Một số đề nghị luận văn học vè một nhân vật, và so sánh hai nhân vật gồm đề, dàn ý và nội dung bài làm cơ bản, ngắn gọn học sinh dễ tiếp cận và làm bài có luận điểm luận cứ rõ ràng về các nhân vật: giúp học sinh dễ nắm vững kiến thức và có dẫn chứng phù hợp
Trang 1N H H N G M T S DÀN Ý CHO LÀM V N 4 I M PH N NGH LU N NHÂN V T
1 : Hình nh ng i v nh t trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân
I M bài :ở
Kim Lân là m t trong nh ng nhà v n xu t s c c a n n v n xuôi hi n i Vi t Nam tr c và sau ộ ữ ă ấ ắ ủ ề ă ệ đạ ệ ư Cách m ng tháng Tám M t trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân ạ ộ ữ ẩ ể ủ đc vi t ngay sau khi ế Cách m ng tháng Tám thành công là truy n ng n “V nh t”,ạ ệ ắ ợ ặ đưc in trong t p truy n “Con chó x u ậ ệ ấ xí” â y là tác ph m mà Kim Lân ã tái hi n thành công b c tranh m m và kh ng khi p v n n Đ ẩ đ ệ ứ ả đạ ủ ế ề ạ
ói t D u (1945) c a n c ta
Trên cái n n t m t i và au th n g y , nhà v n ã t vào ó hình n h c a nhân v t ng i v ề ă ố đ ư ấ ă đ đặ đ ả ủ ậ ư ợ
nh t : nghèo ó i, b t h nh nh ng l i có m t khát v ng s ng mãnh li t i u ó ặ đ ấ ạ ư ạ ộ ọ ố ệ Đề đ đưc th hi n qua ể ệ
vi c ch ch p nh n theo không m t ng i à n ông v làm v gi a ngày ó i.ệ ị ấ ậ ộ ườ đ ề ợ ữ đ
II Thân bài :
1/ Tr c h t, v c nh ng , xu t hi n trong tác ph m, ng i v nh t ch là m t con s không tròn ư ế ề ả ộ ấ ệ ẩ ư ợ ặ ỉ ộ ố
tr nh: không tên tu i, không quê h n g , không gia ì nh, không ngh nghi p…ĩ ổ ư đ ề ệ
T u n cu i tác ph m ch ch ừ đầ đ ố ẩ ị ỉ đư c g i b ng “th”- m t cách g i phi m n h giành cho ch và t t ọ ằ ị ộ ọ ế đị ị ấ
c nh ng ng i ph n có c nh ng và s ph n á ng th n g và t i nghi p nh ch.ả ữ ư ụ ữ ả ộ ố ậ đ ư ộ ệ ư ị
Không nh ng v y, chân dung c a ng i ph n y hi n ra ngay t u là nh ng nét không m y d ữ ậ ủ ư ụ ữ ấ ệ ừ đầ ữ ấ ễ nhìn: ó là hình n h c a ng i à n bà g y vêu vao, ng c g y lép, khuôn m t l i cày xám xt, qu nđ ả ủ ườ đ ầ ự ầ ặ ưỡ ị ầ
áo thì rách nh t a ư ổđỉ
2/ V tính cách :ề
a.Tr c khi tr thành v Tràng, th là m t ng i ph n n nói ch ng l n, táo b o và li u l nh.ư ở ợ ị ộ ư ụ ữ ă ỏ ỏ ạ ề ĩ
L n g p u tiên, th ch n g làm quen ra y xe bò cho Tràng và “li c m t c i tít” v i Tràng.ầ ặ đầ ị ủđộ đ ế ắ ườ ớ
L n g p th hai, th “s m s p ch y t i”, “s ng sa nói” và l i còn “ n g cong c n” tr c m t Tràng ầ ặ ứ ị ầ ậ ạ ớ ư ỉ ạ đ ớ ư ặ
ã v y, th còn ch n g ò i n Khi c Tràng m i n bánh ú c, th ã cúi g m n m t m ch b n
bát bánh ú c n xong còn l y a qu t ngang mi ng và khen ngon…đ Ă ấ đũ ẹ ệ
Có th nói, t t c nh ng bi u hi n trên c a th suy cho cùng c ng là vì ó i.Cái ó i trong m t lúc nào ể ấ ả ữ ể ệ ủ ị ũ đ đ ộ
ó nó có th làm bi n d ng tính cách c a con ng i Nói i u này, ch c ch n nhà v n th t s xót xa
và c m thông cho c nh ng ó i nghèo c a ng i lao n g ả ả ộđ ủ ư đ
b Khi tr thành v Tràng, th ã tr v v i chính con ng i th t c a mình là m t ng i à n bà hi n ở ợ ị đ ở ề ớ ư ậ ủ ộ ườ đ ề
th c, e l , l phép, m a ng ụ ệ ễ đ đ
i u ó c th hi n qua dáng v b n l n n t i nghi p c a th khi bên Tràng vào lúc tr i ch ng
v ng ( th i sau Tràng ba b n b c , cái nón rách che nghiêng, “rón rén, e th n, ng n g ạ ị đ ố ư ẹ ư
nghu,“chân n b c díu c vào chân kia”…) th t t i nghi p cho c nh cô dâu m i theo ch ng v ị ọ ướ ả ậ ộ ệ ả ớ ồ ề nhà: m t c nh a dâu không xe hoa, ch ng pháo c i mà ch th y nh ng khuôn m t h c hác u t i ộ ả đ ẳ ư ỉ ấ ữ ặ ố ố
c a nh ng ng i trong xóm và âm thanh c a ti ng qu , ti ng khóc h ng i ch t tang th n g …ủ ữ ư ủ ế ạ ế ờ ư ế ư Sau m t ngày làm v , ch d y s m, quét t c , d n d p cho c n nhà khang trang, s ch s ó là ộ ợ ị ậ ớ ư ọ ẹ ă ạ ẽ Đ hình nh c a m t ng i v bi t lo toan, thu vén cho cu c s ng gia ì nh – hình nh c a m t ng i ả ủ ộ ư ợ ế ộ ố đ ả ủ ộ ư
v hi n, m t cô dâu th o.ợ ề ộ ả
Trong b a c m c i gi a ngày ó i, ch t ra là m t ph n am hi u v th i s khi k cho m và ữ ơ ư ữ đ ị ỏ ộ ụ ữ ể ề ờ ự ể ẹ
ch ng v câu chuy n B c Giang ng i ta i phá kho thóc c a Nh t Chính ch ã làm cho ni m hyồ ề ệ ở ắ ư đ ủ ậ ị đ ề
v ng c a m và ch ng thêm ni m hy v ng vào s i i trong t n g lai.ọ ủ ẹ ồ ề ọ ự đổ đờ ư
III K t bài :ế
Tóm l i, ng i ph n không tên tu i, không gia ình, không tên g i, không ng i thân y ã th t ạ ư ụ ữ ổ đ ọ ư ấ đ ậ
s i i b ng chính t m lòng giàu tình nhân ái c a Tràng và m Tràng.ự đổ đờ ằ ấ ủ ẹ
Trang 2Bóng dáng c a th hi n ra tuy không l ng l y nh ng l i g i nên s m áp v cu c s ng gia ủ ị ệ ộ ẫ ư ạ ợ ự ấ ề ộ ố
ì nh.Ph i ch ng th ã mang n m t làn gió t i mát cho cu c s ng t m t i c a nh ng ng i
nghèo kh bên b c a cái ch t….ổ ờ ủ ế
2 Phân tích nhân v t Tràngtrong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân
1 M bài :ở
Kim Lân là m t trong nh ng nhà v n xu t s c c a n n v n xuôi hi n i Vi t Nam tr c và sau ộ ữ ă ấ ắ ủ ề ă ệ đạ ệ ướ Cách m ng tháng Tám M t trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân ạ ộ ữ ẩ ể ủ được vi t ngay sau khi ế Cách m ng tháng Tám thành công là truy n ng n “V nh t”,ạ ệ ắ ợ ặ được in trong t p truy n “Con chó x u ậ ệ ấ xí” ây là tác ph m mà Kim Lân ã tái hi n thành công b c tranh m m và kh ng khi p v n n ó i ẩ đ ệ ứ ả đạ ủ ế ề ạ đ
t D u ( 1945) c a n c ta
Trên cái n n t m t i và au th n g y , nhà v n ã t vào ó hình n h c a nhân v t Tràng: nghèo ề ă ố đ ươ ấ ă đ đặ đ ả ủ ậ ói,b t h nh nh ng giàu tình ng i và khát v ng h nh phúc i u ó c th hi n qua chính câu
chuy n nh t v c a anh gi a ngày ó i.ệ ặ ợ ủ ữ đ
2 Thân bài :
a.Th t v y, xu t hi n trong tác ph m, Tràng v n là m t gã trai nghèo, s ng xóm ng c , có m t ậ ậ ấ ệ ẩ ố ộ ố ở ụ ư ố
m già và làm ngh y xe bò m n ã v y, Tràng l i có m t ngo i hình x u xí, thô k ch v i “ cái ẹ ềđẩ ướ Đ ậ ạ ộ ạ ấ ệ ớ
u tr c nh n”; “cái l ng to r ng nh l ng g u”; “ hai con m t gà gà, nh tí”lúc nào c ng m vào
bóng chi u c a hoàng hôn.Thêm vào ó , tính tình c a Tràng l i có ph n “d h i” nh ng t t b ng, ề ủ đ ủ ạ ầ ở ơ ư ố ụ hay vui ù a v i tr con trong xóm Có th nói, Tràng có m t c nh ng th t b t h nh và t i nghi p.đ ớ ẻ ể ộ ả ộ ậ ấ ạ ộ ệ
b V y mà, con ng i có thân ph n th p hèn y b ng nhiên l i tr thành m t chú r có th coi là ậ ườ ậ ấ ấ ỗ ạ ở ộ ể ể
h nh phúc : Tràng b ng d ng có v ạ ỗ ư ợ
- Tràng có v b ng cách “nh t” ợ ằ ặ được ch qua hai l n g p g , vài câu nói ù a và b n bát bánh ú c ỉ ầ ặ ỡ đ ố đ
gi a ngày ó i Q a th t, chuy n l y v c a Tràng là m t l mà thú v - ù a mà th t , th t mà c nh ữ đ ủ ậ ệ ấ ợ ủ ộ ạ ị đ ậ ậ ứ ư ùa
đ
b1.Lúc u , khi ng i ph n ó i nghèo, rách r i n g ý theo không Tràng v làm v , Tràng đầ ườ ụ ữ đ ướ đồ ề ợ không ph i không bi t “ch n”: “Thóc g o này n cái thân mình c ng ch bi t có nuôi n i không, l i ả ế ợ ạ đế ũ ả ế ổ ạ còn è o bòng” Nh ng r i anh ta ch c l i “Ch c,k !”.Có v nh m t quy t n h không nghiêm túc đ ư ồ ặ ưỡ ậ ệ ẻ ư ộ ế đị
nh phóng lao ph i theo lao v y.ư ả ậ
Vi c hai ng i n v i nhau b ngoài có v ng u nhiên nh ng bên trong l i là t t nhiên: Ng i à n ệ ườ đế ớ ề ẻ ẫ ư ạ ấ ườ đ
bà c n Tràng ầ để có m t ch d a qua thì ó i kém, còn Tràng c ng c n ng i ph n nghèo y ộ ỗ ự đ ũ ầ ườ ụ ữ ấ để có
v và ợ để ế đế bi t n h nh phúc.ạ
b2 Trên đườn g a v v nhà, Tràng th t s vui và h nh phúc: “ Trong m t lúc, Tràng nh quên đư ợ ề ậ ự ạ ộ ư
h t nh ng c nh s ng ê ch , t m t i hàng ngày, quên c ó i khát a ng e do ….M t cái gì m i m , ế ữ ả ố ề ă ố ảđ đ đ ạ ộ ớ ẻ
l l m, ch a t ng th y ng i à n ông y …” Có th nói, trong tác ph m, có t i h n hai m i l n ạ ắ ư ừ ấ ở ườ đ ấ ể ẩ ớ ơ ươ ầ nhà v n nh c n ni m vui và n c i th n g tr c c a Tràng khi ã có v b ng các t ng r t g i ă ắ đế ề ụ ườ ườ ự ủ đ ợ ằ ừ ữ ấ ợ
t và g i c m: m t ph n ph , m t sáng lên l p lánh, mi ng c i t m tm…ả ợ ả ặ ớ ở ắ ấ ệ ườ ủ ỉ
b3 Ch sau m t ê m “nên v nên ch ng” Tràng th y mình i khác “ trong ng i êm ái , l ng l ỉ ộ đ ợ ồ ấ đổ ườ ử ơ
nh ng i t gi c m i ra.”.Tràng “ b ng nhiên th y th n g yêu và g n bó v i c n nhà”; …Bây giư ườ ừ ấ ơ đ ỗ ấ ươ ắ ớ ă ờ
h n m i th y h n nên ng i , th y h n có b n ph n ph i lo cho v con sau này…”ắ ớ ấ ắ ườ ấ ắ ổ ậ ả ợ
Ni m vui c a Tràng th t c m n g , l n l n c hi n th c l n c m “H n x m x m ch y ra gi a ề ủ ậ ả độ ẫ ộ ả ệ ự ẫ ướ ơ ắ ă ă ạ ữ sân, h n mu n làm m t vi c gì ắ ố ộ ệ để ự d ph n tu s a l i c n nhà”.So v i cái dáng “ng t ng n g ” c a ầ ử ạ ă ớ ậ ưỡ ủ Tràng u tác ph m, hành n g “x m x m” này c a Tràng là m t t bi n quan tr ng, m t b c ở đầ ẩ độ ă ă ủ ộ độ ế ọ ộ ướ ngo t i thay c s ph n l n tính cách c a Tràng :t a u kh sang h nh phúc, t chán i sang ặ đổ ả ố ậ ẫ ủ ừ đ ổ ạ ừ đờ yêu i , t ngây d i sang ý th c.Tràng ã th t s “ph c sinh tâm h n”- ó chính là giá tr l n lao đờ ừ ạ ứ đ ậ ự ụ ồ đ ị ớ
Trang 3c a h nh phúc.ủ ạ
- cu i tác ph m, trong suy ngh c a Tràng “c nh nh ng ngỞ ố ẩ ĩ ủ ả ữ ười nghèo ói m m kéo nhau i trên đ ầ ầ đ
ê S p ng tr c có lá c to l m” oàn ng i i phá kho thóc c a Nh t và lá c Vi t Minh ây
là hi n th c nh ng c ng là ệ ự ư ũ ước m v m t tơ ề ộ ương lai hướng v ề Đảng v cách m ng c a Tràng và ề ạ ủ
nh ng ngữ ười nh Tràng => Qua nhân v t Tràng, Kim Lân ã b c l ư ậ đ ộ ộ được kh n ng miêu t tâm lý ả ă ả nhân v t và ngòi bút nhân ậ đạo sâu s c c a nhà v nắ ủ ă
3 K t bài:ế
- Tóm l i, Kim Lân miêu t tâm tr ng nhân v t Tràng xoay quanh tình hu ng nh t v h t s c ạ ả ạ ậ ố ặ ợ ế ứ đặc
bi t.C ng t ó, hình tệ ũ ừ đ ượng nhân v t Tràng có vai trò l n trong vi c th hi n t tậ ớ ệ ể ệ ư ưởng ch ủ đề ủ c a tác ph m :Nh ng ngẩ ữ ườ đi ói, h không ngh ọ ĩ đến cái ch t mà luôn ngh ế ĩ đến s s ng.ự ố
- C ng qua Tràng và câu chuy n nh t v c a anh, nhà v n giúp ngũ ệ ặ ợ ủ ă ườ đọ ải c c m nh n ậ được v ẻ đẹp tâm h n c a nh ng ngồ ủ ự ười dân lao động nghèo : ó là v đ ẻ đẹp tình người và ni m tin tề ưởng vào
tương lai
3:Phân tích di n bi n tâm tr ng nhân v t bà c T trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân
I.M bài :ở
- Kim Lân là m t trong nh ng nhà v n xu t s c c a n n v n xuôi hi n ộ ữ ă ấ ắ ủ ề ă ệ đại Vi t Nam trệ ước và sau Cách m ng tháng Tám M t trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân ạ ộ ữ ẩ ể ủ được vi t ngay sau khi ế Cách m ng tháng Tám thành công là truy n ng n “V nh t”,ạ ệ ắ ợ ặ được in trong t p truy n “Con chó x u ậ ệ ấ xí” ây là tác ph m mà Kim Lân ã tái hi n thành công b c tranh m ẩ đ ệ ứ ả đạm và kh ng khi p v n n ói ủ ế ề ạ đ
t D u ( 1945) c a n c ta
- Trên cái n n t m t i và au thề ă ố đ ương y, nhà v n ã vi t r t hay v tâm tr ng c a bà c T - m t ấ ă đ ế ấ ề ạ ủ ụ ứ ộ
người m già, nghèo kh nh ng giàu tình thẹ ổ ư ương con và giàu lòng nhân h u.ậ
II Thân bài :
1.Khái quát v cu c ề ộ đờ ủi c a bà c :Trụ ước h t, xu t hi n trong tác ph m, bà c T hi n lên là m t ế ấ ệ ẩ ụ ứ ệ ộ
người m có m t cu c ẹ ộ ộ đời th t nhi u thậ ề ương c m: nhà nghèo, goá b a, s ng gian kh , th m l ng.ả ụ ố ổ ầ ặ 2.B i c nh – tình hu ng và di n bi n tâm tr ng c a bà c : Bà c T l n ố ả ố ễ ế ạ ủ ụ ụ ứ ầ đầu tiên xu t hi n trong ấ ệ thiên truy n là lúc bóng hoàng hôn tê tái ph xu ng xóm Ng c gi a ngày ói Cùng lúc ó, ngệ ủ ố ụ ư ữ đ đ ười con trai áng thđ ương c a bà làm ngh ủ ề đẩy kéo xe trên huy n, ệ đưa m t ngộ ườ đi àn bà l v nhà.ạ ề
a Kh i ở đầu , bà ng ngàng trỡ ước vi c có m t ngệ ộ ười ph n l xu t hi n trong nhà mình Tr ng thái ụ ữ ạ ấ ệ ạ
ng ngàng c a bà c ỡ ủ ụ được nhà v n di n t b ng hàng lo t nh ng câu nghi v n : “Quái sao l i có ă ễ ả ằ ạ ữ ấ ạ
ngườ đi àn bà nào trong y nh ? Ngở ấ ỉ ườ đi àn bà nào l i ạ đứng ngay đầu giường th ng con trai mình ằ
th kia? Sao l i chào mình mình b ng u? ”ế ạ ằ
Thái độ ng c nhiên c a ngạ ủ ười m , ph i ch ng c ng là n i au c a nhà v n trẹ ả ă ũ ỗ đ ủ ă ước m t s th t: chính ộ ự ậ
s cùng qu n c a hoàn c nh ã ánh m t ngự ẫ ủ ả đ đ ấ ở ười m s nh y c m v n có trẹ ự ạ ả ố ước h nh phúc c a ạ ủ con
b Sau khi hi u ra là con trai ã có v , bà lão không nói gì mà ch “cúi ể đ ợ ỉ đầu im l ng”- m t s im l ng ặ ộ ự ặ
ch a ứ đầy n i tâm : ó là ni m xót xa, bu n vui, lo l ng, thộ đ ề ồ ắ ương yêu l n l n Bà m ã ti p nh n ẫ ộ ẹ đ ế ậ
h nh phúc c a con b ng kinh nghi m s ng, b ng s tr giá c a m t chu i ạ ủ ằ ệ ố ằ ự ả ủ ộ ỗ đờ ặi n ng nh c, b ng ý ọ ằ
th c sâu s c trứ ắ ước hoàn c nh.ả
- B ng lòng nhân h u th t bao dung c a ngằ ậ ậ ủ ười m , bà ngh :“Bi t r ng chúng nó có nuôi n i nhau ẹ ĩ ế ằ ổ qua được c n ói khát này không?”.Trong ch “chúng nó” , ngơ đ ữ ười m ã i t lòng thẹ đ đ ừ ương con trai
ng m ch p nh n ng i àn bà l làm con dâu c a mình
- R i tình thồ ương l i chìm vào n i lo , t o thành m t tr ng thái tâm lý tri n miên day d t: bà ngh ạ ỗ ạ ộ ạ ề ứ ĩ đến
b n ph n ch a tròn , ngh ổ ậ ư ĩ đến ông lão, đến con gái út, ngh ĩ đến n i kh c a ỗ ổ ủ đời mình, ngh ĩ đến
Trang 4tương lai c a con …ủ để cu i cùng d n t bao lo l ng – yêu thố ồ ụ ắ ương trong m t câu nói gi n d : “ ộ ả ị
Chúng mày l y nhau lúc này, u thấ ương quá”
c Đặc bi t là sau m t ngày con trai có v , ngệ ộ ợ ười m giàu lòng thẹ ương con y th t s vui và h nh ấ ậ ự ạ phúc trước h nh phúc c a con:ạ ủ
-Bà cùng con dâu d n d p, thu vén c n nhà; trong b a c m ngày ói, bà toàn nói chuy n vui ọ ẹ ă ữ ơ đ ệ để xua
i th c t i hãi hùng, nhen nhóm ni m tin vào cu c s ng cho con:“ Khi nào có ti n ta mua l y ôi
gà ”
- Th t c m ậ ả động, khi Kim Lân để cái ánh sáng k di u c a tình m u t to ra t n i cháo cám: “Chè ỳ ệ ủ ẫ ử ả ừ ồ khoán ây, ngon áo đ đ để ơ c ”.Ch ‘ngon” này không ph i là xúc c m v v t ch t ( xúc c m v v cháoữ ả ả ề ậ ấ ả ề ị cám) mà là xúc c m v tinh th n : ngả ề ầ ở ười m , ni m tin v h nh phúc c a con bi n ẹ ề ề ạ ủ ế đắng chát c a ủ cháo cám thành ng t ngào ọ
=> Ch n hình nh n i cháo cám, Kim Lân mu n ch ng minh cho cáich t NGọ ả ồ ố ứ ấ ƯỜ ủI c a người dân lao ng: trong b t k hoàn c nh nào , tình ngh a và hy v ng c a con ng i v n không th b tiêu di t –
con ngườ ẫi v n mu n s ng cho ra s ng.Chính ch t NGố ố ố ấ ƯỜ đI ã th hi n cách s ng tình ngh a và hyể ệ ở ố ĩ
v ng Tuy nhiên ni m vui c a bà c T trong hoàn c nh y v n là ni m vui t i nghi p, b i th c t i ọ ề ủ ụ ứ ả ấ ẫ ề ộ ệ ở ự ạ
v n nghi t ngã v i n i cháo cám “ẫ ệ ớ ồ đắng chát và ngh n b ”.ẹ ứ
III/ K t bài :ế
- Có th nói, nhân v t bà c T là m t nhân v t tiêu bi u cho v ể ậ ụ ứ ộ ậ ể ẻ đẹp tình người và lòng nhân ái mà Kim Lân ã g i g m trong tác ph m “ V nh t”.Thành công c a nhà v n là ã th u hi u và phân tíchđ ử ắ ẩ ợ ặ ủ ă đ ầ ể
c nh ng tr ng thái tâm lý khá tinh t c a con ng i trong m t hoàn c nh c bi t V t lên
hoàn c nh v n là m t v ả ẫ ộ ẻ đẹp tinh th n c a nh ng ngầ ủ ữ ười nghèo kh ổ
=>“V nh t” là ca v tình ngợ ặ ề ườ ủi c a nh ng ngữ ười nghèo kh , ã bi t s ng cho ra ngổ đ ế ố ười ngay gi a ữ
th i túng ói quay qu t ờ đ ắ
4: Phân tích nhân v t Tnú trong truy n ng n “R ng xà nu” c a Nguy n Trung Thành
-I/ M bài:ở
- TNú là nhân v t trung tâm trong truy n ng n “R ng xà nu” c a Nguy n Trung Thành Tác ph m ậ ệ ắ ừ ủ ễ ẩ
c sáng tác n m 1965, trong hòan c nh cu c kháng chi n ch ng M vào giai an quy t li t
- Xu t hi n trong tác ph m, Tnú là hình nh tiêu bi u cho s ph n au thấ ệ ẩ ả ể ố ậ đ ương và ph m ch t kiên ẩ ấ
cường , b t khu t c a nhân dân làng Xô Man Tây Nguyên trong cu c kháng chi n ch ng M ấ ấ ủ ở ộ ế ố ỹ II/ Thân bài:
*Th t v y,Tnú là ngậ ậ ười Strá, m côi cha m t r t s m, ồ ẹ ừ ấ ớ được dân làng Xô Man c u mang- ùm ư đ
b c.Có l vì th ,h n ai h t Tnú g n bó v i buôn làng và mang nh ng ph m ch t tiêu bi u c a dân ọ ẽ ế ơ ế ắ ớ ữ ẩ ấ ể ủ làng XôMan: Yêu quê hương, trung thành v i Cách m ng,gan góc, d ng c m ,thông minh, gan d , ớ ạ ũ ả ạ giàu t tr ng úng nh l i c M t ã nói v TNú “ự ọ Đ ư ờ ụ ế đ ề Đời nó kh , nh ng b ng nó s ch nh nổ ư ụ ạ ư ước su i ố làng ta”
1/Trước h t, TNú là m t con ngế ộ ười gan góc, táo b o, d ng c m, trung thành tuy t ạ ũ ả ệ đố ới v i cách
m ng:ạ
- Ngay t nh ,TNú ã cùng Mai làm liên l c cho cán b trong r ng mà không s b ch t ừ ỏ đ ạ ộ ở ừ ợ ị ặ đầu ho c ặ treo c ổ
- Khi i liên l c,gi c vây các ng đ ạ ặ ả đường thì TNú ã “xé r ng mà i”.Qua sông, TNú “không thích l i đ ừ đ ộ
ch nỗ ước êm” mà “c l a ch thác m nh mà b i ngang, vứ ự ỗ ạ ơ ượt lên trên m t nặ ước, c i lên thác b ng ỡ ă
b ng nh m t con cá kình”, “vì ch nă ư ộ ỗ ước êm th ng M hay ph c”ằ ĩ ụ
Trang 5- B gi c b t thì nu t luôn cái th vào b ng, b tra t n không khai; m t mình xông ra gi a vòng vây ị ặ ắ ố ư ụ ị ấ ộ ữ
c a k thù trong tay không có v khí; b gi c b t, b ủ ẻ ũ ị ặ ắ ị đốt mườ đầi u ngón tay v n không kêu than ẫ
- H c ch thua Mai thì l y á ọ ữ ấ đ đập vào đầ Đ ề ấu i u y th hi n ý th c c a lòng t tr ng và ý chí quy t ể ệ ứ ủ ự ọ ế tâm cao
Có th nói, s gan góc,táo b o,d ng c m c a TNú là c s ể ự ạ ũ ả ủ ơ ở để làm nên hành động anh hùng và
ph m ch t anh hùng c a TNú.ẩ ấ ủ
2/Ti p theo,TNú còn là m t ngế ộ ười bi t vế ươn lên m i au ọ đ đớn và bi k ch cá nhân:ị
- M côi, ồ được dân làng nuôi n ng, sau này tr thành ngấ ở ười con u tú c a dân làng.ư ủ
- B n thân 2 l n b gi c b t, b tra t n dã man ( t m l ng ch ng ch t nh ng v t chém, hai bàn tay b ả ầ ị ặ ắ ị ấ ấ ư ằ ị ữ ế ị
t m i ngón ch còn l i hai t; v con b gi c gi t h i ) Tnú không khu t ph c, kiên c ng, b n
gan gia nh p b ậ ộ độ để ầi c m súng b o v dân làng, quê hả ệ ương, đấ ướt n c
3/ Không nh ng v y,TNú còn là m t ngữ ậ ộ ười giàu tình yêu thương người thân và quê hương b n ả làng:
- ó là, tình yêu thĐ ương v conr t m c tha thi t c a TNú : Ch ng ki n c nh v con b k thù tra t n ợ ấ ự ế ủ ứ ế ả ợ ị ẻ ấ
dã man anh không kìm được n i au ang ỗ đ đ đốt cháy lòng mình: “anh ã b t đ ứ đứt hàng ch c trái v ụ ả
mà không hay Anh ch m d y ( ) ch hai con m t anh bây gi là hai c c l a l n”.Ph i ch ng, ồ ậ ở ỗ ắ ờ ụ ử ớ ả ă tình yêu thương và s c m thù ã k t thành ng n l a r c cháy trong hai con m t c a anh : d d i, ự ă đ ế ọ ử ự ắ ủ ữ ộ
bi thương
- ó còn là, tình c m g n bó v i b n làng,v i quê hĐ ả ắ ớ ả ớ ương đấ ướ ủt n cc a anh: Trên đường tr v th mở ề ă làng, Tnú nh t ng g c cây, nh ti ng chày giã g o c ng chính vì tình yêu quê hớ ừ ố ớ ế ạ ũ ương mà Tnú ã đ tham gia là cách m ng, ch u nhi u au thạ ị ề đ ương vì s yên bình c a quê hự ủ ương, đấ ướt n c Chính tình yêu thương người thân, yêu thương quê hương đấ ướt n c thi t tha và lòng c m thù sâu s c, ã ế ă ắ đ
tr thành ở động l c, bi n thành hành ự ế động c th : dù hai bàn tay m i ngón ch còn hai ụ ể ỗ ỉ đốt, anh v n ẫ gia nh p l c lậ ự ượng quân gi i phóng ả để ầ c m súng chi n ế đấu gi i phóng quê hả ương
4 TNú còn là người có ý th c và tinh th n k lu t cao: Xa b n làng ba n m, tuy nh nhà, nh quê ứ ầ ỷ ậ ả ă ớ ớ
hương, nh ng ph i ư ả được c p trên cho phép anh m i v và ch v úng m t êm nh qui nh trong ấ ớ ề ỉ ề đ ộ đ ư đị
gi y phépấ
5/- Đặc bi t hình nh bàn tay Tnú là chi ti t ngh thu t giàu s c ám nh –Bàn tay y c ng có m t ệ ả ế ệ ậ ứ ả ấ ũ ộ
cu c ộ đờ Đ ừi: ó t ng là bàn tay trung th c và tình ngh a, t ng c m ph n vi t ch anh Quy t d y cho, ự ĩ ừ ẩ ấ ế ữ ế ạ
t ng c m á ừ ầ đ đập vào đầu khi quên ch , t ng ữ ừ đặt lên b ng mình mà nói “C ng s n ây này”, t ng ụ ộ ả ở đ ừ
c Mai c m bàn tay y mà khóc khi Tnú thoát ng c tr v Khi gi c t 10 u ngón tay, bàn
tay thành ch ng tích c a tôi ác và lòng h n thù H n thù ã khi n bàn tay Tnú thành bàn tay qu ứ ủ ậ ậ đ ế ả báo (mười ng n u c t ngón tay Tnú ã châm bùng lên ng n l a n i d y c a dân làng Xô Man; ọ đ ố ừ đ ọ ử ổ ậ ủ bàn tay ch còn hai ỉ đốt m i ngón v n c m giáo, c m súng lên ỗ ẫ ầ ầ đường tr h n ả ậ
III/ K t bài: Chân lý cách m ng là chân lý t máu và nế ạ ừ ước m t, nó ắ đồng ngh a v i chân lý cu c ĩ ớ ộ
s ng Tnú là b ng ch ng s ng cho qui lu t nghi t ngã y Câu chuy n bi tráng v cu c ố ằ ứ ố ậ ệ ấ ệ ề ộ đời Tnú -
cu c ộ đờ ủi c a m t con ngộ ười mang ý ngh a cu c ĩ ộ đờ ủi c a m t dân t c Có th nói nhân v t Tnú mangộ ộ ể ậ
m tính s thi – nhân v t y gánh n ng s ph n l ch s Dù có nhi u d bi t, Tnú v n là ki u nhân
v t sánh vai v i các anh hùng trong trậ ớ ường ca am San, Xinh Nhã c a núi r ng Tây Nguyên.Đ ủ ừ
5: Nh ng v p khác nhau c a các th h ng i Tây Nguyên th i ánh M trong truy n ng n
“R ng xà nu” c a Nguy n Trung Thànhừ ủ ễ
I/M bài:ở
“Tây Nguyên i, cây r ng bao nhiêu lá…có hoa nào ơ ừ đẹp nh t r ng…”ấ ừ
Trang 6- Ai ã t ng l ng nghe ti ng hát y trong nh ng tháng ngày sôi s c th i ánh M ! Ai ã t ng bi t đ ừ ắ ế ấ ữ ụ ờ đ ỹ đ ừ ế
n hoa P lang – loài hoa t i p nh t c a núi r ng Tây Nguyên có hàng ngàn cánh, n t i
th m mát ơ đến hàng v n n m ã ạ ă đ được nói đến trong s thi ử Đăm S n! Ti ng hát y, loài hoa y còn ă ế ấ ấ
em n cho ta bao xúc ng,b i h i khi ngh t i nh ng ph m ch t anh hùng c a các nhân v t
trong truy n ng n “R ng xà nu” c a Nguy n Trung Thành- m t ki t tác ệ ắ ừ ủ ễ ộ ệ được sáng tác vào n m ă
1965, vi t v các th h nhân dân Tây Nguyên au thế ề ế ệ đ ương mà kiên cường, b t khu t th i ánh M ấ ấ ờ đ ỹ II/ Thân bài:
Th t v y, ậ ậ đến v i truy n ng n “R ng xà nu”, chúng ta g p ớ ệ ắ ừ ặ đượ ở đc ó hình nh c a c m t buôn ả ủ ả ộ làng XôMan, t già t i tr , t àn ông t i àn bà …ừ ớ ẻ ừ đ ớ đ đều m t lòng i theo Cách m ng B t ch p s uyộ đ ạ ấ ấ ự
hi p tàn b o c a M -Di m, dân làng XôMan v n thay nhau vào r ng ti p t ,b o v cán b ế ạ ủ ỹ ệ ẫ ừ ế ế ả ệ ộ Đảng
Su t 5 n m, ch a h có m t cán b nào b gi c b t hay gi t trong r ng c a làng XôMan ó là ni m ố ă ư ề ộ ộ ị ặ ắ ế ừ ủ Đ ề
t hào và ó c ng là ph m ch t anh hùng, trung d ng c a ngự đ ũ ẩ ấ ũ ủ ười Strá.Có th nói,m i ngể ỗ ười dân XôMan, t già ừ đến tr …ẻ đều là m t chi n s Tiêu bi u cho t p th nhân dân anh hùng y là nh ng ộ ế ĩ ể ậ ể ấ ữ hình nh tiêu bi u cho t ng th h ả ể ừ ế ệ
1/Trước h t, là c M t, m t c già làng 60 tu i, th l nh tinh th n c a ngế ụ ế ộ ụ ổ ủ ĩ ầ ủ ười dân Xô Man
- C xu t hi n v i m t dáng hình oai phong, l m li t : “râu dài t i ng c, m t v n sáng và x ch ụ ấ ệ ớ ộ ẫ ệ ớ ự ắ ẫ ế
ngược Ông c tr n, ng c c ng nh m t cây xà nu l n ” Ti ng nói c a c “ d i vang trong ụ ở ầ ự ă ư ộ ớ ế ủ ụ ồ ồ ộ
l ng ng c”.ồ ự
- Tinh cách d t khoát: ch m t l i khen “ứ ỉ ộ ờ Được!” c a ông c c ng làm cho m i ngủ ụ ũ ọ ườ ả ại h d là đại
di n c a qu n chúng, là các g ch n i gi a ệ ủ ầ ạ ố ữ Đảng và đồng bào dân t c“cán b là ộ ộ Đảng, Đảng còn núi
nước này còn”; “Chúng nó ã c m súng, mình ph i c m giáo” - Trong nh ng gi phút tr ng đ ầ ả ầ ữ ờ ọ đại
nh t gi a cáci ch t và cái s ng, C M t ã thay m t Tnú lãnh ấ ữ ế ố ụ ế đ ặ đạo buôn làng n i d y ổ ậ đồng kh i, v i ở ớ
“lưỡi mác dài trong tay th ng D c n m dằ ụ ằ ướ ưỡi l i mác c a c M t”.ủ ụ ế
Tóm l i, c M t là bi u tạ ụ ế ể ượng cho s c m nh tinh th n và v t ch t có tính truy n th ng và c i ngu n ứ ạ ầ ậ ấ ề ố ộ ồ – là ch d a tinh th n và là pho s s ng – là nh p c u n i gi a quá kh và hi n t i c a các th h ỗ ự ầ ử ố ị ầ ố ữ ứ ệ ạ ủ ế ệ
người dân Tây Nguyên Hình nh c M t trong o n cu i th hi n r t rõ v trí c a con ngả ụ ế đ ạ ố ể ệ ấ ị ủ ười này:
“Th là b t ế ắ đầ ồ Đố ửu r i t l a lên! T t c ngấ ả ười già, người tr , ngẻ ườ đi àn ông, ngườ đi àn bà, m i ộ
người ph i tìm l y m t cây dáo, m t cây mác, m t cây d , m t cây r a Ai không có thì vót, ả ấ ộ ộ ộ ụ ộ ự
không n m tr m cây chông ă ă Đố ửt l a lên”
2/Ti p n i c M t là Tnú - m t chàng trai d ng mãnh, là ni m t hào c a buôn làng XôMan - nhân ế ố ụ ế ộ ũ ề ự ủ
v t anh hùng, ngậ ười con vinh quang c a dân làng Xô Man ủ được nhà v n kh c h a b ng nh ng ă ắ ọ ằ ữ
ng nét c áo, giàu ch t s thi:
- Tnú là người Strá, “cha m nó ch t s m, làng Xô Man này nuôi nó ẹ ế ớ Đời nó kh nh ng b ng nó ổ ư ụ
s ch nh nạ ư ước su i làng ta”.ố
- Tham gia liên l c cho cách m ng t nh , Tnú là m t ngạ ạ ừ ỏ ộ ười gan góc và táo b o, d ng c m và thôngạ ũ ả minh, giàu t tr ng (vào r ng cùng Mai ti p t cho anh Quy t, khi h c ch thua kém Mai thì l y á ự ọ ừ ế ế ế ọ ữ ấ đ
p vào u, khi b b t và b tra t n ã ch tay vào b ng mình và nói: C ng s n ây ) -, Tnú còn
là m t con ngộ ười bi t vế ươn lên m i au ọ đ đớn và bi k ch cá nhân: Ch ng ki n k thù gi t v con trongị ứ ế ẻ ế ợ
n i au ỗ đ đớn và xót xa vô cùng Anh ã b t ch p s can ng n c a c M t xông ra gi a vòng vây c a đ ấ ấ ự ă ủ ụ ế ữ ủ
k thù ẻ để ứ c u v con B b t, Tnú ch u ợ ị ắ ị đựng s tra t n man r c a k thù, hai bàn tay b ự ấ ợ ủ ẻ ị đốt
cháy,“mười ngón tay ã tr thành mđ ở ười ng n u c” anh v n không kêu van Sau ó anh v n tham ọ đ ố ẫ đ ẫ gia b ộ độ để ếi gi t gi c tr thù cho ngặ ả ười thân và quê hương
- Tnú có tính k lu t cao: Tuy nh nhà, nh quê hỉ ậ ớ ớ ương nh ng ph i ư ả được c p trên cho phép m i v , ấ ớ ề
và ch v úng m t êm nh quy nh trong gi y phép - Anh còn là ngỉ ề đ ộ đ ư đị ấ ười giàu tình thương yêu đối
Trang 7v i m i ngớ ọ ười; là con người chung c a dân làng Xô Man, c a dân Strá (c nh Tnú tr v ủ ủ ả ở ề được
người dân: già, tr , l n, bé ón chào, yêu m n ).ẻ ớ đ ế
Có th nói, Tnú là i n hình cho s ph n và con ể đ ể ố ậ đường Cách m ng c a dân làng Xô Man; nh ng ạ ủ ữ
ph m ch t ẩ ấ đẹ đẻ ủp c a người anh hùng Tnú mang ý ngh a tiêu bi u c làng Xô man t già ĩ ể ả ừ đến tr ẻ
u có nh ng ph m ch t t ng t (gan d , kiên trung, anh hùng, yêu n c ).D i ngòi bút c a
Nguy n Trung Thành,nhân v t TNú mang m t v ễ ậ ộ ẻ đẹp huy n tho i,ề ạ đậm ch t s thi.ấ ử
3/ Hình nh c a Mai và Dít, tiêu bi u cho hình nh c a ngả ủ ể ả ủ ười ph n m i c a ụ ữ ớ ủ đồng bào các dân t c ộ Tây Nguyên th i ánh M :ờ đ ỹ
- Thu bé, Mai ã vào r ng ti p t và b o v cán b Mai h c ch gi i (ba tháng ở đ ừ ế ế ả ệ ộ ọ ữ ỏ đọ được c ch ,sáu ữ tháng làm được tóan hai con s ).Khi tr thành ngố ở ườ ợi v , người m , Mai ã d ng c m l y thân mình ẹ đ ũ ả ấ
b o v a con th và ch ã b t khu t hy sinh tr c nh ng tr n m a cây s t c a th ng D c
- Còn Dít (em gái c a Mai), là m t cô gái gan d , có tinh th n trách nhi m cao, có b n l nh t bé: ủ ộ ạ ầ ệ ả ĩ ừ liên l c cho du kích, b b t, b uy hi p “ạ ị ắ ị ế đạn xượt qua tai, xém tóc, cày đất xung quanh cho hai chân
nh ôi m t v n nhìn b n gi c bình th n ” Dít chính là hi n thân và là s ti p n i c a Mai: t ỏ đ ắ ẫ ọ ặ ả ệ ự ế ố ủ ự giác và quy t li t trong cu c ế ệ ộ đối m t v i k thù.ặ ớ ẻ
4/ bé Heng chú bé nhanh nh n, thông minh, thu c con ẹ ộ đường và nh ng h m chông, nh ng ác ữ ầ ữ chi n i m c a làng mình nh thu c lòng bàn tay mình.Tuy ch xu t hi n trong kho nh kh c, óng ế đ ể ủ ư ộ ỉ ấ ệ ả ắ đ vai trò c a ngủ ườ ẫ đười d n ng, nh ng hình c a c u bé l i h t s c n tư ủ ậ ạ ế ứ ấ ượng.Bé Heng ã trđ ưởng thành cùng v i cu c chi n ớ ộ ế đấu v trang c a dân làng XôMan, là hình nh mang nh ng nét tũ ủ ả ữ ương đồng v iớ
l a cây xà nu m i l n…ứ ớ ớ
I/ K t bài: Tóm l i, v i “R ng xà nu”, Nguy n Trung Thành ã r t thành công trong vi c kh c h a ế ạ ớ ừ ễ đ ấ ệ ắ ọ hình nh nh ng nhân v t anh hùng, t p th anh hùng v a mang d u n th i ả ữ ậ ậ ể ừ ấ ấ ờ đạ ừ đậ đi v a m à phong cách Tây Nguyên
- Tác ph m dào d t c m h ng s thi Nh ng nhân v t ẩ ạ ả ứ ử ữ ậ đạ ệi di n cho c ng ộ đồng được ca ng i b ngợ ằ
gi ng v n say mê, trang tr ng, hùng tráng Cách xây d ng hình tọ ă ọ ự ượng c a nhà v n c ng ủ ă ũ độ đc áo: Dùng hình tượng cây xà nu làm bi u tể ượng cho s c s ng mãnh li t và s ti p n i c a các th h ứ ố ệ ự ế ố ủ ế ệ
người dân Tây Nguyên đứng lên ánh M đ ỹ
- T cây xà nu ừ đến con ngườ ấ ả đềi, t t c u phi thường, đều mang đậm ph m ch t anh hùng, tẩ ấ ượng
tr ng cho khí phách và s c s ng phi thư ứ ố ường c a con ngủ ười Tây Nguyên hùng v ĩ
6: C m nh n c a anh/ch v ng i àn bà hàng chài trong truy n ng n “Chi c thuy n ngoài xa”
c a Nguy n Minh Châu.ủ ễ
I/ M bài:ở
- Nguy n Minh Châu ễ được m nh danh “là ngệ ười m ở đường tinh anh” cho công cu c ộ đổi m i v n ớ ă
h c.Ông có nhi u tác ph m vi t v ọ ề ẩ ế ề đời thường khi n cho ngế ườ đọi c ph i tr n tr ,day d t.ả ă ở ứ
- Đọc truy n ng n “Chi c thuy n ngoài xa”- m t tác ph m tiêu bi u ệ ắ ế ề ộ ẩ ể được ra đờ ăi n m 1983, thu c ộ giai đọan sáng tác th hai c a Nguy n Minh Châu, hình nh ngứ ủ ễ ả ườ đi àn bà hàng chài : m t ngộ ười
ph n có s ph n au kh , b t h nh nh ng l i giàu ụ ữ ố ậ đ ổ ấ ạ ư ạ đức hy sinh, lòng t trong, tình thự ương con và
th u hi u l ấ ể ẽ đời… ã đ để ạ l i cho ta nh ng n tữ ấ ượng sâu s c, g i nh ng nh n th c th m thía v con ắ ợ ữ ậ ứ ấ ề
người và cu c s ng.ộ ố
II/Thân bài: Th t v y, ngậ ậ ườ đi àn bà hàng chài là người vùng bi n, làm ngh chài lể ề ưới.C gia ình ả đ trên ch c ngụ ười ch bó h p trong m t chi c thuy n nh , quanh n m lênh ênh, d p d nh trên sông ỉ ẹ ộ ế ề ỏ ă đ ậ ề
nướ Đc ó chính là nguyên nhân gây ra bao cay đắng, t i nh c cho ch 1/ Trủ ụ ị ước h t, theo cách k ế ể
c a nhân v t Phùng,ủ ậ
- Ch xu t hi n v i m t tên g i phi m nh “ngị ấ ệ ớ ộ ọ ế đị ườ đi àn bà” Ph i ch ng, v i cách g i y , nhà v n ã ả ă ớ ọ ấ ă đ
Trang 8giúp cho ngườ đọi c suy t v s ph n c a ngư ề ố ậ ủ ườ đi àn bà kh n kh y c ng nh bi t bao ngố ổ ấ ũ ư ế ười ph ụ
n khác, h c ng ang r t kh n kh , t n t i th t trên cõi ữ ọ ũ đ ấ ố ổ ồ ạ ậ đời này - V n sinh ra trong m t gia ình ố ộ đ khá gi nh ng ngả ư ườ đi àn bà làng chài l i là m t ngạ ộ ười có ngo i hình x u xí.ạ ấ
+ Qua c m nh n c a nhân v t Phùng, ch có m t v ngoài c a m t cu c ả ậ ủ ậ ị ộ ẻ ủ ộ ộ đời nh c nh n, lam l ọ ằ ũ Thân hình “cao l n v i nh ng ớ ớ ữ đường nét thô k ch”, “khuôn m tm t m i”, “t m l ng áo b c ph ch vàệ ặ ệ ỏ ấ ư ạ ế rách rưới”
+ Cu c s ng v t v , nghèo kh cùng n i au th xác và tinh th n b i nh ng lo toan và m u sinh ộ ố ấ ả ổ ỗ đ ể ầ ở ữ ư
thường nh t, ã in d u và càng tr nên ậ đ ấ ở đậm nét trên hình hài c a m t ngủ ộ ười ph n m i ch ngoài ụ ữ ớ ỉ
b n mố ươi mà nh m t bà già ó c ng là m t trong nh ng nguyên nhân làm t ng c n gi n d c a ư ộ Đ ũ ộ ữ ă ơ ậ ữ ủ
người ch ng v phu ồ ũ
vài chi ti t v ngo i hình ,dáng v , giúp cho chúng ta c m nh n ế ề ạ ẻ ả ậ được ph n nào v s ph n t i ầ ề ố ậ ộ nghi p, b t h nh c a ch ệ ấ ạ ủ ị
2/ Q a th t, cu c ủ ậ ộ đờ ủi c a người ph y th t nhi u cay ụ ấ ậ ề đắng, kh nh c,nh ng ch có m t ph m ch t, ổ ụ ư ị ộ ẩ ấ
t m lòng áng trân tr ng :ấ đ ọ
a/ ó là s cam ch u và nh n nh n h t s c áng n c a ch :Đ ự ị ẫ ị ế ứ đ ể ủ ị
+ Ch b ch ng ánh ị ị ồ đ đập, hành h thạ ường xuyên, “ba ngày m t tr n nh , n m ngày m t tr n ộ ậ ẹ ă ộ ậ
n ng”.Nh ng tr n òn c liên t c trút lên ch th t tàn b o.ặ ữ ậ đ ứ ụ ị ậ ạ Để ồ r i, ch ã ch u ị đ ị đựng “c n gi n nh l aơ ậ ư ử cháy” y hàng ngày c a ngấ ủ ười ch ng b ng s cam ch u ồ ằ ự ị đầy nh n nh c“ không h kêu m t ti ng, ẫ ụ ề ộ ế không ch ng tr , c ng không tìm cách ch y tr n”, và xem chuy n ch u ố ả ũ ạ ố ệ ị đựng là m t l ộ ẽ đương nhiên
mà nh ng ngữ ườ đi àn bà vùng bi n nh ch ph i ch p nh n.V i ch , mu n t n t i thì ph i ch p nh n.ể ư ị ả ấ ậ ớ ị ố ồ ạ ả ấ ậ
- Ch p nh n b ánh vì ch hi u ấ ậ ị đ ị ể được ngu n g c c n gi n c a ch ng…nên ch ch p nh n au ồ ố ơ ậ ủ ồ ị ấ ậ đ đớn, làm ch cho ch ng trút gi n m i ngày.S ch u ỗ ồ ậ ỗ ự ị đựng này ph i ch ng xu t phát t lòng bao dung, và ả ă ấ ừ tình thương con sâu s c c a ch b/ ó là ngắ ủ ị Đ ười m hi sinh t t c vì con.ẹ ấ ả
- B ch ng ánh m i ngày, không ph i ch không ý th c ị ồ đ ỗ ả ị ứ được quy n s ng c a mình b xâm ph m; ề ố ủ ị ạ
c ng không ph i ch b òn nhi u ũ ả ị ị đ ề đến m c không còn bi t au Ch ý th c ứ ế đ ị ứ được n i au thân ỗ đ
ph n…nh ng v i ch , trong hòan c nh y,không còn s l a ch n nào khác.B i l , ch nh n nh c vì ậ ư ớ ị ả ấ ự ự ọ ở ẽ ị ẫ ụ con “ àn bà thuy n” “ph i s ng cho con ch không th s ng cho mình” ó là đ ở ề ả ố ứ ể ố Đ đức hy sinh cao quý
c a ch , c ng là v ủ ị ũ ẻ đẹp tâm h n c a ngồ ủ ười ph n Vi t Nam.Ch vui khi nhìn àn con “ụ ữ ệ ị đ đượ ăc n no”
- Ch s con cái b t n thị ợ ị ổ ương vì c nh b o l c trong gia ình, nên ch xin ch ng ả ạ ự đ ị ồ đưa mình lên b màờ ánh.Ng i ch ng ánh xong, ch l i cùng ch ng tr v thuy n vì ch “c n có ng i àn ông chèo
ch ng lúc phong ba”,cùng làm n ố ă để nuôi con khôn l n.ớ
c// Đặc bi t , ch còn là m t ngệ ị ộ ười ph n giàu t tr ng , giàu lòng bao dung:ụ ữ ự ọ
- Khi bi t c nh mình b ch ng ánh, c nh ế ả ị ồ đ ả đứa con trai ph n ng l i cha b ngả ứ ạ ị ười khách l phát hi n ,ạ ệ
ch th y “ au ị ấ đ đớn- v a au ừ đ đớn v a vô cùng x u h , nh c nhã” ó không ph i là n i au ừ ấ ổ ụ Đ ả ỗ đ đớn v ề
th xác.Gi t nể ọ ước m t au kh c a ch trào ra – ó là g ot nắ đ ổ ủ ị đ ị ước m t c a nh c nh n và ch u ắ ủ ọ ằ ị đựng
Ch không mu n b t c ai ch ng ki n và thị ố ấ ứ ứ ế ương xót k c th ng Phác- ể ả ằ đứa con yêu c a ch ).ủ ị
- Ch “s ng cho con ch không th s ng cho mình”.Cho dù thân th b chà ị ố ứ ể ố ể ị đạp, nhân ph m b xúc ẩ ị
ph m nh ng ch không h ạ ư ị ề để ý, không h b n tâm b i ch là m t ngề ậ ở ị ộ ười m giàu lòng v tha, ch p ẹ ị ấ
nh n hy sinh, thua thi t v mình ch không óan trách ngậ ệ ề ứ ười khác.Nên bao nhiêu au kh ,ch đ ổ ị đều gánh ch u “tình thị ương con c ng nh n i au, c ng nh cái s âm th m trong vi c hi u th u cái l ũ ư ỗ đ ũ ư ự ầ ệ ể ấ ẽ
i, hình nh m ch ng bao gi l rõ r t ra b ngoài”
d/ Ch còn là m t ngị ộ ườ đi àn bà dù th t h c nh ng th u hi u l ấ ọ ư ấ ể ẽ đời :Nh t là khi ph i ấ ả đến toà án huy n, chính ch ã em ệ ị đ đ đến cho Phùng và Đẩu nh ng xúc c m m i:ữ ả ớ
- Lúc đầu, ch r t rè, s hãi khi ị ụ ợ đến m t không gian l Ch tìm m t góc tộ ạ ị ộ ường ch n công ở ố đường
Trang 9ng i; ch th a g i, x ng “con”và van xin “ con xin l y quí toà…” Trông ch th t nh bé, t i
nghi p - Nh ng khi ã l y ệ ư đ ấ đượ ực t tin, tâm th thay ế đổi, ch ị đột ng t chuy n cách x ng hô: “ Ch ộ ể ư ị cám n các chú! ” m t s hoán ơ ộ ự đổi th t ý ngh a: ây, l ậ ĩ ở đ ẽ đờ đi ã th ng Ngắ ười lao động lam l , ũ nghèo kh không có uy quy n nh ng cái tâm c a m t ngổ ề ư ủ ộ ười m giàu tình thẹ ương con, th u hi u l ấ ể ẽ
i là m t th quy n uy có s c công phá l n i u này ã làm chánh án u và nghê s Phùng th c
t nh và ng ra nhi u i u.ỉ ộ ề đ ề
3/ Cái hay trong ngh thu t xây d ng nhân v t c a nhà v n là :ệ ậ ự ậ ủ ă
- Nhân v t ậ đượ đặc t trong nh ng tình hu ng ngh ch lý ( b ch ng ánh nh ng không ph n ng; ữ ố ị ị ồ đ ư ả ứ không ch u b ch ng…), nhà v n ã mang ị ỏ ồ ă đ đến cho ngườ đọi c nh ng nh n th c v nh ng ngang ữ ậ ứ ề ữ trái, ph c t p c a cu c s ng và nh ng éo le, áng thứ ạ ủ ộ ố ữ đ ương trong s ph n con ngố ậ ười
- Nhân v t ngậ ườ đi àn bà hàng chài có s ph n áng ố ậ đ được chia s , c m thông trong nh ng cay ẻ ả ữ
ng, kh nh c i th ng i u áng trân tr ng ch là v p c a tình m u t , s bao dung và
c hi sinh
đứ
III/ K t bài: - Tóm l i, t nhân v t ngế ạ ừ ậ ườ đi àn bà hàng chài,chúng ta c m nh n ả ậ được nh ng tr n tr ữ ă ở
c a Nguy n Minh Châu : làm sao cho con ngủ ễ ườithoát kh i nghèo ói ỏ đ để không còn tình tr ng b o ạ ạ
l c gia ình, không còn nh ng s ph n áng thự đ ữ ố ậ đ ương? V i t cách m t nhà v n, tác gi mong ớ ư ộ ă ả
mu n : ngh thu t ố ệ ậ đừng bao gi xa r i ờ ờ đờ ối s ng; ph i nhìn cu c s ng nhi u chi u, ph i chia s v i ả ộ ố ề ề ả ẻ ớ
nh ng b t h nh c a con ngữ ấ ạ ủ ười …để cu c ộ đời này mãi đẹp h n.ơ
7.Quá trình chuy n bi n v nh n th c c a hai nhân v t Phùng và u trong truy n ng n “Chi c
thuy n ngoài xa” c a Nguy n Minh Châu.ề ủ ễ
I/ M bài :ở
- Nguy n Minh Châu ễ được m nh danh “là ngệ ười m ở đường tinh anh” cho công cu c ộ đổi m i v n ớ ă
h c.Ông có nhi u tác ph m vi t v ọ ề ẩ ế ề đời thường khi n cho ngế ườ đọi c ph i tr n tr ,day d t.Truy n ả ă ở ứ ệ
ng n “Chi c thuy n ngoài xa”- m t tác ph m tiên bi u c a Nguy n Minh Châu giai ắ ế ề ộ ẩ ể ủ ễ ở đọan sáng tác
th hai, ứ được vi t n m 1983, trong hòan c nh ế ă ả đấ ướ đt n c ang ang bđ ước vào giai đọan đổi m i xã ớ
h i và ộ đổi m i v n h c.ớ ă ọ
- Có th nói ý ngh a t tể ĩ ư ưởng c a tác ph m ã ủ ẩ đ được nhà v n th hi n sinh ă ể ệ động thông qua quá trình chuy n bi n v nh n th c c a hai nhân v t Phùng và ể ế ề ậ ứ ủ ậ Đẩu trước nh ng khám phá, phát hi n c a h ữ ệ ủ ọ
v ngh thu t và ề ệ ậ đờ ối s ng
II/ Thân bài:
* Th t v y, ậ ậ đến v i truy n ng n “Chi c thuy n ngoài xa”, chúng ta g p ó hai nhân v t có vai trò ớ ệ ắ ế ề ặ ở đ ậ không kém ph n quan trong trong vi c th hi n t tầ ệ ể ệ ư ưởng ch ủ đề ủ c a tác ph m:ẩ
Ngh s , phóng viên nhi p nh Phùng và chánh án tòa án huy n m t vùng bi n phá là anh ệ ĩ ế ả ệ ở ộ ể
u.Trong kháng chi n ch ng M , Phùng và u là nh ng chi n s ã t ng ch ng ki n nh ng au
thương, m t mát c a dân t c trấ ủ ộ ướ ộc t i ác dã man c a k thù.Khi ủ ẻ đấ ướt n c hòa bình, các anh tr v ở ề
cu c s ng ộ ố đời thường và đảm nhi m nh ng công vi c khác nhau ệ ữ ệ để xây d ng ự đấ ướt n c.Dù có khác nhau v công vi c, nh ng i m chung c a hai anh là: say mê v i công vi c; có lòng t t, bênh v c lề ệ ư đ ể ủ ớ ệ ố ự ẽ
ph i,b t bình v i cái x u.Tuy nhiên, lòng t t c a các anh l i ả ấ ớ ấ ố ủ ạ được th hi n m t cách ch quan ,sách ể ệ ộ ủ
v nên khi ch m vào th c t cu c s ng ở ạ ự ế ộ ố đầy góc c nh, các anh m i th t s “v l ” và “ng ra” nhi u ạ ớ ậ ự ỡ ẽ ộ ề
i u m i m và ý ngh a
1/Trước h t, là quá trình chuy n bi n v nh n th c c a nhân v t Phùng ế ể ế ề ậ ứ ủ ậ
a.Vào truy n, chúng ta c m nh n ệ ả ậ đượ ởc anh hình nh c a m t ngả ủ ộ ười ngh s a c m, nh y bén ệ ĩ đ ả ạ
trước thiên nhiên và con người Phùng th c s xúc ự ự độngvà ng ngàng trỡ ước v ẻ đẹp tinh khôi c a ủ
Trang 10c nh chi c thuy n ngoài xa n i vùng phá Có th nói giây phút y “h nh phúc tràn ng p tâm h n ả ế ề ơ ể ấ ạ ậ ồ anh” do cái đẹp tuy t nh c a ngo i c nh mang l i.Anh c m th y “b i r i, trong trái tim nh có cái gìệ đỉ ủ ạ ả ạ ả ấ ố ố ư bóp th t vào…”.Trong thóang ch c, anh “ tắ ố ưởng chính mình v a khám phá th y cái chân lý c a s ừ ấ ủ ự tòan thi n, khám phá th y cài kh anh kh c trong ng n c a tâm h n” ó là hình nh con thuy n khi ệ ấ ỏ ắ ầ ủ ồ Đ ả ề ngoài xa
ở
b.Nh ng r i, khi chi c thuy n âm th ng vào b ,( ch Phùng ư ồ ế ề đ ẳ ờ ỗ đứng), anh b t ắ đấu nh n ra m t s ậ ộ ự
th t tr n tr i, kh c nghi t.Anh hòan tòan b t ng trậ ầ ụ ắ ệ ấ ờ ước bi k ch trong gia ình hàng chài : ngị đ ười
ch ng dùng dây th t l ng ánh v m t cách tàn ba ; ngồ ắ ư đ ợ ộ ọ ườ ợi v nh n nh c ch u ẫ ụ ị đựng, không ch ng ố
tr ; ả đứa con vì thương m mà ph n ng l i cha… Trẹ ả ứ ạ ước s th t y, Phùng th t s ng ngàng, ng cự ậ ấ ậ ự ỡ ạ nhiên và ph n n ,Vì c m ghét s b t công, c m ph n trẫ ộ ă ự ấ ă ẫ ước hành vi tàn b o c a ngạ ủ ười ch ng ánh ồ đ
v Anh ã s n sàng hành ợ đ ẵ động vì cái thi n mà ch y nhào ệ ạ đế đển can thi p.ệ
c tòa án huy n, sau khi nghe ngỞ ệ ườ đi àn bà hàng chài nói rõ lý do không chi b ch ng , thái ụ ỏ ồ độ
b t bình c a anh ấ ủ đố ới v i ngườ đi àn ông v phu và ngũ ườ đi àn bà cam ch u ã làm anh thay ị đ đổi thái Anh ã h i chuy n ng i àn bà hàng chài b ng m t câu h i v a tò mò v a thông c m: “C i
ch có lúc nào th t vui không?” Phùng nh “ng ra”m i quan h gi a ngh thu t và cu c ị ậ ư ộ ố ệ ữ ệ ậ ộ đời; và cách nhìn nh n s v t, s vi c trong cu c s ng c n a d ng, nhi u chi u.ậ ự ậ ự ệ ộ ố ầ đ ạ ề ề
2.Cùng v i s chuy n bi n trong nh n th c c a Phùng, là s thay ớ ự ể ế ậ ứ ủ ự đổi trong suy ngh ,nh n th c c a ĩ ậ ứ ủ nhân v t ậ Đẩu a.V n là m t ngố ộ ười ch p pháp và ấ để ả b o v lu t pháp, lúc ệ ậ đầ Đẩ đ ỏu, u ã t ra r t b t ấ ấ bình trước hành vi c a ngủ ườ đi àn ông v phu Anh ã nhi u l n dùng các bi n pháp giáo d c,r n eũ đ ề ầ ệ ụ ă đ
người ch ng,nh ng không có hi u qu Cho nên, anh ã khuyên ngồ ư ệ ả đ ườ ợi v nên li hôn để kh i b hànhỏ ị
h , ngạ ượ đc ãi.Có l , ẽ Đẩ đu ã tin r ng gi i pháp mình ch n cho ch ta là úng ằ ả ọ ị đ đắn
b.Nh ng sau bu i nói chuy n v i ngư ổ ệ ớ ườ đi àn bà hàng chài tòa án, thì m i lý l c a anh ở ọ ẽ ủ đều b ị
ngườ đi àn bà lam l , ch t phác “bác b ” Hóa ra , lòng t t c a anh là lòng t t phi th c t Anh b o vũ ấ ỏ ố ủ ố ự ế ả ệ
lu t pháp b ng s thông hi u sách v , nên trậ ằ ự ể ở ước cu c s ng ích th c, anh có th nông n i, ngây ộ ố đ ự ể ổ
th Ngơ ườ đi àn bà hàng chài th t h c, quê mùa nh ng l i th t sâu s c… i u ó ã khi n “m t cái ấ ọ ư ạ ậ ắ Đ ề đ đ ế ộ
gì m i v a v ra…”trong ớ ừ ỡ đầu anh
Có th ể Đẩu v a “ng ”ra nh ng ngh ch lý c a ừ ộ ữ ị ủ đờ ối s ng - nh ng ngh ch lý con ngữ ị ười bu c ph i ch p ộ ả ấ
nh n, ph i trút m t ti ng th dài ậ ả ộ ế ở đầy chua chát…C ng có th , anh b t ũ ể ắ đầu hi u ra r ng: mu n con ể ằ ố
người thoát kh i c nh au kh , t m t i, c n có nh ng gi i pháp thi t th c, ch không ch là thi n chíỏ ả đ ổ ă ố ầ ữ ả ế ự ứ ỉ ệ
ho c các lí thuy t ặ ế đẹ đẽp nh ng xa r i th c t cu c s ng.ư ờ ự ế ộ ố
III/ K t bài :ế
- Tóm l i, t câu chuy n v m t b c nh ngh thu t và s th t cu c ạ ừ ệ ề ộ ứ ả ệ ậ ự ậ ộ đờ đằi ng sau b c nh y mà ứ ả ấ Phùng và Đẩ đu ã khám phá phát hi n, c ng nh quá trình chuy n bi n trong nh n th c c a hai ệ ũ ư ể ế ậ ứ ủ nhân v t, > “Chi c thuy n ngoài xa” mang ậ ế ề đến m t bài h c úng ộ ọ đ đắn v cách nhìn nh n cu c ề ậ ộ
s ng và con ngố ười : ph i có m t cách nhìn a di n, nhi u chi u ả ộ đ ệ ề ề để phát hi n ra b n ch t sau v ệ ả ấ ẻ ngoài đẹ đẽ ủp c a hi n tệ ượng
- T ó, truy n còn cho th y rõ m i ngừ đ ệ ấ ỗ ười trong cu c ộ đời, nh t là ngấ ười ngh s , không th ệ ĩ ể đơn gi nả
và s lơ ược khi nhìn nh n cu c s ng và con ngậ ộ ố ười; v n h c ngh thu t c n ph i g n bó v i cu c ă ọ ệ ậ ầ ả ắ ớ ộ
s ng.ố
8
Đề
C m nh n v v ả ậ ề ẻ đẹp c a ngủ ười lao động Tây B c qua hình nh ngắ ả ười lái òđ
trong bài tùy bút “Người lái ò sông à” c a Nguy n Tuân đ Đ ủ ễ
-I/ M bài:ở