Để ghi nhớ, thí sinh nên học theo phương pháp sơ đồ tư duy, tức là sơ đồ hóa nội dung bài học, sử dụng các “từ khóa” một cách ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu nhất.. Đây cũng là môn học được
Trang 1LUYỆN THI THPT QUỐC GIA MÔN NGỮ VĂN
BẰNG BẢN ĐỒ TƯ DUY
Kiến thức môn Văn được sắp xếp thành hệ thống rất rõ ràng Để ghi nhớ,
thí sinh nên học theo phương pháp sơ đồ tư duy, tức là sơ đồ hóa nội dung
bài học, sử dụng các “từ khóa” một cách ngắn gọn, đơn giản, dễ hiểu nhất.
Ngữ văn là bộ môn quan trọng, bắt buộc trong kỳ thi THPT quốc gia để
xét tốt nghiệp cho học sinh lớp 12 Đây cũng là môn học được nhiều thí sinh
lựa chọn để xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng bởi nó có mặt trong
các khối thi C, D Tuy nhiên, việc học môn Văn lại là áp lực lớn với nhiều
em, thậm chí là sợ hãi hay chán ghét Nguyên nhân chính là các em chưa biết
cách học, chưa có chiến lược ôn thi hiệu quả
Với gần 15 năm kinh nghiệm giảng dạy, luyện thi, chấm thi đại học, cao
đẳng, cô Phạm Thị Thu Phương, giáo viên THCS & THPT Nguyễn Tất
Thành (Đại học Sư phạm Hà Nội) tư vấn và chia sẻ kinh nghiệm ôn thi hiệu
quả nhất cho thí sinh
Theo cô Phương, từ năm 2015, ngành giáo dục thực hiện đổi mới hình
thức thi cử, cùng với đó cấu trúc đề thi THPT quốc gia môn Ngữ văn cũng
có sự thay đổi lớn Đề thi gồm 2 phần: Phần đọc hiểu văn bản chiếm 3 điểm;
Phần làm văn chiếm 7 điểm, trong đó có một câu hỏi nghị luận xã hội 3 điểm
và một câu nghị luận văn học 4 điểm
Phần đọc hiểu chủ yếu kiểm tra, đánh giá năng lực đọc - hiểu, cảm thụ và
kiến thức tiếng Việt của thí sinh với 2 văn bản hoàn toàn mới, nằm ngoài
sách giáo khoa Để làm tốt phần này thí sinh cần ôn tập toàn bộ kiến thức
tiếng Việt đã học từ trước đến nay và biết vận dụng để viết các đoạn văn
ngắn bày tỏ quan điểm, thái độ, tình cảm với các vấn đề được đặt ra trong
văn bản
Phần làm văn đòi hỏi thí sinh phải có kiến thức văn học, lịch sử, xã hội
phong phú và kỹ năng làm bài khoa học, logic, chặt chẽ Trọng tâm kiến
thức là chương trình lớp 12
"Như vậy nội dung ôn thi là khá lớn Ở thời điểm này, khi các em chỉ còn
cách kỳ thi 3 tháng, nhiều em vẫn chưa biết học gì, học như thế nào? Chính
vì lẽ đó nên việc học, thi của các em chưa đạt kết quả tốt nhất", cô Phương
nhận xét
Theo cô, các em lớp 12 và các thế hệ kế tiếp cần hiểu rằng, kết quả của
Trang 2các em trong kỳ thi không chỉ là kết quả của một bài mà là của cả một quá
trình ôn luyện Vì vậy, hãy bắt đầu sớm nhất có thể, vì khởi động sớm là một
lợi thế
Quá trình ôn luyện sẽ gồm 3 giai đoạn Giai đoạn 1 là học kiến thức mới,
học đâu chắc đấy, tích lũy kiến thức cả ở bề rộng và chiều sâu Đây là giai
đoạn xây dựng kiến thức nền tảng, các em không thể chủ quan, hời hợt bởi
nền tảng có vững chắc thì mới có thể xây một tòa tháp lớn
Giai đoạn 2 kết hợp học và luyện đề Việc luyện đề nên bắt đầu từ tháng
1-2, khi các em nắm được khoảng 70% kiến thức Ở giai đoạn này, các em
có thể luyện với tần suất 2 tuần/đề và càng về sau càng tăng dần lên một
tuần/đề, ở dạng lập dàn ý chi tiết Việc này giúp các em củng cố kiến thức,
làm quen với các dạng bài, các vấn đề mới lạ, học hỏi những phương pháp
làm bài mới
Giai đoạn 3 là tổng ôn toàn bộ kiến thức, tiếp tục luyện đề Đây là bước
không thể bỏ qua, nó thích hợp khi bước vào tháng 6, khi học sinh chỉ còn
một tháng ôn tập Hãy rà soát toàn bộ kiến thức và kỹ năng bằng cách làm đề
hoàn chỉnh, 2 đề/ tuần
Cô Phương nhấn mạnh, thí sinh hãy thử sức với các đề thi thử với tinh
thần, thái độ nghiêm túc, tuân thủ quy định về thời gian và thực hiện yêu cầu
của đề như khi thi thật Việc này giúp các em làm quen với tâm lý thi cử, biết
cách phân bố thời gian hợp lý, rèn luyện kỹ năng làm bài, trình bày bài rất
tốt Nhờ đó, các em phát hiện được điểm mạnh, điểm yếu hay những lỗ hổng
của bản thân để có sự khắc phục kịp thời
"Tôi tin rằng với chiến lược khoa học, thái độ học tập nghiêm túc và sự
cố gắng không ngừng nghỉ, đại học không phải là cánh cửa xa vời với các
em", cô nói
Nữ giáo viên chia sẻ, kiến thức môn Văn được sắp xếp thành hệ thống
rất rõ ràng Để ghi nhớ, thí sinh nên học theo phương pháp sơ đồ tư duy, tức
là sơ đồ hóa nội dung bài học, sử dụng các “từ khóa” một cách ngắn gọn,
đơn giản, dễ hiểu nhất Trên cơ sở đó, các em không chỉ nắm bắt đầy đủ tất
cả khía cạnh của vấn đề, đi sâu vào từng vấn đề mà còn nhận thấy mối quan
hệ giữa các vấn đề
Thí sinh cũng cần hình thành tư duy so sánh, đây là phương pháp quan
trọng Khi học phần Văn, các em cần xâu chuỗi kiến thức, có sự khái quát,
tổng hợp về các tác phẩm theo chủ đề, tìm ra điểm giống và khác nhau Như
vậy, kiến thức sẽ được khắc sâu Đặc biệt, khi gặp kiểu bài so sánh các em sẽ
không lúng túng, bỡ ngỡ
Trang 3"Tuy nhiên, điều quan trọng nhất để các em làm được tất cả điều trên là
sự chăm chỉ", cô nhấn mạnh
Cần ghi nhớ
Cô Phương cho hay, để bài thi chiếm được cảm tình của giám khảo, thí
sinh cần trình bày thật sạch sẽ, tránh gạch xóa, chữ viết to, rõ ràng, dễ đọc
Phần đọc hiểu các em trả lời ngắn gọn, súc tích, hỏi gì đáp nấy, tránh lan
man, dài dòng gây mất thời gian và không được thêm điểm Phần này chỉ
làm tối đa trong vòng 30 phút
Phần làm văn, bài viết phải đảm bảo bố cục 3 phần: mở bài, thân bài và
kết bài; chia luận điểm, tách đoạn văn rõ ràng, chú ý sự liên kết giữa các ý,
các đoạn Thí sinh nên viết đoạn văn theo kiểu diễn dịch, câu chủ đề ở đầu
đoạn văn để tiện cho người chấm khi đọc và tìm nội dung của bài văn
Nhưng trước khi viết, các em hãy phân tích đề thật kỹ, bởi nếu xác định sai
kiểu bài, sai vấn đề cần nghị luận, sẽ bị trừ điểm rất nặng, thậm chí không có
điểm Sau đó, hãy lập dàn ý cho bài văn, đừng bỏ qua bước này để không bị
thiếu ý, lặp ý
Mỗi kiểu bài có phương pháp làm bài riêng Trong quá trình học, các em
phải tìm ra phương pháp đó để bài làm đạt kết quả cao Câu hỏi nghị luận xã
hội nên viết tối đa trong khoảng 50 phút Thời gian còn lại dành cho câu
nghị luận văn học và việc soát bài, sửa lỗi