Quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị nhằm phát triển giao thông đô thị tại TPHCM.

Quản lý nhà nước về đô thị là “hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước sử dụng quyền lực công can thiệp và điều chỉnh các mối quan hệ xã hội và các quá trình phát triển như tổ chức khai thác và điều hòa việc sử dụng các nguồn lực (bao gồm tài nguyên thiên nhiên, tài chính và con người), đảm bảo pháp luật về lĩnh vực quản lý đô thị được thực hiện, nhằm tạo dựng và duy trì điều kiện thuận lợi cho hình thức định cư ở đô thị và phát triển bền vững.

Chương trình học gồm 03 nội dung chính:

1 Nhà nước và pháp luật

2 Hành chính Nhà nước và công nghệ hành chính

3 Quản lý Nhà nước đối với ngành, lĩnh vực

Căn cứ vào chương trình hành động số 12-CtrHĐ/TU ngày 16/3/2011 của Thành ủy nhằm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IX về Chương trình giảm ùn tắc giao thông giai đoạn 2011-2015 với mục tiêu “tập trung đầu tư xây dựng, từng bước hoàn chỉnh hệ thống giao thông, hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ, kết nối Vùng thành phố Hồ Chí Minh; phát triển nhanh vận tải hành khách công cộng, ưu tiên giao thông công cộng sức chở lớn; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông; nâng cao hiệu lực; hiệu quả quản lý Nhà nước; từng bước cải thiện tình trạng ùn tắc giao thông, giảm tai nạn giao thông”

Hiện trạng ùn tắc giao thông đô thị tại

thành phố Hồ Chí Minh

Tương lai giảm ùn tắc giao thông và sử dụng không gian ngầm khi vận hành các tuyến tàu điện ngầm của thành phố

Ga Nhà Hát Thành Phố

Lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước – ngạch Chuyên viên chính Khóa 4 năm 2012 2

Cùng với những thực tiễn trong công việc hiện tại, trong khuôn khổ chương trình bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên chính đã được tiếp thu tại Trường Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh, tôi xin chọn đề tài:

“QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH ĐÔ THỊ

NHẰM PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH” với mong muốn tích lũy và nâng cao thêm kiến thức

phục vụ cho công tác chuyên môn ngày càng tốt hơn Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng do thời gian có hạn cũng như việc vận dụng kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn còn có những hạn chế nhất định, chưa đạt hiệu quả như mong muốn vì vậy tiểu luận này không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót nhất định Kính mong quý Thầy, Cô và bạn đọc đóng góp ý kiến để tiểu luận này được hoàn thiện hơn

Tuyến số 1: Bến Thành - Suối Tiên

Thông qua tiểu luận này, tôi xin chân thành cám ơn Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo Trường Cán bộ cùng Quý thầy cô giảng dạy, Cô chủ nhiệm lớp và các bạn học viên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi có thể hoàn thành tốt khóa học cũng như tiểu luận này

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY HOẠCH ĐÔ THỊ

HỆ THỐNG ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1- Khái niệm

Về cơ bản, đô thị là một khu vực định cư của các lao động chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực phi nông nghiệp Quản lý đô thị là một ngành khoa học tổng hợp với sự ứng dụng của nhiều ngành khoa học khác như kinh tế đô thị, quản lý nhà nước, quy hoạch đô thị, kiến trúc đô thị, xây dựng, giao thông, xã hội đô thị, khoa học môi trường, v.v…

- Quản lý nhà nước về đô thị là “hoạt động của các cơ quan hành chính

nhà nước sử dụng quyền lực công can thiệp và điều chỉnh các mối quan hệ xã hội và các quá trình phát triển như tổ chức khai thác và điều hòa việc sử dụng các nguồn lực (bao gồm tài nguyên thiên nhiên, tài chính và con người), đảm bảo pháp luật về lĩnh vực quản lý đô thị được thực hiện, nhằm tạo dựng và duy trì điều kiện thuận lợi cho hình thức định cư ở đô thị và phát triển bền vững

- Đường sắt đô thị được hiểu là các tuyến đường sắt, mà việc tổ chức chạy

tàu được thực hiện như trên mạng đường sắt (Quốc gia) hoặc trên tuyến đường sắt có kết cấu chuyên dụng (ngoài 2 ray chính, có thêm ray thứ 3 để cấp điện sức kéo); sử dụng đầu máy toa xe bình thường hoặc đầu máy toa xe chuyên dùng (đoàn toa tự hành ghép nối nhiều môđun, chạy bằng diesen [diesen multi unit, viết tắt là DMU] hoặc chạy điện [electric multi unit, viết tắt là EMU]); vận hành độc lập (tàu điện ngầm) hoặc chạy chung trên tuyến đường sắt chạy tàu đường dài, thực hiện chức năng luân chuyển khách bên trong đô thị và vùng ngoại ô

- Tàu điện ngầm là hệ thống giao thông chở khách với tốc độ cao trên đường ray, nhiều lượt, nhiều chuyến trong ngày, lượng khách lớn, thuận tiện và thoải mái Đa số các thành phố lớn trên thế giới đều có tàu điện ngầm Thông thường các chuyến đi và về đều mang tính nhất định Giống như xe bus nhưng tàu điện ngầm lại hữu ích trong việc đi lại hơn và đảm bảo được chất lượng an toàn trong cuộc sống nhiều hơn

2- Vai trò, đặc điểm và ý nghĩa:

2.1- Vai trò:

- Trong giai đoạn công nghiệp hóa ở Việt Nam hiện nay, quản lý nhà nước

về đô thị đang tập trung thực hiện những nhiệm vụ cơ bản là:

+ Quản lý có hiệu quả quá trình phát triển đô thị và đô thị hóa;

+ Quản lý đảm bảo trật tự không gian đô thị và cung cấp nhà ở cho các đối tượng thu nhập thấp;

Lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước – ngạch Chuyên viên chính Khóa 4 năm 2012 4

+ Quản lý đảm bảo duy trì và nâng cao chất lượng cung cấp các dịch vụ tiện nghi đô thị, bảo vệ và phát triển hệ thống hạ tầng cơ sở ở đô thị;

+ Quản lý trật tự và an toàn xã hội đô thị;

+ Bảo vệ môi trường và các tài nguyên đô thị đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững

- Khái quát vai trò của hệ thống đường sắt đô thị trong phát triển kinh tế - xã

hội và giải quyết giao thông đô thị của thành phố Hồ Chí Minh và Vùng đô thị

+ Hệ thống đường sắt đô thị có vị trí rất quan trọng trong phát triển kinh tế

- xã hội của thành phố Hồ Chí Minh, đóng vai trò then chốt trong trong việc giải quyết ách tắc giao thông đô thị và liên kết Vùng thành phố Hồ Chí Minh

+ Với quy mô dân số thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025 là 10 triệu người, khách vãng lai là 2,5 triệu người; dân số Vùng thành phố Hồ Chí Minh là

20 – 22 triệu người, để phát triển bền vững cần phải lập quy hoạch điều chỉnh,

bổ sung xây dựng hệ thống giao thông công cộng hoạt động hiệu quả, trong đó đường sắt đô thị với sức chở lớn đóng vai trò “xương sống”, là “động mạch chính” của mạch máu giao thông, các phương tiện giao thông khác có sức chở nhỏ hơn đóng vai trò “mao mạch” lan tỏa khắp thành phố giúp cho người dân dễ dàng tiếp cận, sử dụng giao thông công cộng một cách thuận tiện, nhờ vậy hạn chế được phương tiện giao thông cá nhân, khắc phục vấn nạn kẹt xe, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu

2.2- Đặc điểm:

Hiện nay thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển đổi cơ cấu kinh tế, thực hiện

di dời ra bên ngoài các ngành công nghiệp thâm dụng lao động hoặc gây ô nhiễm môi trường; dãn dân ra các đô thị vệ tinh; xây dựng các khu liên hợp dân cư – công nghiệp v.v… Điều này phản ánh tính hiện thực của dự báo nêu trên Do đó việc sử dụng dự báo nêu trên khi quy hoạch giao thông đường sắt là cần thiết

Về quy hoạch đô thị, hiện nay có quan điểm muốn tách bạch giữa giao

thông đối nội và giao thông đối ngoại, yêu cầu đưa giao thông đối ngoại ra

ngoài; nhưng thực tế cho thấy ranh giới giữa vận chuyển khách nội đô và ngoại

ô ở các đô thị lớn trên thế giới ngày càng bị xóa nhòa và trở nên khó phân chia

do dân cư và diện tích lãnh thổ của thành phố liên tục phát triển Ở thành phố Hồ Chí Minh tình hình cũng cũng tương tự như vậy: một khu vực hôm nay là ngoại

ô, ngày mai đã thành nội đô (ví dụ như huyện Thủ Đức chẳng hạn); nếu vẫn quan niệm như trên thì ga khách Sài Gòn sẽ phải di dời sang tỉnh Đồng Nai Việc đề cập đến vấn đề trên nhằm đạt được sự thống nhất quan điểm trong quy hoạch đường sắt đô thị cho thành phố Hồ Chí Minh trong đề án quy hoạch giao thông này

1.3- Ý nghĩa:

- Hoạt động của các cơ quan nhà nước diễn ra dưới nhiều hình thức như xây dựng pháp luật, định hướng, tổ chức, giám sát, kiểm tra, điều chỉnh nhằm đảm bảo pháp luật được thực thi, quyền lợi và nghĩa vụ của các cá nhân tổ chức được bảo đảm và thực hiện, các giá trị xã hội, giá trị văn hoá, nguồn lực tài nguyên thiên nhiên và xã hội (kể cả giá trị phi vật thể) được gìn giữ và bảo vệ Trong phạm vi hẹp, quản lý đô thị chủ yếu tập trung vào việc thực thi pháp luật, thuộc nhiệm vụ của UBND các cấp

- Quản lý nhà nước về đô thị thực chất là quản lý vấn đề định cư ở đô thị , một vấn đề đặc thù và đặc trưng cho đô thị Đây là điểm phân biệt quan trọng giữa quản lý nhà nước đô thị với quản lý nhà nước trên một đơn vị hành chính lãnh thổ Quản lý mọi mặt trên một đơn vị hành chính sẽ bao gồm cả các hoạt động kinh tế ngành Quản lý đô thị về cơ bản không bao gồm các hoạt động quản lý kinh tế ngành và quản lý lĩnh vực đặc thù như tôn giáo, an ninh quốc gia, nông nghiệp, công thương nghiệp, vv…

- Thuận lợi và tiện ích: metro được thiết kế với độ an toàn rất cao Khi di chuyển bằng metro, bạn không phải căng thẳng như đi xe máy, không sợ va quệt hay té ngã…Sử dụng metro bạn có thể vừa đọc báo, vừa ăn sáng hoặc có thể chợp mắt, nghỉ ngơi một lúc mà đi xe máy bạn không bao giờ có được Di chuyển bằng metro bạn không sợ mưa nắng, khói bụi,…Bạn có thể đi từ nhà bằng xe đạp, xe máy, xe buýt đến ga metro Xung quanh nhà ga là hệ thống bến bãi xe buýt, bãi gửi xe đạp xe máy, ô tô và còn có cả hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại…Sau khi di chuyển bằng metro bạn xuống ga nơi bạn muốn đến, sau đó bạn có thể sử dụng hệ thống xe buýt nối kết để đến nơi bạn muốn Trong tương lai bạn có thể đi đến bất cứ nơi đâu trên thành phố chỉ bằng metro mà không bao giờ bị kẹt xe Ngoài ra, một ưu điểm vượt trội khi sử dụng metro so với các phương tiện khác là tính chính xác về thời gian, bạn hoàn toàn kiểm soát được thời gian khi sử dụng metro

- Thời gian vận hành hợp lý: căn cứ theo thói quen đi lại và xu hướng phát triển nhu cầu đi lại của người dân thành phố Hồ Chí Minh trong những năm gần đây và nâng cao chất lượng phục vụ của giao thông đường sắt đô thị đối với hành khách

3 Cơ sở pháp lý:

Cơ sở pháp lý của công tác quản lý đô thị gồm nhiều nguồn, trong đó có nguồn văn bản quy phạm pháp luật: Luật và dưới luật của Trung ương và địa phương; các đồ án quy hoạch đô thị và các quy chuẩn tiêu chuẩn; các Nghị quyết Quốc hội; Chính phủ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Các văn bản dưới luật bao gồm Nghị định, Thông tư, và kể cả các Chỉ thị và văn bản chỉ đạo điều hành khác

Lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước – ngạch Chuyên viên chính Khóa 4 năm 2012 6

Các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý đô thị ở Việt Nam chưa được tổng hợp thành những bộ luật bao trùm nội dung của công tác này Vì vậy, các

cơ quan phải sử dụng các cơ sở pháp lý chưa được hệ thống hóa, nằm ở nhiều văn bản khác nhau Tính đến năm 2009, có 5 nhóm văn bản chính đóng vai trò quan trọng để điều chỉnh các hoạt động liên quan đến quản lý đô thị, đó là:

- Luật Quy hoạch đô thị, 2009;

- Luật Xây dựng 2003 và các văn bản hướng dẫn;

- Luật Đất đai 2003 và các văn bản hướng dẫn;

- Luật Nhà ở 2005 và các văn bản hướng dẫn;

- Luật Kinh doanh bất động sản 2006 và các văn bản hướng dẫn;

Ngoài 5 văn bản chính nêu trên, các cơ quan quản lý còn sử dụng nhiều văn bản khác như Bộ luật Dân sự 2005, Luật tổ chức UBND và HĐND 2001, Luật Đầu tư 2005, Luật Đấu thầu 2005, Luật bảo vệ môi trường 2005, Luật Giao thông đường bộ 2008; Luật Tài nguyên nước 1998, Luật Trưng mua trưng dụng tài sản 2008, Luật Phòng cháy chữa cháy 2001, Luật Doanh nghiệp 2001, Luật Thanh tra 2004, Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính 2008,v.v… và các văn bản dưới luật hướng dẫn thi hành làm cơ sở điều chỉnh các hoạt động quản lý trên toàn quốc Duy nhất có Luật Thủ đô dành riêng cho Hà Nội có những quy định liên quan đến các đô thị khác quy định về vấn đề quản lý đô thị

Bên cạnh các quy phạm pháp luật dưới dạng văn bản, các cơ quản quản lý còn căn cứ vào các đồ án quy hoạch xây dựng đô thị, nhất là các đồ án quy hoạch chi tiết là căn cứ pháp lý quan trọng để phê duyệt và triển khai thực hiện các dự án đầu tư Ngoài ra, các tiêu chuẩn quy chuẩn quy hoạch, xây dựng và tiêu chuẩn ngành khác cũng là các căn cứ sử dụng trong cấp phép các công trình, phê duyệt các dự án và phương án phát triển, cải tạo và xây dựng đô thị

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH ĐÔ THỊ

HỆ THỐNG ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1- Đặc điểm:

1.1- Thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng và kiến trúc đô thị:

- Tình trạng xây dựng còn lộn xộn, đa số không phép, trong sử dụng đất đô thị còn phổ biến hiện tượng không theo quy hoạch và pháp luật

- Chất lượng của các đồ án quy hoạch xây dựng và kiến trúc đô thị nhìn chung còn yếu, tính khả thi chưa cao, mỹ quan đô thị nghèo nàn, đơn điệu, chắp vá

- Các cơ sở pháp luật và văn bản pháp quy về quy hoạch xây dựng kiến trúc đô thị còn thiếu cụ thể và thiếu đồng bộ

- Cơ chế và thủ tục hành chính trong việc giao đất, cấp giấy phép xây dựng vẫn chưa được thực hiện triệt để theo Luật Đất đai năm 2003 và các văn bản pháp luật khác cũng như Nghị quyết 38/CP của Chính phủ, nhìn chung còn phức tạp, phiền hà và tiến bộ rất chậm

- Năng lực cán bộ thiết kế quy hoạch kiến trúc đô thị, quản lý quy hoạch xây dựng kiến trúc đô thị nhìn chung còn yếu kém, chưa tương xứng với phát triển đô thị của nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Hệ thống cơ quan quản lý quy hoạch xây dựng kiến trúc đô thị chưa hoàn thiện, nhất là cấp cơ sở

- Phương thức quản lý quy hoạch xây dựng kiến trúc đô thị còn mang những đặc điểm của cách làm chắp vá, tùy tiện, riêng rẽ, thiếu thống nhất, chưa chuyển đổi kịp theo cơ chế kinh tế thị trường, vv

1.2- Thực hiện công tác lập Quy hoạch: Làm cơ sở để xây dựng và từng bước hoàn chỉnh, hiện đại hoá mạng lưới giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 nhằm đảm bảo cho thành phố phát triển ổn định, cân bằng, bền vững và lâu dài, góp phần đưa thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị trung tâm cấp quốc gia, là hạt nhân của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và là trung tâm thương mại - dịch vụ lớn ở khu vực Đông Nam Á

Lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước – ngạch Chuyên viên chính Khóa 4 năm 2012 8

1.3- Kế hoạch 5 năm Phát triển Kinh tế Xã hội (2006-2010) đề cập nhu cầu phát triển cấp thiết giao thông ở những thành phố lớn của Việt Nam Kế hoạch đề nghị việc phát triển đô thị trong tương lai phải đi đôi với việc đánh giá môi trường phù hợp, một vấn đề được xem là thiếu ý thức về môi trường trong dự án phát triển cơ sở hạ tầng ở những khu công nghiệp khu vực Đông Nam

Dân số ở khu đô thị thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế của khu vực Đông Nam, năm 1997 là 6.88 triệu, năm 2002 là 7.65 triệu và dự kiến sẽ lên đến 13.5 triệu vào năm 2020 Kết quả là lượng giao thông đô thị tăng đột biến và những vấn đề ách tắc giao thông sẽ tiếp tục leo thang Đơn cử là tốc độ lưu thông trung bình của xe ô tô là 23.8km/giờ năm 2002 được dự báo sẽ giảm xuống còn 13.3km/giờ năm 2020 Không còn nghi ngờ khả năng dẫn đến ô nhiễm không khí nghiêm trọng và gây cản trở những hoạt động kinh tế và xã hội Một trong số những vấn đề tồn tại là lưu lượng xe, đặc biệt là xe gắn máy, hiện nay chiếm đến 94% tổng nhu cầu giao thông đô thị Thành phố Hồ Chí Minh đề ra mục tiêu chính sách công cộng để giảm tỷ lệ này xuống 50% cho đến năm 2020

1.4- Với công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng, nền kinh tế đất nước

đã có những bước phát triển vượt bậc trên mọi lĩnh vực Việc chuyển đổi sang

cơ chế thị trường cùng với việc gia nhập Tổ chức thương mại Thế giới (WTO)

đã thúc đẩy tiến trình đô thị hoá phát triển mạnh mẽ trên cả nước TPHCM với dân số hiện nay khoảng 8,5 triệu người (năm 2009), cùng với khoảng hơn 10 triệu dân sinh sống tại các tỉnh thành lân cận (như Đồng Nai, Long An, Bình Dương…) tạo thành vùng trọng điểm kinh tế phía Nam, là một trong những trung tâm ngoại giao, kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hoá và du lịch lớn của cả nước, là nơi tập trung các đầu mối giao thông quan trọng gồm: hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ và hàng không Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế của cả nước, TPHCM đã có sự phát triển mạnh mẽ trong tất cả các lĩnh vực, trong đó có hạ tầng giao thông vận tải, góp phần giải quyết phần lớn các vấn đề bức xúc trong giao thông đô thị đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao

Ngày 22/01/2007, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định số 101/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch phát triển GTVT TPHCM đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 Trong đó việc quy hoạch hệ thống đường sắt đô thị trong thành phố

có các nội dung chủ yếu sau:

 Quy hoạch kết hợp sử dụng các tuyến đường sắt quốc gia hướng tâm cho chạy tàu ngoại ô và xây dựng 2 tuyến đường sắt nhẹ: Trảng Bàng - Tân Thới Hiệp, Thủ Thiêm - Nhơn Trạch - Cảng hàng không quốc tế Long Thành;

 Quy hoạch hệ thống tàu điện ngầm (metro): Xây dựng 6 tuyến xuyên tâm

và vành khuyên nối các trung tâm chính của thành phố, bao gồm:

- Tuyến số 1: Bến Thành - Suối Tiên, dài 19,7km Hướng tuyến đi theo

trục các đường: Lê Lợi – Ba Son – Rạch Văn Thánh – Công viên Văn Thánh – cầu Sài Gòn – xa lộ Hà Nội

- Tuyến số 2: Bến xe Tây Ninh – Thủ Thiêm, dài 21km Hướng tuyến đi

theo trục các đường: Bến xe Tây Ninh - Trường Chinh - Tham Lương - CMT8 - Bến Thành - Thủ Thiêm

- Tuyến số 3a: Bến Thành – Tân Kiên, dài 16,2km Hướng tuyến đi theo

trục các đường: Bến Thành – Phạm Ngũ Lão – Ngã sáu Cộng Hòa – Hùng

Vương – Hồng Bàng – Kinh Dương Vương – Bến xe Miền Tây – Tân Kiên

- Tuyến số 3b: Ngã sáu Cộng Hòa – Hiệp Bình Phước, dài 12,1km Hướng

tuyến đi theo trục các đường: Ngã sáu Cộng Hòa – Nguyễn Thị Minh Khai – Xô Viết Nghệ Tĩnh – Quốc lộ 13 – Hiệp Bình Phước

- Tuyến số 4: Thạnh Xuân – Khu đô thị cảng Hiệp Phước, dài 34km và có

nhánh rẽ dài 3km vào sân bay Tân Sân Nhất Hướng tuyến đi theo trục các đường: Thạnh Xuân – Nguyễn Oanh – Nguyễn Kiệm – Phan Đình Phùng – Hai

Bà Trưng – Công viên Lê Văn Tám – Nhà văn hóa Thanh Niên – Công viên 30/4 – Pasteur – Lê Lợi – Bến Thành – Nguyễn Thái Học – Khánh Hội – Nguyễn Hữu Thọ - Nguyễn Văn Linh – Khu đô thị cảng Hiệp Phước

- Tuyến số 5: Cầu Sài Gòn – Bến xe Cần Giuộc, dài 26km Hướng tuyến

đi theo trục các đường: cầu Sài Gòn – Điện Biên Phủ - Bạch Đằng – Phan Đăng Lưu – Hoàng Văn Thụ - Lý Thường Kiệt – Tùng Thiện Vương – Quốc lộ 50 – Bến xe Cần Giuộc

- Tuyến số 6: Bà Quẹo - Vòng xoay Phú Lâm, dài 6km Hướng tuyến đi

theo trục các đường: Bà Quẹo - Âu Cơ - Lũy Bán Bích - Tân Hoá - Vòng xoay Phú Lâm

 Quy hoạch 7 depot cho 6 tuyến metro nêu trên

 Quy hoạch xe điện mặt đất và monorail, bao gồm:

- Tuyến 1: dài 12,5km, hướng tuyến: Sài Gòn - Chợ Lớn - Bến xe Miền Tây;

- Tuyến 2: dài 14km, hướng tuyến: Nguyễn Văn Linh (ngã tư quốc lộ 50)

- Quận 2;

- Tuyến 3: dài 8,5km, hướng tuyến: Ngã sáu Gò Vấp - Công viên phần

mềm Quang Trung - Tân Thới Hiệp;

Lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước – ngạch Chuyên viên chính Khóa 4 năm 2012 10

- Bổ sung bản đồ mới (nếu có)

HÌNH ẢNH VỀ METRO KHI ĐƯA VÀO KHAI THÁC VẬN HÀNH

1.5- Như chúng ta đã biết, với vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế, kết nối các tỉnh, thành trong vùng, thành phố Hồ Chí Minh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống các vùng kinh tế trọng điểm của Việt Nam Thành phố đã được định hướng phát triển bền vững, hài hòa theo hướng liên kết vùng để trở thành một thành phố văn minh, hiện đại, từng bước trở thành một trung tâm công nghiệp, dịch vụ, khoa học công nghệ của khu vực Đông Nam Á Do vậy, việc hiện đại hóa giao thông công cộng đối với thành phố Hồ Chí Minh là một yêu cầu rất bức xúc và cấp bách nhằm giảm bớt áp lực và giải quyết tốt tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội và văn minh của thành phố Để thực hiện nhiệm vụ hết sức khó khăn và phức tạp nói trên, ngày 13 tháng 9 năm 2007, Ủy ban nhân dân thành phố đã có Quyết định số 119/QĐ-UBND thành lập Quản lý Đường sắt đô thị đơn vị trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố, có nhiệm vụ là chủ đầu tư và quản lý vận hành, khai thác, phát triển phát triển mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch giao thông vận tải đến năm 2020

Có thể nói đây là một cột mốc lịch sử quan trọng đánh dấu sự ra đời của một cơ quan chuyên ngành về một lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ và chưa có tiền lệ của Việt Nam nói chung và thành phố nói riêng: lĩnh vực đường sắt đô thị

2- Những kết quả đạt được trong công tác quản lý Nhà nước về quy hoạch đô thị tại thành phố Hồ Chí Minh:

Trong 5 năm thực hiện nhiệm vụ được giao, Đảng ủy và lãnh đạo Ban đã chỉ đạo tập trung và trọng điểm đến toàn thể cán bộ, đảng viên, viên chức và người lao động nỗ lực thực hiện nhiệm vụ và đạt được những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ

- Tuyến đường sắt đô thị số 1, (Bến Thành - Suối Tiên) do JICA tài trợ: đã khởi công xây dựng gói thầu chính số 2 (gói xây dựng trên cao và Depot) trong

04 gói thầu chính vào ngày 28/8/2012 ; đã khởi công và hoàn thành gói thầu xây dựng tường rào bảo vệ và san lấp mặt bằng depot tại phường Long Bình quận 9 Công tác giải phóng mặt bằng cơ bản đã hoàn thành Công tác lựa chọn nhà thầu cho cho các gói thầu chính cơ bản đã hoàn tất, chuẩn bị đám phán thương thảo hợp đồng với nhà thầu Dự kiến khởi công các gói thầu chính còn lại vào năm

2013, hoàn thành vào năm 2017

- Tuyến tàu điện ngàm số 2, (Bến Thành – Tham Lương): đã khởi công hạng mục Xây dựng tường bảo vệ, nhà bảo vệ và san lấp mặt bằng depot Tham Lương quận 12 vào ngày 24 tháng 8 năm 2010; dự án đầu tư tuyến tàu điện

Lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước – ngạch Chuyên viên chính Khóa 4 năm 2012 12

ngầm số 2 đã được Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt vào tháng 10 năm 2010; đã ký kết thành công các Hiệp định vay vốn với các nhà tài trợ ADB, KfW, EIB Hiện đã triển khai công tác tuyển chọn nhà thầu của các gói thầu tư vấn thực hiện dự án; và gói thầu tư vấn quản lý dự án

- Tuyến đường sắt đô thị số 5 do Chính phủ Tây Ban Nha tài trợ: Cơ bản hoàn thành dự án đầu tư, giai đoạn 1 (Ngã tư Bảy Hiền – Cầu Sài Gòn) để chuẩn

bị đàm phán ký kết hiệp định vay với nhà tài trợ Bên cạnh đó, tiếp tục phối hợp với Chính phủ Tây Ban Nha tìm kiếm nguồn tài trợ bổ sung cho giai đoạn 2 của

dự án

- Công tác chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt đô thị còn lại đang được khẩn trương thực hiện theo kế hoạch đề ra Qua tiếp xúc mời gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước, Tập đoàn Italian – Thai Development Public (Thái Lan) đang nghiên cứu đầu tư xây dựng tuyến metro số 4; JICA đang nghiên cứu đầu

tư xây dựng Nhà ga trung tâm Bến Thành

3- Những khó khăn, thuận lợi:

3.1- Khó khăn:

“Quy hoạch phát triển giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh đến năm

2020 và tầm nhìn sau năm 2020” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cách đây hơn 3 năm (quyết định số 101/QĐ-TTg, ngày 22/01/2007) và đã trở thành cơ sở pháp lý cho việc lập các dự án đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị nhằm khắc phục tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng, cản trở sự phát triển của thành phố Hồ Chí Minh

Hiện nay trong số 6 tuyến đường sắt đô thị được quy hoạch đã có hai tuyến được khởi công xây dựng theo đúng quy hoạch được duyệt là tuyến số 1 và tuyến số 2; các tuyến còn lại đang được lập dự án đầu tư Trong quá trình lập dự

án đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị đã nẩy sinh một số vấn đề có nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến việc phải tiến hành nghiên cứu lập điều chỉnh quy hoạch chung phát triển đường sắt đô thị thành phố Hồ Chí Minh cho phù hợp với tình hình mới, cụ thể như sau:

• Công tác công bố và quản lý “Quy hoạch phát triển giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020” chưa chặt chẽ nên khi triển khai thực hiện quy hoạch, quỹ đất dành cho giao thông không còn để bố trí depot cho đường sắt đô thị do vậy cần điều chỉnh vị trí depot và hướng tuyến có liên quan của đường sắt đô thị cho phù hợp với tình hình mới (depot tuyến số 3, tuyến số 4 …);

• Với việc Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 24/QĐ-TTg, ngày 06/01/2010 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng tp Hồ Chí Minh đến năm 2025 cần phải tiến hành nghiên cứu quy hoạch bổ sung các tuyến đường sắt đô thị cho phù hợp với mô hình phát triển đô thị và định hướng phát triển không gian thành phố theo Quy hoạch xây dựng chung đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;

• Ngày 20/05/2008 Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 589/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch xây dựng Vùng tp Hồ Chí Minh đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050 do vậy cần phải nghiên cứu khả năng kết nối hệ thống đường sắt đô thị tp Hồ Chí Minh với các đô thị vệ tinh trong Vùng để tp Hồ Chí Minh trở thành đầu mối giao thông, đóng vai trò là trung tâm, đầu tàu phát triển kinh

ra toàn Vùng là rất lớn

Động lực cho việc phát triển đường sắt đô thị bao gồm:

• Nhu cầu nội tại xây dựng hệ thống đường sắt đô thị để giải quyết tình ách tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng tại thành phố Hồ Chí Minh cũng như chính sách của Chính phủ hiện nay đang tập trung nguồn lực xây dựng hệ thống đường sắt đô thị cho Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là động lực cho phát triển đường sắt đô thị;

• Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Quy hoạch xây dựng Vùng thành phố

Hồ Chí Minh đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050” với chính sách xây dựng các đô thị vệ tinh, các khu liên hợp đô thị công nghiệp để kéo dãn dân từ thành phố Hồ Chí Minh ra bên ngoài cũng như chuyển các ngành sản xuất thâm dụng lao động ra các tỉnh trong Vùng nhằm chuyển đổi cơ cấu sản xuất của thành phố Hồ Chí Minh từ thâm dụng lao động, giá trị gia tăng thấp sang kỹ thuật cao cũng tạo thành động lực cho sự phát triển đường sắt đô thị;

• Quy hoạch phát triển đô thị gắn với hệ thống vận tải khối lượng lớn mang lại nhiều lợi ích cho cả nhà khai thác đường sắt lẫn các nhà đầu tư địa ốc do vậy