ĐỒ án THIẾT kế hệ THỐNG xử lý nước THẢI sản XUẤT BIA tại CÔNG TY TNHH SABMILLER VIỆT NAM KHU CÔNG NGHIỆP mỹ PHƯỚC II – HUYỆN bến cát – TỈNH BÌNH DƯƠNG, CÔNG SUẤT 2400m3

Song song với phát triển kinh tế thì ngành công nghiệp sản xuất bia cũng đang là mối quan tâm lớn trong vấn đề ô nhiễm môi trường đặc biệt là nước thải.. Hoạt động của Công ty đã góp phầ

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

MUC LUC

9:i0/90 can 6 1.1 Tính cấp thiết của đề tài 2 22s E22 2232712211211 E.tEerre 6

1.2 Mục đích nghiên CỨU «+ + 1E x* vn ngàn nh nh nàn rà 7 1.3 Phạm vi nghiên CỨU - 6c St 13x vE* vn ngàn nh nàn tưàn 7

1.5 Phuong pháp nghiên CỨU - - SE 1t E SE ST Tưng net 8

CHƯƠNG 2 TÓNG QUAN VE NGANH CONG NGHIEP SAN XUAT BIA

VÀ KHẢ NĂNG GÂY Ô NHIÊM CỦA NƯỚC THÁI BIA - 9 2.1 Gidi Thiéu Vé Nganh San Xuat Bia eccececccecsessseessesssessesssesssessesssesseesseeeee 9

2.1.1 Tình hình phát triển ngành công nghiếp sản xuất bia -.- 9 2.2 Qui trình công nghệ tổng quát của ngành sản xuất Bia

2.2.1 Đặc tính nguyên liệu + + «<< cce+ we LO 2.3 Quy trình công nghệ sản xuất bia 222cc 2222122122112 erxee 13 2.3.1 Dây chuyền công nghệ khâu nấu và đường hóa - 2-5 s2 15

2.3.2 Lên men dịch đường .- ¿+ xxx Tnhh re 17 2.3.3 Giai đoạn LỌC Đia -G- - Q11 vn vn vn vn vn re 18

2.4 Các nguồn phát sinh chất thải - 2-2 2 2 S22SE+E2EE+EE+EESEESEEeEErrxerxrrk 19

2.4.1 Về nước thải -22cc2 22t 2E 2E 2E rrrree 19

2.4.2 Khí thải St 2L 22 2 H2 2211211211111 20

2.4.3 Tác nhân nhiỆ - -G E32 112211112 111 2111 2111 8111 vn vn te 20

244, Chat thai rane 3<3444 20 2.4.5 Tiếng ồn, 46 rang ooecceceecceccecccsessecsessesssesssssesssssesssssessessessessessessessessecseeee 21 0:009) 1c 22 TONG QUAN VÈẺ CÔNG TY TNHH SABMIILER VIỆT NAM 22 3.1 Giới thiệu tổng quan công . - + 2+2 x+E2EESE2EEEEE2E1271E121 21 cek 22

ENG) nan 22 3.1.2 Điều kiện khí hậu -:-+¿+22++t22E+tt2EEEttEEEkrtrtrrrrrtrrrrrrrrree 23 3.1.3 _ Hiện trạng chất lượng nước ngầm . - 2 2+ ++x+e+rxexssrxeree 23 SVTH : NGUYÊN THANH KỲ TRANG 1

3.2 Quy trình công nghệ sản xuất bia của Nhà Máy ¿cc+cccscccxs 24 3.2.1 Các loại nguyên liệu và hóa chất sử dụng 2-2 se csecxccee 24 3.2.2 Quy trình công nghỆ c St *Sv* vn TT ng ng rưy 26 3.3 An toàn lao động ,phòng cháy chữa cháy và các sự cố môi trường 27 3.3.1 Phòng cháy, chữa cháy và các sự cô môi trường - 2-2 27

3.3.2 Các biện pháp phòng chống sự cố rò rỉ dâầu 2 ¿+s+2csz+ce+ 28 3.3.3 Các biện pháp hỗ trợ ¿ ¿- + ©2++2t+2+2EE2E22E22122121221 21211 cree 28

3.4 Hiện trạng môi trường tại công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam 29

3.4.1 Nguồn gốc phát sinh và tính chất nước thải 20

3.4.3 Về Khí Thải cccerrrererrrrirrrriirrrree 30 3.4.4 Chất thải rắn ccccccrrrt tri 32 4.1 Tổng quan về nước thải ngành sản xuất bia -2- 2-55 52552 sccxccs2 34 4.1.1 Thành phần, tính chất của nước thải sản xuất bia -. 2 34 4.1.2 Tác động đến môi trường của nước thải nghành bia -.- 36 4.2 Các phương pháp xử lý nước thải ngành sản xuất bia -:- 39 4.2.1 phương pháp cơ hỌC + xxx xxx vn nh ng riệt 39 4.2.2 Phương pháp hóa lý + St vn ngàn nh ni, 42 4.2.3 Phương pháp hấp thụ -2©z+2s+2EE+EEtEEEEEEESEEEEEErrkrrrkerrrerrree 45

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG 5.3 TÍNH TOÁN THIẾT KÉ CÁC CÔNG TRÌNH ĐƠN VỊ - 66 5.3.1 Các Thông Số Tính Toán - 2 2 2+Ez+EE+EE+EE+EE+EEeEEerxxrerxree 66

5.3.2 Lưu Lượng Tính Toán - cc St StEt* SE E*EEEEkErkrkrrkrkkrkerkree 66

5.3.3 Tính toán song chắn rác: - :-©++2+++tx+2EEeExterxerkxrrrerrkesree 67

5.3.12 Tính toán máy ép bùn lọc ep dây ổai - - + + S+c+++s+ex sex 116

CHƯƠNG 6 - TÍNH TOÁN KINH TẾ CHO DỰ

6.1 Tính toán vốn đầu tư - ¿22 c+Sk+E2E2EE2E12E211221211211211211 111.1 creE

6.1.1 Vốn đầu tư xây dựng -s222s2EEE E211 211212121 re 118

6.1.2 Vốn đầu tư trang thiẾt bị St St E1 E1 111151111 1111111111111 111.12 119

6.2 Tổng chỉ phí đầu tư cho hệ thống 2¿ ¿+2 ++++£E£+£E+£x+zzxezxzrxee 120 CHƯƠNG 7 KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ - 5< s©ssssseesse 124 TÀI LIỆU THAM KHÁO - 2-52 ©s<©S<£SS£€Ss£ESe£2SeE2seEseerserxserssrrse 127

SVTH : NGUYÊN THANH KỲ TRANG 3

a DANH MUC BANG

Bảng 2.1 Các chỉ sô chât lượng của Malt vàng

Bảng 3.1 Chất Lượng Nước Ngầm . -2- 2c sccccscrx 24 Bảng 3.2 Nhu cầu hang năm và các loại nguyên phụ liệu của công ty 24

Bảng3.3 Nhu cầu về điện, nước, nhiên liệu - 2-2 z+2+++zE+zzxezse+rxecrx 25

Bảng 3.4 Đặc tính nước thải của công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam 30 Bảng 3.5 Kết quả phân tích các chỉ tiêu môi trường - « «++s+s+x=+x++ 31

Bảng3.6.Kết quả phân tích chất lượng môi trường không khí xung quanh quanh và

0108010: 1Ä o0 0n hhoo*V*Ẽ3 31 Bang 3.7 Khối lượng chất thải trung bình phát sinh trong quý I⁄2011 33

Bảng 3.8 Khối lượng chat thải nguy hại phát sinh trong quý I⁄20 1 I: 33

Bảng 4.1 : Tính chất đặc trưng của nước thái ngành sản xuất Bia 35

Bảng 4.2 Tiêu chuẩn phân loại mức độ ô nhiễm .- 22 222+sz£+z++ 37 Bảng 4.3 Các hóa chất thường dùng để điều chỉnh pH ¿ 22+ 43

Bang 5.1 Đặc trưng nước thải công ty TNHH Sabmiller Việt Nam 59 Bảng 5.2 Giá trị C của các thông số ô nhiễm trong nước thai công nghiệp 60

Bảng 5.3 Thống kê các thông số thiết kế SCR 2- 22 ©22+£+2£x£+sz+zxecz+ 71 Bang 5.6 Cac Thong Sé Thiét Ké Bé Didu Hoa oo ec ceccecseecseeseecseesseeseesseeseesseees 75 Bảng 5.9 : Các thông số thiết kế be UASB oo scescescsccsscesessseseessessessessessessessessesseesens 89

Bảng.5.10 Tóm tắt thông s6 thiét ké bé trung gian eee secs tesseesseeesseeeseeees 92 Bảng 5.11 Cong suất hòa tan oxy vào nước của thiết bị phân phối bọt nhỏ giọt và

Bảng 5.12 Tóm tắt thông số thiết kế bể Aeroten -¿¿+5z+csz+szz>s+¿ 100

Bảng 5.5:Các thông số cơ bản thiết kế cho bề lắng 2- ¿5222522522252 102 Bảng 5.6: Tổng hợp tính toán bề lắng - 22-222 52222E+22S+tEEErtrEverrkrrrrrrrs 108

Bảng 5.14 Tóm tắt kích thước bề khử trùng 112 Bang 5.15 Thống kê thông số thiết kế bề nén bùn 2- 2-22 s2 ++z++z++cs2 116 Bang 6.1 Tính tốn giá thành xây dựng - 2-2 222E2+Ez+£E++EEtzrxtrxerrrerree 118 Bảng 6.2 Vốn đầu tư trang thiết bị 2- 22522 E+2E2EEEEEEEEEE2EEeEE.rEerrrrrree 119

SVTH : NGUYÊN THANH KỲ TRANG 4

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1 Sơ đồ công nghệ sản xuất Bia 22 22252222 2 22vvtEExrerrrsrrrrrrer 14

Hình 3.1 Sơ đồ dây chuyền công nghệ tại nhà máy

Hình 9 : Bề Aeroten thơng thường 2-2 2 2£S£+S22EE+EE+EE+EE+EESEESEEerxerxerxrrk 48

Hình 5.1 Dây chuyền công nghệ xử lý nước thải phương án L -: 61

Hình 5.2 Dây chuyền công nghệ xử lý nước thải phương án 2 - - 64

SVTH : NGUYÊN THANH KỲ TRANG 5

CHUONG 1 - MO DAU

1.1 Tính cấp thiết cúa đề tài

Hiện nay, Bia là một loại thức uống rất được ưa chuộng trên thế giới Ở các

nước phương Tây, bia được xem là nước giải khát Trên thế giới có một số loại bia

nổi tiếng như Ale, Lager, Pilsener, Riêng sản phẩm trong nước thì đứng đầu vẫn là

nhãn hiệu bia Sai Gon, bia Đại việt

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch - đầu tư, bốn tháng đầu năm 2011 các doanh

nghiệp trong nước đã sản xuất 714,6 triệu lít bia các loại, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm ngoái Tốc độ tăng trưởng ngành bia tại VN, theo thống kê của các công ty nghiên cứu thị trường, ước đạt 15%/năm Song song với phát triển kinh tế thì ngành công nghiệp sản xuất bia cũng đang là mối quan tâm lớn trong vấn đề ô nhiễm môi

trường đặc biệt là nước thải Các loại nước thải này chứa hàm lượng lớn các chất lơ

lửng, COD và BOD dễ gây ơ nhiễm mơi trường Vì vậy, các loại nước thải này cần phải xử lý trước khi xả vào nguồn tiếp nhận

Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam tại KCN Mỹ Phước tỉnh Bình Dương với ngành nghề kinh doanh sản xuất nước giải khát lên men (bia) Hoạt động của Công ty đã góp phần vào sự phát triển kinh tế của Tỉnh Tuy nhiên, các hoạt động của sản xuất của công ty không tránh khỏi những tác động đến môi trường xung quanh do việc phát sinh các chất thải có khả năng gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt

là nước thải

Đề tài “Thiết kế hệ thống xứ lý nước thải sản xuất bia tại công ty TNHH

Sabmiller Việt Nam - khu công nghiệp Mỹ Phước II - H Bến cát - Tỉnh Bình Dương, công suất 2400m/ngàp đêm”, đựơc thực hiện nhằm giải quyết vấn đề đang tồn tại ở công ty đó là việc xử lý nước thải sản xuất trước khi thải vào môi trường

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu thành phần, tinh chất đặc trưng của nước thải ngành bia nói chung

và của Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam nói riêng

- Tim hiéu tinh hinh hoạt động, công nghệ sản xuất bia của Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam

-_ Từ đó, đề xuất công nghệ xử lý nước thải phù hợp với điều kiện thực tế của

Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam đạt tiêu chuẩn đầu ra , và tính toán chi

tiết các công trình đơn vị

1.3 Phạm vi nghiên cứu

- Gidi han vé mặt không gian: Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nước thái

sản xuất bia của Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam

- Giới hạn về mặt thời gian: Đề tài được thực hiện trong thời gian từ ngày

1/4/2011 đến ngày 12/7/2011

-_ Giới hạn về mặt nội dung: Đề xuất công nghệ xử lý phù hợp và tính toán thiết kế các công trình đơn vị

1.4 Nội dung nghiên cứu

- _ Thu thập tài liệu tổng quan về ngành sản xuất bia

-_ Tìm hiểu về các thành phần, tinh chất đặc trưng của nước thải ngành bia và

các phương pháp xử lý nước thải nghành bia và một số công nghệ xử lý nước thải điển hình của ngành bia hiện nay

-_ Thu thập một số thông tin về tình hình sản xuất, công nghệ sản xuất của Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam

-_ Nghiên cứu lựa chọn công nghệ xử lý nước thải phù hợp cho Công ty TNHH

Sabmiiler Việt Nam Tính toán, thiết kế hệ thống xử lý nước thải đã đề xuất

và dự toán kinh tế

1.5 Phương pháp nghiên cứu

-_ Tổng hợp và nghiên cứu các tài liệu có liên quan nước thải Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam

Đề xuất công nghệ xử lý nước thải khác nhau và so sánh lựa chọn để tìm ra phương án tối ưu cho Công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam

-_ Trao đôi ý kiến với chuyên gia

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG CHUONG 2

TONG QUAN VE NGANH CONG NGHIEP SAN XUAT BIA VA KHA

NANG GAY O NHIEM CUA NUOC THAI BIA

2.1 Giới Thiệu Về Ngành Sản Xuắt Bia

2.1.1 Tình hình phát triển ngành công nghiếp sản xuất bia

2.1.1.1 Trên thế giới

Ngành công nghiệp sản xuất bia có nguồn gốc từ các nước châu Âu như Đức, Anh, Pháp với nhu cầu tiêu thụ ngày càng lớn như hiện nay thì ngành sản xuất Bia đang chiếm một vị trí quan trọng trong ngành phát triển công nghiệp trên thé giới

Theo thống kê Năm 2007 dựa trên kết quả của viện nghiên cứu thuộc hãng san xuat nude ngot hang dau Nhat Ban Kirin Breweries thi sản lượng bia toàn cầu trong năm 2007 đạt 180 triệu kilolit Sản lượng bia tang 5,9%, dat mire tang cao

nhất kề từ khi viện nghiện cứu này bắt đầu công việc thống kê vào năm 1974

Trung Quốc giữ vị trí là nhà sản xuất bia hàng đầu trên thế giới trong suốt 6 năm trở lại đây, chiếm đến 22% tổng sản lượng bia trên toàn thế giới,theo sau là Nga với mức tăng sản lượng đạt ở mức hai con số và đứng thứ 3 là Đức Dự kiến với mức tăng trưởng kinh tế như hiện nay, mức sống của người dân trên thế giới ngày càng cao thì ngành công nghiệp sản xuất bia sẽ phát triển mạnh trong những năm tới

2.1.1.2 Tại việt nam

Bia được đưa vào Việt Nam từ năm 1890 cùng với sự xuất hiện của Nhà máy bia Sài Gòn và Nhà máy bia Hà Nội, như vậy bia Việt Nam đã có lịch sử trên 120

năm Hiện nay do nhu cầu của thị trường, chỉ trong một thời gian ngắn, ngành sản xuất bia có những bước phát triển mạnh mẽ thông qua việc đầu tư và mở rộng các nhà máy bia có từ trước và xây dựng các nhà máy bia mới thuộc Trung ương và địa

phương quản lý, các nhà máy liên doanh với các hang bia nước ngoài Công nghiệp sản xuất bia phát triển kéo theo sự phát triển các ngành sản xuất khác như: Vỏ lon nhôm, két nhựa, vỏ chai thủy tính, các loại nút chai và bao bì khác

Theo thống kê hiện nay, cả nước có khoảng trên 320 nhà máy bia và các cơ

sở sản xuất bia với tổng năng lực sản xuất đạt trên 800 triệu lít/năm Bia địa phương

ở 311 cơ sở, chiếm 97,18% số cơ sở nhưng sản lượng chỉ chiếm 37,41% sản lượng bia cả nước (đạt 231 triệu lít) và đạt 60,73% công suất thiết kế

Hiện nay theo thống kê mới nhất của Bộ Kế hoạch - đầu tư, bốn tháng đầu

năm 2011 các doanh nghiệp trong nước đã sản xuất 714,6 triệu lít bia các loại, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm ngoái Tốc độ tăng trưởng ngành bia tại VN, theo thống

kê của các công ty nghiên cứu thị trường, ước đạt 15%/năm VN có khoảng 350 cơ

sở sản xuất bia có trụ sở ở hầu khắp các tỉnh thành trên cả nước và tiếp tục tăng về

số lượng Trong số này, có hơn 20 nhà máy đạt công suất trên 20 triệu lít/năm, 15 nhà máy có công suất lớn hơn 15 triệu lít/năm, và có tới 268 cơ sở có năng lực sản

xuất dưới I triệu lít/năm

2.2 Qui trình công nghệ tông quát của ngành sản xuất Bia

2.2.1 Đặc tính nguyên liệu

Bia được sản xuất từ các nguyên liệu chính là malt Đại Mạch, hoa houblon

và nước Đề tiết kiệm nguồn malt Đại Mạch hoặc để sản xuất một vài loại bia thích

hợp, với thị hiếu của người tiêu dùng bên cạnh Đại Mạch, người ta còn dùng thêm

các nguyên liệu phụ như bột mì, gạo, bột ngô, thậm chí cả bột đậu tương đã tách

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

Trên dây chuyền công nghệ chính, nước được dùng trong quá trình nau, pha loãng dung dịch đường đề lên men, như vậy nước trở thành thành phần chính của sản phẩm Ngoài ra, nước còn được dùng ở những quá trình khác như làm lạnh, làm

nóng, rửa dụng cụ, thiết bị, vệ sinh khu vực sản xuất

2.2.1.2 Đại mạch

Đại mạch là nguyên liệu chủ yếu dùng để sản xuất bia, muốn được vậy, đại

mạch phải trải qua quá trình nẫy mầm nhân tạo sau đó dừng lại bằng cách sấy khô

%% Thành phần hóa học của Đại mạch

amylase Tinh bột là một thành phần quan trọng về mặt số lượng trong đại mạch từ

55-65% Khi nâu, dưới tác dụng của các men amylase được chuyền hóa thành thành

dextrine và đường maltose và sau đó sẽ được chuyển hóa thành cồn và CO; trong

quá trình lên men

s* Profêin

Sản phẩm thủy phân của protêin được chia ra làm nhiều nhóm khác nhau và giữ một vai trò hết sức quan trọng trong sản xuất malt và bia Những nhóm kém phức tạp sẽ là chất dinh dưỡng cho nấm men trong quá trình lên men, nhưng nếu

trong dịch đường có qúa nhiều loại này nắm men không sử dụng hết, phần tồn tại

trong bia sẽ là dinh dưỡng cho các vi sinh vật làm hỏng bia trong quá trình bảo

2| Khối lượng 1000 hạt không lựa chọn,g 32-35

3 | Độ dài lá mầm, % số hạt có chiều dài 2/3-3/4 hạt 70-75

7 | Cường độ màu, ml 0,1NI; / 100ml dịch đường 0.16-0.25

8 | Lượng chất chiết hòa tan, % theo chất khô 78-80.5

9 | Hiệu số chiết ly (nghiền mịn, nghiền thô) 2-3.5

10 | Hàm lượng đường maltoza, % theo chất chiết 65-82

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG nấm men, do đó việc phải nuôi cấy nam men đề tạo điều kiện cho sự hình thành và

hoạt động của hệ ezyme là một khâu kỹ thuật rất quan trọng không thể tiến hành

một cách tùy tiện

Nấm men được sử dụng cho sản xuất bia là loại vi sinh vật đơn bào thuộc giống Saccaromyces

2.3 Quy trình công nghệ sản xuất bia

Quá trình sản xuất bia gồm 3 giai đoạn chính sau:

* Nấu và đường hóa

Lên men chính, lên men phụ và tàng trữ

v Lọc bia và chiết bia

Chúng ta có thể mô tả công đoạn sản xuất bia theo sơ đồ sau :

Bão hòa CO›

Nước thải Đóng nắp

Hơi nước Thanh trùng Nước thải

Kiểm tra dán nhãn nhân

Hình 2.1 Sơ đồ công nghệ sản xuất Bia

SVTH : NGUYÊN THANH KỲ TRANG 14

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

2.3.1 Day chuyén công nghệ khâu nấu và đường hóa

s* Nghiền nguyên liệu

Mục đích của quá trình nghiền là nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi cho

sự tiến triển của các biến đổi lý sinh hóa trong quá trình đường hóa, nhằm làm thế nào thu được lượng chất hòa tan lớn nhát Thiết lập được một điều kiện thích hợp về

mối liên hệ giữa nước và các thành phần của bột malt là một điều kiện rất quan

trọng, có như vậy mới giúp cho quá trình lên men xảy ra tốt và quá trình hình thành

các chất hòa tan hiệu quả nhất

s* Trộn nguyên liệu với nước

Quá trình đường hóa được bắt đầu bằng việc pha trộn bột malt, gạo với nước

Nhằm tránh cho bột malt, gao bi von cục gây trở ngại cho việc thủy phân tinh bột,

người ta sử dụng một thiết bị pha dựa theo nguyên lý Ventury hoặc bằng cơ học

gồm một vít xoắn đánh tơi bột trong nước, phụ thuộc vào yêu cầu kỹ thuật nấu hoặc

pha loãng, thường người ta áp dụng là: 3,5 - 4 lít nước cho Ikg gạo và 3 - 3,5 lít nước cho Ikg malt

s* Nấu và đường hóa nguyên liệu

Mục đích là nhằm chuyển về dạng hòa tan tất cả các chất có phân tử lượng cao nằm dưới dạng không hoà tan trong bột malt Chúng sẽ cùng với những chất hòa tan có sẵn tạo thành chất chiết chung

Quá trình thủy phân các chất hữu cơ phức tạp trên là kết quả của sự tác dụng của hệ thống enzyme cé san trong malt

s* Thủy phân tỉnh bột

Thành phần quan trọng nhất của bia là cồn được sinh ra trong quá trình lên

men từ dịch đường Vì vậy sự thủy phân tính bột thành maltose rất quan trọng Thêm vào đó các sản phẩm trung gian không lên men được như dextrine cũng được hình thành

Sự thủy phân tỉnh bột được tiến hành thành 3 giai đoạn không thay đổi nhưng hòa lẫn với nhau như sau:

s* Hà hóa -› dịch hóa - đường hóa

-_ Hồ hóa: tỉnh bột không hòa tan trong nước lã, không hòa tan trong dung môi hữu cơ trung tính Khi ở trong nước lã bình thường chúng hút nước và trương nở ra

Vì thế, khi gia nhiệt thể tích của khối bột tăng lên, các hạt tinh bột bị nén chặt sau

cùng chúng bị vỡ ra và tạo thành một dung dịch nhớt Độ nhớt của dung dịch phụ

thuộc vào lượng nước pha và tùy theo cấu trúc của từng loại tinh bột

- Dich hóa: dưới tác dụng của œ - amylase, các chuỗi dai amylo va amylopectin sẽ nhanh chóng cắt đứt thành những chuỗi nhỏ hơn, vì thế nên độ nhớt trong mẻ nấu giảm rất nhanh B - amylase chỉ có thể cắt từ từ vào cuối mạch của amylo và cuối mạch nhánh của amylopectin và cứ cắt 2 gốc một như vậy

Dịch hóa có nghĩa là giảm độ nhớt trong dung dich tinh bột đã hồ hóa bởi œ -

Mục đích của quá trình lọc là nhằm phân tách phần loãng riêng ra khỏi phần

đặc Đặc trưng của cháo malt là trong đó có rất nhiều phan tử rắn Trong quá trình lọc, những phần tử rắn này sẽ tạo thành một lớp nguyên liệu lọc phụ Điều này có ý

nghĩa khá lớn trong khi lọc

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

Mục đích của quá trình đun sôi dịch đường với hoa houblon là nhằm ổn định thành phần và tạo cho bia có mùi thơm, vi đắng đặc trưng của hoa houblon

Bia là một loại giải khát có mùi thơm và vị đắng rất đặc trưng, mùi thơm vị

đắng đặc trưng này gây nên bởi hoa houblon Đồng thời hoa houblon còn giúp cho bia thêm phần bền vững sinh hoc va kha nang tạo bọt tốt Một trong những phương pháp thông dụng nhằm chiết chất đắng và dầu thơm của hoa houblon là đun sôi trực

tiếp dịch đường với hoa

-_ Bước 2:

Làm giảm nhanh nhiệt độ xuống tương ứng với nhiệt độ lên men (khoảng 7- 10°C) Đến giai đoạn này, số cặn còn lại tuy không nhiều nhưng đó là những cặn rất nhỏ, đường kính của chúng thường không quá 0,5ùm và lởn von trong dung dịch ở

dạng huyền phù, rất khó lắng, thậm chí không lắng Phải loại bỏ các kết tủa này

bằng ly tâm hoặc có khi sử dụng bột trợ lọc điatomit sau đó mới đưa nước nha vào

thùng lên men

2.3.2 Lên men dịch đường

Sản xuất bia thuộc lĩnh vực lên men cô điển ( như lên men rượu, một sỐ axit

hữu cơ, một số dung môi hữu cơ ) Đó là một quá trình hóa sinh, vi sinh tương đối

đơn giản so với các ngành lên men thuộc lĩnh vực lên men hiện đại như sinh tổng

hợp các axit amin, các enzym

Trong sản xuất bia, quá trình lên men có hai dạng: lên men nổi và lên men chìm Hai dạng lên men này khác nhau chủ yếu ở chỗ sử dụng hai loại nấm men

khác nhau Nắm men chìm thì lên men chính ở 6-9°C, còn nắm men nồi thường có

nhiệt độ lên men chính cao hơn Tại nhà máy áp dụng phương pháp lên men chìm 2.3.2.1 Các giai đoạn lên men

% Giai đoạn bắt đâu

Xuất hiện bọt trắng mịn và bám vào thành thùng và từ từ phủ kín bề mặt bia

non Bọt này được xuất hiện từ 8 đến 16 giờ sau khi cấy men Nếu thời gian này bị kéo dài hơn thì nên bổ sung nấm men hoặc tăng nhiệt độ lên men, thông thường nhiệt độ lên men của nắm men bắt đầu từ 6-7”

Nếu các biện pháp trên không hiệu quả thì cần kiểm tra lại hàm lượng Os, và

hàm lượng O; thông thường > 6mg/I

s* Giai đoạn tiếp theo gọi là giai đoạn “Krausen collapsing ”

Mức độ lên men ít mạnh mẽ hơn, lớp bọt dần dần bị Xẹp xuống và cuối cùng tạo nên một lớp bao phủ màu nâu có vị đắng là do sự oxy hóa của nhựa hoa houblon

và tannin

Giai đoạn cuối cùng gọi la “collapsed foam”

Do tốc độ lên men tiếp tục giảm, bọt tiếp tục vỡ ra và cuối cùng chỉ còn một

lớp bọt màu nâu xốp ban, lớp bọt này cần loại bỏ trước khi chuyền bia để khỏi làm

bần nắm men thu hồi

2.3.3 Giai đoạn Lọc bia

Sau khi lên men và hoàn tất quá trình làm chín bia có đầy đủ các thành phần

hóa học, cũng như hương vị đặc trưng riêng biệt của từng loại bia nhưng bia vẫn

còn mờ đục nên cần phái lọc đề trở nên trong suốt và óng ánh

s* Lọc bia dựa trên cơ sở của 2 quá trình:

Quá trình cơ học: nhằm giữ lại các phần tử rắn có kích thước to hơn các lỗ

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG Quá trình hấp thu: đôi với các phần tử có kích thước rất bé như các chất keo

hòa tan dưới dạng phân tử, các nấm men và vi sinh vật, Ngoài các chất gây duc bia, quá trình hấp thu cũng làm giám bớt một phần các chất protein, chất nhựa

houblon, chất màu, cồn bậc cao và ester, Vì vậy bia được trong chính là nhờ quá

e Dam bao vệ sinh hoàn toàn sạch bởi hệ thống lọc

e Quá trình vệ sinh phải được kiểm tra cần thận

e _ Bề mặt bên trong phải nhẫn, láng

¢ Tank phai có hệ thống dẫn áp lực CO; và đảm bảo không rò rỉ gió vào

e _ Phải có hệ thống kiểm tra nhiệt độ tự động

2.4 Các nguồn phát sinh chất thải

Ngành công nghiệp sản xuất bia cũng như các ngành công nghiệp khác đều

có sự phát sinh chất thải trong quá trình sản xuất và ảnh hưởng đến môi trường cụ

thể là chất thải rắn, khí thải và đặc biệt là nước thải sản xuất Cụ thể như sau : 2.4.1 Về nước thái

Bia chứa chủ yếu là nước (90%), còn lại là cồn (3 — 6%), CO; và các hóa chất hòa tan khác Vì vậy sản xuất bia là một trong những ngành công nghiệp đòi

hỏi tiêu tốn rất nhiều nước do đó sẽ thải ra môi trường một lượng rất lớn nước thải

Nước thải của nhà máy bia thường gồm những loại sau:

e Nuédc làm nguội, nước ngưng tụ Loại nước này không thuộc loại nước gây ô

nhiễm nên có thể xử lý sơ bộ và tái sử dụng lại

e_ Nước vệ sinh thiết bị như rửa thùng nấu, rửa bể chứa, rửa sàn nhà sản xuất Loại

nước này chứa nhiều chất hữu cơ, cần phải được tiến hành xử lý để làm sạch môi trường và tái sử dụng lại

e_ Nước vệ sinh và các thiết bị lên men, thùng chứa đường ống, sàn nhà lên men

Loại nước thải này chứa nhiều xác nắm men, xác nắm men rất dễ tự phân hủy, gây ra tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng Loại nước này cần có biện pháp xử lý đặc biệt giảm nguy cơ ô nhiễm

e Nước rửa chai đựng bia Loại nước thải này cũng gây ô nhiễm nghiêm trọng, nước này không chỉ chứa các chất hữu cơ mà còn chứa rất nhiều các hợp chất

màu từ mực ¡in nhãn, kim loại ( đặc biệt là Zn và Cu)

2.4.2 Khí thải

Hơi phát sinh từ quá trình nấu, hơi khí nén bì rò rỉ, bụi từ quá trình chuẩn bị

nguyên liệu

Nguồn Bụi phát sinh chủ yếu trong nhà máy bao gồm trong quá trình chuẩn

bị nguyên liệu, quá trình tiếp liệu, quá trình xay malt, quá trình nghiền gạo Tuy

nhiên tải lượng bụi ở đây rất khó ước tính phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như loại

nguyên liệu, độ âm của nguyên liệu, tình trạng / tính năng của thiết bị máy móc 2.4.3 Tác nhân nhiệt

Nhiệt tỏa từ lị nấu, li hơi (nguồn nhiệt rất nặng) và từ hệ thống làm lạnh (nguồn nhiệt lạnh) và tiếng ồn do thiết bị sản xuất (máy bơm, máy lạnh, băng

chuyén, ) ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cơng nhân và mơi trường xung quanh

2.4.4 Chất thải rắn

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG Chất thải được phát sinh chủ yếu từ công đoạn : lọc dich đường, tách bã, lên men chính — phụ , bao gồm bã thải lúa mạch — gạo, xỉ lò nau, ba men bia, ngoai ra

còn có chất thải rắn sinh hoạt từ văn phòng và bếp ăn

2.4.5 Tiếng ôn, độ rung

Chủ yếu được phát sinh từ quá trình hoạt động của các máy móc thiết bị như máy nghiền, máy đóng chai, thiết bị làm lạnh, băng chuyền `

CHUONG 3 TONG QUAN VE CONG TY TNHH SABMIILER VIET NAM

3.1 Giới thiệu tổng quan công ty

Tên công ty: Công ty TNHH Liên Doanh Sabmiller Việt Nam

Địa chỉ: Lô A, KCN Mỹ Phước 2, Huyện Bến Cát, Tỉnh Bình Dương

Céng ty TTNH SABMiller Việt Nam nằm trong khu công nghiệp Mỹ Phước, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương Mặt tiền phía Bắc khu đất giáp đường giao thông nội bộ của khu công nghiệp Khu dân cư gần nhất nằm cách công ty khoảng 700m

Cơ sở hạ tầng như cấp thoát nước, giao thông, cung cấp điện và thông tin liên lạc rất đầy đủ Công ty nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam, đồng thời nằm gần các trung tâm đô thị lớn nên thuận lợi cho việc vận chuyền và tiêu thụ sản phẩm Đồng thời công ty nằm trong khu vực có nguồn

nhân lực đồi dào thuận lợi cho việc tuyển chọn lao động

Sản phẩm chính: Sản phẩm của công ty là bia và nước giải khát từ malt không cồn Tổng công suất sản phẩm là 675.520 hl/năm.( 1 hectolit~ 1.000 lit)

3.1.1 Điều kiện tự nhiên

Công ty TTNH SABMIIIer Việt Nam nằm trong khu công nghiệp Mỹ Phước, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương Mặt tiền phía Bắc khu đất giáp đường giao thông nội bộ của khu công nghiệp Khu dân cư gần nhất nằm cách công ty khoảng 700m

Cơ sở hạ tầng như cấp thoát nước, giao thông, cung cấp điện và thông tin liên lạc rất đầy đủ Công ty nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam, đồng thời

nằm gần các trung tâm đô thị lớn nên thuận lợi cho việc vận chuyền và tiêu thụ sản

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

cho việc tuyển chọn lao động

3.1.2 Điều kiện khí hậu

Khu vực của công ty nằm trong vùng khí hậu mang tính chất đặc trưng của

vùng khí hậu cận xích đạo với 2 mùa rõ rệt là mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng

11 và mùa khô bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau

Nhiệt độ không khí trung bình hàng năm cao và ồn định quanh năm và tháng Biến thiên nhiệt độ giữa tháng nóng nhất và tháng lạnh nhất khoảng 4,6°C Tuy nhiên, biến thiên nhiệt độ ngày thì khá cao khoảng 10°C

Nhiệt độ không khí trung bình năm: 26,7°C

* Nhiệt độ không khí tối đa: 28,7 °%C

v Nhiệt độ không khí tối thiểu: 25,5 °C

* Nhiệt độ tối cao tuyệt đối: 39,5 °C

v_ Nhiệt độ tối thấp tuyệt đồi: 16,5 °C

+“ Nhiệt độ không khí tháng nóng nhất (tháng 5): 29,5 °%C

Y Nhiét không khí tháng lạnh nhất (tháng 2): 24,9°C

3.1.3 Hiện trạng chất lượng nước ngầm

Khu vực của công ty nhìn chung có trữ lượng nước ngầm khá dồi dào Hiện tại nhân dân quanh vùng có thể khai thác và sử dụng nguồn nước này bằng các giếng khoan Chất lượng nước giếng khoang sâu 30m lấy tại hộ dân cách công ty 700m được trình bày ở bảng sau:

Nguôn : công ty TNHH Sabmiler Việt Nam

Kết quả phân tích cho thay chất lượng nguồn nước ngầm tại khu vực này còn khá tốt, hầu hết các chỉ tiêu đều đạt tiêu chuẩn cho phép Nguồn nước có thể sử dụng cho sinh hoạt và sản xuất nếu được xử lý kỹ

3.2 Quy trình công nghệ sản xuất bia cúa Nhà Máy

3.2.1 Các loại nguyên liệu và hóa chất sứ dụng

Nguyên liệu chính đề sản xuất bia là malt, gạo và nước Ngoài ra, công ty

còn sử dụng một số phụ liệu khác gồm men bia, hoa houblon và các phụ gia tạo hương vị đặc trưng

Bảng 3.2 Nhu cầu hàng năm và các loại nguyên phụ liệu của công ty

3 Hoa Houblon (dạng viên và cô đặc) | Tắn/năm 21

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

Bang3.3 Nhu câu về điện, nước, nhiên liệu

Lọc cát, đá Lọc hèm : Ba loc Nước thải | '

Nấu sôi với Houblo Nước thải :

v

Nước thải

Chiết vào chai, thùng

Chiết chai

Nhập kho thành phâm Nhập kho thành phẩm

SVTH : NGUYÊN THANH KỲ TRANG 26

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

Hình 3.1 Sơ đồ dây chuyền công nghệ tại nhà máy

3.2.2.1 Thuyết minh day chuyén công nghệ

Dây chuyền sản xuất bia của công ty là một dây chuyền khép kín và có thể

chia làm 3 giai đoạn như sau : giai đoạn nấu, giai đoạn len men, giai đoạn chiết

Giai đoạn nấu

Nguyên liệu (Malt, gạo) được vận chuyền về và chứa trong các kho của công

ty, tại đây nguyên liệu được bảo quản cần thận sau đó đưa vào các bồn của phân xưởng nấu — đường hóa

Trong giai đoạn này Malt , gạo được xay còn nguyên vỏ và nghiền nát được đưa vào trong nồi để nấu ( nồi đường hóa) Sau khi nguyên liệu được nấu một thời gian nhất định sẽ tự động lọc bã kỹ và cho ra dịch đường Đường này sẽ được chuyên đến bộ phận lên men

s* Giai đoạn lên men và lọc

Tại đây bộ phân lên men tiếp nhận dịch đường của bộ phận nấu trộn chung

với hoa Houlon và mộ số phụ hia khác đề lên men , sau khi trải qua hai quá trình lên men chính và lên men phụ Quá trình lên men chính sẽ tạo ra bia bán thành phẩm (

bia chưa lọc) Bia chưa lọc này se được trải qua quá trình lọc để lọc các tạp chất

đồng thời lảm trong nước bia và chuyền đến phân xưởng chiết

s* Giai đoạn chiết

Tại đầu Keg inox 30 lít sẽ được súc, hấp, làm lạnh nhằm tiệt trùng vi khuẩn,

làm khô ráo sau đó chiết bia và đóng nút, rồi được chuyên đến các kho có trang bị

hệ thống làm lạnh và các thiệt bị khác để đảm bảo bia tươi sản xuất ra

3.3 An toàn lao động ,phòng cháy chữa cháy và các sự có môi trường

3.3.1 Phòng cháy, chữa cháy và các sự cố môi trường

Công ty đã lập tổ chức PCCC trong toàn công ty và trang bị đầy đủ các

phương tiện cứu hỏa như bình CO, thang, xẻng , ống nước, bơm nước, bề chứa nước

PCC

- Cac loai nhién liéu duge t6 trir tại khu vực cách ly và thông thoáng

-_ Công ty đã lắp đặt các hệ thống chống sét cho các bồn chứa dầu, cách ly các

bảng điện, tủ điện điều khiền đồng thời cho tiếp đất các thiết bị

- Cac may moc, thiết bị có lý lịch kèm theo và được đo đạc, theo dõi thường xuyên các thông số kỹ thuật; đặc biệt là các thiết bị chịu ápcao như máy nén

khí, nồi hơi và hệ thống thu hồi khí CO; được kiểm định theo qui định

- _ Công nhân vận hành được huấn luyện và thực hành thao tác đúng cách khi có

sự cố và luôn có mặt tại vị trí của mìn, thao tác kiểm tra vận hành đúng kỹ thuật

-_ Kết hợp với lực lượng phòng cháy chữa cháy địa phương đề xây dựng kế hoạch phòng cháy chữa cháy cho dự án

- Phát hiện, sửa chữa hoặc thay thế kịp thời các thiết bị có nguy cơ hỏng hóc hoặc sự cố Tiến hành kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa các máy móc thiết bị theo định kì

3.3.2 Các biện pháp phòng chống sự cô rò rỉ dầu

Các bồn chứa dầu được đặt trên nền bê tông chịu lực không có mái che, xung

quanh nền được xây gờ cao l m ngăn chặn nguy cơ tràn dầu ra khu vực xung quanh Trong khu vực này có một hố chứa dầu cặn với dung tích khoảng 1 mỶ để thu gom dầu cặn trong quá trình sử dụng Các loại dầu cặn trong hố gom sẽ được hút và chứa trong thùng phuy 20L, định kỳ sẽ được thuê các công ty có chức năng đến thu gom

và xử lý dầu cặn này theo quy định

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

- Tham gia thuc hién cac ké hoach han ché 6 nhiém, bao vệ môi trường theo các

quy định và hướng dẫn chung của các cấp chuyên môn và thâm quyền của tỉnh Bình

Dương

- _ Đôn đốc và giáo dục các cán bộ công nhân viên trong dự án thực hiện các quy

định về an toàn lao động, phòng chống cháy nổ Thực hiện việc kiểm tra sức

khỏe,kiểm tra y tế định kì

3.4 Hiện trạng môi trường tại công ty TNHH Sabmiiler Việt Nam

3.4.1 Nguồn gốc phát sinh và tính chất nước thải

Nấu - đường hóa: Nước thải của các công đoạn này giàu các chất hydroccacbon, xenlulozơ, hemixenlulozơ, pentozơ trong vỏ trấu, các mảnh hạt

và bột, các cục vón cùng với xác hoa, một ít tanin, các chất đắng, chất màu

*_ Công đoạn lên men chính và lên men phụ: Nước thải của công đoạn nay rat giàu xác men — chủ yêu là protein, các chât khoáng, vitamin cùng với bia cặn

Giai đoạn thành phẩm: Lọc, bão hòa CO, chiết bock, đóng chai, hấp chai

Nước thái ở đây chứa bột trợ lọc lẫn xác men, lẫn bia chảy tràn ra ngoài

Nước thải từ quy trình sản xuất bao gồm:

- Nước lẫn bã malt và bột sau khi lay dich đường Để bã trên sàn lưới, nước sẽ tách ra khỏi bã

- Nước rửa thiết bị lọc, nồi nấu, thùng nhân giống, lên men và các loại thiết bị

khác

- Nước rửa chai và két chứa

- Nước rửa sàn, phòng lên men, phòng tàng trữ

- Nước thải từ nồi hơi

- Nước vệ sinh sinh hoạt

- Nước thải từ hệ thống làm lạnh có chứa hàm lượng clorit cao (tới 500 mg/l), cacbonat thấp

3.4.3.1 Đối với khí thải từ lò hơi

Hiện tại, công ty đang sử dụng 2 lò hơi đốt công nghệ của Đức, với công suất

10 tắn/h/lò và 6 tắn/h/lò, sử dụng nhiên liệu là dầu FO Lò hơi 6 tấn hoạt động liên

tục còn lò hơi 10 tấn chỉ hoạt động dự phòng

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

Bang 3.5 Két qua phân tích các chỉ tiêu môi trường

3.4.3.2 Ô nhiễm khí thải từ nhà máy phát điện và các môi trường làm việc

Trong quá trình sản xuất khi có sự cố mắt điện, nhà máy cần phải sử dụng dầu

DO để vận hành máy phát điện Quá trình đốt dầu DO để vận hành máy phát điện sẽ

tạo ra các khí thải có chứa chất ô nhiễm như: SO;, NO,„ CO; và VOC gây ô nhiễm môi

trường không khí

Đối với nguồn ô nhiễm này công ty đã áp dụng phương pháp lọc bụi kiểu ướt (thùng rửa khí rỗng) để giảm nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải Khói thải từ

máy phát điện theo ống dẫn đến thiết bị lọc bụi kiểu ướt Nước được phun từ trên

xuống dưới và dòng khí thải được dẫn ngược chiều từ dưới lên trên Lượng nước dung

để rửa khí sẽ được dẫn đến trạm xử lý nước thai tap trung dé xử lý trước khi ra ngoài

môi trường

Bảng3.6.Kết quả phân tích chat lượng môi trường không khi xung quanh quanh và môi trường lao động

(K2) | 0072 | 0,10 0,079 1,79 | 31/2 | 64,1] 0,1 | 180

(K3) | 0075 | 0,10 0,083 180 | 32,6 | 64,0] 01 | 210 TCI 5 4 5 20 34 | 80 | 2 - TC2 02 03 0,35 30 - - - | 500

Nguồn : công ty TNHH Sabmiller Việt Nam

3.4.4 Chất thai ran

3.4.4.1 Chất thải rắn sinh hoạt

Chất thải rắn sinh hoạt là các chất thải sinh ra từ nhà ăn, từ khu vực văn phòng,

từ vườn cây, bãi cỏ, và từ các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của các nhân viên và công nhân trong Công ty Thành phần chất thải rắn sinh hoạt chủ yếu là vỏ hộp, giấy vụn, bao bì nylon, thức ăn dư thừa, rác đường với số lượng khoảng 3.390 kg/tháng

Toàn bộ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom hàng ngày đưa về điểm thải tập trung trong khuôn viên Công ty, sau đó hợp đồng với công ty TNHH Bá Phát thu gom và xử lý

3.3.4.2 Chất thải rắn sản xuất không nguy hại

Chat thai rắn sản xuất thông thường sinh ra trong quá trình hoạt động của Công

ty chủ yếu là bã hèm và xác men, ngoài ra còn có bao dây nilon, thùng carton, lon nhôm .Khối lượng các loại chất thải rắn được trình bày cụ thể trong bảng sau:

DO AN TOT NGHIEP

Bang 3.7 Khối lượng chất thải trung bình phát sinh trong quỷ 1/2011

GVHD: T.S NGUYÊN XUÂN TRƯỜNG

2 | Thing carton và các loại Ran 47.98

Nguôn: Công ty TNHH Sabmiller Việt Nam

3.3.4.3 Chất thái nguy hại

Khối lượng CTNH phát sinh được trình bày chỉ tiết trong bảng sau:

Bảng 3.8 Khối lượng chất thải nguy hại phát sinh trong quy 1/2011:

tồn tại (kg)

3 Giẻ lau va bao tay dinh dau nhot, Rin 30 180201

hoa chat thai

5 Can thi ùng, bao bì dựng dâu nhớt, i au nhot Rin , 0 180101

hoa chat, c6n thải

7 Hỗn hợp methanol, thủy ngân thải Lỏng 0 020402

Nguôn: Công ty TNHH Sabmiller Việt Nam

Hiện tại công ty đang lưu giữ và và bảo quản lượng chất thải nguy hại phát sinh trong điều kiện an toàn: Khu vực chứa chất thải nguy hại riêng, có mái che và cách ly

với các loại chất thải khác

Công ty đã quản lý chất thải nguy hại theo đúng Thông tư số 12/2006/TT-

BTNMT va Quyết định số 23/2006/QĐ-BTNMT

Công ty đã đăng ký Số chủ nguồn thải chất thải nguy hại với Sở Tài nguyên và Môi

trường tỉnh Bình Dương và lượng chất thải phát sinh sẽ được hợp đồng với xí nghiệp xử lý chất thải - Công ty TNHH Bá Phát thu gom và xử lý chất thải nguy hai theo đúng quy định

CHƯƠNG 4 TONG QUAN VE CAC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC THÁI NGÀNH

SAN XUAT BIA

4.1 Tổng quan về nước thái ngành sản xuất bia

4.1.1 Thành phần, tính chất của nước thải sản xuất bia

Đặc tính nước thải của công nghệ sản xuất bia là chứa hàm lượng chất hữu

cơ cao ở trạng thái hòa tan và trạng thái lơ lửng trong dé chủ yếu là hydratcacbon, protein và axit hữu cơ Đây là các chất có khả năng phân hủy sinh học cao, Nguyên nhân chính chủ yếu :

+ Hàm lượng BOD cao là do: bã nấu, bã hèm, men, hèm lỗng, bia dư rị rỉ vào

nước thải

+ pH dao động lơn do: cặn xút, axit tháo xả của các hệ thống rửa nồi, máy rửa

chai, rửa két, nước tráng, rửa thiệt bị, nước rửa vệ sinh sàn nhà, trạm xử lý nước

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

+ Ảnh hưởng tới nồng độ N, P : do men thải, các tác nhân trong quá trình làm

sạch thất thốt

+ Aônh hưởng tới hàm lượng chất rắn lơ lửng: do rửa máy lọc, rửa chai, chất thải rắn (giấy nhãn, bìa )

Tuy nhiên ở mỗi nhà máy bia thì lượng nước cấp và lượng nước thái rất khác

nhau Sự khác nhau này nhìn chung phụ thuộc chủ yếu vào qui trình công nghệ và trình độ quản lý của từng nhà máy Mặt khác, mức độ ô nhiễm ở các loại nước thải của những nhà máy bia cũng khác nhau, ta có thể ước tính trung bình cho các thông

số trên như sau :

" Lượng nước cấp cho 1000 lít bia : 4 - 8 m?

"Nước thải tính từ sản xuất 1000 lít bia : 2.5 - 6 mỶ

= Tai trong BOD; : 3 — 6 kg/1000 lít bia

= Ty 1é BOD;/ COD : 0.55 — 0.7

= Ham lvong cac chat gây ô nhiễm trong nước thải bảng sau :

Bang 4.1 : Tinh chất đặc trưng của nước thải ngành sản xuất Bia

4.1.2 Tác động đến môi trường của nước thải nghành bia

Hoạt động sản xuất bia có mức độ ô nhiễm khá lớn Sự ô nhiễm này chủ yếu

là do các chất có nguồn gốc hữu cơ hòa tan trong các dòng thải, kèm theo đó là

nước thải chung có độ màu và độ đục cao, hàm lượng chất rắn lợ lửng cao và vi sinh vật, nâm men, nam moc

> Sự hiện diện của các chất độc hại trong nước thải sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp

tới hệ động vật dưới nước và hệ sinh thái thủy vực Chúng không những làm chết các loài thủy sinh mà còn làm mắt khả năng tự làm sạch của nguồn nước nơi tiếp nhận

> Hàm lượng chất hữu cơ cao sẽ làm tăng các chất dinh dưỡng có trong nguồn

nước, tạo hiện tượng phú dưỡng hóa kênh rạch, thúc day su phat trién bung

nô của các loại rong tảo

> Ham lượng chất rắn cao sẽ dé dẫn đến hiện tượng tắc nghẹt các đường cống

thoát nước chung của địa phương Sau thời gian tích tụ lâu ngày và dưới

những điều kiện yếm khí, chúng có thể bị phân hủy bởi các vi sinh vật hoại

sinh Kết quả của quá trình này là sản sinh ra các khí CH¿, CO;, H;S, trong đó

hydrosulfua là chất khí gây ra mùi thôi đặc trưng

Ngoài ra trong quá trình xúc rửa chai, cũng tạo ra một lượng kim loại nặng

và các chất độc hại khác trong các nhãn chai Do đó, đề giảm lượng kim loại nặng

và các chất độc hại khác trong nước cần tránh in ấn bao bì bằng các chất có chứa

kim loại nặng

4.1.2.1 Lượng nước thải

Nhu cầu sử dụng nước của nhà máy Bia — Rượu — Nước giải khát thường lớn nên hầu hết phải khai thác nước ngầm để phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của nhà máy Việc khai thác nước ngầm có nguy cơ gây nên sự cạn kiệt nguồn nước ngầm vào mùa khô, dân cư trong khu vực có nguy cơ không đủ nước dùng

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

Đối với vấn đề thoát nước, hoạt động của nhà máy bia có thé làm gia tăng mức chịu tải của hệ thống thoát nước tập trung hoặc làm tăng thêm lưu lượng dòng chảy, làm ô nhiễm các nguồn tiếp nhận nước thải Vì vậy cần phải xem xét và đánh

giá thực tế về khả năng tiêu thốt nước của khu vực dự án, khả năng xảy ra tình trạng

ngập lụt

4.1.2.2 Nhiệt độ

Nước thải từ phân xưởng lên men có nhiệt độ từ 10 ~ 14°C

Nước thải từ phân xưởng nấu có nhiệt độ từ 46 ~ 55°C, cao hơn rất nhiều tiêu

chuẩn cho phép đối với nước thải cơng nghiệp — TCVN 5945 — 2005 Do vậy nó ảnh hưởng đến môi trường như sau:

+ Nhiệt độ nước tăng cao gây ảnh hưởng xấu đến đời sông các lòai thủy sinh và

quá trình tự làm sạch của nước

+ Nhiệt độ tăng làm giảm nồng độ ôxy hòa tan dẫn đến tinh trang mat cân bằng của ôxy trong nước, quá trình phân hủy chất hữu cơ sẽ diễn ra trong điều kiện phân

hủy kị khí, điều này làm cho cá và các lòai thủy sinh khác bị chết hoặc làm giảm tốc

độ sinh trưởng

4.1.2.3 Hàm lượng oxy hoa tan (DO)

DO của nhà máy bia thường rất thấp ,do trong nước thải chứa nhiều các hợp chất hữu cơ dễ bị phân hủy

DO thường dao động 0 + 1.7 mg/I

Tại phân xưởng men: DO; = 0 ; DOmax = 0.5 mg/l

Tại cống chung : DO = 1.4 + 1.7 mg/I

Bảng 4.2 Tiêu chuẩn phân loại mức độ ô nhiễm

Mức độ ô nhiễm | DO (mg/) | BOD; (mg) | SS(mg0) [N.NH;(mg/)

(Nguồn: Tổ chức Y tế thế giới, năm 2006 )

- Giảm DO cũng đồng nghĩa với việc môi trường nước đã bị ô nhiễm do chủ

yếu là chất hữu cơ

-_ DO thấp kìm hãm sự phát triển của sinh vật thủy sinh

- _ ảnh hưởng tới quá trình phân hủy chất hữu cơ

-_ Ngoài ra, con người cũng sẽ gặp nguy hiểm khi sử dụng nguồn nước trên phục vụ cho nhu câu ăn uông

4.1.2.4 Độ pH (tính axit, tính kiềm)

Phân xưởng lên men : pH = 0.5 -› axit mạnh

Phân xưởng rửa chai : pH = 8.5 + 10 —› cĩ tính kiềm

Nước thải sản xuất : pH =6 + 7.5-›pH thay đổi theo từng công đoạn sản xuất bia

Nước thải khi chảy ra môi trường ngồi, pH sẽ thay đồi, điều này phụ thuộc: mức

độ pha loãng, thành phần và sinh khối của sinh vật thủy sinh

s* Ảnh Hướng

- Tính axit của mơi trường nhà máy bia gây ảnh hưởng xấu trực tiếp tới đời sống thủy sinh vật và nhiều hậu quả xấu khác

DO AN TOT NGHIEP GVHD: T.S NGUYEN XUAN TRUONG

- _ Tưới cây bằng nước có tính axit sẽ làm tăng độ hòa tan của một số kim loại

có sẵn trong đất như : AI, Zn”, Mn”, AS”, wees

- Hau qua la làm giảm khả năng hịa tan của ôxy vào nước

- Lam thay đổi độ trong, hạn chế sự xâm nhập của ánh sáng vào các tầng nước

—>ảnh hưởng tới khả năng quang hợp của tảo và các thực vật dưới nước - Làm dày thêm lớp bùn lắng đọng ở đáy

-_ Chất rắn lơ lửng là tác nhân gây tắc nghẽn công thoát nước

4.1.2.6 Nhu cầu ôxy sinh háa (BOD)

BOD ở nhà máy bia thường rất lớn thường dao động trong khoảng 310 =

1400 mg/1 (theo Lovan & Forre)

Nước thải ra làm cho nguồn tiếp nhận bị ô nhiễm mùi và độ màu của nước thai bia

Do hàm lượng chất hữu cơ cao dẫn đến xuất hiện quá trình phân hủy kị khí các sản phẩm của quá trình này làm cho nước bị biến đổi thành màu đen, bốc mùi

hơi thối khĩ chịu do xuất hiện các khí độc hại (aldehyt, H.S, NH3, CH, , ) >khi

này góp phần gây ô nhiễm môi trường không khí cùng với mùi men bia gây ra sự khó chịu cho người dân xung quanh

Gây ảnh hưởng xấu tới quần thể sinh vật thủy sinh vùng xung quanh cửa

cống và khu vực tiếp nhận

4.2 Các phương pháp xử lý nước thải ngành sản xuất bia

4.2.1 phương pháp cơ học

Là phương pháp dùng đề loại bỏ Các vật chất có kích thước lớn như cành

cây, bao bì chất dẻo, giấy, giẻ rách, cát, sỏi và cả những giọt dầu, mỡ Ngoài ra, vật chất còn nằm ở dạng lơ lửng hoặc ở dạng huyền phù

Tuỳ theo kích thước và tính chất đặc trưng của từng loại vật chất mà người ta đưa ra những phương pháp thích hợp đề loại chúng ra khỏi môi trường nước Những phương pháp loại các chất rắn có kích thước lớn và tỷ trọng lớn trong nước được gọi chung là phương pháp cơ học

Phương pháp xử lý cơ học có thể loại bỏ được đến 60% các tạp chất không

hoà tan có trong nước thải và giảm 20% BOD Các công trình trong xử lý cơ học bao gồm

4.2.1.1 Song chắn rác

Song chắn rác giữ lại các thành phần có kích thước lớn, tránh làm tắc máy

bơm, đường ống hoặc kênh dẫn

Song chắn rác gồm các thanh đan xếp cạnh nhau ở trên mương dẫn nước Khoảng cách giữa các thanh đan gọi là khe hở Song chắn rác được chia làm 2 loại

di động hoặc có định, có thể thu gom rác bằng thủ công hoặc cơ khí Song chắn rác

được đặt nghiêng một góc 60 — 90 ” theo hướng dòng chảy

© Thiết bị tách rác thô: (Song chắn rác, lưới chắn rác, lưới lọc, sàng, ), Nhằm

giữ lại các vật rắn thơ như: mảnh thủy tinh vỡ, chai lọ, nhãn giấy, nút bắc,

© Thiết bị lọc rác tỉnh: Thiết bị lọc rác tỉnh thường được đặt sau thiết bị tách rác

tho, ci chức năng loại bỏ các tạp chất rắn cĩ kích cỡ nhỏ hơn, mịn hơn như : bã hèm, con men

4.2.1.2 Bế lắng cát

Bề lắng cát dùng đề tách các chất bản vô cơ có trọng lượng riêng lớn hơn nhiều so với trọng lượng riêng của nước như xỉ than, cát ra khỏi nước thải Thông thường cặn lắng có đường kính hạt khoảng 0,25 mm (tương đương độ lớn

thuỷ lực là 24,5) chiếm 60% tổng số các hạt cặn có trong nước thải