây dựng công trình

Rủi ro, sự không chắc chắn và cơ hội có liên quan nhau một cách chặt chẽ. Rủi ro có thể được xem là chấp nhận được nếu lợi ích là khả dĩ to lớn hơn mất mát có thể. Hướng dẫn phân loại, nhận diện và cách thức quản lý rủi ro sao cho rủi ro là thấp nhất có thể.

Trang 1

L.D LONG Ph.D (NUT, Japan) 1

QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN (A)

& QUẢN LÝ HỆ THỐNG THÔNG

TIN DỰ ÁN (B)

Tác giả: TS Lương Đức Long

Email: luongduclong@hcmut.edu.vn

Chuyên đề:

Trang 2

QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN

Tác giả: TS Lương Đức Long

Chuyên đề (A):

Trang 3

Một thành phần chủ chốt của QLDA là ra những quyết định-một cách lý tưởng những quyết định này nên được dựa trên thông tin hoàn chỉnh với mức độ cao của sự

chắc chắn của kết quả đầu ra

Tuy nhiên, trong thực tế hầu hết những quyết định

được dựa trên những thông tin không hoàn chỉnh với

mức độ liên qua của sự không chắc chắn về kết quả đầu ra

Giới thiệu quản lý rủi ro

Trang 4

Rủi ro, sự không chắc chắn, và

cơ hội liên quan nhau 1 cách chặt

chẽ VD: Khi theo đuổi một cơ hội

(vd: Xây dựng Cao Ốc VP cho

thuê) với một sự không chắc chắn

nào đó (Chi phí xd? Doanh thu?)

luôn luôn kèm theo đó là rủi ro (Lợi

nhuận cao? Thất bại)

Những rủi ro được cho là có khả

Sự thành công của công ty = theo đuổi những cơ hội đểkiếm một lợi ích cạnh tranh, và dự án được lập ra để tận dụng những lợi ích của các cơ hội này Do đó, rủi ro đã vàluôn luôn là một phần thuộc bản chất của quản lý dự án

Trang 5

Gây mất mát, bất lợi, thiệt hại cho dự án

Có thể xác định được số lượng rủi ro , nhưng hậu

quả của nó thì không thể

Trang 6

Rủi ro trong các dự án xây dựng có thể được phân loại theo nhiều cách Dưới đây là một cách phân loại :

1.Các yếu tố kinh tế xã hội

-Bảo vệ môi trường -Quy định an toàn công cộng -Sự bất ổn định về kinh tế -Biến động tỷ giá

2.Các mối quan hệ về mặt tổ chức

- Các quan hệ hợp đồng -Thái độ của các bên tham gia -Thông tin liên lạc

3.Các trục trặc về kỹ thuật

-Các giả định thiết kế -Điều kiện công trường

Trang 7

1.Các trục trặc về kỹ thuật

Thiết kế thay đổi

Chưa xác định đầy đủ các đặc điểm công trình

Nhân công và vật tư tăng giá

Không biết trước năng suất lao động

Nguồn nhân lực chưa tuyển dụng?

Dự toán đấu thầu không chính xác?

Ấn định thời gian thi công công trình không khả thi.

2.Các mối quan hệ về mặt tổ chức

Hồ sơ, thủ tục pháp lý chưa chuẩn

Quy trình thiết kế chưa được thông qua.

Các bên liên quan khác thiếu trách nhiệm pháp lý.

3.Các rủi ro do nguyên nhân khác

Điều kiện khí hậu, thời tiết khó khăn, thiên tai

Ví dụ: Khi nhà thầu đấu thầu cho gói thầu thi công, các rủi ro

có thể xuất phát từ các nguyên nhân sau:

Trang 8

Tại sao phải quản lý rủi ro

Rủi ro là một trong những trở ngại trong quá trình thực hiện DA

Công tác hoạch định và kiểm soát DA tốt thì chưa đủ

để đạt được mục tiêu của DA

Môi trường kinh doanh thay đổi thường xuyên

Các vấn đề tiềm năng khác: suy thoái kinh tế, thiếu hụt lao động, vật liệu xây dựng

Trang 9

Khi nào cần quản lý rủi ro

Khi xuất hiện sự không chắc chắn của các yếu tố

đầu vào

Ra quyết định đến DA trên cơ sở thiếu thông tin

Trang 10

Định nghĩa QL Rủi Ro

QL rủi ro (by PMBOK): những quá trình có liên quan tới

việc nhận dạng, phân tích và đáp ứng lại với sự không

chắc chắn trong suốt chu kỳ sống của dự án

QLRR bao gồm việc làm tăng lên đến tột độ các kết quả

của những sự kiện có tác động tốt đến dự án, và làm giảm tối thiểu hậu quả của những sự kiện có ảnh hưởng xấu

đến dự án

Kế hoạch quản lý rủi

ro

Sự xem xét và theo dõi kiểm soát rủi ro

Trang 11

QUẢN LÝ RỦI RO

Quản lý rủi ro phải là một chức năng của quản lý dự án

Quản lý rủi ro đòi hỏi phải được chú trọng từ lúc khởi đầu đến lúc kết thúc dự án

Quản lý rủi ro xử lý các thông tin có sẳn qua một mô hình chính thức để hổ trợ việc ra quyết định

Quản lý rủi ro tạo ra tính trách nhiệm, tính linh động, tính kế hoạch trong quá trình quản lý dự án

Trang 12

Quá trình QL Rủi Ro

Định nghĩa những mục tiêu: định nghĩa ngữ cảnh công

việc và kế hoạch của chúng ta cho sự thành công

Cái gì bạn phải đạt để thành công ?

Nhận dạng rủi ro: nhận dạng những rủi ro và sự không

chắc chắn có thể giới hạn hay ngăn cản chúng ta đạt

được mục tiêu đề ra

Các sự kiện, nguyên nhân nào có thể gây hại ?

Phân tích rủi ro: ước lượng xếp loại mức độ rủi ro và sự

không chắc chắn, định lượng khả năng xảy ra và ảnh

hưởng khi xảy ra

Sử dụng các kỹ thuật phân tích,đánh giá tác động của rủi

Trang 13

Phát triển ứng phó: Chúng ta sẽ tiến hành đáp ứng lại những rủi ro đã

được nhận dạng như thế nào? (loại bỏ, giảm thiểu rủi ro, chuyển rủi ro cho ai khác, chấp nhận rủi ro) Phản ứng với rủi ro sẽ bị ảnh hưởng bởi thái độ của con người hoặc là tổ chức ra quyết định.

Với nguy cơ đứng trước rủi ro Ri, ta phải làm gì ?

Hồ sơ kế hoạch rủi ro: trình bày chúng ta đề nghị giải quyết khắc phục

rủi ro lên dự án chúng ta như thế nào.

Nếu rủi ro R thực sự xảy ra thì ta phải làm gì?

Kiểm soát rủi ro: Chức năng điều khiển rủi ro thực thi kế hoạch quản lý

rủi ro Điều này có thể gồm huấn luyện và thông báo Khi những rũi ro và môi trường làm việc tiếp tục thay đổi, cần thiết để theo dõi và xem xét liên tục mức độ rủi ro và khả năng của chúng ta để đáp ứng rủi ro một cách hiệu quả

Quá trình QL Rủi Ro (tt)

Trang 14

Rủi ro và chu kỳ sống của dự án

Chu kỳ sống của dự án : Giai đoạn ý tưởng, giai đoạn thiết kế, giai đoạn thực hiện và giai đoạn chuyển giao.

Rủi ro và cơ hội

Lượng tiền đầu tư vào dự án

Gđ 1: Nhận

ý tưởng

Gđ 2: Phát triển kế hoạch, tk

Gđ 3:

Thực hiện

Gđ 4: Kết thúc Chu kỳ sống dự án

Kế hoạch Thực hiện, hoàn thành

Trang 15

Nguồn tác giả Phạm Hồng Luân

Trang 16

Quản lý rủi ro cho dự án xây dựng phải bắt đầu từ

giai đoạn ban đầu của dự án

Vd: Các quyết định về thiết kế và xây dựng sẽ ảnh hưởng đến các chi phí vận hành, các khoản thu nhập trong suốt thời gian sống của công trình.

Rủi ro cho dự án xây dựng

Khả năng tác động đến chi phí xây dựng

Thiết kế kỹ thuật

Kế hoạch ý tưởng và

phí Xây dựn g

Trang 17

Trách nhiệm quản lý rủi ro

Ai chịu trách nhiệm QLRR? Tổng giám đốc và giám đốc điều

hành chịu trách nhiệm cuối cùng trước hội đồng quản trị và các

cổ đông cho việc QLRR của công ty.

Tuy nhiên, trách nhiệm này thông thường được giao phó

thông qua cấu trúc phân cấp với nhà giám đốc dự án chịu trách nhiệm cho rủi ro dự án và trưởng các bộ phận chức năng chịu trách nhiệm cho rủi ro trong bộ phận của họ.

Những người này sau đó chịu trách nhiệm cho việc phát triển

kế hoạch QLRR để nhận dạng, định lượng, đáp ứng và kiểm soát những rủi ro mà ảnh hưởng đến phạm vi công việc của họ.

Trang 18

Tổng giám đốc

Trưởng phòng xây dựng

Trưởng phòng Cơ

Trưởng phòng điện

Giám

đốc DA

(1)

QL rủi ro thảm họa

Trang 19

1 Xác định mục đích

Một rủi ro có thể định nghĩa là bất cứ một sự kiện nào mà ngăn cản công ty đạt được những mục tiêu dự án => Cần

thiết xác định những mục tiêu của dự án tại thời điểm ban

đầu Từ đó xác định mục tiêu của từng công việc trong WBS

2.32.22.11.31.21.1

ObjectivesWBS

Bảng thiết lập mục tiêu bằng WBS

Trang 20

Sự thành công dự án

Thời gian Chất lượng

Chi phí

Những ràng buộc của Dự án

Trang 21

2 Nhận dạng rủi ro

Sau khi xác định mục tiêu của dự án => cần nhận ra những rủi ro và sự không chắc chắn ngăn cản việc đạt được những mục tiêu đã định trước Tiến trình nhận dạng rủi ro nên được thực hiện một cách liên tục nhiều lần trong suốt vòng đời dự án.

…

Thi công cọc khoan nhồi tường vây

Cái gì có thể gây nên kết quả không mong muốn (thất bại)?

Nếu nguyên nhân này xảy ra thì kết quả như thế nào?

Trang 22

Kỹ thuật cho việc nhận dạng rủi ro

bao gồm:

-Phân tích tài liệu quá khứ

-Đặt câu hỏi và phỏng vấn có cấu trúc

Trang 23

Cách nhận diện rủi ro

Cái gì có thể xảy ra?

Như thế nào và tại sao nó xảy ra?

Xem lại các bài học cũ, tham khảo với các cổ đông, thảo luận, phân tích ràng buộc và giả thiết

Ở giai đoạn này không nên cố gắng phân tích rủi ro

Ví dụ:

¾ Không chắc chắn về lao động có thể dẫn đến việc tiếp cận công trường trễ

¾ Không chắc chắn về thiết bị có thể dẫn đến việc thay đổi khối lượng

¾ Không chắc chắn về vật liệu có thể dẫn đến việc xây dựng có khiếm khuyết

Trang 24

Nguồn rủi ro (ví dụ)

Quản lý: Năng suất, quản lý chất lượng, an

Chính trị: Môi trường, xã hội mất trật tự,

qui định chính phủ, thay đổi mức thuế, cho

phép

Hợp đồng: Không thanh toán tiền, tranh

luận kéo dài, thất bại trong phối hợp, thay

đổi đơn hàng, tranh cãi về lao động

Kinh tế: Lạm phát, Thiếu hụt năng lượng,

Không chắc chắn về tchánh, Giao động tiền

tệ

Thời gian

Phạm vi

Nguồn rủi ro

Trang 25

Những rủi ro trong Xây Dựng

Nhà thầu thi công

Nhà cung ứng

Giám đốc

dự án

Nhà thầu

cơ điện KTS

Khách hàng

Dự toán, khối lượng

Trang 26

Vật lý

Rủi Ro

Kinh tế và Tài chính

Thiên tai

Môi trường

& chính sách Thiết kế

Thi công

Những loại rủi ro trong Xây Dựng

Trang 27

Vật lý

Rủi Ro

Trang 28

Trang 29

Vật lý

Rủi Ro

Trang 30

Môi trường và chính sách

Những thay đổi luật

Những loại rủi ro trong DA Xây Dựng

Vật lý

Rủi Ro

Trang 31

Thiết kế

Khối lượng thiết kế không hoàn chỉnh.

Thiết kế khiếm khuyết

Lỗi và bỏ sót.

Tiêu chí thiết kế không tương thích

Những loại rủi ro trong DA Xây Dựng

Vật lý

Rủi Ro

Trang 32

Thi Công

9 Đình công

9 Năng suất lao động

9 Những điều kiện công trường khác nhau

9 Thay đổi thiết kế

Trang 33

Đánh giá các hậu quả các dạng thức của rủi ro, bằng

việc sử dụng các kỹ thuật phân tích, đánh giá tác động

của rủi ro

Xác định mức độ ưu tiên giải quyết rủi ro

3 Phân tích rủi ro

Trang 34

Xếp hạng lựa chọn

So sánh những lựa chọn

Định tính

Những kỹ thuật phân tích rủi ro

Phân tích xác suất

Phân tích độ nhạy

Định lượng

3 Phân tích rủi ro (tt)

Ước lượng ảnh hưởng có thể của rủi ro để quyết định rủi ro gì

có thể chấp nhận, rủi ro gì phải chuyển cho bên thứ 3

Trang 35

Xảy ra thường xuyên Khả năng cao

Có thể xảy ra Có khả năng

Không thể xảy ra nhưng có thể nhận biết được

Khả năng ít

Khả năng gần bằng 0 Không xảy ra

Mô tả Mức độ

Khả

năng rủi

ro xảy

ra

Nhận diện khả năng hiện thực của rủi ro

3 Phân tích rủi ro (tt) theo phương

pháp định tính

Trang 36

Trể cực nhiều và gia tăng chi phí rất cao, Ảnh hưởng cao

Trể nhiều và gia tăng chi phí

Ảnh hưởng

Gia tăng một ít về chi phí, và làm trể một ít tiến độ dự án

Trang 37

A A

C

D

3- Có thể

B C

E E

1- Không

xảy ra

4- Ảnh hưởng cao

3- Đáng kể 2- Lổi nhỏ

1- Bỏ qua được

Mức độ nghiêm trọng rủi ro

Khả năng

xảy ra rủi ro

Ma trận xác suất /ảnh hưởng

Cho những rủi ro tái diễn nhiều lần thì cĩ thể sử dụng phương pháp thống

kê để tính xác suất (vd: những ngày khơng làm việc do khí hậu khắc nghiệt) Cho những rủi ro khơng tái diễn một phân tích chủ quan sẽ cần thiết để xác định xác suất của việc xảy ra rủi ro.

Trang 38

Khẩn trương của rủi ro

Rủi ro thấp; chỉ cần quản lý bình thường

Trang 39

Đầu ra từ việc định lượng rủi ro nên là 1 bảng WBS

mà xác định , định lượng và xếp hạng ưu tiên các rủi

ro Với nguồn tài nguyên giới hạn thì rất cần thiết để

giải quyết rủi quan trọng trước các rủi ro khác

Sắp xếp độ ưu tiên

Trang 40

Sau khi xác định rủi ro, định lượng và xếp loại rủi ro, ta cần phát triển một kế hoạch đáp ứng rủi ro để xác định các giải quyết những rủi ro bất lợi và tận dụng những cơ hội có lợi.Những cách đáp ứng rủi ro (nên được phát triển trước trong giai đoạn kế hoạch dự án).

- Loại trừ

- Làm giảm thiểu tác hại rủi ro

- Chuyển hướng rủi ro

- Chấp nhận rủi ro

•Lưu ý Mọi quyết định đối với rủi ro sẽ bị ảnh hưởng bởi thái

4 Phản ứng lại rủi ro

Trang 41

Thái độ đối với rủi ro

Mổi một cá nhân, công ty, tổ chức có những thái độ

khác nhau về rủi ro Có người chịu chấp nhận rủi ro

cao, những có người lại thích chọn phương án và dự

án có rủi ro thấp Điều này cũng phụ thuộc vào tình

hình thu nhập và kinh doanh của công ty

Thường công ty có nhiều dự án và đã thành công thì

chọn phương án ít rủi ro và lợi nhuận cao hơn là

nhưng công ty mới thành lập

Quan trọng hơn, việc chấp nhận rủi ro còn tuỳ thuộc

vào lợi nhuận mang lại

Trang 42

Những phương pháp đối phó

Loại trừ Thuyên chuyển Chấp nhận Giảm nhẹ

Thực tế, để kiểm soát các chi phí, một số chủ đầu tư đã cố gắng

dùng các hợp đồng đơn giá cố định để chuyển hết về phía nhà

thầu các rủi ro về các khoản dự phòng không thể lường trước do nền kinh tế phát triển quá nóng Tuy nhiên, các nhà thầu sẽ nâng đơn giá để bù vào các rủi ro phát sinh.

Trang 43

Loại trừ rủi ro

- Dự thầu với giá rất cao ( theo quan điểm nhà thầu)

- Đặt những điều khoản trong hợp đồng để loại trừ rủi ro

-Thương lượng trước khi ký hợp đồng với một đơn vị thứ ba để

chịu trách nhiệm phần rủi ro

- Không dự thầu cho phần việc có rủi ro cao trong hợp đồng.

4 Phản ứng lại rủi ro (tt)

Trang 44

Thuyên chuyển rủi ro

Có 2 dạng thuyên chuyển chính

-Những hoạt động công việc chịu tác động rủi ro có thể được chuyển

đi Vd: Thuê 1 nhà thầu phụ làm việc phần nguy hiểm

-Những công việc có thể được giữ lại, nhưng rủi ro tài chính được

chuyển đi VD: những phương pháp như bảo hiểm

Trang 45

Chấp nhận rủi ro ( Có gan làm giàu)

Giải quyết những rủi ro bởi công ty nhận thực hiện dự án

Hai phương pháp chấp nhận rủi ro:

- Chấp nhận chủ động: là 1 chiến lược quản lý có tính toán sau khi

xem xét ước lượng cẩn thận những mất mát và phí tổn có thể của những cách khác nhau trong việc giải quyết rủi ro.

- Chấp nhận thụ động xảy ro thông qua việc lơ đảng, sự không biết,

hoặc thiếu những quyết định đối với rủi ro ( tình hình XD Việt Nam)

Trang 46

- Những cải tiến của cơ cấu công ty, giáo dục, huấn luyện.

- Cải tiến nhà kho, bảo dưỡng máy móc, thủ tục cấp cứu, và an toàn

- Giáo dục và tập huấn bên trong mỗi bộ phận

- Sử dụng đội ngủ kỹ thuật giỏi để thực hiện những công việc rủi ro

Trang 47

Trang 48

Chức năng điều khiển rủi ro thực thi kế hoạch quản lý rủi ro- Đây là phần hết sức quan trọng và thường bị lãng quên

Kế hoạch QL rủi ro nên được theo dõi và cập nhật thường xuyên thích ứng với những trường hợp thay đổi khác nhau:

9Những thay đổi về phạm vi công việc.

9Những thay đổi về phương pháp xây dựng.

9Những thay đổi về những thành viên thực hiện dự án.

9Những thay đổi về các nhà cung ứng.

QL rủi ro có thể trở thành một vấn đề trong những cuộc họp tiến trình thực hiện dự án hàng tuần để thúc đẩy việc thảo

5 Kiểm soát rủi ro

Trang 49

Chu trình kiểm soát rủi ro

Ảnh hưởng Xác suất

Những

sự kiện rủi ro

Những mục tiêu

Theo dõi –kiểm soát

Đối phó Phân tích

Nhận dạng

Định nghĩa

5 Kiểm soát rủi ro (tt)

Trang 50

Tổng vốn đầu tư đất: 38 tỷ 64

Trang 51

Hình thức đầu tư

Thành lập Công ty mới để quản lý dự án này

Tên dự kiến: Công ty XYZ

Mục tiêu của công ty: Kinh doanh và đầu tư bất động sản;

kinh doanh khách sạn bao gồm nhà hàng, massage, ăn

uống; kinh doanh căn hộ; kinh doanh văn phòng cho thuê; kinh doanh nhà; kinh doanh và phát triển khu dân cư, khucông nghiệp; khu dân cư và công nghiệp hỗn hợp; kinh

Định dạng
Số trang	103
Dung lượng	3,47 MB