SKKN nâng cao kết quả học tập môn toán thông qua việc sử dụng phương pháp luyện tập, thực hành về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân cho học sinh lớp 5

Để thay đổi tình trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã dùng phương pháp luyện tập thực hành để dạy các tiết Toán về cộng, trừ, nhân, chia các số thập phân ở lớp 5A trường Tiểu học Phướ

MỤC LỤC

I – TÓM TẮT ĐỀ TÀI Trang 2

II – GIỚI THIỆU Trang 3

1- Hiện trạng Trang 3 2- Giải pháp thay thế Trang 4 3- Vấn đề nghiên cứu Trang 4 4- Giả thuyết nghiên cứu Trang 4

III- PHƯƠNG PHÁP Trang 5

1- Khách thể nghiên cứu Trang 5 2- Thiết kế Trang 5 3- Quy trình nghiên cứu Trang 6 4- Đo lường, thu thập dữ liệu Trang 7

IV- PHÂN TÍCH DỮ LIỆU TRÌNH BÀY KẾT QUẢ Trang 9

1- Trình bày kết quả Trang 9 2- Phân tích dữ liệu Trang 9 3- Bàn luận Trang 10

V- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Trang 11

1- Kết luận Trang 11 2- Khuyến nghị Trang 11

VI- TÀI LIỆU THAM KHẢO Trang 12

VII- PHỤ LỤC

1 - Giáo án minh họa trước tác động Trang 13 2- Giáo án minh họa sau tác động Trang 14 3- Đề kiểm tra trước tác động Trang 16 4- Đề kiểm tra sau tác động Trang 17 5- Bảng kết quả kiểm tra trước tác động và sau tác động Trang 18 6- Bảng điểm kiểm tra độ tin cậy Trang 19 7- Phiếu đánh giá đề tài Trang 20

I- TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Chúng ta đều biết, đất nước ta đang trong thời kì hội nhập Nhà nước ta luôn đặt nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ lên hàng đầu Toàn bộ nền giáo dục phải hướng vào mục tiêu đào tạo ra những con người có trình độ văn hóa, khoa học, kĩ thuật cao, có tay nghề lao động sáng tạo Môn Toán ở Tiểu học là một môn học rất quan trọng vì toán học góp phần hình thành và phát triển trí tuệ, nhân cách học sinh

Toán học là một môn khoa học tự nhiên có tính lôgic và tính chính xác cao, nó là chìa khóa mở ra sự phát triển của các bộ môn khoa học khác, nó là công cụ cần thiết của người lao động trong thời đại mới Vì vậy môn Toán là bộ môn không thể thiếu được trong nhà trường, nó giúp con người phát triển toàn diện, nó góp phần giáo dục tình cảm, trách nhiệm, niềm tin và sự phồn vinh của quê hương đất nước

Muốn học sinh Tiểu học học tốt được môn Toán thì người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Thực hành luyện tập là một hoạt động lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thông qua việc luyện tập thực hành các em sẽ lĩnh hội những tri thức một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong làm việc Khi tôi đưa ra các nội dung luyện tập thực hành một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn Toán sẽ ngày càng được nâng cao

Nghiên cứu được tiến hành trên lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B Thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế bắt đầu từ tuần 10 đến hết tuần 16, năm học

2014 - 2015 Kết quả cho thấy tác động có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh Sau khi sử dụng phương pháp luyện tập thực hành kết quả học tập của các

em có sự tiến bộ rõ rệt Điểm bài kiểm tra trước tác động của lớp có giá trị trung bình

là 6,9444 điểm bài kiểm tra sau tác động của lớp có giá trị trung bình là 8,8889

Kết quả kiểm chứng T-test phụ thuộc cho kết quả p = 0,000008 < 0,05 có nghĩa

là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của bài kiểm tra trước tác động và bài kiểm tra sau tác động Điều đó chứng minh rằng, phương pháp luyện tập thực hành có nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B

II- GIỚI THIỆU

Trong sách giáo khoa, cách hướng dẫn giảng dạy các tiết Toán cộng, trừ, nhân, chia số thập phân hầu như đều giống nhau Từ đó làm cho học sinh nhàm chán, không

có sự thích thú học tập, dẫn đến tình trạng học sinh mau quên, không khắc sâu kiến thức nên khi làm bài thì kết quả của học sinh còn thấp Nhưng học sinh khi học Toán cộng, trừ, nhân, chia số thập phân theo phương pháp luyện tập thực hành mà giáo viên hướng dẫn thì tinh thần phấn khởi hơn nhiều, chăm chỉ hơn cũng như tiếp thu nhanh

và ghi nhớ lâu dài

Trong thời gian qua, tôi có dự giờ đồng nghiệp trong đơn vị và các đồng nghiệp

ở đơn vị khác, tuy giáo viên dạy có rất nhiều cố gắng trong việc sử dụng các phương pháp khác nhau giúp cho học sinh tích cực học tập áp dụng hiểu biết vào làm bài tập nhưng kiến thức của học sinh chưa vững chắc dẫn đến còn một số em làm bài chưa đạt yêu cầu

Để thay đổi tình trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã dùng phương pháp luyện tập thực hành để dạy các tiết Toán về cộng, trừ, nhân, chia các số thập phân ở lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B giúp cho học sinh khắc sâu kiến thức áp dụng tốt trong việc tính toán

1 Hiện trạng:

Học sinh lớp 5A Trường Tiểu học Phước Minh B trong quá trình tính toán các

em còn rất hạn chế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện trạng này, nhìn chung các nguyên nhân sau đây có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập môn Toán của các em:

- Học sinh rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin trong học tập

- Thiếu sự quan tâm của cha mẹ học sinh

- Các em không chịu luyện tập thường xuyên

- Giáo viên chưa nắm bắt tâm lý của từng học sinh

- Phương pháp dạy học hiện tại chưa thu hút được học sinh

- Điều kiện và phương tiện dạy học chưa đầy đủ

Qua dự giờ các tiết dạy Toán về cộng, trừ, nhân, chia của giáo viên trước tác động, tôi nhận thấy giáo viên hầu như dạy tiết này chỉ là hướng dẫn cho học sinh cách đặt tính rồi thực hiện phép tính Mặc dù học sinh làm bài đạt yêu cầu nhưng việc khắc sâu và mở rộng kiến thức còn hạn chế, do đó việc vận dụng kiến thức vào tính toán còn rất hạn chế

2 Giải pháp thay thế:

Nâng cao kết quả học tập môn Toán thông qua việc sử dụng phương pháp luyện tập, thực hành về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B

Vấn đề tôi nghiên cứu cũng đã có nhiều bài viết được trình bày ví dụ như:

- Sáng kiến kinh nghiệm: Biện pháp nâng cao chất lượng môn Toán về giải toán

có lời văn ở lớp 3A trường Tiểu học Cầu Khởi B của cô Vương Thị Thanh Thảo và cô Ngô Thị Sinh năm học 2013-2014

- Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh thực hiện 4 phép tính với phân số ở lớp 4 C trường tiểu học Bình Linh của cô Huỳnh Thị Ngọc Mỹ năm học 2013-2014

- Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng: Dạy các bảng chia ở lớp Ba theo phương pháp trò chơi ở Trường Tiểu học Phú Thọ B năm học 2011-2012 (nguồn từ thư viện Violet.vn)

- Chuyên đề môn Toán lớp 5: Tiết luyện tập có sử dụng trò chơi toán học -Thư viện bài giảng điện tử (baigiang Violet.vn)

Tôi muốn có một nghiên cứu cụ thể, đánh giá được hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học thông qua việc sử dụng phương pháp luyện tập thực hành để áp dụng vào các tiết dạy cộng , trừ, nhân, chia số thập phân Qua việc rèn luyện đó, học sinh được luyện tập, thực hành củng cố và khắc sâu kiến thức đã học, từ đó truyền cho các em lòng tin, say mê học Toán

3 Vấn đề nghiên cứu:

Có nâng cao kết quả học tập môn Toán thông qua việc sử dụng phương pháp luyện tập, thực hành về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B hay không?

4 Giả thuyết nghiên cứu:

Có, có nâng cao kết quả học tập môn Toán thông qua việc sử dụng phương pháp luyện tập, thực hành về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B

III- PHƯƠNG PHÁP:

1 Khách thể nghiên cứu:

Tôi lựa chọn học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B làm thực nghiệm

vì đây là lớp học mà tôi trực tiếp giảng dạy nên có những điều kiện thuận lợi cho việc Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

* Giáo viên:

Nguyễn Thị Hường là giáo viên chủ nhiệm lại là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Toán của lớp

* Học sinh:

Lớp được chọn tham gia nghiên cứu là lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B Bảng 1 Giới tính và thành phần dân tộc, nơi cư trứ:

Về tinh thần học tập: Đa số các em ở lớp này đều tích cực, chủ động Hầu hết các em là con em gia đình nông dân ngoan, hiền Điều kiện học tập của 6 em tương đối tốt, 7 em do gia đình nghèo nên ít quan tâm đến điều kiện học tập của con em mình, 5

em cha mẹ đi làm xa hầu như không để ý đến việc học tập của con em

Về thành tích học tập của năm học trước, số học sinh khá giỏi 12/5, tỉ lệ: 66,6%, không có học sinh yếu

2 Thiết kế nghiên cứu:

Tôi chọn lớp nguyên vẹn Lớp 5A là lớp thực nghiệm Tôi dùng thiết kế kiểm tra trước tác động và kiểm tra sau tác động đối với nhóm duy nhất

Bảng 2: Bảng thiết kế nghiên cứu:

Số

HS

Kiểm tra

Kiểm tra sau tác động

Sử dụng phương pháp luyện tập thực hành đối với các tiết cộng, trừ, nhân, chia số thập phân

O5

- Kết quả kiểm tra của trước tác động và sau tác động (O4; O5) chưa thực hiện

ở phần này nên chưa có số liệu cụ thể

3 Quy trình nghiên cứu:

Thiết kế kế hoạch dạy học có sử dụng phương pháp luyện tập thực hành

a/ Chuẩn bị bài:

* Đối với giáo viên:

- Khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học: Đây là khâu quan trọng để hỗ trợ cho bài giảng, giáo viên phải chịu khó sưu tầm (có thể yêu cầu học sinh cùng tham gia) những tranh, ảnh, đồ dùng cần thiết phục vụ cho bài dạy một cách có hiệu quả nhất

- Thiết kế kế hoạch bài dạy tiết Toán cộng, trừ, nhân, chia số thập phân có sử dụng phương pháp luyện tập thực hành

* Đối với học sinh:

Việc đầu tiên phải chuẩn bị bài ở nhà Ngay từ khi bắt đầu nghiên cứu, tôi hướng dẫn học sinh các bước chuẩn bị bài ở nhà như sau:

- Đọc kĩ bài học giúp các em nắm được cách thực hiện

- Tự làm các bài tập theo cách hiểu của bản thân

+ Đọc kĩ yêu cầu của bài

+ Suy nghĩ, tìm cách làm

+ Thực hiện vào vở soạn bài

+ Kiểm tra kết quả

+ Các em có thể tìm cách giải khác

b/ Ở trên lớp:

Tôi thường xuyên luyện cho các em cách đọc kĩ yêu cầu của bài có hiểu yêu cầu của bài các em mới có cách làm đúng

Đối với tiết Toán về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân:

- Phần kiểm tra bài cũ, tôi yêu cầu học sinh nêu quy tắc về cộng (hoặc trừ, nhân, chia) số thập phân sau đó thực hiện 1 hoặc 2 bài toán về đặt tính và thực hiện các phép tính về cộng (hoặc trừ, nhân, chia) số thập phân để các em khắc sâu kiến thức

- Phần bài mới, Tôi cho các em tìm hiểu cách thực hiện (các em có tự tìm ra cách làm các em mới nhớ lâu, khắc sâu kiến thức) sau đó mới hướng dẫn cách thực hiện Khi các em nắm được cách thực hiện yêu cầu các em nêu quy tắc (Khi các em biết tự nêu quy tắc thì các em nhớ rất lâu và biết áp dụng ngay vào tính toán)

- Ở phần bài tập, tôi cho các em làm bài vào vở, bảng con, bảng lớp (tùy theo nội dung từng bài tập),…tự các em thực hiện và sau đó để bạn nhận xét bài làm của các

em, động viên khuyến khích những em có tiến bộ

Tiến hành thực nghiệm:

Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhà trường và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan (Từ tuần 12 đến hết tuần 15)

4 Đo lường, thu thập dữ liệu:

Tôi dùng bài kiểm tra thực hiện bốn phép tính về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân thời điểm đầu tuần 12 do giáo viên trực tiếp giảng dạy ra đề làm bài kiểm tra trước tác động Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của lớp là 6,9444

Sau khi chọn lớp 5A để tham gia vào quá trình nghiên cứu, tôi cho học sinh tham dự các tiết học theo các bước nêu trên Qua tác động giải pháp thay thế đến tuần hết tuần 15, tôi tiến hành kiểm tra sau tác động đối với học sinh của lớp bằng bài kiểm tra sau tác động cũng là bài kiểm tra thực hiện bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia với

số thập phân vào thời điểm cuối tuần 15 Thời gian làm của cả hai bài đều 20 phút Rồi tôi tiến hành chấm bài theo biểu điểm đã thống nhất của chuyên môn nhà trường và tổ khối rồi thống kê kết quả Sau đó, tôi dùng phép kiểm chứng T-test phụ thuộc để phân tích dữ liệu

Bảng 3 Kiểm chứng để xác định tác động có ý nghĩa

Kiểm tra trước tác động

Kiểm tra sau tác động

p = 0,000008 < 0,05, từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của hai bài kiểm tra là có ý nghĩa Điều đó chứng tỏ giải pháp đưa ra và áp dụng là có hiệu quả

Để kiểm tra độ tin cậy của dữ liệu trước tác động và sau tác động tôi đã dùng phương pháp “Kiểm tra nhiều lần” Hai bài kiểm tra trước tác động là hai bài kiểm tra

ở thời điểm đầu tuần 12 Bài 1 vào thứ tư ngày 05 tháng 11 năm 2014 Bài 2 vào thứ sáu ngày 7 tháng 11 năm 2014 Hai bài kiểm tra sau tác động là hai bài kiểm tra ở thới điểm cuối của tuần 15 Bài 1 vào thứ sáu ngày 05 tháng 12 năm 2014 Bài 2 vào thứ hai ngày 08 tháng 12 năm 2014

Bảng 4: Bảng kiểm tra độ tin cậy của dữ liệu:

KT trước tác động KT sau tác động

Hệ số tương quan của 2 bài

kiểm tra

Kết quả kiểm chứng độ tin cậy ở bảng 4 cho ta thấy dữ liệu thu thập được trước tác động và sau tác động đều rất đáng tin cậy (đã được kiểm chứng trên công thức tính của phần mềm Excel)

IV- PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ:

1 Trình bày kết quả:

Bảng 5: So sánh điểm trung bình trước và sau khi tác động:

Bài kiểm tra trước tác động

Bài kiểm tra sau tác động

Mức độ ảnh hưởng(ES)

2 Phân tích dữ liệu:

Bảng số liệu nêu trên đã chứng minh kết quả của hai bài kiểm tra trước tác động

và sau tác động Kết quả kiểm tra sau tác động cho thấy điểm trung bình là 8,8889 cao hơn so với điểm trung bình kiểm tra trước tác động là 6,9444

Giá trị chênh lệch của hai bài kiểm tra trước tác động và sau tác động là: 1,9445 Điều này chứng tỏ rằng chất lượng học tập môn Toán ở lớp 5A đã được nâng lên đáng kể sau khi áp dụng giải pháp luyện tập thực hành vào dạy các tiết Toán về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân

Độ chênh lệch điểm trung bình T-test phụ thuộc cho kết quả p=0,000008< 0,05

cho thấy sự chênh lệch điểm khảo sát trung bình giữa trước tác động và sau tác động là

có ý nghĩa, tức là sự chênh lệch điểm trung bình khảo sát trước tác động và sau tác động là không xảy ra ngẫu nhiên mà là do tác động của giải pháp thay thế đã mang lại hiệu quả

2,0714



=0,9387 so sánh với bảng tiêu chí Cohen cho thấy mức độ ảnh hưởng của giải pháp “sử dụng phương pháp luyện tập thực hành vào giảng dạy các tiết Toán về cộng, trừ, nhân, chia số thập phân nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B.”

là lớn.

Qua phân tích dữ liệu nêu trên ta thấy rằng giả thuyết của đề tài “sử dụng phương pháp luyện tập thực hành vào giảng dạy các tiết Toán về cộng, trừ, nhân, chia

số thập phân nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Phước Minh B” đã được kiểm chứng

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Trước tác động

Sau tác động

3-D Column 1

Hình 1 Biểu đồ so sánh ĐTB trước tác động và sau tác động

của 1 nhóm duy nhất

3 Bàn luận:

+ Ưu điểm:

- Kết quả của bài kiểm tra sau tác động có điểm trung bình là 8,8889, kết quả bài kiểm tra trước tác động có điểm trung bình là 6,9444 Độ chênh lệch điểm số giữa hai bài kiểm tra là 1,9445 Điều đó cho thấy điểm trung bình của hai bài kiểm tra có sự khác biệt rõ rệt, sau khi được tác động có điểm trung bình cao hơn khi chưa tác động

Bằng phép kiểm chứng T-test phụ thuộc điểm trung bình sau tác động là p = 0,000008 < 0,05 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của hai bài

kiểm tra không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động

+ Hạn chế:

Đây là thiết kế đơn giản, đôi khi làm cho người đọc cảm nhận sự gia tăng giá trị trung bình là do sự trưởng thành của học sinh Nhưng với kết quả kiểm chứng độ tin cậy bằng công thức Spearman-Brown như trên, tôi hoàn toàn tin tưởng vào biện pháp tác động của mình có nâng cao chất lượng thực hiện bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia số thập phân cho học sinh

Quy mô trường nhỏ, ít học sinh không thể sử dụng thiết kế khác được

V- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ: